Gość: era
IP: *.neoplus.adsl.tpnet.pl
20.07.06, 21:26
IPN opublikuje spis agentów tajnych służb PRL
W piątek wieczorem Sejm będzie głosował nad zmianami w lustracji i IPN. W
czwartek sejmowa komisja nadzwyczajna omówiła poprawki zgłoszone w debacie w
Izbie.
Najważniejsza stanowi, że w 3 miesiące od wejścia ustawy w życie, IPN
opublikuje spis funkcjonariuszy i agentów tajnych służb PRL.
W czwartek Sejm omawiał projekt polegający na likwidacji Sądu Lustracyjnego i
urzędu Rzecznika Interesu Publicznego, przekazaniu lustracji Instytutowi
Pamięci Narodowej, rozszerzeniu jej na nowe kategorie osób i szerszym
dostępie do teczek IPN. Przez ponad trzy miesiące pracowała nad nim komisja
nadzwyczajna, która uzgodniła wspólny projekt spośród propozycji PiS, LPR, PO
i Samoobrony. W debacie zgłoszono kilkanaście poprawek, wobec czego projekt
wrócił do komisji. Tylko SLD chciał odrzucenia przez Sejm całości zmian.
Komisja zarekomenduje Izbie odrzucenie tego wniosku SLD.
Komisja wniesie zaś o przyjęcie przez Sejm poprawki PO, by IPN miał trzy
miesiące na przewidywane w projekcie opublikowanie spisu funkcjonariuszy
służb specjalnych PRL oraz "osób traktowanych przez organa bezpieczeństwa
państwa jako osobowe źródła informacji". Wykazy te miałyby być na bieżąco
aktualizowane.
Odrzucono zaś poprawkę Samoobrony, by IPN publikował dane osobowe nie tylko
członków kierownictwa PPR i PZPR (jak stanowi projekt), ale także ZSL i SD.
Nie poparto też poprawki Samoobrony, by warunkiem startu w wyborach
prezydenckich, parlamentarnych i samorządowych mogło być nie tylko posiadanie
zaświadczenia IPN o stanie archiwów o danej osobie, ale także - potwierdzenia
złożenia wniosku o nie. Mateusz Piskorski uzasadniał swój wniosek groźbą
uznania za niekonstytucyjny zapisu ograniczającego bierne prawo wyborcze tym,
którzy nie uzyskali zaświadczenia przed rejestracją list wyborczych.
Przeciwnicy poprawki argumentowali, że zróżnicuje ona sytuację osób
publicznych. Projekt stanowi bowiem, że ci, którzy mają objąć funkcje
publiczne nie w wyniku wyborów, ale powołania lub umowy o pracę, muszą
przedtem przedstawiać zaświadczenie IPN o sobie, a nie tylko potwierdzenie
wystąpienia o nie.
Odrzucono również poprawkę SLD, by lustracją objąć duchownych. "Kościół ma
poważne problemy lustracyjne, a ludzie chcą wiedzieć, który ksiądz był
agentem"- uzasadniała autorka wniosku Joanna Senyszyn.
Według projektu, badane dziś przez RIP i Sąd Lustracyjny oświadczenia
lustracyjne osób publicznych byłyby zastąpione zaświadczeniami IPN o
zawartości archiwów tajnych służb PRL na ich temat. Każdy pełniący funkcję
publiczną, urodzony przed 1 sierpnia 1972 r., musi wystąpić do IPN o
zaświadczenie; Instytut miałby do roku na ich wydanie. Będą one udostępniane
danej osobie oraz w internecie przez IPN. Zaświadczenie można by zaskarżać do
sądu cywilnego.
Komisja nie zapisała, czy będą jakieś konsekwencje wobec osoby wskazanej w
zaświadczeniu jako agent. PiS złożył wniosek mniejszości, by zaświadczenie
mogło być podstawą do rozwiązania umowy o pracę lub odwołania z funkcji.
Projekt rozszerza katalog osób lustrowanych z dzisiejszych 27 tys. osób do
nawet kilkuset tysięcy. Lustracja ma zatem objąć dodatkowo: radnych i osoby
pełniące funkcje w samorządach, pracowników urzędów państwowych, dyplomatów,
członków władz spółek z udziałem Skarbu Państwa oraz przedsiębiorstw
państwowych, kontrolerów NIK, pracowników IPN, szefów NFZ, ZUS i KRUS,
rektorów wszystkich szkół wyższych, pracowników naukowych od stopnia
starszego wykładowcy, dyrektorów szkół publicznych i prywatnych, szefów
związków sportowych, radców prawnych, notariuszy, szefów i wydawców mediów
prywatnych i publicznych oraz ogół dziennikarzy.
Każdy będzie miał prawo zobaczyć własne akta w IPN oraz poznać nazwiska
oficerów lub agentów ze swej sprawy. Do poznania nazwisk nie mają jednak
prawa oficerowie służb PRL oraz osoby traktowane przez nie jako "osobowe
źródła informacji". Zapisano prawo dostępu agentów i oficerów służb PRL do
akt IPN na swój temat - lecz nie tych, które sami wytwarzali. Każdy mógłby
zaś zajrzeć do teczek osób publicznych, z wyłączeniem informacji o życiu
seksualnym i o zdrowiu.