Gość: Adam Fularz
IP: *.zgora.dialog.net.pl
24.10.04, 22:38
Piszę teraz artykuł o kolei miejskiej w Radomiu. Proszę o opinie i komentarze
na forum. W razie czego na priva: (fularz(at)go2.pl)
Radomski Szybki Tramwaj Kolejowy
Adam Fularz
Z niejakim zaskoczeniem znalazłem w jednym z ostatnich numerów „TTS” artykuł
poświęcony zamiarowi budowy w Radomiu systemu tramwajowego od podstaw.
Naciski na powstanie systemu tramwaju szynowego w tym mieście są zdecydowane
i silne, ale ich autorzy powinni moim zdaniem zainteresować się możliwością
wykorzystania infrastruktury kolejowej, co z pewnością ułatwiłoby start
przedsięwzięcia. Bo z tym startem Radomianie mają spory kłopot, czego dowodem
jest nieudane rozpoczęcie poprzedniej „inwestycji”, po której pozostały tylko
niszczejące wagony tramwajowe na zapleczu jednego z radomskich
przedsiębiorstw…
Problem miasta
Radom to druga po stolicy aglomeracja Mazowsza. Liczba mieszkańców - 232
tysiące powoduje iż jest to 14 miasto w Polsce pod względem liczby ludności,
mające dodatkowo ogromną powierzchnię- 112 km2. Między innymi z tego względu
miasto to ma ogromne potrzeby transportowe. Władze miasta rozbudowują wciąż
sieć drogową, lecz czy to jest aby dobre rozwiązanie? Na drogach dojazdowych
do Radomia już dziś jest duże natężenie ruchu- Średni Dobowy Ruch z kierunku
Białobrzegów wyniósł 18011 pojazdów na dobę w roku 2000, co przekracza
znacznie przepustowość tej trasy. Od strony południowej do miasta wjeżdża
18420 pojazdów, 7824 z kierunku zachodniego, z zachodu jeszcze dodatkowo
5989. Ruch drogowy jest już na granicy przepustowości. Rozbudowa
infrastruktury drogowej pochłania ponad 30 mln rocznie i w mieście nie jest
od tego ani trochę ciszej, ani trochę spokojniej.
Rozwiązaniem jest transport szynowy, promowany przez miejscowych naukowców.
Nie wiadomo jednak z jakiego względu zaproponowany model opiera się na
budowie infrastruktury od podstaw, a odrzuca się możliwość włączenia sieci
kolejowej do tego programu. Mimo że próby jej wykorzystania w Radomiu już
były.
Układ komunikacyjny
Układ komunikacyjny Radomia jest w znacznej mierze ukształtowany
historycznie. W związku ze znacznym rozwojem ruchu kołowego układ drogowy
jest ciągle ulepszany przez budowę rond i poszerzanie ulic. Drogi miejskie
mają długość 320 km. W ostatnich dwóch latach inwestycje drogowe są
priorytetem władz miasta, a wzrost wydatków budżetowych na drogi w 2000 roku
w stosunku do roku poprzedniego wyniósł ponad 100 %. W budżecie gminy na 2000
rok na realizację inwestycji drogowych przeznaczono ok. 30 mln PLN.
Komunikacja zbiorowa jest tylko i obsługiwana jest przez 27 miejskich i 11
podmiejskich linii autobusowych. Największą częstotliwość kursowania mają
linie: 7, kursująca z Osiedla Michałów na Osiedle Południe oraz 9, jeżdżąca
na trasie Os. Gołębiów - Os. Prędocinek.
W pierwotnej koncepcji rozwoju układu komunikacyjnego Radomia znalazł się
projekt uruchomienia trakcji trolejbusowej. Jednak ze względu na duże koszty
planowanej inwestycji uznano, iż takie rozwiązanie jest nierentowne. W
pierwszej połowie lat 60-tych głośno było także na temat potrzeby budowy
linii tramwajowej. Miała ona łączyć dwie przemysłowe dzielnice Radomia:
Potkanów i Gołębiów. 25-kilometrowa trasa miała przebiegać ulicami Stalową,
Starokrakowską, Dzierżyńskiego, Wałową, Mireckiego, Wernera, Malczewskiego,
Warszawską i dalej Gołębiowską do Brzustówki.
Kilka lat później propagator pomysłu, prof. Michał Kelles-Krauz zaproponował
inny układ tras. Trasa północ-południe miała przebiegać z osiedla
Akademickiego ulicami Chrobrego, Marchlewskiego, przez plac Konstytucji, a
następnie ulicami Nowotki, Kościuszki, Dowkonta, aleją Grzecznarowskiego,
PCK, Czarną i Młodzianowską do powstającego osiedla Ustronie. Od tej linii
miały odchodzić odnogi w kierunku Gołębiowa (ulicami Struga i Kozienicką)
oraz Potkanowa (ulicami 1905 Roku, Dzierżyńskiego, Starokrakowską i Stalową).
W latach 90-tych XX wieku zakupiono już tabor- dwa zestawy T4 + B4
sprowadziła z Magdeburga w 1996 roku firma Alga i miało to być początkiem
budowy linii tramwajowej w Radomiu. Plany niestety nie zostały zrealizowane,
a tramwaje te znajdują się rzekomo w Radomiu do dziś.
Możliwe rozwiązanie
W latach 80-tych XX wieku po raz pierwszy pojawiła się koncepcja wprowadzenia
tutaj kolei miejskiej- specjaliści z Wydziału Transportu miejscowej uczelni
przeprowadzili przejazd próbny na tej linii pociągiem podmiejskim EZT
(przewidzianym dla ponad dwustu pasażerów). Na tym pomysł się zakończył, lecz
upadł z powodu braku małego, ekonomicznego taboru do obsługi tej linii. Dziś
jest już przecież inaczej- istnieje nowoczesny lekki tabor produkcji polskiej
i istnieje możliwość wykorzystania go w projekcie nowoczesnego systemu
transportu szynowego. Ba, możliwe jest nawet stworzenie systemu opierającego
się tylko i wyłącznie na infrastrukturze kolejowej.
Rys. Schemat systemu. Opr. własne autora
Patrząc na układ komunikacyjny, widać wyraźnie iż osiedle Południowe jest
dużym generatorem ruchu i kolej miejska miałaby duże szanse, by stać się
głównym środkiem transportu w tej relacji. Władzom miasta zaproponowano w
2001 roku wprowadzenie Szybkiego Tramwaju Kolejowego (lekkiej SKM) z
wykorzystaniem nowoczesnych pojazdów szynowych na trasie Osiedle Południe-
Dworzec Główny- Os. Gołębiów I. Szczególnie osiedle Południowe jest bardzo
korzystne dla obsługi koleją ze względu na duży potok pasażerski (tamten
kierunek jest drugim najbardziej uczęszczanym ruchu autobusowym w mieście).
Założono wprowadzenie ruchu z 20- minutowym cyklem.
Koszty to przede wszystkim inwestycja w system sygnalizacyjny pozwalający
zwiększyć częstotliwość kursowania pociągów na miejskim odcinku sieci
kolejowej oraz koszty taboru. Konieczne jest także dobudowanie krótkiego
odcinka toru do centrum osiedla Południe, by zwiększyć dostępność systemu
(obecny przebieg linii kolejowej omija osiedle). Zaproponowano wykorzystanie
w pierwszej fazie projektu spalinowych wagonów motorowych prod. polskiej, co
pozwala zmniejszyć koszty inwestycji względem kapitałochłonnego taboru
elektrycznego, który może zostać wprowadzony w późniejszym okresie
eksploatacji. Wówczas tabor spalinowy mógłby zostać odsprzedany.
Niemniej wszystkie te koszty są z pewnością dużo mniejsze niż budowa
równoległej linii tramwajowej. Wraz z zakupem taboru jej koszt mogą sięgnąć
nawet 15 mln PLN za kilometr, a więc tyle, co cała inwestycja w lekką SKM
opartą na sieci kolejowej. Uwzględnienie w planach tworzenia sieci
tramwajowej w Radomiu możliwości wykorzystania sieci kolejowej jest wg autora
jedyną realną możliwością wprowadzenia w przyszłości tego środka transportu
do 14. największego miasta Polski.
A. Fularz
Schemat komunikacji autobusowej i proponowanego tramwaju kolejowego.
Opr. własne autora na podstawie schematu sieci autobusowej Radomia.
Bibliografia:
"30 lat Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacji w Radomiu" - Radom 1984
"Radom - dzieje miasta”w XIX i XX wieku " - Warszawa 1985