Re: Siewierz

[madohora]

[madohora]

Siewierz – miasto w Zagłębiu Dąbrowskim, w woj. śląskim, w powiecie będzińskim,
siedziba gminy miejsko-wiejskiej Siewierz. W latach 1975-1998 miasto
administracyjnie należało do woj. katowickiego.

Leży na Garbie Tarnogórskim nad rzeką Czarną Przemszą.

[madohora]

[madohora]

uż w XII wieku Siewierz był osadą targową, a od początku XIII w. siedzibą
kasztelanii. Początkowo ośrodek grodowy znajdował się na południowy zachód od
dzisiejszego miasta i zlokalizowany był wokół romańskiego kościoła pw. św. Jana
Chrzciciela. Prawdopodobnie po najazdach mongolskich został przeniesiony w
miejsce łatwiejsze do obrony. W 1276 Siewierz uzyskał prawa miejskie. Wytyczono
wówczas Rynek będący do dziś głównym centrum miasta. W XIV wieku książęta
bytomscy wznieśli lub zainicjowali budowę murowanego zamku. (patrz: zamek
biskupi w Siewierzu)

[madohora]

[madohora]

26 lutego 1289 doszło pod miastem do krwawej bitwy między wojskami
sprzymierzonych z Henrykiem IV Probusem książąt śląskich a koalicją Władysława
Łokietka, wówczas księcia kujawskiego, i książąt mazowieckich. Wcześniejsze
wtargnięcie wojsk Probusa na teren księstwa bytomskiego, w granicach którego
leżała wówczas kasztelania siewierska, spowodowało złożenie przez zagrożonego
Kazimierza hołdu lennego królowi Czech, Wacławowi II. Był to pierwszy z czeskich
hołdów lennych na Śląsku.

30 grudnia 1443 biskup krakowski, Zbigniew Oleśnicki wykupił księstwo
siewierskie wraz z zamkiem od zadłużonego księcia cieszyńskiego, Wacława I.
Miasto stało się stolicą świeckiego księstwa feudalnego, rządzonego przez
biskupów krakowskich (patrz: księstwo siewierskie). Od 1484 biskup krakowski Jan
Rzeszowski zaczął używać tytułu księcia siewierskiego (Dominus et Princeps
Ducatus Severiensis)[2].
Kościół św. Macieja Apostoła
Kościół św. Barbary i Walentego
Izba Tradycji i Kultury Dawnej w Siewierzu

W XVI w. biskupi rozbudowali gotycki zamek dążąc do przekształcenia go w
renesansową rezydencję.

W czasie potopu szwedzkiego księstwo nominalnie pozostawało neutralne, jednak na
zamku przebywały oddziały hetmana Stefana Czarnieckiego, co skłoniło Szwedów do
jego zajęcia. Wojska szwedzkie obłożyły też Siewierz kontrybucją w naturze -
trzykrotnie większą niż pozostałe miasta Księstwa Siewierskiego[3].

W 1790 Sejm Wielki zlikwidował Księstwo Siewierskie wcielając je do
Rzeczypospolitej. W tym samym roku książę – biskup Feliks Paweł Turski opuścił
oficjalnie zamek w Siewierzu. W następstwie III rozbioru Polski (1795) Siewierz
wszedł w skład pruskiego Nowego Śląska. W 1807 Napoleon Bonaparte restytuował
księstwo siewierskie i oddał je swemu marszałkowi Jean Lannes, księciu
Montebello. Po kongresie wiedeńskim Siewierz znalazł się w granicach Królestwa
Kongresowego. W 1870 Siewierz utracił prawa miejskie, aby odzyskać je w 1962.
Wcześniej przez 4 lata posiadał status osiedla. 4 września 1939 r. niemiecki
Freikorps zamordował w Siewierzu 10 Polaków. W 1943 do obozu zagłady w
Auschwitz-Birkenau wywieziona została cała ludność żydowska (w 1939 229 osób).

Dzisiaj stanowi ośrodek turystyczny, leżący w zapleczu aglomeracji
górnośląskiej. Zachowane zabytki to barokowe kościoły datowane od XVI do XVIII
wieku, a zwłaszcza ruiny gotyckiego zamku książąt śląskich, a następnie biskupów
krakowskich – książąt siewierskich powstałego od XIV do XVI. Pod miastem
zachował się romański Kościół św. Jana Chrzciciela w Siewierzu z I poł. XII
wieku (według Jana Długosza datowany na 1144 r.). Ruch wypoczynkowy obsługuje
także zbiornik Przeczyce, zalew powstały w wyniku spiętrzenia wód Czarnej
Przemszy. Od lutego 2005 r. funkcjonuje Izba Tradycji i Kultury Dawnej
obejmująca ekspozycje dawnego rzemiosła, rzeźby i rękodzieła artystycznego oraz
tematykę historyczną związaną z dziejami księstwa siewierskiego i jego zabytków
(w tym zamku).

[madohora]

[madohora]

[madohora]

W Siewierzu znajduje się kościół Macieja Apostoła z XVI wieku z okazałą bramą
biskupią.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Kościół pw. św. Jana Chrzciciela w Siewierzu – świątynia rzymskokatolicka w
Siewierzu, jeden z najstarszych kościołów w Polsce. Do XV w. kościół parafialny,
później filialny, obecnie pełni funkcję kaplicy cmentarnej

[madohora]

[madohora]

Zbudowany prawdopodobnie w 1144[2] lub 1164 roku. Wzniesiony z fundacji Piotra
Dunina Własta – legendarnego budowniczego 70 kościołów. Pierwotnie gród
siewierski był zlokalizowany wokół kościoła, jednak najprawdopodobniej po
najazdach mongolskich został przeniesiony w miejsce dzisiejszego terenu zamku.

Wykonany jest z kamienia ciosanego, w stylu romańskim, ze sklepieniem
burgundzkim, co potwierdza jego powstanie najpóźniej w XII wieku. Należy do
najstarszych świątyń w Polsce gdzie obok rotundy św. Mikołaja na Górze Zamkowej
w Cieszynie jest jednym z najstarszych zabytków architektury polskiej. W
kościele tym odbył się 6 lipca 1233 roku synod biskupów polskich.

Budowla mierzy 6 x 9 metrów. W nieznanym czasie budowla uległa pożarowi, co
doprowadziło do zapadnięcia się sklepienia i nadwyrężenia ścian. W takim stanie
stał do roku 1639 kiedy to nieznany fundator ściągnął dach żelazem i wsparł
przyporami rozchylone mury, pokrył je dachem, ale zamiast sklepienia dał płaski
sufit oraz dobudował kruchtę. Kościół od podłogi do szczytu dachu ma 13 metrów i
20 centymetrów. Posiada on wąskie, podobne do strzelnic okna o szerokości 15 cm
a wysokości 145 cm w świetle. Te wymiary okien oraz jedne, małe drzwi
przemawiają za obronnym charakterem budowli, gdzie ludność drewnianego grodu
mogła się schronić podczas najazdu.

[madohora]

[madohora]

W latach 50. XX wieku kościółek przebudowano, przywracając go do pierwotnego
stanu – usunięto przypory, pokryto dach gontem, przywrócono należyty sufit. W
1993 r. przeprowadzono remont dachu, kładąc nowe poszycie z podwójnych gontów.

Kościół posiada półkolistą apsydę, w niej fragmenty dwuwarstwowej polichromii
romańskiej i gotyckiej, z nieczytelnymi scenami figuralnymi. Przy zachodniej
ścianie widoczne pozostałości empory. Do wnętrza świątyni prowadzi uskokowy
portal, zamknięty półkoliście, z prostokątnym otworem wejściowym.

[madohora]

[madohora]

[madohora2]

[madohora]

[madohora]

***

[madohora]

***

[madohora]

[madohora]

[madohora]