Ilu z Was?... Zapraszam do dyskusji.

IP: *.internetdsl.tpnet.pl 02.05.05, 19:48
Ilu z Was potrafi się posługiwać śląską gwarą/językiem?

Mam na myśli co najmniej stopień średnio-zaawansowany,
zarówno wysoki stopień zrozumienia, jak i (przede wszystkim) używanie
w sytuacjach codziennych, zwłaszcza w, i poza Górnym Śląskiem.
- Wpisujcie miasta/dzielnice w których mieszkacie, i/lub podrzućcie wnioski
na temat tych miast dzielnic, gdzie Waszym zdaniem gwara jest najsilniej
osadzona
w codziennym użytku (dom, sklep)

--
Wiela z Wos poradzi się szkryfleć/godać po naszymu, czyli po ślónsku?

Wysztudiyrowałech, że biera sam pod uwaga przinajmiej tych bardziyj
fest się używajóncych naszo godka zwłaszcza w robocie, u sia w doma,
nawet na uczylnii, i tak dalij...
No przecam, że ino nie tylko w naszym regionie ala też i poza nim!
- Wciepnijcie tukej, Waszym zdaniym, nazwy tych dzielnic i miast, kajś gwara
je upowszechniona, mogiycie tyż sam doweć wnióski o Waszych dzielnicach,
miastach... itepe.


...
PS. Sorki za niedosłowność tuplikowanio;)
Piynknie dziynkuja za wnioski.

PYRSK! / POZDRAWIAM!





Hanys, ala połowiczny ;-))
    • Gość: Wasz Marjanek Re: Ilu z Was?... Zapraszam do dyskusji. IP: *.dip.t-dialin.net 02.05.05, 20:42
      Hanys,
      spichnij sie ze Internetowom Krzinkom Slonskigo Beranio. Tam sie dowiysz moc lo
      godaniu i szkryflaniu !
      Pyrsk !
      Wasz Marjanek
      PS: jo njy podpadom pod Twoja kwalifikacyjo, bo jak napisza skont pisza, to
      byda podpadniynty.
      • bartoszcze Re: Ilu z Was?... Zapraszam do dyskusji. 02.05.05, 21:23
        przeca widac, ze z Niymiec szkryflosz:)
        • amoremio Re: Ilu z Was?... Zapraszam do dyskusji. 02.05.05, 21:43
          No to co ?

          A jakby z Polski pisol ?


          Czy Polak, Zyd, Rusek, Japonczyk, ......
          zyjacy poza swoim hajmatkrajem
          skuli tego jusz takim niy je ?
          • amoremio Re: Ilu z Was?... Zapraszam do dyskusji. 02.05.05, 21:44
            No logiczne:
            Tzn. ze szyskie Poloki
            co pszyjechali na Slonsk
            jusz niy som Polokami
            - ino automatycznie.......ha!.......ktobypomyslol....-bo jo niy.
          • bartoszcze Re: Ilu z Was?... Zapraszam do dyskusji. 02.05.05, 22:02
            Oj, amoremio, to Marjanek napisał, że nie powie skąd:)
            Mnie to ganc egal.
        • amoremio Re: Ilu z Was?... Zapraszam do dyskusji. 02.05.05, 21:47
          A tak przy lokazji:
          Bart - jaki Ty mosz background/stambaum,
          ze Ci tako funkcyja powierzyli ?!
          • bartoszcze Re: Ilu z Was?... Zapraszam do dyskusji. 02.05.05, 22:02
            Badnij sie na forum zalinkowane w mojej sygnaturce:)
    • Gość: antyhanys Mam nadzieje,ze za 50 lat nikt nie bedzie IP: *.neoplus.adsl.tpnet.pl 02.05.05, 22:24
      godou=belkotal:-)))))))
    • Gość: George Hedgehog Re: Ilu z Was?... Zapraszam do dyskusji. IP: *.zetnet.co.uk / *.zetnet.co.uk 03.05.05, 07:01
      > Ilu z Was potrafi się posługiwać śląską gwarą/językiem?
      Jo :)
      > - Wpisujcie miasta/dzielnice w których mieszkacie, i/lub podrzućcie wnioski
      > na temat tych miast dzielnic, gdzie Waszym zdaniem gwara jest najsilniej
      > osadzona
      Tak powiym z pamieci :) :
      Chorzow, Ruda Slonsko, Myslowice,niykiere dzielnice Katowic.
      • Gość: hgw Re: Ilu z Was?... Zapraszam do dyskusji. IP: *.neoplus.adsl.tpnet.pl 03.05.05, 08:58
        Piekary, Tarnowskie Góry, Siemianowice, Świerklaniec, Nakło, Kozłowo Góra. Ale
        wiadomo, że nie całe.
        W Katowicach: Szopienice, Burowiec, Mała Dąbrówka, Dąb, Załęska Hałda,
        Piotrowice.
        • Gość: Hanys Re: Ilu z Was?... Zapraszam do dyskusji. IP: *.internetdsl.tpnet.pl 03.05.05, 19:03
          Gość portalu: hgw napisał(a):

          > Piekary, Tarnowskie Góry, Siemianowice, Świerklaniec, Nakło, Kozłowo Góra.
          Ale
          > wiadomo, że nie całe.
          > W Katowicach: Szopienice, Burowiec, Mała Dąbrówka, Dąb, Załęska Hałda,
          > Piotrowice.


          Jeno te Siemianowice, np. centrum (tak jak centrum K-c) mi trocha sam niy
          pasują do tyj Twoji listy, szeredzić tukej Ci niy byda, i z resztą siy zgodza
          co do joty:) choć może to je tylko sprawa osobistej percepcji...?
          W Siemianowicach byłech góra cztyrnoście razy, wiync pogląd mam dość płytki.

          Pozdr. i dziynkuja inkszym za zainteresownie.
          Pyrsk!
          • Gość: Wasz Marjanek Re: Ilu z Was?... Zapraszam do dyskusji. IP: *.dip.t-dialin.net 03.05.05, 22:07
            Hallo Hanys !
            jo myslol eli Ci idzie ino o miejsca na Slonsku, kaj godo sie po maszymu.
            Bestusz ech napisol, co njy podom skont pisza, bo to njy bydzie cyjlowauo.(A
            Bartoszcze zrobiol z tego wielko zagadka - kero mu sie nawet udalo rozwionzac).
            Tosz Ci powjym, co u nos w Recklinghausen znom przinajmnij 20 ludzi, kerzy
            godajom cysto po naszymu.
            W robocie tysz mom pora pracownikow, kerzy som cyste Slonzoki (na takich idzie
            sie spuscic, bo som robotne i uszciwe).
            A tak po okolicy, to nazbjyralo by sie tego ze setka. Slonzoka, kery umie
            godac, idzie poznac jak godo po niymiecku, po "bytounongu". Niy jest to cojsik,
            co cza widziec negatywnie.
            W naszy filjali w Meksyku , szefem bol taki jedyn , kery jako mody synek, po
            1945 wyjechol do tego kraju, bo sie bol, co go Ruski poslom do lagru (bol we
            szkole dlo narybku SS). Jak ech go poznol poranoscie lot tymu, po jakims czasie
            podpadlo mi, co mo on - bardzo malo slyszalny - akcynt slonski. I tak ech sie
            dowiedziol, co chop bol z Hinderburga.
            A wjync Hanys, mozesz i Recklinghausen wciongnonc na lista.
            Pyrsk !
            Wasz Marjanek
    • Gość: laband Re: Ilu z Was?... Zapraszam do dyskusji. IP: *.dip.t-dialin.net 03.05.05, 07:03
      schlesien.nwgw.de/
      • Gość: Owerol Re: Ilu z Was?... Zapraszam do dyskusji. IP: *.a.pppool.de 03.05.05, 09:31
        Kursy jezyka SLONSKIEGO na miejscu w hajmacie poleco :
        www.poltourist.de/index2.htm
        • laband Re: Ilu z Was?... Zapraszam do dyskusji. 03.05.05, 13:25
          Farby ślonskich jynzykow


          Cześć Pierony z polskiej strony !

          Dzisiej wysznupołech do Wos cosik starego i cosik nowego. Na poczontek możno
          zaczna od tego nowego.

          Jak pisze Prof. Dr. Juergen Udolph, nazwa „Schlesien - Śląsk” do dzisiej budzi
          dyskusje. Co sie rozłazi o pochodzynie i znaczynie tyj nazwy, to polsko (
          „słowiańsko” ) teoria, kero godo, co słowo „śląsk” je od słowiańskego „ślęg” (
          ślęgać, ślęganina ), a te przeca od wcześniyjszego „śląkwa”, niy cołkym przekonuje.

          Tyż niymiecko ( „germańsko” ) teoria, kero godo, co nazwa „Schlesien” pochodzi
          od nazwy plemiynia wspomnianego bez Ptolemeusza Σ ι λ ί γ γ α ι , niy przekonuje
          do końca. Ani nazwa plemiynia, ani góry

          ( Zobten, Sobótka, monte Silencii ), ani słowiańske słowo „ślęg” niy mogom być
          punktym wyjściowym do nazwy ślonska. Może niom być samo rzeka „Sclenza” ( potym
          pisano ślęża abo Lohe ), kero choć niy najwiynkszo we ślonsku, to razym ze swoim
          lewobrzeżnym dopływym Kleine Lohe ( Mała ślęża ), miyndzy Weistritz ( Bystrzyca
          ) i Ohlau (Oława ), je 70 km dugim i ważnym dopływym Odry ( inaczyj Wódra abo
          Oder) na południe od Wrocławia. Jak to dalyj blank mondry Prof.Dr.Juergen Udolph
          pisze, kej wyprowadzymy nazwa ślęża / Lohe od formy wyjściowyj Silingiā i
          weznymy rdzyń i sufiks ( przyrostek ), a do tego porównomy z innymi nazwami we
          zakresie nazywnictwa rzek (zbiorników wodnych ) od momyntu powstania
          staroeuropyjskyj hydronomii ( H. Krahe, W. P. Schmid ), to bydymy mieć problym
          pochodzynia nazwy naszego ślonska rozwionzany.

          1.

          Rdzyń - leży w indogermańskim sīl- , kery sie zachowoł np. we seolop >>
          See <<, sĭl >> spokojny odcinek rzeki << , abo szwec. dial. sel >> spokojnie
          płynonco woda w rzece << ( obejrz „Der Name Schlesien” - aut. Juergen Udolph ) .
          2.

          Sufiks - np. : Szeląg Wielki, niem. Schilling, kole Ostródy/Osterode we
          Prusach Wschodnich.
          3.

          Nazwy porównawcze - np. : Sihl - dopływ rzeki Limmat w Zurychu; Sile -
          rzeka w Wenecji; Le Syl – rzeka kole Lavau ( Dép. Loire ); Sillo - rzeka w
          Huelva ( Andaluzja ← Wandaluzja - podobno od imiynia przybyłych tam Wandali );
          Seliam - rzeka w Asturii; Silinka - obejrz Wołga - Oka; Silisia - dopływ Meduny
          i jeszcze cołko mocka inkszych.

          Tak tyż za autorym tego wywodu: „Pytanie, czy nazwa Schlesien ( Śląsk ) jest
          słowiańskego abo germańskego pochodzynia, rozwionzuje sie przy roztrzygniyńciu,
          co żodno z tych odpowiedzi niy bydzie do zaakceptowanio skiż tego, co u podstaw
          leżonco nazwa rzeki ślęża, powstała przed utworzyniym tych dwóch indogermańskich
          grup dialektowych. Niy je ona ani słowiańskego, ani germańskego pochodzynia, ino
          przinależy staroeuropyjskyj hydronomii. Tak duge wadzynie rozwionzało sie same.
          Nazwa tyj rzeki boła jeszcze zanim powstowały germańske i słowiańske szprachy i
          narody. żodno z tych grup niy miała wpływu na nadanie tyj nazwy. Gynał prawie :
          nazwa Schlesien ( śląsk ) pokazuje, co jyj czas powstania boł zanim porobioły
          sie różnice miyndzy słowianami a germanami . Dopiyro czas i historia
          doprowadzioły do dyferyncji ”. Tela o jeszcze jednyj teorii. A jak boło
          naprowda, to sie chyba już niy dowiymy. A tak se myśla, co te pieruchy, kere
          wieża Babel stowiali, keby wiedzieli co narobiom, to by se z tym pokój dali.
          Tera kożdy za kara musi po inkszymu godać. To boło te nowe, co blank starych
          czasów tykało. Tera cosik, możno niy tak blank starego, co juzaś nowych czasów
          tyko. W ksionżce „Górny śląsk” ( praca zbiorowo pod redakcjom miyndzy inkszymi
          K. Popiołka ) - Poznań - Instytut Zachodni 1959, stoi napisane konsek o godce
          ślonskyj.

          Dzieli sie ona na dialekty ( gwary ) . Jo je tu ino krótko wymiynia, a jak kto
          ta ksionżka dostanie to niych se jom dokładniyj przeczyto. Werci sie, chocioż
          som tam tyż fragmynty, kere ani niy wiym jak nazwać. Wiycie chyba, jako to w
          tych latach szkryklali. No to nazod do „ślonskego”. Dzieli sie on na ( tukej
          posyłom mapka z tyj ksionżki ):

          Kole Gliwic, pół. - zach. rybnickego ( gliwicko gwara ) - typowe je, co sie niy
          mazurzy i godo sie:

          *

          rynce, zymby, piyńć, piyńś, piynta, itd.
          *

          widza ta krowa
          *

          mo piykno dziołcha
          *

          już ta ławka zrobia
          *

          starosta wito wojewody
          *

          Malczyk widzioł Wycisły
          *

          Szymura piz ( piznyu, piznoł ) Pisule ( abo Pisula ? )

          Kole Cieszyna i na południe od Pszczyny:

          ( konsek choby w czeskim )

          *

          rżyka
          *

          rżikać
          *

          prsziszli
          *

          prsziniyść

          Kole Potoku Czadeckego ( miyszany ślonski ze małopolskim ):

          *

          mazurzy ( stucka, seł, duzo )
          *

          ch → - k ( do nik, byłek )

          Kole Oszczadnicy , Jabłonkowa i Gorzelicy ( słow. Horelica ) :

          *

          kresaczka ( siykierka ) , remenek ( rzemyk )
          *

          miyszo - cz, - dż, - sz, - ż, - ć, - dź, - ś, - ź / koszczoła, dżiepro (
          dopiyro ), jakoszik /

          Kole Głubczyc:

          *

          ptauk
          *

          trauwa
          *

          świynti
          *

          niesam
          *

          siedzóm
          *

          kupióm

          Goloki (Golocy ), kole Prudnika:

          *

          u je choby krótke u - nosowe np. ptöuk
          *

          tröuwa
          *

          miauso
          *

          banau

          Kole Koźla ( Baioki ):

          *

          ptáuk, a czasym - ptouk
          *

          tráuwa
          *

          dómb
          *

          zómb
          *

          pianta
          *

          miąso
          *

          jáu baną ( jo byda )

          Kole Niymodlina:

          *

          mazurzy dwugłoskowe - áu, i łonczy sie z gwaroma okolic Koźla
          *

          mo czysto ( wedug Poloków ) wymowa samogłosek nosowych ; ząb, dąb, ząby,
          gąba, kądy ( kędy )

          Kole Opola ( Krysioki ):

          *

          ptouk
          *

          dobrou rolou
          *

          znous
          *

          tyż mazurzy

          Kole Strzelec ( Kobylorze ):

          *

          podobnie jak Krysioki ino niy mazurzy

          Narzecze namysłowske - kole Namysłowa, Brzegu(a) i Kluczborka:

          *

          mazurzynie
          *

          samogłoski nosowe choby u Krysioków i Kobylorzy
          *

          downe -o- dugie rozwinoło sie do -óy- ( wóyz, góyra, dróyga )
          *

          pkuyw ( = pchłów ), bóue
          *

          bóuy, byduy ( kole Brzega ) - bydło

          Kole Kluczborka godo sie tyż - chodźta, robita (choby w Kieleckim )

          Kole Sycowa:

          *

          mazurzynie
          *

          mo konsek spólnego z narzeczym namysłowskim i gwarami wielkopolskimi
          *

          nogóm, w bolóncom noga, kradnóm
          *

          ale tyż; nogy, mogy, itp.

          Kole granicy granicy z Wielkopolskom ( Chazoki ) - resztki ślonkiego „narzecza”

          *

          mazurzynie
          *

          rouzech bóu
          *

          lza ( łza )
          *

          uozka ( łyżka )
          *

          jegua ( igła )

          To by boło na tela, coch znaloz we ksionżce „ Górny Śląsk ”- praca zbiorowo pod
          redakcjom m.in. K.Popiołka.

          Som moga powiedzieć z doświadczynia, co np. sam, w Niymcach, kaj robia z richtik
          ślonzokami z różnych stron Ślonska, kere godajom naprawdy piyknie po ślonsku, to
          szkoda, co niy kożdy w doma ( i niy ino ) staro sie ta godka podczimywać. Ale
          jeszcze niy ma wszysko stracone.

          W niymieckich źródłach tyż idzie cosik znalyść. Tukej momy już ale do czyniynio
          niy ze godaniym ino ze szprechaniym. Idzie to podzielić tak:

          „Schlesische Mundarten”

          - Oberschlesisch - , kery sie godo fest twardo, konsek choby Hochdeutsch,
          ale w tonie jednorazowy.

          Naszo godka nazywajom „Wasserpolnisch”. Je to nazwa, kero niykere wywodzom
          od „verwässertes Polnisch” ( rozpływajoncy sie polski ). Niby polski uciyko
          choby woda na rzecz niymieckego. Inne juzaś godajom, co ta
          • laband Re: Ilu z Was?... Zapraszam do dyskusji. 03.05.05, 13:27
            W niymieckich źródłach tyż idzie cosik znalyść. Tukej momy już ale do czyniynio
            niy ze godaniym ino ze szprechaniym. Idzie to podzielić tak:

            „Schlesische Mundarten”

            - Oberschlesisch - , kery sie godo fest twardo, konsek choby Hochdeutsch,
            ale w tonie jednorazowy.

            Naszo godka nazywajom „Wasserpolnisch”. Je to nazwa, kero niykere wywodzom
            od „verwässertes Polnisch” ( rozpływajoncy sie polski ). Niby polski uciyko
            choby woda na rzecz niymieckego. Inne juzaś godajom, co ta nazwa je od flisaków,
            kere rzekami przipływali na ślonsk ze Polski. Obie strony, polsko i niymiecko,
            godajom czynsto, iż tyn dialekt, już w samyj nazwie, je negatywnym określyniym (
            Schimpfwort tak jak Wasserpolacken ) i czynsto tych, co go używajom tak
            traktujom ( to tak ino k´woli prowdy ).Dom sam konsek, kery sie kedyś trocha
            ironicznie dogadywało:

            „Jungla, nimm die Drungla ( po polsku drąg )
            schlag die Kubulla ( kobyła ),
            Daß sie besser tschungla ( ciągła ).“

            - Gebirgsschlesisch - sam konsek zdania:

            „Ich hott a Brota schunt gerucha“ ( dzisiej by boło „Ich hatte den Braten
            schon gerochen” ).

            W rzeczownikach i czasownikach tego dialektu som przemiynione „en” → „a”, np:

            Kirschen = Kerscha
            essen = assa
            , a sylaba zdrobniajonco „lein“ → w reszcie ślonska ( Schlesien ) „el”
            zmiynio sie sam na „la”, jak np:
            Bäumchen ( Bäumlein ) = Beemla
            Töpfchen = Tippla

            /źródło: ksionżka Klausa Ullmanna „Schlesien - Lexikon”, Bechtermünz Verlag/

            Gebirgsschlesisch godało sie kole Hirschberg ( Jelenia Góra ), w północnyj
            Bochymii, na wschód bez cołke Sudety aż do Leobschütz ( Głubczyce ), na północy
            Prawie aż pod Zobten ( Sobótka ).

            - Mundart des Brieg - Grotkauer Landes ( na wsch. od Wrocławia, aż do
            Namysłowa ). Tyn konsek tekstu oddaje fajnie sposób godki z okolic Strzelina (
            Strehlen ):

            „ Druckten een o underwags die Stieweln, do zug ma sich die Kloarscha hurtig
            oam Groabarande aus, hing se sich uf de Achsel oder oan a Stoab uf a Rücka, und
            nu gings borbs und gelenke wie a Firlafanz ufs Staadtla zu. Doas woar ´ n Lust,
            wenn man, und ma koam under da grußmächtiga Heffa Leute ! “

            / z ksionżki „Land aus Gottes Hand”, autor - Josef von Golitschek, Adam
            Kraft Verlag, Würzburg /

            - Glätzisch, inaczyj Gletzisch abo Glatzer Dialekt - fest zróżnicowany,
            prawie kożdo wieś miała coś „swojego”. Charakterystyczne jest zdanie „De aala
            Braatla haala a” ( Die alten Brettchen halten auch ). Na południu godało sie
            „Sonntich” ( Sonntag ), na północy juzaś „Sunntich”. Inkszy przikład to „Behma”
            ( na południu ) , „Bihma” ( na północy ) - idzie sam o „Böhm“ = Groschen .

            - Neiderländisch - ( na północ od Odry i Wrocławia ), miyndzy Zielonom Górom
            a Oleśnicom. Okolice Głogowa i Milicza. Arthur Schoke pisoł tak:

            „Der Graußknaicht“
            Eich bei a Graußknaicht vau alem Schlaag,
            Eich schoff und schuffte a ganze Taag.
            Eich huo kenn Sunntich is ganze Jauhr
            Froet ock meen Poer, ´s wirklich wauhr.

            - Kräuter Mundart ( Kräuter = Gemüsebauern ) - okolice kole Wrocławia. W tym
            dialekcie przedźwiyn - kiwała trocha godka osadników ze Frankonii i Turyngii.

            - Oberlausitzer Mundart - na wsch. od Legnicy, kole Zgorzelca i Bolesławca
            plus teryn górnyj Szprewy ( Spree ). Na terynach zachodnich kole Görlitz, Löbau,
            Bautzen, Zittau i trocha w Niederlausitz ( Dolne Łużyce ) zachowała sie ślonsko
            szpracha ( schlesische Sprache ) do dzisiej. Tam je tyż sorbsko godka.

            - Nordböhmisch - w okolicach Reichenberg ( Liberec ).

            Na koniec jeszcze cosik z humorym do tych, kere sie znajom na „roztomajtych”
            godkach:
            Antek : Bitte eine Fahrkarte dritter auf Kattowitz.
            Bahner : Das heißt nicht auf Kattowitz, sondern nach Kattowitz !
            Antek : Na , gutt , da geben Sie halt nach Kattowitz , dann lauf ich eben zurück .
            Bahner : ... und worüber wollen Sie fahren ?
            Antek : ... über die Feiertage !

            Pyrsk !

    • Gość: aaa A w jakich slaskich miastach IP: *.neoplus.adsl.tpnet.pl 03.05.05, 13:14
      Malo ludzi obecnie mowi po slasku?
    • broneknotgeld Re: Ilu z Was?... Zapraszam do dyskusji. 03.05.05, 17:23
      Po swojymu ślonskość głosza
      Do stolicy fraszki prosza
      Link kliknijcie co jest niży
      Godka bydzie wtedy bliży.
Pełna wersja