Dodaj do ulubionych

W pierwszych latach po objęciu władzy przez Lenina

09.09.22, 01:04
W pierwszych latach po objęciu władzy przez Lenina bolszewicy stworzyli ponad 300 obozów koncentracyjnych. Szacuje się, że w wyniku jego rządów śmierć poniosło 6 mln ludzi, z czego ponad 1 mln zostało rozstrzelanych lub zmarło w więzieniach. To był zaledwie początek komunistycznego terroru.
Obserwuj wątek
    • seremine Re: W pierwszych latach po objęciu władzy przez L 09.09.22, 01:06
      O ideologii i partii bolszewickiej nie sposób mówić bez opisania młodości Władimira Iljicza Uljanowa – Lenina. On to bowiem był zarówno twórcą, jak i pierwszym przywódcą partii bolszewickiej. Od 1917 r. rządził Rosją, zaś od roku 1922 Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich – ZSRR. Pełnił tę funkcję aż do śmierci, która nastąpiła w 1924 r.
    • seremine Re: W pierwszych latach po objęciu władzy przez L 09.09.22, 01:08
      Lenin urodził się w Symbirsku 10 kwietnia (22 kwietnia według kalendarza gregoriańskiego) 1870 r. Jego ojciec, Ilja Uljanow, zmarły w 1886 r., był inspektorem oświaty w randze radcy stanu. Udało mu się uzyskać status szlachecki. Wyznawał poglądy liberalno-konserwatywne i wierzył, że kluczem do postępu w Rosji jest oświata. Udało mu się założyć kilkaset szkół. Matka Lenina, Maria, była córką lekarza żydowskiego pochodzenia. Małżeństwo rodziców Lenina należało do wiernych religii prawosławnej. W 1887 r., rok po śmierci ojca, najstarszy brat Władimira, Aleksander (ur. 1866), został skazany na śmierć za udział w spisku na życie cara Aleksandra III. Egzekucja brata wpłynęła na stan emocjonalny młodego Lenina. Choć ze wspomnień rodzinnych wynika, że braci nie łączyła silna więź, śmierć Aleksandra mocno dotknęła Władimira.
    • seremine Re: W pierwszych latach po objęciu władzy przez L 09.09.22, 01:10
      Do ukończenia gimnazjum w 1887 r. młody Władimir nie wykazywał zainteresowania polityką. Dzięki temu (mimo iż był bratem człowieka zamieszanego w spisek przeciwko carowi) przyjęto go na wydział prawa Uniwersytetu w Kazaniu. Po pewnym czasie zdecydował się na wstąpienie do jednego z kółek Wolności Ludu (Narodnaja Wola), rewolucyjnego ugrupowania, na którego czele stał Łazar Bogoraz. W grudniu 1887 r. grupa została rozbita. Za udział w niej Lenina na krótko aresztowano, a następnie wydalono z uniwersytetu. W trakcie śledztwa władze dowiedziały się o powiązaniach rodzinnych Lenina ze straconym niedawno Aleksandrem Uljanowem. Z tych dwóch powodów przez następne trzy lata nie mógł on ponownie podjąć studiów – petycje jego oraz matki o ponowne przyjęcie na uczelnię za każdym razem odrzucano. Przez cały ten czas był na utrzymaniu matki pobierającej rentę wdowią po zmarłym mężu.
    • seremine Re: W pierwszych latach po objęciu władzy przez L 09.09.22, 01:11
      W tym okresie rodzina Uljanowów spotkała się z ostracyzmem ze strony wyższych sfer Symbirska – unikano z nimi kontaktów, aby nie zwracać na siebie uwagi policji. Ostatecznie jesienią 1888 r. Lenin i jego matka przenieśli się do Kazania. Te doświadczenia wywarły wpływ na mentalność młodego Władimira – stał się radykałem, przepełnionym nienawiścią do carskiego reżimu, który uniemożliwił mu dokończenie studiów oraz wykluczył jego rodzinę z życia społecznego.

      Inspiracje

      Radykalizm pozostał już na stałe jedną z charakterystycznych cech osobowości Lenina. W tym okresie poświęcał dużo czasu na lekturę. Szczególne wrażenie zrobiła na nim powieść Nikołaja Czernyszewskiego (1828–1889) "Co robić?" (1862). Główny bohater Rachmietow, człowiek, który wyrzekł się wszystkich życiowych przyjemności i stał się ascetą, poddaje samego siebie bezwzględnej dyscyplinie i bezinteresownie poświęca się "sprawie ludu". W późniejszym okresie tryb życia Lenina stał się bardzo podobny do życia głównego bohatera książki.
    • seremine Re: W pierwszych latach po objęciu władzy przez L 09.09.22, 01:12
      Duży wpływ wywarło na nim także dzieło Siergieja Nieczajewa (1847–1882) "Katechizm rewolucjonisty" (1869), propagujące tezy, że rewolucjonista musi być człowiekiem całkowicie podporządkowanym rewolucji, bez życia prywatnego, gotowym "zniszczyć każdego, kto stoi mu na drodze". Szczególnie złowieszczo brzmiał 15. punkt katechizmu, który zakładał, że: "całe to podłe społeczeństwo powinno być podzielone na kilka kategorii. Kategoria pierwsza – bezapelacyjnie skazanych na śmierć. Niech zestawią towarzysze listę takich skazanych w kolejności ich względnej szkodliwości dla sprawy rewolucyjnej, tak aby numery wcześniejsze likwidowane były przed numerami dalszymi".

      Oprócz tego należy wspomnieć także o Piotrze Tkaczowie (1844–1886). Jego pisma zaszczepiły w Leninie przekonanie, że konieczne jest stworzenie partii elitarnej, konspiracyjnej, zdyscyplinowanej i scentralizowanej, której zadaniem będzie przeprowadzenie rewolucji, ustanowienie dyktatury i rozpoczęcie budowy socjalizmu.

      Wielki wpływ wywarła na niego także tradycja rewolucji francuskiej. Gruntownie zapoznał się z funkcjonowaniem stronnictwa jakobinów, jak i z zasadami terroru rewolucyjnego. Lew Trocki już w 1904 r. stwierdził, że Lenin kieruje się powiedzeniem Maksymiliana Robespierre’a: "Znam tylko dwie partie: dobrych obywateli i złych obywateli". Skonkludował to w następujący sposób: "Ten aforyzm polityczny jest wyryty w sercu Maksymiliana Lenina". Idąc tym tokiem myślenia, każdą grupę czy osobę niezgadzającą się z jego poglądami i niepoddającą się jego wpływowi traktował jako wrogów, których należało unicestwić.
    • seremine Re: W pierwszych latach po objęciu władzy przez L 09.09.22, 01:14
      Tak samo, jak Robespierre Lenin utożsamiał się z ludem do tego stopnia, że uważał, iż on i lud to jedno. Ślady wpływu rewolucji francuskiej na Lenina i jego ruch widać także w wielu innych kwestiach, na przykład w posługiwaniu się przez niego pojęciem "wróg ludu", wprost zapożyczonym z okresu rządów jakobinów we Francji. Sam Lenin w czasie swoich rządów także się odwoływał do tradycji jakobińskiej.

      W tym okresie życia (1887–1890) Lenin był zwolennikiem Wolności Ludu i utrzymywał bliskie kontakty z członkami tej organizacji. W 1890 r. władze carskie wreszcie pozwoliły mu dokończyć w trybie eksternistycznym przerwane studia prawnicze, co też uczynił w listopadzie 1891 r. Powoli zaczął skłaniać się ku marksizmowi. W 1889 r. przeczytał "Kapitał" Karola Marksa (1818–1883), zaś w latach 1892–1893 zapoznał się z pismami Gieorgija Plechanowa (1856–1918), ówczesnego czołowego teoretyka marksizmu rosyjskiego. Jak powiedział swoim siostrom: "Zakochałem się w Marksie i Engelsie. Dosłownie się zakochałem". Jesienią 1893 r. Lenin przeprowadził się do Petersburga i nawiązał kontakty z tamtejszymi zwolennikami marksizmu.
    • seremine Re: W pierwszych latach po objęciu władzy przez L 09.09.22, 01:16
      Latem 1895 r. wyjechał za granicę, gdzie się zetknął z Plechanowem. Na przełomie 1895 i 1896 r., po powrocie do Rosji, został aresztowany za podżeganie do strajków i skazany na trzy lata zesłania na Syberię (1897–1900). W tym okresie zawarł małżeństwo z Nadieżdą Krupską (1869–1939), tak samo, jak on działaczką rewolucyjną. Co ciekawe, ślubu udzielił im duchowny prawosławny, choć obydwoje byli zaprzysięgłymi ateistami. Nie mieli jednak wyjścia, gdyż w tamtym czasie nie istniały w Rosji małżeństwa cywilne. Ich związek okazał się trwały, choć bezdzietny. Później Lenin zaangażował się w romans z Inessą Armand (1874–1920), rosyjską komunistką francuskiego pochodzenia, ale nie doprowadził on do rozpadu jego małżeństwa, które przetrwało aż do śmierci wodza rewolucji.
    • seremine Re: W pierwszych latach po objęciu władzy przez L 09.09.22, 01:19
      W kwestii wykształcenia i obycia intelektualnego Lenin nie zachwycał. Dosyć słabo znał klasyków literatury rosyjskiej (poza Turgieniewem), nigdy nie bywał z żoną na koncertach czy w teatrze. Jego znajomość historii, poza historią rewolucji, była dosyć pobieżna. Lubił muzykę, ale tłumił w sobie to zamiłowanie, zgodnie z zasadą ascetyzmu. Jak sam wyznał: "Nie mogę słuchać muzyki, gdyż podnieca nerwy. Chce mi się gadać głupstwa i pieścić ludzi, którzy żyjąc w takim nędznym piekle, mogą tworzyć tyle piękna. Ale dziś nie wolno nikogo pieścić: odgryzą ci rękę. Trzeba rozwalać łby, bez litości rozwalać łby, nawet jeśli w teorii jest się przeciwnikiem wszelkiej przemocy". Znajomi twierdzili, że z Leninem dało się rozmawiać jedynie o polityce, niczym innym bowiem się nie interesował i nie miał nic interesującego do powiedzenia. Nie można go zatem określić mianem człowieka wszechstronnego.
    • seremine Re: W pierwszych latach po objęciu władzy przez L 09.09.22, 01:21
      Po powrocie z zesłania zaangażował się w działalność Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji (SDPRR), utworzonej w 1898 r. W 1902 r. na wzór powieści Czernyszewskiego wydał broszurę pod tytułem "Co robić?", w której apelował o utworzenie zdyscyplinowanej i scentralizowanej partii, złożonej z ludzi zajmujących się wyłącznie działalnością rewolucyjną (tak zwanych "zawodowych rewolucjonistów"), poświęconych idei obalenia caratu.
    • seremine Re: W pierwszych latach po objęciu władzy przez L 09.09.22, 01:22
      Odrzucał koncepcję demokracji wewnątrzpartyjnej i lansował tak zwany centralizm demokratyczny, zakładający, iż wszelkie decyzje dotyczące partii zapadałyby w gremiach wybieranych przez wszystkich członków, lecz między zebraniami owych gremiów zwierzchnicy partyjni posiadaliby nieograniczoną władzę nad działalnością partii. W tym okresie Władimir Uljanow przyjął pseudonim Lenin – zapożyczył go od nazwy syberyjskiej rzeki Leny. Pierwszy raz nazwał się tak w korespondencji z Plechanowem, który sam podpisywał się jako "Wołgin". Ich pseudonimy miały nawiązywać do przeciwnych nurtów rzek i podkreślać różnicę poglądów między nimi.
    • seremine Re: W pierwszych latach po objęciu władzy przez L 09.09.22, 01:24
      Na II zjeździe SDPRR w Brukseli w lipcu 1903 r. doszło do rozłamu w partii. Powodem stał się postulat Lenina ograniczenia członkostwa tylko dla ludzi, którzy działają w jednej z partyjnych organizacji. Sprzeciwił się temu Julij Martow, postulujący przyjmowanie do partii każdego, kto uznaje jej program i jest gotów podporządkować się jej przywództwu. Ponieważ w czasie jednego z głosowań frakcja Lenina uzyskała większość, zaczął on nazywać ją "bolszewicką" (ros. bolszinstwo – większość), natomiast swoich przeciwników pod przewodnictwem Martowa nazwał "mienszewikami" (ros. menszinstwo – mniejszość).
    • seremine Re: W pierwszych latach po objęciu władzy przez L 09.09.22, 01:26
      Z mienszewikami sympatyzował w tym okresie – do pewnego stopnia – Lew Trocki, który z ruchem bolszewickim związał się ostatecznie dopiero po rewolucji lutowej w 1917 r. W następnych latach drogi obie frakcje coraz bardziej się oddalały, aż w końcu w 1912 r. całkowicie się rozeszły. Ostatecznie bolszewicy przyjęli pogląd o konieczności dokonania w Rosji rewolucji i ustanowienia socjalizmu. Mienszewicy zaś – w zgodzie z zasadami wyłożonymi przez Marksa – argumentowali, że Rosja nie jest w obecnym czasie gotowa na ustrój socjalistyczny z powodu bardzo małej liczebności rosyjskiej klasy robotniczej, niezbędnej do utworzenia tego typu ustroju.

      Postulowali, że Rosja przez jakiś czas musi funkcjonować w systemie kapitalistycznym. Dopiero gdy powstanie liczna klasa robotnicza, także ustrój Rosji będzie mógł stać się socjalistyczny – na drodze ewolucyjnych zmian w kapitalizmie. W walce politycznej z mienszewikami Lenin nie cofał się przed żadnymi środkami: używał wobec nich oszczerstw, pomówień, intryg i wulgarnie napastliwego stylu polemiki.
    • seremine Re: W pierwszych latach po objęciu władzy przez L 09.09.22, 01:28
      Bolszewicy i mienszewicy nie wywarli większego wpływu na przebieg rosyjskiej rewolucji z 1905 r. Dopiero w momencie utworzenia Piotrogrodzkiej Rady Delegatów Robotniczych (grudzień 1905 r.) mienszewicy uzyskali pewien wpływ na tę rewolucję. Bolszewicy zaczęli w tym czasie uciekać się do metod o charakterze terrorystycznym, wystarczy wspomnieć napad na transport pieniężny w Tbilisi z 1907 u. Ta akcja miała na celu zdobycie funduszy na działalność partyjną. Kierował nią młody (wówczas 28-letni) działacz bolszewicki Józef Dżugaszwili pseudonim Stalin.
    • seremine Re: W pierwszych latach po objęciu władzy przez L 09.09.22, 01:30
      Warto zwrócić także uwagę na skład społeczny bolszewików i mienszewików do 1917 r. Ci pierwsi przyciągali przeważnie chłopów (38 proc. wobec 26 proc. wśród mienszewików) oraz etnicznych Rosjan (78 proc. wobec 34 proc. wśród mienszewików). Żydzi stanowili wśród bolszewików zaledwie 10 proc. członków (wśród mienszewików było ich 20 proc.).

      Ku rewolucji

      W okresie 1905–1917 Lenin ostatecznie opracował rewolucyjny program. Wbrew dotychczasowemu poglądowi socjaldemokratów, wywodzącemu się od Marksa i Engelsa, który głosił, że chłopi (z wyjątkiem bezrolnego proletariatu wiejskiego) to "warstwa reakcyjna" w przeciwieństwie do "postępowych" robotników. Lenin doszedł do wniosku, że chłopi są naturalnym, choć tymczasowym sojusznikiem robotników przemysłowych w dziele rewolucji. Należy zatem im obiecać przekazanie im na własność ziemi należącej do szlachty rosyjskiej (tak zwanej ziemi obszarniczej), a następnie po dokonaniu rewolucji, kiedy poparcie chłopów nie będzie już potrzebne, odebrać im całą ziemię – zarówno zdobytą przez nich na szlachcie, jak i posiadaną przez nich wcześniej – na rzecz państwa i przekazać im ją pod uprawę, wyłącznie jako użytkownikom.
    • seremine Re: W pierwszych latach po objęciu władzy przez L 09.09.22, 01:32
      W sposób równie instrumentalny podszedł do kwestii narodowościowych. Opowiedział się za głoszeniem "prawa do samostanowienia narodów" dla ludności nierosyjskiej państwa carskiego w początkowej fazie rewolucji, aby uzyskać ich poparcie w walce z ustrojem. Jednak po rewolucji "proletariackie prawo do samostanowienia miało być ważniejsze od zasady samostanowienia narodów", co oznaczało, że narody te mają ponownie zostać zintegrowane z państwem rosyjskim przemocą. W latach 1907– 1917 bolszewicy posiadali także swoją frakcję w parlamencie rosyjskim, Dumie Państwowej, na której czele w latach 1912–1914 stał Polak, Roman Malinowski. Okazał się on współpracownikiem carskiej policji politycznej, Ochrany, za co władze sowieckie rozstrzelały go w 1918 r.

      Mimo wszystko Malinowski wyświadczył ruchowi bolszewickiemu wiele ważnych przysług. Przede wszystkim w 1912 r. pomógł założyć gazetę o nazwie "Prawda" (w okresie ZSRR był to czołowy dziennik państwowy). Poza tym podczas swoich przemówień w Dumie odczytywał teksty pióra Lenina, Zinowjewa i innych przywódców bolszewickich, dzięki czemu ich poglądy stawały się powszechne w całym kraju. Zgodnie z życzeniem Lenina Malinowski zabiegał także o niedopuszczenie do zjednoczenia zwolenników Uljanowa z mienszewikami.
    • seremine Re: W pierwszych latach po objęciu władzy przez L 09.09.22, 01:34
      W 1912 r. doszło, jak już wspomniano wcześniej, do ostatecznego rozłamu między bolszewikami a mienszewikami. Stało się to w styczniu tego roku na konferencji praskiej, po której już nigdy nie zorganizowano wspólnego spotkania. Lenin zawłaszczył sobie instytucję Komitetu Centralnego i powołał w jej skład jedynie bolszewików. W tym samym roku przywódca mienszewików Julij Martow ujawnił, że Lenin przeprowadzał nieuczciwe operacje finansowe i wykorzystywał nielegalnie zdobyte w ten sposób pieniądze, aby przejąć władzę we wspólnej do tego czasu partii, czyli Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji. Na posiedzeniu Biura Międzynarodówki Socjalistycznej Gieorgij Plechanow publicznie oskarżył Lenina o kradzież. Mimo rozłamu szeregowi bolszewicy i mienszewicy nadal działali wspólnie i traktowali się wzajemnie jak towarzysze.
    • seremine Re: W pierwszych latach po objęciu władzy przez L 09.09.22, 01:35
      Po wybuchu I wojny światowej Lenin zdecydował się osiąść w Szwajcarii. Opracował tam "Zadania rewolucyjnej socjaldemokracji w wojnie europejskiej", w których zakładał, iż dla dobra rewolucji klęska Rosji w trwającej wojnie jest "najmniejszym złem". Zaczął także głosić hasło, że dla dobra rewolucji socjalistycznej socjaliści powinni dążyć nie do zakończenia wojny, lecz do przekształcenia jej w wojny domowe w swoich krajach.

      Na początku kwietnia 1917 r., po obaleniu caratu w wyniku rewolucji lutowej, Lenin powrócił do Rosji. Dalszy rozwój doktryny bolszewickiej przypada już na okres rewolucji dokonanej przez Lenina w Rosji w latach 1917–1920. W tym czasie Lenin napisał jeszcze "Imperializm jako najwyższe stadium ginącego kapitalizmu" (1917) oraz "Państwo i rewolucja" (1919). W pierwszym głosił, że rywalizacja między państwami kapitalistycznymi będzie trwać, dopóki nie obali ich rewolucja socjalistyczna. W drugim zaś – iż po rewolucji socjalistycznej państwo jako organizacja zacznie stopniowo obumierać, w miarę jak ludzie będą przyzwyczajać się do pokojowego współżycia między sobą, dobrowolnie i bez żadnych nakazów.
    • seremine Re: W pierwszych latach po objęciu władzy przez L 09.09.22, 01:37
      Podsumowując proces tworzenia się ideologii bolszewickiej do roku 1917, nie da się ukryć, że proces jej powstawania był niesłychanie skomplikowany. Niewątpliwie Lenin stał się "heretykiem" wobec marksizmu, ponieważ zdecydował się wbrew niemu propagować rewolucję socjalistyczną i ostatecznie jej dokonać w zacofanym chłopskim kraju, w którym robotnicy stanowili w tym okresie zaledwie kilka procent ludności, podczas gdy Marks i Engels zakładali, iż rewolucja taka ma się dokonać w państwach wysoko uprzemysłowionych, posiadających liczną klasę robotniczą.
    • seremine Re: W pierwszych latach po objęciu władzy przez L 09.09.22, 01:39
      Na Lenina silny wpływ wywierali nie tylko Marks i Engels, ale także Nikołaj Czernyszewski, Siergiej Nieczajew, Piotr Takaczow i tradycja rosyjskiej "Narodnej Woli". Trzeba jednak dodać, że nie można przyjąć założenia, że marksizm nie miał tak naprawdę nic wspólnego z leninizmem – Marks i Engels również wzywali do obalenia przemocą istniejącego ustroju społecznego, co znalazło wyraz już w ich "Manifeście komunistycznym" z 1848 r.:

      "Komuniści uważają za niegodne ukrywanie swych poglądów i zamiarów. Oświadczają oni otwarcie, że cele ich mogą być osiągnięte jedynie przez obalenie przemocą całego dotychczasowego ustroju społecznego. Niechaj drżą panujące klasy przed rewolucją komunistyczną".

      Także w 1848 r. w swoim piśmie "Zwycięstwo kontrrewolucji w Wiedniu" Marks stwierdził:

      "Jest tylko jedna droga, aby skrócić przedśmiertne męki starego społeczeństwa i skurcze porodowe nowego. Tą drogą jest rewolucyjny terror".

      Marks postulował także zniesienie prywatnej własności środków produkcji, czego przecież dokonali w Związku Radzieckim Lenin i Stalin. Pierwszy – przyczyniając się do nacjonalizacji przemysłu, drugi na przełomie lat 20. i 30 XX w. – dokonując kolektywizacji rolnictwa.

Nie pamiętasz hasła

lub ?

 

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się

Nakarm Pajacyka