Kalndarium na 365 dni

[madohora]

Archiwum:
forum.gazeta.pl/forum/w,49353,132054168,132054168,Kalendarium_na_365_dni_w_roku.html

[madohora]

Archiwum:
forum.gazeta.pl/forum/w,49353,132453173,132453173,Kalendarium_na_365_dni_w_roku.html

[madohora]

Archiuwm
forum.gazeta.pl/forum/w,49353,133158589,133158589,Kalendarium_na_365_dni_w_roku.html

[madohora]

Archiwum:
forum.gazeta.pl/forum/w,49353,133671693,,Kalendarium_na_365_dni_w_roku.html?s=0

[madohora]

Archiwum:
forum.gazeta.pl/forum/w,49353,134179818,,Kalendarium_na_365_dni_w_roku.html?s=0

[madohora]

Archiuwm:
forum.gazeta.pl/forum/w,49353,134872524,134872524,Kalendarium_na_365_dni_w_roku.html

[madohora]

Archiwum:
forum.gazeta.pl/forum/w,49353,135501390,,Kalendarium_na_365_dni_w_roku.html?s=0

[madohora]

15 maja wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

15 maja jest 135. (w latach przestępnych 136.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 230 dni.
Imieniny obchodzą: Andrzej, Atanazy, Cecyliusz, Czcibora, Dionizja, Florencjusz, Florenty, Izydor, Jan, Kasjusz, Maksym, Miłość, Nadzieja, Paweł, Piotr, Retycjusz, Retycja, Retyk, Stanibor, Strzeżysław, Symplicjusz, Symplicja, Wiktoryn, Zofia.
Meksyk, Korea Południowa – Dzień Nauczyciela
Międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Rodzin (proklamowane przez Zgromadzenie Ogólne ONZ)
Paragwaj – Święto Niepodległości
Polska – Dzień Polskiej Niezapominajki
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:
św. Florencjusz z Populonii (biskup)
św. Izydor Oracz (patron diecezji kieleckiej)
św. Zofia (męczennica) ("patronka" zjawiska klimatycznego zw. zimną Zośką)

15.05 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1414 – Został wydany przez kapitułę włocławską (właściciela Łodzi) przywilej lokacyjny, uznający mieszkańców wsi za mieszczan. Jednocześnie zwrócono się do króla z prośbą o przywilej monarszy i uznanie Łodzi za miasto pod względem prawno-ustrojowym.

[madohora]

1809 – Wojna polsko-austriacka: nieudany austriacki atak na Toruń.

[madohora]

1834 – Rozwiązał się Komitet Narodowy Emigracji Polskiej (Komitet Dwernickiego, Komitet Narodowy Tułactwa Polskiego).

[madohora]

1836 – Ostatnie obrączkowe zaćmienie słońca widoczne w Polsce.

[madohora]

1909 – Utworzono Akademicki Związek Sportowy.

[madohora]

1923 – W Krakowie doszło do zamachu bombowego na budynek redakcji żydowskiego, polskojęzycznego Nowego Dziennika.

[madohora]

1926 – Przewrót majowy: po ustąpieniu ze stanowisk prezydenta Stanisława Wojciechowskiego i premiera Wincentego Witosa, obowiązki prezydenta przejął marszałek Sejmu Maciej Rataj, a nowym premierem został Kazimierz Bartel.

[madohora]

1932 – W Piotrkowie swe obrady rozpoczął III Zjazd Organizacji Młodzieży Towarzystwa Robotniczego.

[madohora]

1936 – Powstał rząd Felicjana Sławoja Składkowskiego.

[madohora]

1951 – Z połączenia Golubia i Dobrzynia powstało miasto Golub-Dobrzyń.

[madohora]

1956 – Stanisław Królak jako pierwszy Polak wygrał kolarski Wyścig Pokoju.

[madohora]

1957 – Ukazało się pierwsze wydanie dziewczęcego czasopisma Filipinka.

[madohora]

1977 – Utworzono Studencki Komitet Solidarności.

[madohora]

1993 – Premiera filmu Kolejność uczuć.

[madohora]

1997 – Została utworzona Łódzka Specjalna Strefa Ekonomiczna.

[madohora]

2002 – W Sosnowcu odsłonięto pomnik Jana Kiepury.

[madohora]

2006 – Selekcjoner Paweł Janas ogłosił skład reprezentacji Polski na piłkarskie mistrzostwa świata w Niemczech.

15.05 Wydarzenia na świecie

[madohora]

392 – Wódz Franków Arbogast skłonił do samobójstwa lub kazał zamordować cesarza rzymskiego Walentyniana II i uczynił marionetkowym cesarzem Eugeniusa.

[madohora]

756 – Abd ar-Rahman I został emirem Kordoby.

[madohora]

1004 – Król niemiecki Henryk II Święty koronował się w Pawii na króla Włoch.

[madohora]

1239 – Król Szkocji Aleksander II ożenił się z Francuzką Marią de Coucy.

[madohora]

1252 – Papież Innocenty IV wydał bullę Ad extirpanda, w której zezwolił na stosowanie tortur wobec heretyków.

[madohora]

1403 – Wojna Appenzellu: bitwa pod Vögelinsegg.

[madohora]

1464 – Wojna Dwóch Róż: zwycięstwo Yorków w bitwie pod Hexham.

[madohora]

1525 – Wojna chłopska w Niemczech: klęską powstańców zakończyła się bitwa pod Frankenhausen.

[madohora]

1536 – Anna Boleyn, druga żona króla Anglii Henryka VIII Tudora, została skazana na śmierć przez ścięcie.

[madohora]

1548 – Cesarz niemiecki Karol V Habsburg ogłosił Interim augsburskie.

[madohora]

1567 – Królowa Szkotów Maria I Stuart wyszła za mąż po raz trzeci, za Jamesa Hepburna, 4 hrabiego Bothwell.

[madohora]

1602 – Bartholomew Gosnold jako pierwszy Europejczyk dopłynął do półwyspu w dzisiejszym Massachusetts, który nazwał Cape Cod (Przylądek Dorsza).

[madohora]

1618 – Johannes Kepler sformułował swoje trzecie prawo.

[madohora]

1642 – Abbas II został koronowany na szacha Persji.

[madohora]

1702:
Brytyjski prawnik i wynalazca James Puckle opatentował pierwszy karabin maszynowy.
Początek wojny o sukcesję hiszpańską. Anglia, Holandia i Cesarstwo Niemieckie wypowiedziały wojnę Francji i Hiszpanii.

[madohora]

1768 – Został zawarty traktat wersalski, na mocy którego Republika Genui zrzekła się swoich pretensji do władzy nad Korsyką i oddała prawa do niej Francji za 2 miliony lirów długu, jaki miała wobec Ludwika XV.

[madohora]

1792 – I koalicja antyfrancuska: Francja wypowiedziała wojnę Królestwu Sardynii.

[madohora]

1796 – I koalicja antyfrancuska: Napoleon Bonaparte zajął Mediolan.

[madohora]

1800 – W londyńskim teatrze doszło do nieudanej próby zamachu na króla Jerzego III Hanowerskiego.

[madohora]

1811 – Paragwaj ogłosił niepodległość (od Hiszpanii).

[madohora]

1836 − Angielski astronom Francis Baily, podczas obserwacji obrączkowego zaćmienia Słońca odkrył zjawisko zwane dziś perłami Baily'ego, do którego dochodzi gdy światło słoneczne przedostaje się przez nierówności na brzegu Księżyca.

[madohora]

1848 – Rewolucja lutowa: na wieść o wybuchu powstania wielkopolskiego w Paryżu odbyła się demonstracja na rzecz niepodległości Polski (tzw. dzień polski).

[madohora]

1849 – Wojska króla Obojga Sycylii Ferdynanda II brutalnie zdławiły republikańskie powstanie na Sycylii.

[madohora]

1860 – Włoska wojna wyzwoleńcza: wojska powstańcze Giuseppe Garibaldiego pokonały siły Burbonów w bitwie pod Calatafimi.

[madohora]

1862 – Wojna secesyjna: zwycięstwo Konfederatów w bitwie pod Drewry's Bluff.

[madohora]

1878 – Powstała Tokijska Giełda Papierów Wartościowych.

[madohora]

1891 – Papież Leon XIII ogłosił encyklikę Rerum novarum.

[madohora]

1892 – Giovanni Giolitti został premierem Włoch.

[madohora]

1904 – Wojna rosyjsko-japońska: krążownik pancernopokładowy Yoshino został staranowany i zatopiony we mgle przez płynący za nim krążownik pancerny Kasuga. Zginęło 319 członków załogi, uratowano jedynie 19. Tego samego dnia flota japońska utraciła też dwa pancerniki na minach.

[madohora]

1905 – Założono Las Vegas w Nevadzie.

[madohora]

1910:
Reprezentacja Włoch w piłce nożnej w swym pierwszym oficjalnym meczu pokonała w Mediolanie Francję 6:2.
W Hamburgu założono klub sportowy FC St. Pauli.

[madohora]

1911 – Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych, zgodnie z ustawą antymonopolową nakazał podział międzynarodowej korporacji Standard Oil, kierowanej przez Johna D. Rockefellera.

[madohora]

1917 – I wojna światowa: rozpoczęła się bitwa w cieśninie Otranto.

[madohora]

1918 – Porażką komunistów zakończyła się wojna domowa w Finlandii.

[madohora]

1919 – Wojna grecko-turecka: armia grecka rozpoczęła okupację wojenną Izmiru.

[madohora]

1922 – W Genewie Polska i Niemcy przyjęły konwencję dotyczącą spraw ludnościowych i własnościowych na Górnym Śląsku po plebiscycie z 1921 roku.

[madohora]

1926 – Radio Zagrzeb rozpoczęło regularne nadawanie programu.

[madohora]

1928 – Odbyła się premiera pierwszego filmu rysunkowego z Myszką Miki.

[madohora]

1929 – 125 osób zginęło w pożarze kliniki w Cleveland w amerykańskim stanie Ohio.

[madohora]

1930 – Ellen Church jako pierwsza w historii stewardesa obsługiwała pasażerów w samolocie United Airlines, lecącym z Oakland w Kalifornii do Chicago.

[madohora]

1931 – Papież Pius XI wydał encyklikę Quadragesimo anno.

[madohora]

1932 – W czasie nieudanej próby zamachu stanu, grupa 11 japońskich młodych oficerów marynarki wtargnęła do domu premiera Inukaia Tsuyoshiego, który zginął od kul. Zamachowcy planowali zamordować także przebywającego z wizytą w Japonii amerykańskiego aktora Charlie'go Chaplina, który jednak wraz z synem premiera wybrał się obejrzeć walki sumo.

[madohora]

1934 – Na Łotwie doszło do zamachu stanu, przeprowadzonego przez Kārlisa Ulmanisa.

[madohora]

1935 – Otwarto pierwszą linię moskiewskiego metra.

[madohora]

1940 – W San Bernardino w Kalifornii bracia Dick i Mac McDonaldowie założyli firmę McDonald's.

[madohora]

1941 – II wojna światowa w Afryce: Brytyjczycy rozpoczęli operację "Brevity", której celem było wyzwolenie Tobruku.

[madohora]

1943:
Józef Stalin rozwiązał Komintern.
Muhammad VIII został bejem Tunisu.

[madohora]

1948 – Wybuchła I wojna izraelsko-arabska.

[madohora]

1949 – Papież Pius XII kanonizował Joannę de Lestonnac.

[madohora]

1950 – Otwarto nowy Ratusz w Oslo.

[madohora]

1951:
Czesław Miłosz, wówczas urzędnik w polskiej ambasadzie w Paryżu, poinformował na konferencji prasowej o zerwaniu współpracy z władzami komunistycznymi i pozostaniu na emigracji.
W Pradze otwarto pierwszą na świecie Izbę wytrzeźwień.

[madohora]

1955:
Fidel Castro został na mocy amnestii zwolniony z więzienia.
Francuska wyprawa dokonała pierwszego wejścia na himalajski ośmiotysięcznik Makalu.
Ministrowie spraw zagranicznych 4 mocarstw okupacyjnych i Austrii podpisali w Wiedniu traktat przywracający austriacką niepodległość oraz przewidujący jej neutralność i zakaz wchodzenia w związki gospodarcze i polityczne z Niemcami.

[madohora]

1956 – Wystartował pierwszy program chorwackiej telewizji publicznej HRT1 (jako TVZ1).

[madohora]

1957 – Na wyspie Malden na Pacyfiku Wielka Brytania przeprowadziła pierwszy test bomby wodorowej.

[madohora]

1958:
W Akrze, stolicy Ghany, zorganizowano pierwszą Konferencję Niepodległych Krajów Afryki.
ZSRR dokonał drugiego, tym razem udanego startu sztucznego satelity Sputnik 3.

[madohora]

1960 – W ZSRR wystrzelono sztucznego satelitę Sputnik 4.

[madohora]

1963 – Gordon Cooper odbył lot kosmiczny na pokładzie statku Mercury-Atlas 9, ostatni w ramach Programu "Merkury".

[madohora]

1974 – 3 terrorystów z Ludowego Frontu Wyzwolenia Palestyny przekroczyło w przebraniu za izraelskich żołnierzy granicę libańsko-izraelską i ostrzelało autobus, zabijając 2 Izraelki i raniąc 6 osób. Następnie wkroczyli do wsi Maalot, gdzie zabili 3 Izraelczyków i zajęli szkołę podstawową, biorąc jako zakładników grupę 90 uczniów z nauczycielami. Podczas nieudanej akcji odbicia zakładników przeprowadzonej przez izraelskich komandosów zginęło 26 osób (w tym wszyscy terroryści i jeden komandos), a 17 zostało rannych.

[madohora]

1976 – 52 osoby zginęły w katastrofie samolotu An-24 na Ukrainie.

[madohora]

1987 – Została wystrzelona radziecka bojowa stacja kosmiczna Polus.

[madohora]

1988 – Rozpoczęła się ewakuacja wojsk radzieckich z Afganistanu.

[madohora]

1989:
Luis Alberto Sánchez został premierem Peru.
Michaił Gorbaczow przybył z wizytą do Pekinu.

[madohora]

1990:
Portret doktora Gacheta Vincenta van Gogha został sprzedany za 82,5 mln dolarów.
W Bułgarii zakończyły się obrady Okrągłego Stołu.

[madohora]

1991:
Édith Cresson jako pierwsza kobieta stanęła na czele francuskiego rządu.
Premiera filmu Podwójne życie Weroniki.

[madohora]

1992 – Podpisano Traktat taszkiencki.

[madohora]

1993 – W irlandzkim Millstreet odbył się 38. Konkurs Piosenki Eurowizji.

[madohora]

1996 – Premiera filmu Kola.

[madohora]

1997:
22 lata po zakończeniu wojny w Laosie, Stany Zjednoczone przyznały się oficjalnie do brania w niej udziału, czemu dotąd zaprzeczały.
Rozpoczęła się misja STS-84 wahadłowca Atlantis.

[madohora]

1998 – Premiera filmu Zaklinacz koni.

[madohora]

2000 – Armia brytyjska rozpoczęła ewakuację swoich obywateli z ogarniętego wojną domową Sierra Leone (operacja "Palliser").

[madohora]

2001 – Został wystrzelony satelita telekomunikacyjny Intelsat 10.

[madohora]

2004:
Komitet Wykonawczy FIFA dokonał wyboru kandydatury RPA na gospodarza piłkarskich mistrzostw świata w 2010 roku.
W Stambule odbył się 49. Konkurs Piosenki Eurowizji.

[madohora]

2005 – W Etiopii odbyły się wybory parlamentarne.

[madohora]

2006 – Giorgio Napolitano został prezydentem Włoch.

[madohora]

2007 – 25 osób zginęło, a ponad 30 zostało rannych w samobójczym zamachu bombowym w pakistańskim Peszawarze.

[madohora]

2010 – Niespełna 17-letnia Australijka Jessica Watson zawinęła swym jachtem do portu w Sydney, kończąc jako najmłodsza osoba w historii samotny rejs dookoła świata.

[madohora]

2012 – François Hollande został prezydentem Francji.

15.05 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1822 – Wanda Malczewska, polska mistyczka, błogosławiona

[madohora]

1849 – Zofia Urbanowska, polska pisarka (zm. 1939)

[madohora]

1850 – Jan Beyzym, polski misjonarz, błogosławiony (zm. 1912)

[madohora]

1885 – Marian Kukiel, polski dowódca wojskowy, generał, historyk, działacz społeczny i polityczny, minister (zm. 1973)

[madohora]

1889 – Tadeusz Zwisłocki, polski inżynier chemik (zm. 1929)

[madohora]

1890:
Ferdynand Goetel, polski dramaturg, prozaik, publicysta (zm. 1960)
Jan Stefan Haneman, polski ekonomista, polityk, członek PKWN (zm. 1957)

[madohora]

1914 Jan Wosiński, polski duchowny katolicki, biskup płocki (zm. 1996)

[madohora]

1915 Aniela Bem-Mączewska, polska księgowa, działaczka turystyki górskiej PTTK (zm. 1985)

[madohora]

1916 – Zofia Turowicz, polska działaczka niepodległościowa, pilotka (zm. 2012)

[madohora]

1917 – Jerzy Duszyński, polski aktor (zm. 1978)

[madohora]

1919 Zofia Jarema, polska reżyserka, scenografka, artystka teatru lalek (zm. 2008)

[madohora]

1921 Leopold Tajner, polski skoczek narciarski (zm. 1993)

[madohora]

1922
Franciszek Fenikowski, polski pisarz (zm. 1982)
Piotr Guzy, polski pisarz

[madohora]

1925:
Tadeusz Bartosik, polski aktor (zm. 1985)
Genowefa Rejman, polska profesor prawa, polityk (zm. 2011)

[madohora]

1930 Jerzy Pachlowski, polski pisarz (zm. 2012)

[madohora]

1931 Paweł Fuks, polski ekonomista pochodzenia żydowskiego

[madohora]

1939 – Stanisław Dróżdż, polski poeta, artysta sztuk wizualnych (zm. 2009)

[madohora]

1946 – Henryk Sołkiewicz, polski wiceadmirał, doktor nauk wojskowych

[madohora]

1951 Dariusz Szpakowski, polski dziennikarz sportowy, komentator

[madohora]

1954:
Zofia Badura, polska poetka
Jan Frycz, polski aktor
Janusz Stokłosa, polski pianista, kompozytor

[madohora]

1955 liliana Bardijewska, polska tłumaczka, autorka słuchowisk, krytyk teatralny i literacki

[madohora]

1960 Zofia Kiełpińska, polska biegaczka narciarska, biathlonistka

[madohora]

1962 – Adam Wendt, polski saksofonista zespołu Walk Away

[madohora]

1968 Andrzej Szymańczak, polski perkusista grup: Closterkeller i Kult (zm. 1998)

[madohora]

1970
Robert Dymkowski, polski piłkarz, trener piłkarski
Milena Kindziuk, polska dziennikarka

[madohora]

1972 Agnieszka Warchulska, polska aktorka

[madohora]

1974 Piotr Przydział, polski kolarz szosowy

[madohora]

1976 – Jacek Krzynówek, polski piłkarz

[madohora]

1978 Krzysztof Ignaczak, polski siatkarz

[madohora]

1980 – O.S.T.R., polski raper

15.05 Zmarli Polacy

[madohora]

1674 – Kazimierz Florian Czartoryski, polski duchowny katolicki, prymas Polski (ur. 1620)

[madohora]

1702 – Feliks Kazimierz Potocki, hetman wielki koronny (ur. 1630)

[madohora]

1765 – Walenty Żebrowski,bernardyn, polski malarz, polichromista, (ur. ?)

[madohora]

1864 – Ignacy Humnicki, polski dramatopisarz (ur. 1798)

[madohora]

1877 – Kazimierz Woyda, polski polityk, prezydent Warszawy (ur. 1812)

[madohora]

1905 – Adrian Głębocki, polski malarz, rysownik, litograf, pedagog (ur. 1833)

[madohora]

1931 – Leon Petrażycki, polski prawnik, filozof, socjolog prawa, etyk i logik (ur. 1867)

[madohora]

1953 – Stefania Zieleńczyk, polska nauczycielka, autorka podręczników oświatowo-pedagogicznych dla dzieci, matka poety Krzysztofa Kamila Baczyńskiego (ur. 1890)

[madohora]

1964 – Wanda Jarszewska, polska aktorka (ur. 1888)

[madohora]

1969 – Adam Bunsch, polski malarz, dramatopisarz (ur. 1896)

[madohora]

1990 – Jerzy Drzewiecki, polski konstruktor lotniczy, pilot doświadczalny (ur. 1902)

[madohora]

1993 – Andrzej Kuśniewicz, polski pisarz (ur. 1904)

[madohora]

1997 – Andrzej Drawicz, polski eseista, krytyk literacki, tłumacz (ur. 1932)

[madohora]

2011 Krystyna Dmochowska, polska aktorka (ur. 1956)

16 maja wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

16 maja jest 136. (w latach przestępnych 137.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 229 dni.
imieniny obchodzą: Adam, Adamina, Andrzej, Brendan, Fidol, Germeriusz, Honorat, Jan Nepomucen, Jędrzej, Peregryn, Szymon, Trzebiemysł, Ubald, Wiktorian, Wiktoriana i Wiktorianna.
Malezja – Dzień Nauczyciela
Polska – Święto Straży Granicznej
wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą: św. Andrzej Bobola (prezbiter i męczennik, patron Polski)
św. Posydiusz z Kalamy (Ojciec Kościoła)
św. Szymon Stock (generał karmelitów, znany w związku z nabożeństwem szkaplerza)

Wydarzenia w kraju

[madohora]

1575 – Król Henryk Walezy został uznany za zbiegłego.

[madohora]

1648 – Powstanie Chmielnickiego: wojska polskie poniosły klęskę w bitwie pod Żółtymi Wodami.

[madohora]

1903 – Ukazało się pierwsze wydanie krakowskiego dziennika Nowiny.

[madohora]

1915 – I wojna światowa: rozpoczęła się bitwa pod Konarami.

[madohora]

1929 – W Poznaniu otwarto Powszechną Wystawę Krajową.

[madohora]

1943 – Zburzenie przez oddziały niemieckie Wielkiej Synagogi w Warszawie. Z tym wydarzeniem wiąże się upadek powstania w getcie warszawskim.

[madohora]

1944 – W bitwie pod Sucharami batalion 77. Pułku Piechoty AK rozbił oddział niemiecko-ukraiński.

[madohora]

1945 – Utworzono Politechnikę Śląską w Gliwicach.

[madohora]

1954 – Ukazało się pierwsze wydanie śląskiego tygodnika Panorama.

[madohora]

1958 – W okolicach Nowego Miasta nad Pilicą i Rawy Mazowieckiej trąby powietrzne wyrządziły poważne zniszczenia na obszarze kilkunastu kilometrów kwadratowych.

[madohora]

1975 – Premiera 1. odcinka serialu Czterdziestolatek.

[madohora]

1983 – Premiera filmu Wielki Szu.

[madohora]

1991 – Rozpoczęła funkcjonowanie Straż Graniczna.

[madohora]

1960 – Uruchomiono Kopalnię Węgla Kamiennego "1 Maja" w Wodzisławiu Śląskim.

[madohora]

2005 – Rozpoczął się szczyt Rady Europy w Warszawie.

[madohora]

2010 – Początek powodzi w południowej części kraju.