Gość: kuzmiukus
IP: *.neoplus.adsl.tpnet.pl
13.09.06, 09:34
PSL "Piast" (1913-1931)
Polskie Stronnictwo Ludowe "Piast" powstało w grudniu 1913 roku (lub 1 lutego
1914) w Tarnowie) z rozłamu w Polskim Stronnictwie Ludowym. Ugrupowanie
założyli działacze skupieni wokół tygodnika Piast oraz członkowie PSL
Zjednoczenie Niezawisłych Ludowców (wcześniejsza secesja PSL). Na czele
partii stanął Wincenty Witos.
Podczas I wojny światowej działacze PSL Piast weszli do Naczelnego Komitetu
Narodowego oraz poparli werbunek do Legionów. Po 1917 Stronnictwo zbliżyło
się do Narodowej Demokracji. W październiku 1918 współtworzyło Polską Komisję
Likwidacyjną. W latach 1918–19 do PSL Piast przyłączyły się: część
Zjednoczenia Ludowego w Królestwie Polskim, Zjednoczenie Włościan w
Wielkopolsce, ludowcy z Pomorza Gdańskiego oraz część działaczy PSL
Wyzwolenie.
W wyborach sejmowych w roku 1922 PSL Piast uzyskał 70 mandatów poselskich i
17 senatorskich. Stronnictwo było najsilniejszą partią chłopską, w sejmie
zajmowało pozycję centrową.
PSL Piast wielokrotnie uczestniczyło w koalicjach rządowych. W 1923 i 1926
wspólnie z ND i Chadecją utworzyło rząd tzw. Chjeno-Piasta, a Witos był
trzykrotnie premierem (1920–21, 1923, 1926). Po 1926 PSL Piast pozostawało w
opozycji do sanacji, od 1929 r. wchodziło w skład Centrolewu. W 1930 jego
działacze byli aresztowani i więzieni, następnie skazani w procesie brzeskim.
Stronnictwo miało silne wpływy w organizacjach społeczno-gospodarczych, m.in.
w Małopolskim Towarzystwie Rolniczym i Centralnym Związku Kółek Rolniczych.
PSL Piast opowiadało się za ustrojem demokracji parlamentarnej, głosiło
konieczność reformy rolnej za odszkodowaniem i tworzenia dużych gospodarstw
chłopskich, było partią o światopoglądzie chrześcijańskim.
W 1931 PSL Piast połączyło się z PSL Wyzwolenie i Stronnictwem Chłopskim,
tworząc Stronnictwo Ludowe.
Liderzy "pierwszego Piasta"
Wincenty Witos
Jakub Bojko
Jan Dąbski
Maciej Rataj
Władysław Kiernik