Gość: wilczur
IP: *.gprs.plus.pl
04.12.07, 16:00
Biorąc pod uwagę charakterystykę MIASTA jego encyklopedyczną definicję każdy
określił jakie funkcje wg. niego są nadrzędne w Gliwicach wg jego mieszkańców.
Bardzo proszę administratorów o wycinanie wszystkich dyskusji nie związanych z
tematem funkcji miasta i pyskówek o jej włodarzach. Chciałbym żeby w tym wątku
pojawiały się tylko WIZJE mieszkańców o Gliwicach a nie polemika co byłoby
lepsze a co gorsze.
Może z tych różnych wizji będzie jakieś pole wspólne a może właśnie ktoś
zastanowi się nad tym czym miasto nie jest i nie będzie.
Proszę o możliwie konkretne pomysły.
Na początek definicja i kilka odnośników:
Miasto (łac. civitas) to historycznie ukształtowana jednostka osadnicza
charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów
rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach)
prowadzącą specyficzny miejski styl życia.
Funkcje miast:
Funkcje egzogeniczne i funkcje endogeniczne. Funkcje endogeniczne to funkcje
miasta skierowane do wewnątrz (administracja miejska, część handlu. Funkcje
egzogeniczne to funkcje skierowane na zewnątrz miasta (przemysł, turystyka,
handel morski itp.). Funkcje egzogeniczne dzielą sie na: funkcje centralne -
usługi, handel i drobna wytwórczość skierowane do ściśle określonego,
zdefiniowanego i na ogół leżącego wokół miasta zaplecza (por. teoria
Christallera), funkcje wyspecjalizowane - funkcje o zasięgu zmiennym, często
trudnym do zdefiniowania, niehierarchicznym. Działalność przemysłu, turystyka
itp.) Funkcje mieszane - oba wspomniane typy nakładają sie na siebie. Układy
lokalizacyjne miast wg. funkcji miasta: - układ ośrodków centralnych (central
places), - układ ośrodków wyspecjalizowanych (specialized cities), - układ
systemów sieci (network system), - układ miast - wrót (gateway cities).
Funkcje miast zależą od przeważającej funkcji i infrastruktury z tym
związanej. Wyróżnia się miasta o funkcji:
-przemysłowej - gdzie większość ludzi znajduje zatrudnienie w przemyśle,
obojętnie czy jest to przemysł ciężki, lekki, górniczy czy chemiczny; np. Katowice
-transportowej - tutaj wyróżnia się kilka podkategorii, jest to także
kategoria, która nigdy nie występuje samodzielnie, miasto o tej funkcji
spełnia co najmniej jeszcze jedną:
- transportowa lotnicza - w mieście znajduje się co najmniej małe lotnisko
międzynarodowe (np. Warszawa)
- transportowa portowa - miasto posiada port żeglugi (np. Szczecin, Gdańsk,
Gdynia)
- transportowa kolejowa - każde miasto posiadające dworzec kolejowy o
większym znaczeniu
-usługowej - miasto z przeważającą liczba sklepów, marketów, szpitali,
przedszkoli, lekarzy itp. (np. Łódź)
-religijnej - miejsce kultu jakiejś religii (np. Częstochowa, Mekka)
-uzdrowiskowej (np. Ciechocinek, Nałęczów).
Jeszcze do gotowców które może opisują już to jak sobie wyobrażamy miasto:
Miasto-ogród: koncepcja miasta satelickiego, osiedla oddalonego od centrum
miasta itp., charakteryzującego się niską, luźną zabudową, a przede wszystkim
znacznym udziałem terenów zielonych (lasów, ogrodów, parków, itp.) w ogólnej
powierzchni miasta. Zakładano rozwiniętą funkcję mieszkaniową i wypoczynkową,
z niewielkim udziałem usług, ewentualnie nieuciążliwego przemysłu. Koncepcja
miasta-ogrodu pojawiła się pod koniec XIX w. w Anglii. Autorem koncepcji
miasta-ogrodu powstałej w 1898 był Ebenezer Howard.
Model koncentryczny miasta: konstrukt teoretyczny opracowany przez Ernesta
Burgessa w roku 1925 zakładający, że miasto można podzielić na strefy
układające się koncentrycznie wokół centralnej dzielnicy biznesu. Burgess
zakładał, że w większych miastach ich centra, czyli strefa pierwsza, zajmowane
są przez instytucje związane z handlem, usługami i zarządzaniem przyczyniając
się do wzrostu cen ziemi, na których znajdują się lokale tych instytucji.
Miasto-sypialnia: określenie miasta, położonego zazwyczaj w sąsiedztwie dużego
ośrodka miejskiego, z rozwiniętą funkcją mieszkaniową, w niewielkim stopniu
usługową w zakresie zaspokajania podstawowych potrzeb, przy zaniedbaniu
wytworzenia innych istotnych funkcji miejskich.
Kontrurbanizacja: (dezurbanizacja, reurbanizacja) - proces reorganizacji
terenów miejskich zamieszkałych przez człowieka, polegający na zmniejszeniu
się zagęszczenia przebywającej na tych terenach ludności oraz zmianie
charakteru poszczególnych fragmentów miast na tereny typowo mieszkalne lub
jednolicie przemysłowe. Proces ten występuje również w ścisłych centrach
miast, z których mieszkańcy przenoszą się do dzielnic peryferyjnych, czego
efektem jest zmiana charakteru centrum miasta na typowo
handlowo-administracyjno-usługowe, ale pozbawione stałych mieszkańców.
Jest to najczęściej wynik poważnego kryzysu miasta stanowiącego centralny
ośrodek zespołu miejskiego. Proces ten jest obserwowalny w ciągłym obniżaniu
tempa wzrostu liczby mieszkańców zespołu miejskiego. W wyniku kontrurbanizacji
zarówno miasto, jak i jego strefa podmiejska silnie się wyludniają.
Model sektorowy miasta: Oparty jest na hipotezie, że miasta rozwijają się
najczęściej w formie pewnych sektorów, których granice przebiegają w układzie
promienistym. Rozwój przestrzenny tych sektorów przebiega w kierunku
zewnętrznym. Ponadto wewnątrz sektorów następują zmiany intensywności
użytkowania, przy czym teren najintensywniej użytkowany znajduje się w pobliżu
centrum.
Model ten powstaje zazwyczaj w wyniku podziałów klasowych, gdzie w wyniku
grupowania się pewnych warstw społecznych nie powstają pierścienie, ale
większe dzielnice. Najczęściej ludzie grupują się według typu miejsca pracy,
osadnictwa, stopnia zamożności itp. Model ten wystąpił w Paryżu, gdzie
dzielnice zachodnie są siedzibą klas średnich a na północy i wschodzie
rozciągają się dzielnice robotnicze.
Gwieździsty model korytarzy: Jest pewna to odmiana modelu sektorowego. Jego
koncepcja opiera się na stwierdzeniu, że rozwój miasta następuje wzdłuż linii
transportowych, które stwarzają najlepsze warunki rozwoju przemysłu oraz
lokalizacji usług i handlu. Wzdłuż tych korytarzy wykształcają się równoległe
do nich strefy zamieszkane przez ludność uboższą, która lokalizuje się tam ze
względu na łatwy dostęp do taniego transportu masowego i bliskości usług oraz
miejsc pracy. Klasy średnie o wyższym poziomie dochodów zamieszkują w nieco
odleglejszej strefie, która oddalona od transportu i centrum zapewnia lepsze
warunki życia.
Model wieloogniskowy: Opisany przez Harrisa i Ullmanna. Model ten opiera się
na założeniu, że miasto nie musi wcale rozwijać się wokół jednego centrum w
sposób koncentryczny czy sektorowy, lecz może tworzyć kilka niezależnych ośrodków.