Gość: Wasz Marjanek
IP: *.dip.t-dialin.net
21.12.03, 05:40
Witom Wos Wszyjstkich ! 20.12.2003.
Dni przet Swiyntami Narodzynia Jezuska – to dni przigotowan, szukanio
prezyntow,strojynio chojinki i przigotowania jodla.
Idonc dzisiej wieczor ciemnom jusz ulicom paczolech po ustrojonych
loknach – w krerych migaly rozmajite lampki, gwiozdki i inksze girlandy. A w
jednym loknie – smotno swjyczka. Polola sie tak sama – choc kole nij – na
swieczniku stolo jeszcze siedym – niezapolonych swjyczek.
...A dyc – powiedziol ech sie pod nosym – dzisiej, po zachodzie slonca –
napoczyno sie Swjynto Poswjyncynia – swjynto kere fajrowane je na calym
swiecie u ludzi wyznanio mojzeszowego.
... Downo, downo tymu – ziemia Swjynto – okupowano bola bez wojska imperium
rzymskigo. Mieszkancy tyj ziymi njy bardzo pochwolali metody jakymi
lobchodziyli sie przybysze z Italii z njymi. Tosz probowali sie wyzwolic spod
okupacje.
Jedyn taki – syn starego kaplana Matatiasa – Juda – zwany – skuli swyj
wielkij sioly – „mlotym“ – co po hebrajsku znaczolo Makabi – stanol na czele
partyzantow – zwanych potym Makabejuszami – kerzy walczyli ze okupantami.
I tak w miesioncu Kislew – co lotpopwjado naszymu grudniowi – roku 165 przed
nowom erom – wojska Judy Makabejusza wkroczoly do Jerozolimy. Tukej znodli
sprofanowanio Swiontynia – nojswjyntsze miejsce Jerozolimy. Tosz zaczli jom
porzontkowac. Postawjyli na nowo swjycznik – symbol obecnosci boskij w
Swiontyni – czyli Menora, ale sie pokozalo, co majom bardzo malo loliwy. I
choc bolo jyj tak malo – stol sie cud – i Menora polola sie bez 8 dni.
W dniu 25 Kislew 165 p.n.e. nastompiolo konsekrowanie Swiontyni. W uzywanym
wtedy jynzyku aramejskim – slowo inauguracjo, poswjyncynie – znaczolo
Chanuka. I stont tradycjo swjynta Chanukka – kere trwo 8 dni – kedy co
wjeczor zipolo sie po jednyj swjyczce na 8 ramjynnym swjyczniku.
Swjynto to nolezy do swiont wesolych – a w Europie – skuli tego, co przipado
kolo Bozego Narodzynio – jest tysz swjyntym lobdarowywanio sie gyszynkami.
Ze tradycji zwionzanych z tym swjyntym cza by tukej wymienic, co wtedy mozna
grac w gry rozmajite – jak w karty, kosci, a i tysz gry hazardowe. A do nich
nolezy gra w DREJDL – co po jiddish znaczy bonczek. Jest to taki dings, co
wyglondo jak bonczek, mo cztyry powjyszchnie po bokach – na kerych stojom po
jedny literze alfabetu hebrajskigo. Kozdo z nich mo pewnw znaczynie – a
czytane razym dajom zdanie “nes gadol haja szam” – co by zanczolo: tam bol
wjelgi cud (czyli zdobycie Swiontyni bez Makabyuszy).
Bonczkym sie krynci – I jak sie lobali tak, co litera “nun” (n) je na
wjyrchu – tyn co krynciol – ani njy wygrol, ani njy przegrol. Jak
wyndzie “gimel” (g) – to znaczy co ejs wszyjstko wygrol; na stronie „he“ (h) –
wygrol ejs polowa, a przi „szim“ (sz) – musisz dociepnonc do puli colko
stawka. Tak co – jak widac jest to gra hazardowo.
W dniach Chanukki jodlo przizondzane je na loliwie – skuli tego cudu wtedy we
Swiontyni. Jy sie kreple posute cukrym, skwarzone placki z kartofli I inksze
dobre rzeczy.
W Israelu je to swynto pokazujonce zwycjynstwo narodu nad lobcymi. Przed
parlamyntym (Knesetym) poli sie stojonco tam wielko Menora – kero je symbolym
panstwa Israel.
Tosz tyla o tym jak fajrujom inni.
Czimcie sie wszyjscy
Wasz Marjanek