Kończy się słynny system emerytalny Pinocheta

27.07.20, 11:25

Chile: epidemia kończy słynny system emerytalny Pinocheta
Maciej Stasiński

Parlament pozwolił wycofać Chilijczykom część oszczędności z prywatnych funduszy emerytalnych. To klęska prawicowego rządu i początek końca systemu wprowadzonego przez dyktaturę gen. Pinocheta.

Dwa tygodnie gorączkowych zabiegów prawicowego rządu prezydenta Sebastiana Pinery, by zatrzymać reformę systemu emerytalnego, nic nie dały. Do kilkunastu zbuntowanych posłów rządzącej prawicy dołączyło kolejnych 22 oraz pięciu senatorów - i w czwartek w ostatecznym głosowaniu w obu izbach projekt centrolewicowej opozycji przeszedł większością aż 2/3 głosów.

Prezydent uznał porażkę, nie zawetował ustawy, ani nie zaskarżył jej do trybunału konstytucyjnego, tylko zapowiedział gruntowną reformę systemu emerytalnego.

Koniec systemu, który był wzorem
Reforma, która pozwala Chilijczykom wycofać 10 proc. wkładów emerytalnych, żeby ratować domowe budżety wobec ciężkiej zapaści gospodarczej spowodowanej epidemią koronawirusa, na pozór wygląda na doraźne lekarstwo na kryzys, ale jest w istocie fundamentalną zmianą ustrojową.

System emerytalny był oczkiem w głowie chilijskiej prawicy od czasu jego wprowadzenia w 1981 r. przez juntę gen. Augusto Pinocheta i - wraz z narzuconą wówczas krajowi konstytucją, do której został wpisany - jednym z trwałych składników spuścizny jego 17-letniej dyktatury.

System wymyślił brat obecnego prezydenta i minister Pinocheta Jose Pinera, a junta wprowadziła go pod osłoną czołgów i tajnej policji politycznej, gdy opozycja została wyjęta spod prawa, a związki zawodowe rozpędzone.

System narzucał wszystkim Chilijczykom obowiązkowe odkładanie 10 proc. zarobków na konta prywatnych funduszy emerytalnych, które pieniędzmi zarządzały i obracały. Rząd obiecywał, że indywidualne oszczędzanie na emerytury zapewni Chilijczykom spokojną starość.

Dla wielu krajów chilijski system stał się wzorem do naśladowania jako przykład liberalnej strategii o wiele skuteczniejszej niż publiczne systemy emerytalne.
Głodowe emerytury dla 80 proc. kończących pracę
Ale z biegiem lat okazało się, że znakomita większość Chilijczyków dostaje w chwili przejścia na emeryturę nędzne świadczenia i tylko garstka najwięcej zarabiających pobiera przyzwoite pieniądze. Aż 80 proc. Chilijczyków dostaje bowiem na emeryturze mniej, niż wynosi płaca minimalna (ok. 400 dol.), co stanowi nie więcej niż 30-35 proc. ich ostatniej pensji. Tylko 20 proc. pracowników, którzy zarabiali najwięcej i oszczędzali najdłużej, dostaje ok. 70 proc. ostatniej pensji. Tymczasem siedem funduszy, które zarządzały oszczędnościami Chilijczyków, notuje wielkie zyski.

System był systematycznie krytykowany za utrwalanie nierówności społecznych i materialnych, ale demokratyczne rządy centrolewicy po upadku dyktatury w 1990 r. nie były go w stanie zmienić. Wraz z innymi zasadami ustroju został bowiem wpisany do konstytucji, której nienaruszalności strzegł system kwalifikowanej większości niemożliwej do uzyskania w półdemokratycznej ordynacji wyborczej.

Rząd usiłował naprawić jawne defekty systemu emerytalnego, wprowadzając w 2008 r. dodatkowy filar w postaci państwowych subwencji dla pracowników najmniej zarabiających.

Nie zmieniło to jednak zasadniczo sytuacji. System emerytalny obok systemu edukacji (opartego na komercyjnych kredytach na studia) był coraz ostrzej atakowany jako jeden z głównych reliktów dyktatury.
Epidemia zmienia reguły gry
Kiedy jesienią ubiegłego roku wybuchły w Chile największe w dziejach kraju protesty uliczne, prawicowy rząd Sebastiana Pinery cofnął się i obiecał referendum, w którym Chilijczycy mieli zdecydować o zastąpieniu pinochetowskiej konstytucji nową. Referendum nie odbyło się z powodu wybuchu epidemii koronawirusa i zostało odłożone do jesieni.

CDN...
    • diabollo Re: Kończy się słynny system emerytalny Pinocheta 27.07.20, 11:26
      Jednak ciężki kryzys gospodarczy, który sprowadziła epidemia, tak boleśnie uderzył w klasę średnią i w biedniejsze warstwy społeczeństwa, że opozycja zażądała reformy systemu emerytalnego, żeby ludzie mogli ratować się przed bezrobociem i skutkami kryzysu.

      Mimo hojnych pakietów antykryzysowych uchwalonych przez parlament, wielu Chilijczyków ledwo wiąże koniec z końcem, a spodziewany spadek PKB o 8-9 proc. oraz bezrobocie przekraczające już 13 proc. (to oznacza 2 miliony bezrobotnych) pogrążą kraj w długotrwałej zapaści. Dług gospodarstw domowych Chilijczyków przekracza 75 proc. ich rocznych dochodów.

      Aż 90 proc. Chilijczyków opowiada się za możliwością wycofania wkładów, które zamierzają przeznaczyć na reperowanie budżetu czy spłatę długów.

      Nazajutrz po uchwaleniu ustawy w piątek przed siedzibami funduszy ustawiały się kolejki klientów po wypłatę. Wypłaty mogą sięgnąć 16,5 mld dol. z ponad 200 mld zgromadzonych przez siedem funduszy.
      Rząd prezydenta Pinery i jego prawicowa koalicja próbowały zatrzymać projekt w parlamencie. Dowodzili, że wypłaty to populizm. – To krótkotrwała ulga, ale w dłuższej perspektywie Chilijczycy zaszkodzą sobie sami – mówił poseł prawicy Andres Allamand.

      Opozycja upierała się, że nie ma innego wyjścia: - Ludzie potrzebują pieniędzy teraz, żeby przeżyć – przekonywał senator socjalistów Carlos Gomez.

      Rebelia własnych posłów prawicy przeważyła szalę. - Teraz naszym priorytetem musi być strukturalna reforma emerytur i kropka – zawyrokował minister skarbu Ignacio Briones.

      wyborcza.pl/7,75399,26160325,chile-smiertelny-cios-w-fundusze-emerytalne.html#S.raport%20ze%20%C5%9Bwiata-K.C-B.4-L.1.maly
      • oby.watel Re: Kończy się słynny system emerytalny Pinocheta 27.07.20, 16:25
        Lewica każde pieniądze potrafi roztrwonić. Nie tylko w Rosji, ale w każdym kraju w którym ma coś do gadania.
        • diabollo Re: Kończy się słynny system emerytalny Pinocheta 27.07.20, 17:18
          Faszyści wymyślają genialne systemy emerytalne, które nie mają prawa funkcjonować i lewica musi po faszystach sprzątać.

          Kłaniam się nisko.
          • oby.watel Re: Kończy się słynny system emerytalny Pinocheta 27.07.20, 18:30
            Podaj przykład systemu emerytalnego wymyślonego przez lewicę, który funkcjonuje i pozwala żyć na jakim takim poziomie. Dla ułatwienia przyjmując, że Bismarck był komunistą.
            • diabollo Re: Kończy się słynny system emerytalny Pinocheta 27.07.20, 23:30
              Albowiem lewica zawsze tworzyła postępowe idee, a prawica je czasami kradła i wprowadzała w życie.

              Coś jak PIS socjal na dzieci.

              Kłaniam się nisko.
              • oby.watel Re: Kończy się słynny system emerytalny Pinocheta 28.07.20, 11:00
                Czyli nie potrafisz podać ani jednego przykładu. Nie dziwota, bo nie da się podać czegoś, czego nie ma. Wtręt o kradzieży idei jest tak idiotyczny, że słów brak. Każda ideologia zawiera jakieś postępowe, rozsądne pierwiastki. Ale postępowa jest dopóty, dopóki nie skostnieje i nie przekształci się w zbiór dogmatów. Chrześcijaństwo u zarania także miało wiele zalet, ale szybko wypaczyło się i skostniało. Doszło do tego, że żaden chrześcijanin nie przestrzega zasad, na które się powołuje, za to ci, którzy mają władzę usiłując innym swoje wyobrażenia na temat boskich reguł. Wypowiedzenie konwencji o przemocy wobec kobiet i brednie wygadywane przez Ordo Iuris są tego najlepszym dowodem.
                • oby.watel Re: Kończy się słynny system emerytalny Pinocheta 28.07.20, 11:13
                  Pośpiech jest wskazany przy łapaniu pcheł...

                  oby.watel napisał:
                  Doszło do tego, że żaden chrześcijanin nie przestrzega zasad, na które się powołuje, za to ci, którzy mają władzę usiłując innym swoje wyobrażenia na temat boskich reguł.

                  oby.watel chciał napisać:
                  Doszło do tego, że żaden chrześcijanin nie przestrzega zasad, na które się powołuje, za to ci z nich, którzy mają władzę usiłują innym narzucić swoje wyobrażenia na temat boskich reguł.

                  Można temat ciągnąć, ale po co? Dokładnie tak samo jest z komunistami, muzułmanami i wszystkimi tymi, którym ideologia wyżarła mózg. Dla nich dogmat jest święty i nienaruszalny choćby był kuriozalny i sprzeczny z rozsądkiem, doświadczeniem, rzeczywistością, wiedzą. Weźmy pana prezydenta. Ja się nie szczepię, bo nie — oznajmił. Ewidentnie wziął sobie do serca wers z Księgi Przysłów: "Rozum źródłem życia dla tych, co go mają, głupota - karą dla niemądrych". Choć zdecydowanie jest czego durniom zazdrościć — smierci przeważnie szybkiej i bezbolesnej. Oni nawet często zdziwić się, że to już nie mają kiedy.
            • walmart.ca Re: Kończy się słynny system emerytalny Pinocheta 28.07.20, 13:38
              oby.watel napisał:

              > Podaj przykład systemu emerytalnego wymyślonego przez lewicę, który funkcjonuje
              > i pozwala żyć na jakim takim poziomie. Dla ułatwienia przyjmując, że Bismarck
              > był komunistą.

              A gdzie dokładnie przebiega granica, od której zaczyna się ta straszna 'lewica'?

              Ujmijmy to tak: jak doskonale wszyscy wiemy, polityka odgrywa ważną rolę w reformie emerytalnej i tarcie na linii lewica - prawica zawsze odgrywało wielką rolę, nawet w czasie, gdy Otto Von Bismarck wprowadził pierwszą emeryturę w 1889 r. Najwyraźniej główną motywacją konserwatywnego rządu Bismarcka do wprowadzenia tej emerytury było zmniejszenie atrakcyjności socjalizmu. Innymi słowy - gdyby nie 'widmo lewicy' to ho, ho... albo jeszcze gorzej.
    • oby.watel Re: Kończy się słynny system emerytalny Pinocheta 28.07.20, 11:35
      A może by tak Maciej Stasiński przyjrzał się ile wynosi polska emerytura?

      https://ocdn.eu/pulscms-transforms/1/l9mk9kpTURBXy8xNGJkNTI3NTczOTYzOGI5ZTUwYzlkNWUyOGNmMWQ4MC5qcGeSlQLNAyAAw8OVAgDNAyDDw4KhMAWhMQE

      Dlaczego p. Maciej Stasiński nie podaje jako dowód, że rozjebanie OFE było dobrym pomysłem, jaki odsetek polskich emerytów pobiera emerytury poniżej płacy minimalnej?

      Wysokość emerytury w Polsce 2020

      Ile osób pobiera emerytury w Polsce: 5 mln 572 tysiące

      Najczęściej wypłacana emerytura: 1065,60 zł brutto (906 zł netto)

      Dominująca emerytura mężczyzn: 2177,80 zł brutto

      Dominująca emerytura kobiet: 1065,38 zł brutto

      Źródło: ZUS marzec 2018
    • diabollo Re: Kończy się słynny system emerytalny Pinocheta 29.07.20, 11:24
      krytykapolityczna.pl/swiat/trzy-fale-socjaldemokracji-kopp/
Pełna wersja