Dodaj do ulubionych

[LWW] Dwie formy czasu przyszłego w języku polskim

22.05.13, 22:29
Zostałam dzisiaj zabita pytaniem z polskiej gramatyki, więc szukam pomocy bardziej zorientowanych - a że jak wiadomo LWW, więc może znajdzie się ktoś, kto i to będzie wiedział.

W języku polskim dla czasowników niedokonanych mamy czas przyszły złożony: "będę...". No i właśnie, można powiedzieć "będę pisać" albo "będę pisała". Wiem, że obie formy są poprawne - czy istnieją jednak jakieś sytuacje, w których preferowana jest jedna z nich? Bo myślę nad tym od jakichś dziesięciu godzin i jedyne co zauważyłam u siebie, to preferencja formy "będę + bezokolicznik" dla aktywności (będę pisać, będę czytać, będę jechać...) oraz formy "będę + czas przeszły" dla stanów (będę chciała, będę mogła...). Przy czym nie jestem nawet w stanie powiedzieć, czy ta preferencja to tylko moja przypadłość, czy też coś bardziej ogólnego.
Obserwuj wątek
    • kis-moho Re: [LWW] Dwie formy czasu przyszłego w języku po 22.05.13, 22:39
      Wikipedia - jeżeli jej wierzyć - mówi, że forma z imiesłowem jest bardziej elegancka i precyzyjna. Ja zdecydowanie używam tej z bezokolicznikiem, być może dlatego, że elegancka nie jestem. Ale raczej będę gotować - a nie gotowała - zupę. Jeżeli jej po prostu nie ugotuję, oczywiście ;o)
      Offtopowo: z czechami nie należy rozmawiać o gramatyce. Wpadłam parę dni temu w tą pułapkę i stwierdziłam, że zupełnie nie mam pojęcia o jakichkolwiek zasadach gramatycznych.
    • besame.mucho Re: [LWW] Dwie formy czasu przyszłego w języku po 23.05.13, 09:00
      > czy istnieją jednak jakieś sytuacje, w których prefer
      > owana jest jedna z nich?

      Tak - przy użyciu niektórych czasowników modalnych (tych, po których musisz użyć bezokolicznika), żeby nie było dwóch bezokoliczników pod rząd. Np. "Będę usiłowała tam jutro pojechać", a nie "będę usiłować pojechać".

      A z własnych preferencji przychodzi mi do głowy jedynie to, że wolę konstrukcję z imiesłowem w tekście podpisanym tylko inicjałem imienia i nazwiskiem, które nie zdradza płci. Czyli np. P. Nowak. Wtedy kiedy chcę się odnieść do takiego tekstu wiem, czy pisać "autor" czy "autorka" :). Podobnie z wypowiedziami na forum kiedy rozmówca ma nick, który nie zdradza płci, głupio się czuję, kiedy nie wiem czy mam napisać "to, co napisałeś" czy "to, co napisałaś" (uciekam w bezpieczne "to, o czym piszesz" ;) ).
    • virgaaurea Re: [LWW] Dwie formy czasu przyszłego w języku po 23.05.13, 09:29
      kasiamatt - tak jak piszesz obie formy sa poprawne;
      obie wspolistnialy historycznie;
      w zwiazku z tym nie ma zalecen, zeby jednej z tych form uzywac, a drugiej nie;)

      czy istnieją jednak jakieś sytuacje, w których prefer
      > owana jest jedna z nich?
      musisz zdefiniowac, co to znaczy "preferowany";

      mozna zapytac o to, ktora z form pojawia sie czesciej, o to chodzi?
      mozna to "czesciej" rozwazac np. dla jezyka potocznego, jezyka pisanych dokumentow, jezyka powiesci itd.
      mozna tez badac tendencje, tzn. obserwowac, jak sie jezyk zmienia i probowac okreslic od czego to zalezy;
      wbrew pozorom zagadnienie nie jest banalne - z jednej strony mamy tendencje do wybierania formy krotszej, "bede pisac" jest o sylabe krotsza forma niz "bede pisala"; zauwaz jednak, ze ta roznica nie wystepuje juz dla rodzaju meskiego - stad, jesli jakiekolwiek badania mialyby opierac sie na obserwacji, trzeba robic je oddzielnie dla poszczegolnych rodzajow, nie mozesz niczego powiedziec tylko na podstawie tego, jak sama mowisz;
      z drugiej strony - w jezyku jest cos takiego, jak tendencja do wyrazistosci semantycznej - stad forma "bede pisal" zwykle "wygrywa" z forma "bede pisac", zwlaszcza, ze obie sa tej samej dlugosci;
      stad w rodzaju meskim na pewno % form z imieslowem bedzie wyzszy niz % form z imieslowem zenskim;
      jeszcze inna kwestia, ktorej nie poruszasz jest to, ze coraz czesciej uzywamy form dokonanych zamiast niedokonanych, czyli zamiast "jutro od 8 do 13 bede nad tym pracowac/la" coraz czesciej mowimy "jutro od od do 13 nad tym popracuje". zamiast "jesli bedziesz chcial" mowimy "jesli zechcesz"

      ogolnie - rzucilas haslo, a nie zadalas precyzyjne pytanie, wiec moge tylko zarysowac watki, zamiast superprecyzyjnie odpowiedziec:)

      • virgaaurea Re: [LWW] Dwie formy czasu przyszłego w języku po 23.05.13, 09:39
        violent_green napisała:
        > To wszystko zależy od czasownika :)
        > Większość czasowników = będę + bezokolicznik

        @violent_greeen
        to co napisalas prawda nie jest; nie wiem jak w tym momencie wyglada to procentowo jesli chodzi o rodzaj zenski i nijaki, ale jeśli o męski - forma z imiesłowem jest na pewno częstsza;
    • roza_am OT - Imiesłów 23.05.13, 11:24
      Dziewczyny, część z Was nazywa wersję z formą osobową czasownika wersją z imiesłowem. Jaki to jest rodzaj imiesłowu? Bo ja ze szkoły pamiętam tylko imiesłowy przymiotnikowe i przysłówkowe, i dla mnie to nie jest żaden z nich. Dla mnie te formy mają zwykłą 3. os. czasu przeszłego (l.p.). Czy to pomyłka z tym imiesłowem, czy jakiś nowy/inny rodzaj, którego ze szkoły nie pamiętam? Możecie oświecić staruszkę? ;)
      • virgaaurea Re: OT - Imiesłów 23.05.13, 11:49
        nie, nie pomylka:) chodzi o termin z gramatyki historycznej, a ty pewnie pamietasz dobrze, tzn. 4 imieslowy, ktorych nauczono cie w szkole (czyli te wykorzystywane do opisu wspolczesnego jezyka);

        a to jest tzw. imieslow czasu przeszlego czynny drugi - na pewno nie jest to zaden nowy imieslow:) po prostu nie ma (nie bylo go) w programie szkolnym;
        mielismy cos takiego jak czas przeszly zlozony i zaprzeszly (moze pamietasz z laciny plusquamperfectum? albo kojarzysz to okreslenie z niem lub fr?) i np. do tych form zlozonych byl wykorzystywany ten imieslow;
        byl jeszcze im. czasu przeszlego czynny pierwszy, ktory przeksztalcil sie w to, co nazywamy dzis imieslowem przyslowkowym uprzednim:D
    • klymenystra Re: [LWW] Dwie formy czasu przyszłego w języku po 25.05.13, 14:46
      Teoretycznie nie ma czegoś takiego jak forma poprawna - język jest żywy i tzw. błędy to nie tyle błędy, co innowacje.
      Co do Twojego pytania - myślę, że kwestia jest złożona, zależy np. od względów stylistycznych - "będę chcieć gotować" nie brzmi za dobrze. Czytałam też gdzieś wyniki badań, że mężczyźni wolą używać formy z imiesłowem, a kobiety z bezokolicznikiem. Ale nie mam pojęcia, na ile jest to wiarygodne i na co wskazuje.
      • brykanty Re: [LWW] Dwie formy czasu przyszłego w języku po 26.05.13, 14:38
        Potwierdzam - chyba na zajęciach z prof. Bańką dowiedziałam się o preferencjach płciowych w wyborze formy z bezokolicznikiem albo bez. Myślę, że to wynika z ekonomiczności języka - kobiety zamiast używać formy osobowej, ale dłuższej, wolą dać bezokolicznik.
        No i przecież samce zawsze znaczą teren - dlatego stosują formę z rodzajem męskim :)
Inne wątki na temat:

Popularne wątki

Nie pamiętasz hasła

lub ?

 

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się

Nakarm Pajacyka