Na Śląskim szlaku II

[madohora]

Kaczyce jest to wieś położona w gminie Zebrzydowice. We wsi znajduje drewniany
kościół parafialny Podwyższenia Krzyża Świętego z 1620 roku przeniesiony tutaj z
Ruptawy

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Wieś położona nad rzeką Piotrówką w gminie Haźlach w powiecie cieszyńskim. We
wsi znajduje się XVII wieczny pałac, przebudowany w XIX wieku. Do niedawna był
to Dom Dziecka obecnie jest w rękach prywatnych właścicieli.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Przy pałacu znajduje się kaplica jak dowiedzieliśmy się na miejscu kaplica ta
stanowiła wotum za uratowanie życia. Wnętrze jest przed remontem jak objaśnił
nas miejscowy proboszcz - ma w swojej parafii dwa zabytkowe kościoły w tym
jeden drewniany(o tym niżej) i nie jest w stanie udźwignąć takiego finansowego
ciężaru, dlatego remont kaplicy przebiega ale dość wolno

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

fotoforum.gazeta.pl/photo/6/pe/gc/rxw2/IWdiTGGbe7GjYLw5UB.jpg" border="0" alt="http:/fotoforum.gazeta.pl/photo/6/pe/gc/rxw2/IWdiTGGbe7GjYLw5UB.jpg">

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

W kaplicy znajdują się krypty rodziny Larisch

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Przed pałacem znajdował się kiedyś park typu angielskiego na terenie którego
rośnie 750 letni dąb szypułkowy - najstarszy na terenie województwa Ślaskiego,
jeden z najstarszych na terenie Polski będący pozostałością po dawnej puszczy.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Jak już wspomniałam wyżej w Kończycach Wielkich znajduje się również drewniany,
parafialny kościół pod wezwaniem Świętego Michała Archanioła. Kościół ten będący
nas szlaku architektury drewnianej pochodzi z roku 1777 z wieżą z 1751 roku.
Wieża pochodzi prawdopodobnie z wcześniejszego kościoła. Natomiast wyposażenie
barokowe i rokokowe

[madohora]

[madohora]

Przed Kościołem tablica upamiętniająca poległych w I wojnie Światowej

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

W Kończycach Wielkich na miejscu dawnego Folwarku Karłowiec trwa remont i
powstaje tam restauracja oraz baza noclegowa. Informacja może nie być
potwierdzona udzieliła nam jej przypadkowa osoba. Ale jak widać coś się dzieje
pozytywnego

A jednak potwierdzone w tej chwili sprawdziłam

www.folwark-karlowiec.pl/index.php?t=2
I jakie śliczne logo mają

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[balzack]

[madohora]

Wieś w gminie Zebrzydowice, powiecie cieszyńskim nad rzeką Piotrówką. Pierwsze
wzmianki o wsi pochodzą z 1305 roku.
We wsi miały miejsce walki w czasie starć z wojskimi czeskimi w 1919 r. w
trakcie których zginął kpt. Cezary Haller (brat generała Józefa Hallera).

[madohora]

[madohora]

[madohora]

We wsi zachowały się dwa skrzydła obronnego zamku zbudowanego przez Golasowskich
w XV w. w stylu gotyckim i rozbudowanego później w stylu renesansowym w XVI w.
przez ród Czelów herbu Kościesza z Czechowic, którzy kupili zamek w 1538 r. Po
śmierci ostatniego z Czelów właścicielem zamku został Joachim Bludowski. W 1657
roku właścicielami zamku stali się Pełkowie herbu Pogonia. Zamek został przez
nich przebudowywany w XVIII w. W latach 1837 - 1945 właścicielami zamku była
rodzina Folwarcznych. Po zniszczeniach wojennych, obiekt wyremontowano w latach
1956-1957 i w latach 1993-1995. Zamek jest malowniczo położony nad jednym z
niegdyś kończyckich stawów. Mieści izbę muzealną, hotel i restaurację.

[madohora]

[madohora]

We wsi znajduje się także wczesnobarokowy kościół parafialny z XVIII w.,
sanktuarium Matki Boskiej Kończyckiej z późnogotyckim obrazem Matka Boska z
mleczem i renesansową rzeźbą nagrobną.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

CUDOWNY OBRAZ MATKI BOSKIEJ KOŃCZYCKIEJ

[madohora]

W Kościele w Kończycach znajduje się też renesansowa płyta nagrobna z 1568 roku
rycerza Zygmunta Wyszkoty

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Puńców jest to wieś w gminie Goleszów w powiecie cieszyńskim położona na Pogórzu
Cieszyńskim w dolinie rzeki Puńcówki
edna z najstarszych wsi Śląska Cieszyńskiego, założona została na początku XIII
w. Wzmiankowana po raz pierwszy w 1223 r. W XV w. istniała tu już parafia. Na
początku XVI w. w centrum wsi wzniesiono istniejący do dziś kościół pw. św.
Jerzego, który wkrótce zajęli protestanci. W następnym wieku, w okresie
kontrreformacji, świątynia wróciła w ręce katolików.

Według urbarza z 1770 roku we wsi było 47 chłopów osiadłych (posiadających
grunta chłopskie): 1 wójt (Jan Babilon), 22 siedlaków, 2 wolnych siedlaków (Jan
Henczołek i Paweł Boruta), 3 zagrodników i 10 małych chałupników. Najczęściej
wśród wolnych chłopów powtarzały się nazwiska Wojnar (7) i Glajcar (4). Oprócz
wolnego siedlaka Pawła Boruty wszyscy mieszkańcy Puńcowa byli zobowiązani do
świadczeń na rzecz Komory Cieszyńskiej.

Puńców rozwijał się w ścisłej zależności od pobliskiego Cieszyna. Od podziału
Śląska Cieszyńskiego w 1920 r. część wsi, położona na południowym skłonie działu
wodnego (po stronie doliny Olzy), pozostaje w granicach Czechosłowacji

[madohora]

Bardzo cennym obiektem zabytkowym jest w Puńcowie kościół rzymskokatolicki pod
wezwaniem św. Jerzego. Zbudowany został w 1518 roku. Jest to najstarszy
istniejący kościół murowany na wsi w powiecie cieszyńskim. Zbudowany został w
stylu późnogotyckim. W latach 1902 - 1905 został rozbudowany. Na miejscu starej,
drewnianej wieży, wybudowano nową - murowaną, dopasowaną do całości budowli. W
wieży umieszczono dzwon z 1726 roku. Najstarszą częścią kościoła jest
prezbiterium, przechodzące od północnej strony w zakrystię. W kościele jest
stary ołtarz pasyjny, pochodzący ze starego kościoła drewnianego, istniejącego
tu przed zbudowaniem kościoła murowanego. Nawa kościoła jest na planie kwadratu
z ośmiobocznym, centralnym filarem wspierającym trójdzielne sklepienia (tzw.
sklepienie palmowe lub gwiaździste). Jest to jedyny tego rodzaju przykład
rozwiązania nawy na Śląsku Cieszyńskim. Węższe prezbiterium, oddzielone
ostrołukową tęczą, zachowało sklepienie sieciowe. Wewnątrz znajduje się też
kilka ładnych portali gotyckich.

[madohora]

[madohora]

PRZYKOŚCIELNY CMENTARZ

[madohora]

EPITAFIUM NA MURACH KOŚCIOŁA

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

SZUKAMY ŚLADÓW GOTYKU - PRZYPORY(PO PRAWEJ STRONIE TE PODPORY), MAŁE OKIENKA NA
GÓRZE, ROZETY ŚWIADCZĄ O TYM ŻE KOŚCIÓŁ NOSI ŚLADY DALEKIEJ, GOTYCKIEJ
PRZESZŁOŚCI KOŚCIOŁA

[madohora]

[madohora]

HISTORIA KOŚCIOŁA I PARAFII

[madohora]

[madohora]

W Kościele w Puńcowie znajduje się jedno z nielicznych a na Śląsku Cieszyńskim
jedyne sklepienie palmowe. Kościół jest mały więc na środku znajduje się jeden
filar a od niego promieniście rozchodzą się "żebra"(brakło mi słowa) tworząc
strop. Jak się dokładnie przyjrzymy na zdjęcia wyraźnie widać kształt palmy

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

FILAR BĘDĄCY PODPORĄ SKLEPIENIA

[madohora]

JEŚLI SIĘ DOBRZE PRZYJRZYCIE TO NA FILARZE WIDAĆ SCENY RODZAJOWE Z BIBLII

[madohora]

TUTAJ PRAWDOPODOBNIE KOŚCIÓŁ W PUŃCOWIE W PIERWOTNYM KSZTAŁCIE

[madohora]

INSKRYPCJA PISANA TAK ZWANYM STARYM GOTYKIEM - NIESTETY DLA MNIE NIECZYTELNA

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

ORGANY

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

TE WSZYSTKIE ZDJĘCIA MOGLIŚCIE ZOBACZYĆ DZIĘKI UPRZEJMOŚCI PROBOSZCZA PARAFII W
PUŃCOWIE, KTÓRY OTWORZYŁ NAM KOŚCIÓŁ, PRZYBLIŻYŁ HISTORIĘ I POZWOLIŁ PRZEBYWAĆ
TAM TAK DŁUGO AŻ WSZYSTKO DOKŁADNIE POOGLĄDALIŚMY.i JESZCZE DOSTALIŚMY MATERIAŁY
O KOŚCIELE. ZA CO SERDECZNIE DZIĘKUJEMY. PROSIŁ RÓWNIEŻ ABYŚMY NIE ZAPOMINALI O
JEGO PARAFII I PRZYWIEŹLI TAM JAKĄŚ WYCIECZKĘ.

[madohora]

[madohora]

Sosnowiec – miasto położone na południu Polski, w Zagłębiu Dąbrowskim, w
województwie śląskim, w centrum Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP).
Najludniejsze miasto Zagłębia Dąbrowskiego

[madohora]

Banda „nawiedzonych „ przewodników, żółtodziobów wybrała się na wycieczkę po
Sosnowcu, oprowadzał nas nasz kolega który tam mieszka. Spotkaliśmy się, bo tak
było najprościej pod Dworcem Kolejowym w Sosnowcu i tutaj rozpoczęliśmy zwiedzanie.
Dworzec Kolejowy w Sosnowcu wpisany jest na listę Zabytków Techniki Województwa
Śląskiego i z lekka spanikowałam, gdy na egzaminie jedna osoba z komisji zadała
głośno pytanie:
- Ale dlaczego?
Na szczęście okazało się, że było to tylko pytanie retoryczne. Które w sobotę
nabrało też trochę innego wymiaru. A jakiego? Przez wiele lat dworzec był
remontowany a teraz wisi na nim duża kartka z informacją „Przejścia nie ma”
czyli dworzec można oglądać tylko z zewnątrz. Dbałość o ochronę zabytku chyba
poszła trochę za daleko.
Co do samego miasta to początki dzisiejszego miasta sięgają XIII wieku.
Najstarszymi dzielnicami, które już wówczas istniały to było Zagórze, Klimontów
u Niwka. Przez lata te tereny stanowiły historycznie część Małopolski.
Początkowo Sosnowiec nosił nazwę Sosnowice.Nazwa miasta pochodzi od borów
sosnowych Jako ciekawostkę mogę wam podać, że pierwszy konflikt na granicy nad
Czarną Przemszą powstał w XIV wieku pomiędzy Mysłowicami a Modrzejowem. A o co
dokładnie chodziło? Otóż pewien kupiec z Mysłowic dostał zezwolenie na warzenie
i wyszynk piwa, z czego oczywiście skorzystał ale jak to u nas w kraju znalazł
się ktoś kto również warzył piwo ale po pierwsze robił to po drugiej stronie
Przemszy, najważniejsze było to, że sprzedawał je o wiele taniej i ludzie woleli
tam zaglądać. Jednak robił to bez zezwolenia no i zdenerwowany szynkarz z
Mysłowic oddał sprawę do sądu no i oczywiście jak to się wówczas mówiło „Będąc w
prawie” sprawę wygrał lecz to było zalążkiem nowego konfliktu. Tak więc wszelkie
animozje jakie trwają przez lata jak wszystko co złe zaczęły się po prostu od
piwa. No cóż, ktoś niezłego piwa nam nawarzył.
Ale wracamy już pod dworzec w Sosnowcu. Po 1790 roku Sosnowiec wchodził w skład
Korony Polskiej, by później trafić pod zabór Pruski na następnie rosyjski. W
połowie XIX wieku jak w większości miast nastąpił szybki rozwój przemysłu,
otwarto tutaj pierwsze kopalnie. W 1859 roku wybudowano odnogę linii kolejowej
warszwsko – wiedeńskiej i otwarto komorę celną. Wybudowano również budynek
dworca w stylu neorenesansowo – klasycystycznym.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Dzisiaj na budynku dworca znajduje się tablica poświęcona Aleksandrowi
Janowskiemu. Kim był Aleksander Janowski i dlaczego ta tablica akurat w tym
miejscu? Ponieważ właśnie tutaj pracował

ALEKSANDER JANOWSKI URODZIŁ SIĘ W 1866 W WARSZAWIE , ZMARŁ W 1944 W KOMOROWIE.
PATRIOTA, PODRÓŻNIK, ZNAWCA KRAJU, PIONIER KRAJOZNAWSTWA, PROPAGATOR WIEDZY
KRAJOZNAWCZEJ. AUTOR PRZEWODNIKA TURYSTYCZNEGO „WYCIECZKI PO KRAJU”. PEDAGOG.
BYŁ JEDNYM ZE WSPÓŁZAŁOŻYCIELI POLSKIEGO TOWARZYSTWA KRAJOZNAWCZEGO W 1906 ROKU.
GŁÓWNYM PROPAGATOREM TEJ IDEI BYŁ ALEKSANDER JANOWSKI, URZĘDNIK KOLEI
WARSZAWSKO-WIEDEŃSKIEJ, DLA KTÓREGO DECYDUJĄCYM IMPULSEM POZWALAJĄCYM NA
NAKREŚLENIE KONCEPCJI PRACY KRAJOZNAWCZEJ STAŁA SIĘ WYCIECZKA W 1885 ROKU DO
RUIN ZAMKU W OGRODZIEŃCU. PEŁNIŁ ON WIELE FUNKCJI SEKRETARZA, PREZESA, WICE
PREZESA TOWARZYSTWA. ZAJMOWAŁ SIĘ BADANIAMI POLSKIEJ EMIGRACJI W STANACH
ZJEDNOCZONYCHSTANACH ZJEDNOCZONYCH , AMERYCE POŁUDNIOWEJAMERYCE I NA SYBERII

[madohora]

[madohora]

Podchodzimy kawałek od dworca by trafić do niewielkiego neogotyckiego kościółka
zwanego potocznie „Kolejowym” Kościół jest pod wezwaniem Najświętszego Serca
Pana Jezusa wybudowany w 1862 roku.
W głównym ołtarzu znajduje się figura Najświętszego Serca Pana Jezusa, witraże
wyobrażają postaci świętych miedzy innymi Świętej Barbary, Świętego
Stanisława,Świętego Andrzeja Boboli, Świętego Józefata Kuncewicza
Na ścianie obraz Świętego Krzysztofa przeprawiającego się przez wodę
W tyle prezbiterium znajduje się okrągłe okno z witrażem Matki Boskiej
Częstochowskiej. Kościółek zdobi oryginalna wieża przypominająca pagodę.
Wewnątrz prezbiterium znajduje się piękna figura Serca Jezusowego dłuta Turbacza
z Olkusza. Na ścianie bocznej po lewej stronie prezbiterium najstarszy w parafii
obraz przedstawiający Matkę Boską Częstochowską, przeniesiony z groty po
wybudowaniu kościoła. Nadto piękny stylowy żyrandol, kuta balustrada na chór,
oraz organy mechaniczne z jednym manuałem.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

W tym kościele znajduje się też coś co mnie bardzo zaciekawiło. Pod emporą chóru
znajdują się namalowane obrazy świętych

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[balzack]

[madohora]

[madohora]

Natomiast na placu kościelnym znajduje się tak zwana Grota Maryjna
W parku przykościelnym znajduje się szereg kaplic. Jedna z nich to grota
kamienna, a w niej figura Matki Boskiej z Lourdes. Tu kiedy jeszcze nie było
kościółka, odprawiały się w niedziele i święta Msze święte. Wówczas to z
Leśniowa przyjeżdżali O.O. Paulini. Figura w grocie jest wykonana z żelaza.
Sprowadzona została z Lourdes w 1904 roku na 50-lecie ogłoszenia dogmatu o
Niepokalanym Poczęciu Najświętszej Maryi Panny. Jest Ona w wielkiej czci u
wiernych wypraszających sobie łaski i zdrowie.

[madohora]

[madohora]

Kaplica Grobu Chrystusowego

[madohora]

[madohora]

ZDJĘCIE JEST ZŁEJ JAKOŚCI BO ROBIONE PRZEZ SZYBĘ

[madohora]

Na lewo obok groty znajduje się kończąca stacje drogi krzyżowej kaplica św.
Antoniego Padewskiego. Idąc od groty w stronę plebanii po lewej strone
napotykamy kaplicę Grobu Chrystusowego, gdzie w Wielkim Tygodniu urządza się
grób, a w ciągu roku kaplica ta ściąga wielu wiernych na modlitwę.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

I TAM GDZIE TO ZIELONE BYŁA KOMORA CELNA

[madohora]

Nowoczesnym, podziemnym przejściem podchodzimy na drugą stronę dworca, gdzie
naszym oczom ukazuje się nowoczesne osiedla z domami o dość ciekawej
architekturze. Nie są to tylko zwykłe betonowe klocki, każdy dom jest inny i na
każdej fasadzie „coś się dzieje”. Poniżej na zdjęciu jeden z takich bloków

[madohora]

[madohora]

Teraz podchodzimy pod prawosławną cerkiew z roku 1889 pod wezwaniem Wiery,
Nadziei i Luby. Według podania trzy carskie córki zginęły w Sosnowicach pod
kołami pociągu i aby pamięć o dziewczynach nie zaginęła ich zrozpaczony ojciec
postawił w tym miejscu cerkiew i nazwał ją imionami córek. Tyle podanie
natomiast zgodnie z dogmatami kościoła te imiona oznaczają Wiarę, Nadzieję i
Miłość.
Cerkiew poświęcono w roku 1889, otrzymuje ona wezwanie Wiery, Nadziei, Luby i
ich matki Zofii - rzymskich męczennic z czasów cesarza Hadriana. Świątynia
zbudowana jest z czerwonej cegły i betonu. Nietuzinkową ciekawostką jest
czteropiętrowa dzwonnica, umieszczona nad sklepieniem. Fundatorem ośmiu dzwonów
staje się Henryk Dietel.
Św. Zofia była wdową wywodzącą się z możnego rodu, zamieszkiwała wschodnią część
cesarstwa rzymskiego w II w. n.e. Przybyła ona do Rzymu wraz z trzema córkami,
które nosiły greckie imiona — Pistis (Wiara), Elpis (Nadzieja) i Agape (Miłość).
Matka i córki przyjęły w Rzymie chrzest.
Namiestnik Antioch wezwał świętą Zofię, by złożyła ofiarę kadzidła na ołtarzu
bogini Diany. Kiedy zaś ta stanowczo odmówiła, wyprowadzono jej nieletnie dzieci
i poddano na oczach matki wyszukanym torturom, doprowadzając do śmierci.
Nie załamało to wszakże bohaterskiej matki, która nie chciała się wyrzec Chrystusa.
Zdumiony namiestnik takim męstwem miał św. Zofię pozostawić przy życiu. Ta
jednak zmarła z boleści za córkami, kiedy przez trzy dni opłakiwała córki na ich
mogile
Cerkiew jest obiektem zabytkowym, udostępnionym do zwiedzania w każdą niedzielę
i święta przed nabożeństwem - od godz. 9.30 do godz. 10.30.

Grupy zorganizowane mogę umówić się indywidualnie na zwiedzanie obiektu, po
wcześniejszym uzgodnieniu terminu w kancelarii parafialnej (032 2660779 lub 600
216 059).

Na terenie obiektu znajduje się mini ścieżka edukacyjna Prawosławne dziedzictwo

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Dębowy ikonostas, czyli ścianę z ikonami, która oddziela miejsce ołtarzowe od
miejsca przeznaczonego dla wiernych, wykonuje moskiewski mistrz Lebiediew, a
fundatorami tego dzieła stają się bracia Schönowie. Centralna część ikonostasu
zawiera ikony Chrystusa, św. Włodzimierza oraz św. Zofii z córkami. Ciekawostką
jest ikona Matki Boskiej Częstochowskiej, podarowana przez kolejarzy z
Częstochowy, jak również piękna ikona przedstawiająca patronki cerkwi ufundowana
przez Włodzimierza Diebila.

[madohora]

Wracamy na drugą stronę dworca w miejsce zwane przez mieszkańców Patelnia. Tutaj
na placu Tysiąclecia odsłonięto w 2002 pomnik Jana Kiepury

[madohora]

[madohora]

Jan Kiepura – żył w latach 1902 – 1966 był wielkim śpiewakiem operowym, tenorem.
Przed wojną występował na deskach mediolańskiej Las Scali i nowojorskiej
Metropolitan Opera.

[madohora]

[madohora]

Teraz kierujemy się na spacer ulicami Modrzejewską oraz Małachowskiego, gdzie
podziwiamy secesyjne i eklektyczne kamienice. Nie brak również kilku obietów
modernistycznych, niektóre z dość ciekawymi rozwiązaniami.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Wchodzimy na jedno z podwórek, gdzie podziwiamy ciekawą architekturę budynku
oraz dość ciekawe okna.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Natrafiamy również na Ślady Fundacji Brama Cukermana (to ta fundacja z Będzina,
która zajmuje się śladami kultury żydowskiej) – tymi śladami są pozostawiane na
ścianach domów tabliczki w ramach akcji – Manufaktura – tabliczki rozmieszczane
są na fasadach budynków w Będzinie, Dąbrowie Górniczej i Sosnowcu i informują o
tym, że w tym miejscu mieściła się kiedyś manufaktura prowadzona przez Żydów i
czym się zajmowała.
Nam najbardziej do gustu przypadła „Wykańczalnia swetrów” ale doszliśmy do tego
o co chodziło

[madohora]

[balzack]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Teraz kierujemy się na spacer ulicami Modrzejewską oraz Małachowskiego, gdzie
podziwiamy secesyjne i eklektyczne kamienice. Nie brak również kilku obietów
modernistycznych, niektóre z dość ciekawymi rozwiązaniami

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Teraz podchodzimy pod dom drugiego słynnego Sosnowiczanina, o którym chyba
wszyscy słyszeli zwłaszcza od czasu nakręcenia przez Romana Polańskiego filmu
„Pianista” opowiadającego o wojennych losach Władysława Szpilmana (1911-2000)

[madohora]

[madohora]

Władysław Szpilman, ps. Al Legro (ur. 5 grudnia 1911 w Sosnowcu, zm. 6 lipca
2000 w Warszawie) – polski kompozytor i pianista żydowskiego pochodzenia.
Urodził się w Sosnowcu w rodzinie żydowskiej, jako najstarsze dziecko Samuela i
Edwardy Szpilmanów. Miał brata Henryka i dwie siostry: Reginę i Halinę. Uczył
się w Konserwatorium im. F. Chopina w Warszawie pod kierunkiem Józefa Śmidowicza
i Aleksandra Michałowskiego. W 1931 uzyskał stypendium w Akademii Sztuk w
Berlinie, gdzie studiował u Artura Schnabla i Leonida Kreutzera (fortepian) oraz
studiował kompozycję u Franza Schrekera. Tam skomponował swoje pierwsze utwory
symfoniczne i suitę fortepianową Życie Maszyn.

W 1933 atmosfera potęgującego się nazizmu w Niemczech skłoniła go do powrotu do
kraju. W 1934 roku nawiązał współpracę z Bronisławem Gimplem, znanym
amerykańskim skrzypkiem polskiego pochodzenia. W 1935 został zaangażowany jako
pianista do Polskiego Radia. W tym okresie skomponował pierwsze szlagiery: Kiedy
kochasz się w dziewczynie (sł. Emanuel Szlechter) Nie ma szczęścia bez miłości i
Straciłam twe serce (z tekstami brata Henryka ps. Herold), Nocą (słowa Emanuel
Szlechter), a także muzykę do filmów Wrzos (1937) i Dr. Murek (1939), co dało mu
znaczną popularność.
23 września 1939 roku grał w ostatniej audycji "na żywo" recital utworów
Chopina. Chwilę później niemieckie bomby spadły na elektrownię warszawską i
Polskie Radio zamilkło. Sześć lat później, pierwsza emisja Polskiego Radia z
Warszawy/Raszyna zaczęła się od tych samych utworów granych przez Szpilmana.

W 1940 Władysław Szpilman został więźniem utworzonego przez Niemców Getta
Warszawskiego. Rodzinę utrzymywał z grania w kawiarniach i salkach koncertowych
getta, w którym do 1942 możliwe było jeszcze prowadzenie działalności muzycznej
(istniały tam nawet wówczas orkiestra symfoniczna i big-band jazzowy). W tym
czasie skomponował szereg piosenek oraz wykonywany wielokrotnie w kawiarni
Sztuka utwór z tekstem Władysława Szlengla na głos i dwa fortepiany pt. Casanova.

W 1942 stracił całą rodzinę, sam zaś dzięki zbiegowi okoliczności uniknął
deportacji do obozu zagłady w Treblince. Pracował niewolniczo jako robotnik
budowlany do momentu, gdy w 1943 udało mu się uciec na tzw. "aryjską" stronę
Warszawy. Tam był ukrywany aż do końca lipca 1944 przez Czesława Lewickiego,
Andrzeja i Janinę Boguckich, Helenę Lewicką, przy materialnej pomocy Eugenii
Umińskiej, Witolda Lutosławskiego, Edmunda Rudnickiego, Piotra Perkowskiego i
wielu innych anonimowych ludzi.

Po powstaniu warszawskim pozostał w ukryciu, odcięty od wszelkiej możliwości
pomocy ze strony polskich przyjaciół, w ruinach wypalonego domu w Alei
Niepodległości. Odkrył go tam kapitan Wehrmachtu Wilm Hosenfeld, który udzielał
mu pomocy, dostarczając mu żywności. Dopiero w 1950 Szpilmanowi udało się poznać
tożsamość tego Niemca, lecz nie udało mu się już uwolnić go z niewoli sowieckiej
(era "zimnej wojny" po 1948). Hosenfeld zmarł później w obozie jenieckim w 1952.
13 października 2007 roku uhonorowano Wilma Hosenfelda w Polsce Krzyżem
Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski oraz uznano go za Sprawiedliwego wśród
Narodów Świata.
Po 1945 roku Szpilman wrócił do pracy w Polskim Radiu, jako dyrektor działu
muzycznego. Występował z koncertami solo (w repertuarze miał m.in. Wariacje
Rachmaninowa na temat Paganiniego, Koncerty fortepianowe J. Brahmsa z
dyrygentami Witoldem Rowickim, Janem Krenzem i in.) a także grał muzykę
kameralną z Bronisławem Gimplem (z przerwą 1948-56), a także sporadycznie z
Henrykiem Szeryngiem, Idą Händel, Tadeuszem Wrońskim i Romanem Totenbergiem.

W 1946 r. opublikowano jego wspomnienia z okupacji (Śmierć miasta), które
zostały ocenzurowane i wydane w małym nakładzie, bowiem opisywały historię nie
pasującą do oficjalnych wersji (opis polskich "szmalcowników", "dobry wróg"
opisany jako Austriak pomagający Szpilmanowi, udział jednostek ukraińskich i
litewskich w masakrach w Getcie Warszawskim). Dopiero po ponad 50 latach ukazała
się w wydawnictwie Znak (2000) poprawiona wersja książki pod nowym tytułem
Pianista, w której Hosenfeld jest Niemcem.

Po wojnie Szpilman skomponował ponad 500 popularnych piosenek. Był też autorem
muzyki filmowej do filmu Zadzwońcie do mojej żony (1957), wielu piosenek i
słuchowisk radiowych dla dzieci, musicalów Ciotka Karola i Czerwony Kapturek,
kompozytorem szeregu utworów symfonicznych (obecnie wydanych w całości w
wydawnictwie muzycznym Boosey & Hawkes w USA).

W 1947 roku skomponował sygnał do Polskiej Kroniki Filmowej.

W roku 1956 - korzystając z politycznej odwilży, Władysław Szpilman reaktywował
ZAiK pod nową nazwą ZAKR (Związek Polskich Autorów i Kompozytorów), którego był
prezesem do 1961 roku.

W 1961 roku zorganizował wg własnego pomysłu Międzynarodowy Festiwal Piosenki w
Sopocie. Od 1945 do 1963 roku był także szefem działu muzyki rozrywkowej
Polskiego Radia.

W 1963 roku stworzył Kwintet Warszawski (zapraszając do współpracy Bronisława
Gimpla, Tadeusza Wrońskiego, Stefana Kamasę i Aleksandra Ciechańskiego, później
Krzysztofa Jakowicza, Igora Iwanowa, Jana Tawroszewicza, Krzysztofa Podejkę i
in.), z którym do 1986 roku dał ponad 2000 koncertów na całym świecie, głównie
poza granicami Polski.


Żródło: Wikipedia

[madohora]

[madohora]

Pozwolę sobie na żarcik i powiem tak jak na jednym z odcinków Jasia Fasoli
„szczegół, szczegół” tutaj na zdjęciu właśnie taki szczegół zauważam w jednej z
bram prowadzącej na dość zadbane podwórko stanowiące jakby inny, mały światek w
samym centrum miasta.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Teraz dochodzimy do Sosnowieckiej Katedry na przeciw której stoi, zachowany
budynek dawnego kina, dzisiaj dom katolicki

[madohora]

[madohora]

Natomiast sama katedra pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny
wybudowana w latach 1893 – 1899 w stylu neoromańskim

[madohora]

[madohora]

[madohora]

ościół p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Sosnowcu pełniący obecnie
rolę bazyliki katedralnej został wzniesiony w latach 1893-1899 według projektu
Karola Kozłowskiego. Uroczystej konsekracji dokonano w rok po utworzeniu
tutejszej parafii - 8 sierpnia 1899 roku. Dla ówczesnego proboszcza ks. Rocha
Milberta nie był to jednak koniec prac. Zarażony pragnieniem nadania obiektowi
patriotycznego ducha zwrócił się do Wlodzimierza Tetmajera i Henryka Uziembły z
prośbą o ozdobienie ścian kościoła.

Właśnie owa polichromia decyduje dziś w największym stopniu o jego pięknie.
Scenki rodzajowe o treści historyczno-religijnej, liczne wizerunki świętych,
bogato zdobiony ołtarz główny oraz uzupełniające całość witraże wykonane w
latach trzydziestych przez prof. Jana Bukowskiego tworzą wysublimowaną,
harmonijną przestrzeń świątyni.

Również z zewnątrz świątynia prezentuje się okazale. Wpisany w plan krzyża
łacińskiego, wybudowany z cegły przetykanej kamieniem w neoromańskim stylu
kościół jest znakomicie podświetlony tworząc obiekt godny odwiedzenia także nocą.

Najciekawszym zewnętrznym elementem świątyni jest powiązana z nim od
kilkudziesięciu lat, umieszczona na przykościelnym placu, kapliczka. Ten wymowny
symbol powstańczej Polski upamiętnia czasy bitwy stoczonej przez miejscowych
robotników z wojskiem carskim w 1863 roku. Przez długie lata stał dokładnie w
miejscu krwawej potyczki (u zbiegu ulic Targowej i Piłsudskiego) stawiając czoła
zmieniającym się czasom. Zniszczony w trakcie pierwszej wojny światowej został
odbudowany i nadal wiernie trwał w swym miejscu. Niestety modernizacja układu
komunikacyjnego miasta zepchnęła go na przykościelny plac.

Ceglane mury katedry są milczącymi świadkami niezliczonych wydarzeń jakie
rozegrały się w tym miejscu na przestrzeni wielu dziesięcioleci ich istnienia.
To tutaj w 1919 roku wychodziła za mąż legenda kina - Pola Negri, tutaj tysiące
wiernych w tetmajerowskiej polichromii przedstawiającej koronację Najświętszej
Marii Panny podziwiało anioły w widoczny sposób stylizowane na polskie orły,
tutaj wreszcie komunizm osiągnął swe apogeum, gdy lokalne władze w 1967 roku
zamknęły łańcuchem dostęp do świątyni kardynałowi Stefanowi Wyszyńskiemu i
przyszłemu papieżowi Karolowi Wojtyle. Wiele historycznych postaci, multum
wydarzeń i kościelne mury... ciągle te same, ale jakże dalece inne

Żródło: Poznaj Sosnowiec.pl

[madohora]

[madohora]

fotoforum.gazeta.pl/photo/6/pe/gc/rxw2/c5nvodaf31w5yt2YqB.jpg" border="0" alt="https://fotoforum.gazeta.pl/photo/6/pe/gc/rxw2/c5nvodaf31w5yt2YqB.jpgfotoforum.gazeta.pl/photo/6/pe/gc/rxw2/c5nvodaf31w5yt2YqB.jpg">

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

RZEŹBA ŚWIĘTEGO PIOTRA JEST WIERNĄ KOPIĄ RZEŹBY Z WATYKAŃSKIEJ BAZYLIKI

[madohora]

NAPISY NA COKOLE RZEŹBY ŚWIĘTEGO PIOTRA

[madohora]

[madohora]

Jak zwykle mieliśmy szczęście i natrafiliśmy na pana, który opowiedział nam
historię katedry i jak to się mówi sprzedał informacje, których nie ma w
przewodnikach. A w tym wszystkim i ja usłyszałam komplement, że u nas w kościele
na Janowie (pan użył tej wersji) jest najpiękniejszy żyrandol jaki do tej pory
widział w kościołach

[madohora]

Teraz zmieniamy trochę i klimat i nastrój i podchodzimy pod budynki dawnej
fabryki a obecnie kina. A na nich znajduje się tablica upamiętniająca
pomordowanych w 1939 roku Żydów. Budynek jest po liftingu, podobno warunkiem
było to że miał wyglądać tak jak dawniej, jednak jak widać tak nie do końca to
się udaje.

[madohora]

[madohora]

Teraz z kolei podchodzimy na ulicę Małachowskiego aby zatrzymać się pod
najciekawszą kamienicą w Sosnowcu a nie wiem czy nie na całym Śląsku.




Przyjrzyjcie się dobrze na to zdjęcie. Wyraźnie widać, że brama wjazdowa jest w
kształcie podkowy. Podkowa dodatkowo(na zdjęciu nie widać zbyt wyraźnie) jest u
podstawy zwieńczona motywem. Nad bramą - pod balkonem - również widać ozdobę w
formie motywu roślinnego. Balkon przechodzący w loggię ma kształt mniejszej
podkowy albo...dla mnie ...dziurki od klucza. Również ostatnie okno ozdobione
jest boniowaniem w formie koła.
Tutaj dach jest płaski ale wiele budynków ulegało zmianie i nie wiem czy
pierwotnie rzeczywiście tak wyglądał? Przy tylu ozdobnikach mógł mieć też jakieś
inne zwieńczenie.

[madohora]

[madohora]

A tutaj już inna kamienica z dosyć ciekawym zwieńczeniem dachu

[madohora]

To już kolejna, ciekawsza kamienica, tutaj udaje nam się zajrzeć na podwórko, na
klatkę schodową a nawet...do jednego z mieszkań (zdjęć z mieszkania nie ma bo to
strefa prywatna).

[madohora]

Zaglądamy na podwórko

[madohora]

Najpierw intryguje nas ten skrzat co pilnuje bramy

[madohora]

Później trójkątna, maleńka klatka schodowa

[madohora]

Takie balustrady my znamy, chociażby z Szopienic ale tutaj schody są kamienne

[madohora]

Pieczęć rzemieślnika, w tym przypadku kamieniarza "odbita" na pierwszym stopniu
z zachowaną dawną nazwą Sosnowca czyli Sosnowicami

[madohora]

Jako, że w podwórku znajduje się PUB ZAKRĘCONA rzut okiem na tę bardziej zadbaną
część

[madohora]

[madohora]

ZBLIŻENIE NA PRAWĄ STRONĘ BUDYNKU

[madohora]

ORAZ LEWĄ STRONĘ

[madohora]

ZDOBIENIA

[madohora]

[madohora]

POCZUCIA HUMORU TEŻ NAM NIE BRAKUJE. MOŻE WÓZEK?

[madohora]

Natrafiamy na kolejny ślad Fundacji Brama Cukermana oraz na ślady po dawnej
manufakturze

[madohora]

Na chwilę zatrzymujemy się przed neoklasycystycznym budynkiem Banku Polskiego
(dzisiaj Bank ING). Budynek ten wraz z budynkami mieszkalnymi został wzniesiony
w latach 1922 - 1924 według projektu Mariana Lalewicza.

[madohora]

[madohora]

Cały czas spacerujemy w okolicach ulicy Małachowskiego, by teraz podejść pod
budynek innego banku. Neorenesansowy budynek stanął tutaj w roku 1908 według
projektu warszawskiego architekta Kugora. Wybudowana w stylu włoskiego
neorenesansu budowla otoczona niewielkim parkiem mieściła filię Warszawskiego
Banku Handlowego.
Dzisiaj budynek mieści dwie instytucje. Obecnie w jednym z budynków mieści się
Urząd Miasta a w drugim ma swoją siedzibę Bank

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Poniżej mamy przykład tego, że i modernizm może być ciekawy. Co to jest
modernizm? Jest to styl w architekturze, który wykształcił się w latach
1918-1975. Zakładał całkowite odejście od stylów historycznych a także wszelkiej
stylizacji(historyzm, eklektyzm). Architektura modernistyczna opierała się w
założeniu na nowej metodzie twórczej, wywodzącej formę, funkcję i konstrukcję
budynku niemal wyłącznie z istniejących uwarunkowań materialnych.

[madohora]

[madohora]

Teraz już znajdujemy się na placu przed Urzędem Miasta w Sosnowcu. Urząd Miasta
wkomponowany jest w układ architektoniczny - zamknięty z trzech stron plac. Z
lewej i prawej strony bloki mieszkalne a w środku gmach urzędu.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Wracamy w okolice sosnowieckiego Dworca Kolejowego by jeszcze przyjrzeć się
kilku secesyjnym i eklektycznym kamienicom

[madohora]

[madohora]

[madohora]

GOŁĄB ARTYSTA

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Kolejny ślad Fundacji Brama Cukermana - śladami dawnej manufaktury

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Teraz podchodzimy pod budynek, w którym swoją siedzibę miało sosnowickie radio

[madohora]

[madohora]

Radio Rezonans – rozgłośnia radiowa z Sosnowca nadająca do 2002 roku program
lokalny na terenie Zagłębia Dąbrowskiego, ale słuchane także na Górnym Śląsku
(głównie Katowice).

Potocznie zwane Radiem "R" zaczęło swe nadawanie 20 stycznia 1993 roku jako
radio miejsko-studenckie. Z braku koncesji na jakiś czas znikło z eteru by
powrócić już całkiem legalnie na częstotliwości 99,1 MHz 7 stycznia 1995 roku.
Rozgłośnia prezentowała niesformatowaną muzykę dla słuchaczy w każdym wieku.
Będąc blisko słuchacza w swoich audycjach poruszało problem alkoholizmu czy
bezdomnych zwierząt, spraw lokalnych. Istniał także program przygotowywany przez
Diecezję Sosnowiecką. Radio było patronem wielu lokalnych imprez.

Najpopularniejsze audycje to niedzielny Koncert życzeń, Lista przebojów "3x M"
(później "Ambasada Modnego Grania") emitowana w każdy poniedziałek o godz.
19:05, Sunday Party, Pogotowie muzyczne, Prywatka po polsku.

Pierwsza siedziba rozgłośni mieściła się przy ulicy Będzińskiej 39, a następnie
przy ul. Suchej 7b.

W czerwcu 2002 roku radio nawiązało współpracę z siecią radiowową ESKA
zmieniając nazwę na ESKA-Rezonans. Zmienił się tym samym format na bardziej
młodzieżowy. We wrześniu 2003 roku z nazwy usunięty został człon "Rezonans" i
tym samym do historii przeszła jedyna w Zagłębiu lokalna rozgłośnia radiowa. Od
tego czasu na 99,1 MHz istnieje Radio Eska Śląsk 99,1 FM.

Żródło: Wikipedia

[madohora]

I znowu mamy przed sobą przykład dość ciekawej architektury no i udaje nam się
dostać do środka, na klatkę schodową. A dlaczego nas zachwyciła? Zobaczcie
następne zdjęcia.

[madohora]

[madohora]

KAFELKI NA ŚCIANACH

[madohora]

PODŁOGA

[madohora]

SCHODY

[madohora]

TUTAJ ZA BARDZO NIE WIDAĆ ALE TRÓJKĄTNY KORYTARZYK I TYLKO DWOJE DRZWI DO MIESZKAŃ

[madohora]

WEJŚCIE NA KLATKĘ - OKNO O DOŚĆ CIEKAWYM KSZTAŁCIE

[madohora]

JESZCZE JEDEN ŚLAD MÓWIĄCY O TYM, ŻE SOSNOWIEC NOSIŁ KIEDYŚ NAZWĘ SOSNOWICE -
TYM RAZEM "PIECZĘĆ" ODCIŚNIĘTO NA WEJŚCIOWYM STOPNIU PRZED WEJŚCIEM DO KLATKI
SCHODOWEJ

[madohora]

I KOLEJNY "PACHOŁEK" - UDAŁO NAM SIĘ USTALIĆ, ŻE SĄ TO OGRANICZNIKI PRZY
WJEŹDZIE DO BRAM KIEDYŚ WOZÓW A DZISIAJ JUŻ SAMOCHODÓW

[madohora]

[madohora]

[madohora]

MAŁO CIEKAWY DOM, ALE TAK NIE DO KOŃCA

[madohora]

Gdyż w tym domu w latach 1919-1920 mieszkała Pola Negri

[madohora]

Pola Negri, właściwie Barbara Apolonia Chałupiec (ur. 3 stycznia 1897[1]
w Lipnie, zm. 1 sierpnia 1987 w San Antonio) – polska aktorka filmowa,
międzynarodowa gwiazda kina niemego.
Gdy była małym dzieckiem jej ojciec został aresztowany przez Rosjan i wywieziony
na Sybir. W 1902 roku z matką przeprowadziła się do Warszawy, na wakacje
przyjeżdżały do Brdowa - rodzinnego miasta Eleonory Kiełczewskiej - matki Poli
Negri. Ukończyła szkołę teatralną w Warszawie i zaczęła występować w Teatrach:
Małym (w Ślubach panieńskich), Wielkim (Sumurun, Niema z Portici), Letnim.
Podczas I wojny światowej zachorowała na gruźlicę. Leczyła się w sanatorium w
Zakopanem. Po powrocie z sanatorium atelier filmowe „Sphinx” zaproponowało jej rolę.

Debiutowała w filmie Niewolnica zmysłów w 1914 r. Wystąpiła w filmach polskich:
Żona, Studenci, Bestia (inny tytuł: Kochanka apasza), w filmach z cyklu
Tajemnice Warszawy (Arabella, Pokój nr 13, Jego ostatni czyn). Właśnie w tym
czasie przyjęła pseudonim artystyczny Pola Negri na cześć swojej ulubionej
włoskiej poetki – Ady Negri.
W 1917 wyjechała do Berlina, gdzie występowała u Maxa Reinhardta. Zagrała w
filmach niemieckich: Oczy mumii Mia, Carmen, Madame du Barry, Sumurun i in.,
reżyserowanych przez ludzi tej miary, co Ernst Lubitsch.

W 1923 przybyła do Hollywood w USA i wystąpiła w filmach: Hiszpańska tancerka,
Zakazany raj (wysoko oceniana przez krytykę za rolę carycy Katarzyny), Hotel
Imperial, Miłość aktorki i wielu innych. Była ogromną konkurencją dla Glorii
Swanson.

W USA została gwiazdą kina niemego i symbolem seksu, do czego przyczyniły się
głośne romanse z Charlie Chaplinem i Rudolphem Valentino (zarzucano jej, że
pogrzeb Valentino wykorzystała dla autoreklamy) i plotki o jej uczuciu do
długoletniej przyjaciółki, Margaret West.

Nie odniósłszy sukcesów w filmach dźwiękowych (Z rozkazu kobiety - z powodu
polskiego akcentu i przykrego, chropawego brzmienia jej niskiego głosu),
powróciła do Niemiec, gdzie początkowo odnosiła sukcesy, ale po dojściu do
władzy nazistów minister propagandy Goebbels zakazał jej angażowania do filmów z
powodu rzekomo żydowskiego pochodzenia. Uwolniona od podejrzeń w wyniku
osobistej interwencji Hitlera, który był jej wielbicielem, zagrała ponownie w
filmach niemieckich: Mazurka, Moskwa-Szanghaj, Madame Bovary, Tango Notturno i
innych.

Przed wybuchem wojny powróciła do Ameryki. Wystąpiła jeszcze w kilku filmach,
jak He Diddle Diddle i The Moonspinners. Ostatni raz pojawiła się na ekranie w
roku 1965.

W 1970 opublikowała wspomnienia Pamiętnik gwiazdy (wydanie polskie 1976).

Kwestią sporną była jej data urodzenia. Na nagrobku widnieje rok 1899, jednak
wiele źródeł podawało rok 1897, a nawet 1894. Sekret gwiazdy ostatecznie
wyjawiła Wiesława Czapińska, która dotarła do metryki jej urodzin z datą 22
grudnia 1896 wg kalendarza juliańskiego, czyli 3 stycznia 1897 wg
gregoriańskiego. W Królestwie Polskim – a więc także i w Lipnie – obowiązywała
podwójna datacja.

[madohora]

Źródło: Wikipedia

[madohora]

Na początku 1919 roku swoją przygodę z Sosnowcem na dworcu kolejowym rozpoczęła
Apolonia Chałupiec (późniejsza gwiazda Hollywoodu) znana bardziej jako Pola
Negri. Została ona zatrzymana podczas podróży z Warszawy do Berlina, wioząc
niezgłoszoną do odprawy celnej kopię swojego pierwszego filmu "Niewolnica
zmysłów". W ten sposób poznała komendanta sosnowieckiej policji Eugeniusza hr.
Dąbskiego. Przypadkowa znajomość zakończyła się małżeństwem. W dniu 5 listopada
1919 roku poślubiła w kościele Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny hr.
Dąbskiego i wraz z małżonkiem oraz jego matką zamieszkała przy ul. Kołłątaja 6.
Jednak pobyt Poli Negri w Sosnowcu trwał zaledwie kilka miesięcy i w 1920 roku
opuściła ona na zawsze nasz gród.


Źródło Gazeta Wyborcza 23.10.2006 (fragmenty artykułu)

[madohora]

Na przeciwko domu, w którym mieszkała Pola Negri natrafiamy na kolejny ślad
Manufaktury

[madohora]

Teraz podchodzimy pod Tatr Zagłębia.

[madohora]

Teatr Zagłębia powstał w 1897 roku jako 6. teatr na ziemiach polskich.
Wzniesiony został wg planów architektonicznych Karola Steczkowskiego, pierwotnie
planowany jako kompleks: Teatr Zimowy, Hotel Saski, Teatr Letni. Kilkakrotnie
zmieniano nazwy tego obiektu: Teatr Polski (1920), Teatr Miejski (1927), Teatr
Zagłębia (1955). Również wielokrotnie przebudowywano zabytkową bryłę. Obecny
kształt zawdzięcza ostatniej modernizacji wykonanej w latach 1976-1978 i
rozbudowie przeprowadzonej w 1992 roku.

Uroczyste otwarcie Teatru Zimowego, którego budowa odbyła się przy
współudziale Gwarectwa Hrabia Renard odbyło się 6 lutego 1897 roku. Wystawiono
wtedy Zemstę Aleksandra Fredry. Pierwszym dyrektorem został Czesław Teofil
Janowski, który sprowadził do Sosnowca własny zespół aktorski. Gmach teatru jak
na ówczesne czasy był imponujący: miał widownię na 700 miejsc, loże, oświetlenie
elektryczne, zdobione wnętrza portretami polskich pisarzy i kompozytorów. 15
lipca 1987 roku uruchomiono również Teatr Letni, który znajdował się w
drewnianym obiekcie obok murowanego Teatru Zimowego. Na jego scenę przenoszono
spektakle w sezonie letnim z macierzystej sceny. Przetrwał on do I wojny
światowej, podczas której został rozebrany i spalony, nigdy nie został odbudowany.
Teatr Zagłębia do dziś stara się zaoferować swoim widzom zróżnicowany repertuar
oraz wyrównany poziom rzemiosła aktorskiego. W ostat

nich latach na deskach teatru mogliśmy zobaczyć wiele przedstawień, które
odniosły duży sukces. "Tango" Sławomira Mrożka zaintrygowało publiczność udaną
próbą aktualizacji tekstu, wolną od nachalnej publicystyki. Kolejnym
przedstawieniem była "Iwona księżniczka Burgunda" Witolda Gombrowicza, która
była jednocześnie pierwszym spektaklem z cyklu Gombrowiczowskiego.

"Kordian" Juliusza Słowackiego w reżyserii Zbigniewa Zasadnego zaskoczył
wszystkich rozmachem, świetnym poprowadzeniem aktorów, ale także interpretacją
romantycznego tekstu. Ten spektakl sprawił, że Teatr Zagłębia zaistniał na
arenie ogólnopolskiej i wzbudził zainteresowanie krytyki. Sosnowiecki teatr
otrzymał za ten spektakl 4 Złote Maski i został spektaklem roku. W ogólnopolskim
konkursie na inscenizację dzieł wielkich romantyków organizowanych przez ZASP,
aktorzy grający w tym przedstawieniu otrzymi 3 Nagrody Ministra Kultury i Sztuki.
Teatr Zagłębia będąc teatrem artystycznym i zespołowym pozostaje teatrem "żywym"
będąc zawsze ze swoim widzem. W 2009 roku został wyróżniony za ponad stuletnią
działalność artystyczną i promocję regionu poprzez sztukę Zagłębiowską Nagrodą
Humanitas

Źródło: www.teatrzaglebia.pl

[madohora]

[madohora]

Nowy Pałac Schöna w Sosnowcu – jedna z dwóch rezydencji rodu Schönów.
Wzniesiony na koniec XIX w. w

stylu eklektycznym, na zlecenie Oskara Schöna. Obiekt powstał na działce
zakupionej w 1885 r. przez rodzinę Schönów od hrabiego Mortimer-Tschischky'ego
nad rzeką Przemszą. Pałac Franza i Emmy ukończono w 1903 r. Jako jedyny wśród
pałaców sosnowieckich usytuowany jest w śródmieściu (ul. 1 Maja 19). Nad
eklektycznym obiektem góruje neogotycka wieża.

Początkowo otoczony przez rozległy park rozciągający się po obu stronach. Po
przebudowie centrum po II wojnie światowej park pozostał w szczątkowej formie i
stanowi on teren leśny przyległy do brzegów rzeki.

W czasie I powstania śląskiego w 1919 r. gmach był siedzibą dowództwa powstania
oraz siedzibą dowództwa obrony plebiscytu przygotowującego III powstanie śląskie
w 1921 r. W 1923 r. obiekt został zaadaptowany na potrzeby sądu, któremu został
wydzierżawiony, prawdopodobnie ze względu na trudności finansowe rodziny Schoenów.

W okresie okupacji hitlerowskiej, mieścił się w nim Deutsches Haus. Od 1945 r.
pełni ponownie funkcję siedziby sądu.

Źródło: Wikipedia

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

KIEDYŚ PAŁAC BYŁ OTOCZONY PARKIEM

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

I znowu na chwilę zmieniamy klimat na...górnicze osiedle

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Z pejzażu naszych miast zniknęło już mnóstwo wież szybowych, ale sosnowiecki
szyb Anna ocaleje. Wieża zamieni się w punkt widokowy, a w budynku nadszybia
będzie centrum wspinaczkowe, jakiego jeszcze region nie widział.
Niewiele zostało z uruchomionej w drugiej połowie XIX wieku kopalni "Sosnowiec".
Należący do miasta budynek dyrekcji kopalni ma zostać wyburzony. Ocaleją
pamiętające początek XX wieku wieża szybu Anna i budynek nadszybia. Obiekty
kilka lat temu kupił Wojciech Banasik, prywatny inwestor, który postanowił
urządzić w nich nowoczesne centrum wspinaczkowe. - Wszystko jest już dopięte na
ostatni guzik, czekamy tylko na pozwolenie na budowę - mówi Piotr Banasik, syn
właściciela. Projekt rewitalizacji zabudowań został wysoko oceniony przez
Śląskie Centrum Przedsiębiorczości i uzyskał dofinansowanie w wysokości 750 tys.
złotych. Właściciele przyznają, że to spory zastrzyk finansowy.

Wieża szybowa zostanie odrestaurowana. - Zamierzamy należycie ją wyeksponować, a
na szczycie urządzić punkt widokowy - mówi Banasik. U stóp wieży powstanie
kawiarenka. Właściciele zapewniają, że zabudowania zachowają industrialny
klimat. W różnych punktach zamierzają wyeksponować pamiątki po działającym tu
kiedyś zakładzie.

Honda CR-V
Wybierz Hondę CR-V PE z darmową homologacją. Sprawdź!
www.honda.pl
Lokata 10% na 3 miesiące
Pakiet oszczędnościowy. Rewolucyjny iPad gratis!
www.OpenFinance.pl
Podpis elektroniczny
Zapoznaj się z ofertą KIR S.A. i zamów zestaw do e-podpisu!
www.kir.com.pl
Gazeta Biznes
Konstrukcja budynku nadszybia jest w bardzo dobrym stanie. Trzeba będzie
rozebrać tylko resztki pokrywających ją ścian, a potem hala zostanie obudowana
na nowo. W środku raj dla amatorów wspinaczki. - To będzie jedna z
najfajniejszych ścian w Polsce. Bardzo zróżnicowana, oferująca różne stopnie
trudności. Wspinać będzie się tu mogło zarówno kilkuletnie dziecko, jak i
doświadczony zawodnik. Nie będzie też problemu, żeby organizować tu
międzynarodowe zawody - mówi Banasik.

Z pozwoleniem na budowę nie powinno być kłopotu. Urzędnicy chwalą współpracę z
inwestorem, wolę zachowania pamiątek przemysłowego dziedzictwa i pomysł na ich
zagospodarowanie. - W Sosnowcu, pewnie z racji bliskości Jury, jest sporo
amatorów wspinaczki. Sami nawet chcieliśmy budować ściankę wspinaczkową w parku
Środula, ale musieliśmy to odłożyć ze względów finansowych. Trzymamy kciuki za
tę inwestycję - mówi Grzegorz Dąbrowski, rzecznik magistratu.

Budowa może się rozpocząć jeszcze tego lata i potrwa około pół roku.

Źródło: Gazeta Wyborcza 2010

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

A tak wyglądało w ubiegłą sobotę na basenie w Sosnowcu. Nawet, gdyby mi
dopłacali to bym się nie pisała na taki "odpoczynek"
Zaraz mi się przypomniał kawał z dzisiejszego Dziennika. Para idzie w tłumie
ludzi i naraz facet odzywa się do żony:
- Wiesz, chyba jesteśmy już na plaży bo ja czuję pod stopami piasek

[madohora]

[madohora]

Przechodzimy obok kąpieliska oraz dość ciekawego obiektu przypominającego wieżę
ciśnień - jest to prawdopodobnie jakaś stacja transformatorowa. By w końcu dojść
pod Zamek Sielecki

[madohora]

[madohora]

Zamek Sielecki znajduje się w Sosnowcu-Sielcu. Zamek Sielecki położony na lewym
brzegu Czarnej Przemszy to najstarszy obiekt w Sosnowcu. Swoją historią sięga
średniowiecza. Użytkowany nieprzerwanie przez stulecia z czasem zatracił swój
obronny charakter. Obecnie jest to trójskrzydłowa budowla z dziedzińcem. W
przeszłości był nie tylko siedzibą szlachetnie urodzonych, ale i Gwarectwa hr.
Renard, Muzeum Górnictwa oraz Muzeum Szkła Współczesnego. Obecnie w zamku ma
siedzibę Sosnowieckie Centrum Sztuki – Zamek Sielecki. Ta samorządowa instytucja
współtworzy kulturalne życie miasta organizując wystawy, koncerty i różnorodne
spotkania kulturotwórcze. Jego historia sięga w daleką przeszłość. Jeszcze
niedawno uważano, że powstał w 1620 r., ale dzięki badaniom archeologicznym i
kwerendom w archiwach okazało się, że jego początki sięgają średniowiecza

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Teraz wchodzimy do parku Sieleckiego by chociaż na chwilę schować się przed
słońcem ale też aby dojść do Pałacu Dietla

[madohora]

[madohora]

Park Sielecki - park miejski w Sosnowcu, usytuowany przylegle do dzielnicy
Sielec. Linię graniczną parku wyznacza ul. 3 Maja, zabudowania dzielnicy Sielec
oraz ulica Mościckiego (dawna Nowotki). Największy z Sosnowieckich parków.
Występuje tu około 60 gatunków drzew i krzewów, przy czym średni wiek drzew
wynosi około 90 lat. Przez środek parku przepływa rzeka Czarna Przemsza.

Park powstał przed rokiem 1835 po odbudowie z pożaru Zamku Sieleckiego, jako
część dóbr rodziny Renardów. Uporządkowany na zlecenie hr. Andrzeja Renarda. W
latach międzywojennych stał się parkiem miejskim, ogólnie dostępnym. W latach
60. XX w wyburzono część starej zabudowy parku, włącznie z ogrodzeniem.
Zachowano jedynie Zamek Sielecki oraz zabytkową wieżyczkę, mieszczącą się
obecnie pomiędzy blokami na wprost wejścia frontowego do hali lodowiska.

W miejsce zniszczonej zabudowy parku wybudowano amfiteatr, dziś praktycznie
nieistniejący, baseny kąpielowe funkcjonujące do dziś jako kąpielisko otwarte
oraz sztuczne lodowiska, stanowiące bazę treningową drużyny hokejowej lokalnego
klubu sportowego.

W latach 90. XX w. rozmontowano słynny Pomnik Czynu Rewolucyjnego, znajdujący
się wówczas w centralnym punkcie parku. Sławę pomnikowi przyniosła wysoka
konstrukcja rurowa. Po likwidacji pomnika, marmurowy podest pozostały po pomniku
oraz przyległy plac. Na miejscu dawnego pomnika wybudowano nowy monument. Obecny
pomnik składa się z wizerunku orła białego (orzeł z godła Polski) oraz napisu :
" Wolność Praca Godność ". W roku 2005, 9 czerwca powstał w zachodniej części
parku, w pobliżu lodowiska SkatePark. Jest on drugim obiektem po drewnianym
placu zabaw urozmaicającym wypoczynek w parku.

Podest wokół obecnego pomnika adaptowany jest często na scenę muzyczną. W parku
odbywają się imprezy cykliczne jak Dni Miasta, Dni Sportu czy Majówka
Europejska. Na popularnych imprezach na terenie parku rozbijają się stragany
oraz luna park.

Źródło: Wikipedia

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Pałac Dietla - neobarokowy pałac Heinricha Dietela, położony w Sosnowcu
przy ulicy Żeromskiego 2.
Pierwsze plany budynku powstają w latach 80. XIX wieku, a sygnowane były przez
Waligórskiego. Ostateczny projekt powstał w 1890 roku. Około roku 1900, wraz z
pracami wykończeniowymi pałacu, powstaje założenie parkowe otoczone murem, z
oranżerią i elementami małej architektury. Pałac wchodził w skład zespołu
patronackiego, wraz z parkiem, zabudową dawnej fabryki, osiedlem robotniczym, a
także kościołem ewangelickim. Jako rezydencja rodowa Dietlów pałac funkcjonował
do roku 1945. W styczniu tegoż roku zajęty został przez komendaturę radziecką
NKWD miasta na jej potrzeby. Wówczas wiele fragmentów pałacu oraz wyposażenie
zostało zniszczonych. Do 1997 roku siedziba Szkoły Muzycznej. Od 1997 budynek
znalazł się w rękach prywatnych. Od tego samego roku rozpoczęły się prace
związane z renowacją budynku.

Żródło: Wikipedia

[madohora]

NA STAREJ POCZTÓWCE

[madohora]

[madohora]

KOŚCIÓŁ EWANGELICKI

[madohora]

DETALE ARCHITEKTONICZNE

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

ZABUDOWANIA DAWNEJ FABRYKI

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Park Żeromskiego (nazywany również parkiem Dietla) powstał pod koniec XIX wieku.
Został założony przez Henryka Dietla - niemieckiego przemysłowca, który otworzył
w Sosnowcu przędzalnię. Park przylegał do jego pałacu. Były w nim sztuczne
groty, stawy o nieregularnych kształtach, wzgórza. Była tu oranżeria z
tropikalnymi roślinami. Centralnym punktem parku było wzgórze wraz ze świątynią
dumania.

Po wojnie park Dietla stał się parkiem ogólnodostępnym parkiem miejskim.
Niestety, czasy świetności ma on już za sobą. Wyburzono parkowe mury, a na
terenach parku powstała kryta pływalnia i hala widowiskowo-sportowa. Jedynie
nastarsze, ponad stuletnie drzewa i stare fotografie pamiętają piękno i
wyjątkowość tegoż miejsca.

Źródło: Poznaj.Sosnowiec.pl

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Jak ja dorwę tego drania
To mu dam Świątynię Dumania

[madohora]

[madohora]

Sosnowiecka Szkoła Realna – ufundowana w 1894 r. przez Heinricha Dietla pierwsza
szkoła średnia w Sosnowcu.

Działalność szkoły zainaugurowano 29 października 1894 r. w obecności
przedstawiciela Imperium Rosyjskiego (pod którego zaborem znajdował się
Sosnowiec) i licznie zgromadzonych ludzi. Szkoła pomieściła się w Pogoni,
początkowo w odpowiednio przystosowanym budynku fabrycznym. Dla jej uczniów
Heinrich Dietel zorganizował, w porozumieniu z dyrekcją kolei, dojazd specjalnym
pociągiem.

Ciągły wzrost uczniów i rozwój szkoły pod względem programowym skłonił Heinricha
Dietla do ufundowania okazałego gmachu na jej potrzeby. Został on wzniesiony w
Pogoni pomiędzy 1895 a 1898 r. według projektu Antoniego
Jasieńczyka-Jabłońskiego w stylu neorenesansu północnego. Uroczyste otwarcie
nowego budynku miało miejsce 3 grudnia 1898 r.

Finansowana przez Dietlów Sosnowiecka Szkoła Realna działała do 1915 r. Prymat
cara narzucał formę kształcenia ukierunkowaną na rusyfikację, co jednak nie
umniejsza tej ogromnej zasługi Heinricha Dietla dla sosnowieckiej oświaty.

Źródło: Wikipedia

Ostatnio budynek był siedzibą Uniwersytetu Śląskiego ale z informacji uzyskanych
kilka dni temu został wystawiony na przetarg i obecnie - również z braku
zainteresowania potencjalnych nabywców stoi pusty

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Urodził się w Białej Krakowskiej, był synem nauczyciela Tytusa Zegadłowicza i
Elżbiety Kaiszarówny. Dzieciństwo spędził w Gorzeniu Górnym niedaleko Wadowic.
Uczęszczał do gimnazjum w Wadowicach, ukończył je w 1906. Studiował polonistykę,
germanistykę i historię sztuki na UJ, a następnie w Wiedniu i w Dreźnie.

W latach 1929-1931 mieszkał w Poznaniu, pracując jako kierownik literacki Teatru
Polskiego, doradca Księgarni św. Wojciecha, redaktor czasopism. W 1932 wrócił do
Gorzenia. Pracował wówczas w teatrze katowickim i wykładał historię sztuki w
konserwatorium w Katowicach. W 1933 z okazji dwudziestopięciolecia twórczości
otrzymał honorowe obywatelstwo Wadowic, które odebrano mu trzy lata później z
powodu powieści "Zmory". W 1936 nawiązał współpracę z jednolitofrontowym
"Dziennikiem Popularnym".27 lipca 1915 poślubił Marię Kurowską, ze związku tego
urodziły się dwie córki Halszka (1916) i Atessa (1920).
Zadebiutował w 1908. W latach 1919-1921 pracował w Ministerstwie Kultury i
Sztuki. W 1921 wszedł do redakcji czasopisma "Ponowa". W tym samym roku wraz z
Edwardem Kozikowskim założył w Gorzeniu Górnym grupę poetycką "Czartak"
(działała do 1929 r.) i zainicjował wydawanie czasopisma "Czartak".

Pisał poezje, organizował spotkania artystów, gromadził wiele artystycznych
dzieł. Dał się poznać jako znakomity (choć także mocno krytykowany) tłumacz z
języka niemieckiego (Faust Goethego). Był odkrywcą swoistego fenomenu
rzeźbiarstwa ludowego – świątkarza Jędrzeja Wowry. Zmarł w Sosnowcu w wieku 52
lat. Pochowany jest na cmentarzu parafii św. Tomasza na pograniczu Pogoni i
Małobądza (w granicach Będzina).


Źródło: Wikipedia

[madohora]

SZKOŁA REALNA OD PODWÓRZA

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Pałac Schönów (przy ulicy Chemicznej) - neobarokowy pałac miejski z 1885
należący niegdyś do fabrykanckiej rodziny Schönów, wzniesiony przez Ernsta
Schöna, otoczony parkiem, obecnie siedziba Muzeum w Sosnowcu, wybudowany wzdłuż
północnego krańca przędzalni czesankowej.

Usytuowany jest w centrum miasta po wschodniej stronie rzeki Czarna Przemsza.
Otoczony parkiem - obecnie w mocno okrojonej postaci. Wzniesiony w końcowych
latach XIX wieku w stylu eklektyzmu, na działce zakupionej w 1885 roku przez
rodzinę Schönów od hrabiego Mortimer-Tschischky'ego. Druga siedziba rodu
Schönów. Dokładnie Pałac Franza i Emmy Schönów. Ukończono w roku 1903.

Źródło: Wikipedia

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

POMNIK PRZYRODY

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Na zakończenie podchodzimy pod obelisk upamiętniający żydów pomordowanych w
Sosnowieckim getcie

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Po raz kolejny skorzystaliśmy z wycieczek organizowanych w ramach promocji
miasta Bytomia. Tym razem Wydział Promocji Urzędu Miasta zaproponował trasę pod
nazwą Bytom nostalgiczny.
Trasa zaczynała się na rynku w Bytomiu - ja dołączyłam do wycieczki dopiero pod
Urzędem Miasta(o rynku i ulicach wokół rynku już wam pisałam).

[madohora]

MAPA TRAS PROMUJĄCYCH BYTOM

[madohora]

Zatrzymujemy się pod gmachem Urzędu Miasta w Bytomiu. Budynek został wybudowany
w 1915 roku jako gmach Sądu Cywilnego. W latach sześćdziesiątych XX wieku
przeniesiono do niego siedzibę władz miejskich

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Teraz dochodzimy do skrzyżowania ulic Chrzanowskiego i Tarnogórskiej, gdzie
prawie na rogu stoi olbrzymi funkcjonalistyczny gmach szkolny.
Budynek powstał w roku 1938 według projektu Stűtza i Brűcka. Budynek w w roku
1938 czyli w momencie oddania go do użytku uchodził za najbardziej nowoczesny na
Śląsku. Warto zwrócić uwagę na rzeźby umieszczone w narożnikach. Jedna z nich
przedstawia matkę z synek a druga trzech nagich chłopców autorstwa Tuckermanna.
Obecnie budynek jest siedzibą Gimnazjum Nr 1

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Teraz dochodzimy do ulicy Strzelców Bytomskich a przed nami znajduje się
funkcjonalistyczno - ekspresjonistyczny budynek I Liceum Ogólnokształcącego
wybudowany w 1929 roku jako Realgymnasium. Budynek jest zbudowany według
projektu Stutza oraz Wolffa. Liceum obecnie nosi nazwę Jana Smolenia i kultywuje
tradycje międzywojennego Gimnazjum Polskiego w Bytomiu.

[madohora]

[madohora]

Z daleka podziwiamy neorenesansową willę z 1890 roku będąca dawnym domem
architekta Wygascha

[madohora]

[madohora]

Podchodzimy pod modernistyczny budynek z 1911 roku będący kiedyś Oddziałem
Obserwacyjnym Szpitala Zakaźnego. Budynek ten był również siedzibą różnych
organizacji społecznych i kulturalno - oświatowych a w latach 1932 - 1939
siedzibą Gimnazjum Polskiego w Bytomiu co upamiętnia stosowna tablica.

[madohora]

[madohora]

Teraz podchodzimy pod secesyjny budynek Szkoły Podstawowej nr 5 z 1904 roku
według projekti C. Bruggera. Przed wojną szkoła nosiła imię zasłużonego
burmistrza Bytomia Georga Brunninga.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Zaraz obok gmachu szkoły znajduje się secesyjna willa z 1901 roku należąca do
burmistrza Georga Bruninga wybudowana również według projektu C. Bruggera. Na
uwagę zasługuje ciekawa elewacja budynku stanowiąca motyw drzewa z herbem Bytomia.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Idąc dalej podchodzimy pod neogotycki gmach polsko - japońskiej szkoły
komputerowej. Gmach ten był kiedyś siedzibą konwiktu - internatu dla chłopców.
Konwikt zbudowano z funduszy kościelnych w 1900 roku. Projekt Jackischa.

[madohora]

[madohora]

Docieramy do bramy cmentarza katolickiego Mater Dolorosa założonego w 1868 roku.
Centralny punkt zajmuje neogotycka kaplica Matki Boskiej Bolesnej wg projektu
H.Heer zbudowana w 1882 roku z fundacji J. Garus. W jej wnętrzu umieszczono
epitafium poety ks. Norberta Bończyka.

[madohora]

[madohora]

Tutaj też stoi grobowiec ks. Józefa Szafranka - działacza narodowego, posła do
Pruskiego Zgromadzenia Narodowego w okresie Wiosny Ludów.

[madohora]

Norbert Bonczyk (także Bończyk, Bontzek; ur. 6 czerwca 1837 w Miechowicach, zm.
18 lutego 1893 w Bytomiu), ksiądz katolicki, poeta, autor artykułów do Zwiastuna
Górnośląskiego, działacz na rzecz polskości Śląska[1] i orędownik czystości mowy
polskiej na Śląsku. Wieloletni współpracownik księdza Józefa Szafranka.

Pochodził ze zniemczonej rodziny górniczej. Syn sztygara kopalni cynku i ołowiu
Maria w Miechowicach. W latach 1851-1858 uczęszczał do liceum w Gliwicach, po
ukończeniu którego wstąpił na wydział teologii katolickiej Uniwersytetu
Wrocławskiego. Uczęszczał też na wykłady z językoznawstwa i literatury. Powoli
stawał się coraz bardziej Polakiem.

Święcenia kapłańskie przyjął w 1862 i został wikarym w Piekarach Śląskich, a w
1865 w Bytomiu w parafii NMP, gdzie pracował do śmierci. W 1874 objął obowiązki
proboszcza w swej parafii, ale ze względu na negatywne nastawienie władz
państwowych nie otrzymał wówczas oficjalnego tytułu proboszcza. Tytuł ten dostał
dopiero w 1886. W r. 1869 założył polskie kasyno. Prowadził w nim co niedziela
odczyty i pogadanki w języku polskim.

Od czasów studenckich zaangażowany w działalność społeczną oraz w literacką. We
Wrocławiu działał w Towarzystwie Literacko-Słowiańskim [2], po powrocie na Górny
Śląsk pisał do Zwiastuna Górnośląskiego. W 1871 roku założył w Bytomiu
Towarzystwo Św. Alojzego, organizację społeczno kulturalną dla młodzieży[3]. Był
też działaczem katolickiej partii Centrum i współorganizatorem ruchu
spółdzielczego na Górnym Śląsku. Z jego inicjatywy powstały kościoły pw. Św.
Trójcy i na wzgórzu Św. Małgorzaty w Bytomiu[4].

Mocno zaangażowany w propagowanie języka polskiego, choć w okresie młodzieńczym
pisał wiersze również po niemiecku i łacinie. Oprócz tego przekładał literaturę
niemiecką na polski, zwłaszcza Goethego i Schillera. Za wydanie po polsku
książki Stary Bóg żyje skazany przez władze niemieckie na więzienie w 1872,
odbył 2 miesiące kary. Jednym z przesłań jego poezji była teza o nieustającej
polskości Górnego Śląska.

[madohora]

ózef Szafranek – urodził się 18 lutego 1807 w Gościęcinie koło Koźla w rodzinie
niemieckiego młynarza – ksiądz katolicki, działacz społeczny, polityczny, autor
i wydawca. Przeciwstawiał się germanizacji.

Święcenia kapłańskie przyjął 9 marca 1831 r. we Wrocławiu. W latach 1831-1832
był wikarym w Grzędzinie.

W latach 1832-1839 był wikarym w Raciborzu.

W 1839 r. założył pierwsze w Europie koło czytelnicze w Bytomiu.

Od roku 1840 aż do śmierci, był proboszczem bytomskiej parafii pw. Wniebowzięcia
Najświętszej Marii Panny.

Udzielał się politycznie: W latach 1848-1849 był posłem do Pruskiego
Zgromadzenia Narodowego; w 1848 r. w okręgu bytomsko-tarnogórskim, a w 1849 r. w
okręgach żorskim i gliwickim. Pierwotnie zasiadał w ławach lewicy (niemieckich
demokratów), a w kolejnej kadencji przeniósł się do Koła Polskiego, po
wstąpieniu do niego Marcina Gorzołka. „W konstytuancie pruskiej ks. Szafranek
oświadczył w dniu 24 VIII 1848 r., iż Górnoślązacy nie interesują się
dążnościami politycznymi Polaków w Poznańskiem i chodzi im jedynie o sprawy
językowe”[1]. Uczestnicy wieców, w których przemawiał wznosili okrzyki: "Niech
żyje narodowość śląska"[2]. Częstokroć przypisuje mu się założenie Ligi
Polskiej, tymczasem nie jest nawet naukowo stwierdzone, że do niej należał[3].

Podczas Wiosny Ludów w dniu 21 lipca 1848 r. w niemieckim Zgromadzeniu
Narodowym, ks. Szafranek postawił wniosek, w którym zażądał w ośmiu punktach
praw dla "po polsku mówiących Ślązaków"[4]. Dotyczyły one m.in:

* zagwarantowania i pielęgnowania języka polskiego na Górnym Śląsku,
* wydawania praw, rozkazów, dekretów, rozporządzeń, nakazów i obwieszczeń w
języku polskim i w wystarczającej ilości,
* uczynienia języka polskiego językiem wykładowym w udzielaniu nauki religii
i nauki elementarnej w powiatach, wsiach i koloniach zamieszkanych przeważnie
przez Polaków.

W 1851 r. musiał zrzec się mandatu, gdyż jego wypełnianie kolidowało z pracą
duszpasterską, wcześniej krytykowany przez zwierzchników za swoją lewicową
postawę (gdy biskup zakazał mu zasiadania w ławach poselskich lewicy – stał
przez całe posiedzenia), a tym samym zakończyć karierą polityczną.

Działał w ruchu trzeźwości ks. Jana Alojzego Ficka z Piekar Śląskich. W czasie
epidemii cholery i tyfusu opiekował się chorymi, ubogimi i sierotami.

W roku 1855 napisał list do bytomskiego magistratu, motywujący potrzebę
utrakwistycznego (dwujęzycznego) szkolnictwa. Jednak w roku 1856 wbrew jego
intencjom podzielono klasy dwujezyczne na polskie i niemieckie[4].

Założył pierwszą żeńską szkołę zawodową w 1853 r. oraz przyczynił się do
założenia polskiego katolickiego gimnazjum w Bytomiu w 1867 r. a także w roku
1869 szkoły średniej dla dziewcząt i ochronki.

Współzałożyciel kasyna katolickiego; twórca Stowarzyszenia Rodzin
Chrześcijańskich. Zakładał „szkoły niedzielne”, wprowadził msze św. szkolne,
nabożeństwa i kazania dla dzieci; wprowadził zwyczaj częstego przystępowania do
Komunii św.; organizował pielgrzymki do Piekar i na Górę Świętej Anny.

* Od 1844 r. wydawał kalendarze;
* w 1846 r. – opracował zbiór polskich i niemieckich pieśni kościelnych;
* w 1850 r. – wydał Leksykon języka górniczego;
* w 1855 r. – Żywoty dwóch błogosławionych jezuitów Jana Britto i Andrzeja
Boboli.

Po zabronieniu w czasach Kulturkampfu nauczania języka polskiego w szkołach
elementarnych w 1872 r. został przez władze pruskie w roku następnym odsunięty
od nadzoru nad szkołami.

Wskutek obrażeń po wypadku zmarł w dniu 7 maja 1874 r. Na jego pogrzebie w
języku polskim wygłosił mowę ks. Stabik.

Księdza Józefa Szafranka pochowano na cmentarzu Mater Dolorosa w Bytomiu.

Źródło; Wikipedia

[madohora]

[madohora]

Na cmentarzu znajduje się też symboliczny grób ks. Jerzego Popiełuszki

[madohora]

[madohora]

Jerzy Aleksander Popiełuszko, wcześniej Alfons Popiełuszko[1] (ur. 14
września[2][3][4] 1947 w Okopach, zm. 19 października 1984 we Włocławku) –
polski prezbiter, kapelan warszawskiej "Solidarności", zamordowany przez
funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa, błogosławiony Kościoła katolickiego.
Rodzice Jerzego Popiełuszki – Władysław (1910–2002) i Marianna z Gniedziejków
(ur. 1920[5]) prowadzili gospodarstwo rolne. Mieli pięcioro dzieci, jedna z
córek zmarła w dzieciństwie. Rodzina była wielopokoleniowa, mieszkali z nimi
dziadkowie. W domu kultywowano pamięć stryja Alfonsa Popiełuszki, członka
partyzantki akowskiej, który zginął po wojnie z rąk sowieckich.Popiełuszko był
ministrantem i wyróżniał się głęboką religijnością. Był typem samotnika.
Pierwszą Komunię Świętą i bierzmowanie przyjął w tym samym roku – 1956. W latach
1961–1965 uczęszczał do liceum w Suchowoli. Był sumienny, ale uczył się
przeciętnie. Z powodu jego religijności rodzice byli wzywani do szkoły.Po
maturze, 24 czerwca 1965 wstąpił do Wyższego Metropolitalnego Seminarium
Duchownego w Warszawie. Po pierwszym roku studiów został skierowany do
przymusowej zasadniczej służby wojskowej, którą odbywał w latach 1966–1968 w
specjalnej jednostce dla kleryków o zaostrzonym rygorze w Bartoszycach (54
szkolny batalion ratownictwa terenowego – JW 4413)[8]. 28 maja 1972 otrzymał
święcenia kapłańskie z rąk prymasa kardynała Stefana Wyszyńskiego, a 11 czerwca
1972 odprawił prymicyjną mszę świętą w kościele w Działoszynie[9]. Następnie
pracował w parafiach w Ząbkach (1972–1975) i Aninie (1975–1978). Z Anina został
przeniesiony do Warszawy, gdzie był księdzem w kościołach: Dzieciątka Jezus, św.
Anny, a od czerwca 1980 św. Stanisława Kostki.W latach 1974–1976 był studentem
Studium Pastoralnego Instytutu Teologii Pastoralnej Katolickiego Uniwersytetu
Lubelskiego[10]. W 1978 został duszpasterzem środowisk medycznych w Warszawie.
Od sierpnia 1980 był związany ze środowiskami robotniczymi, aktywnie wspierał
także "Solidarność". W czasie strajku został wysłany do odprawiania mszy w Hucie
Warszawa, w stanie wojennym w kościele św. Stanisława Kostki organizował Msze za
Ojczyznę. Swoją działalnością duszpasterską i nauczaniem opartym na przesłaniu:
"Nie daj się zwyciężyć złu, ale zło dobrem zwyciężaj" (św. Paweł, Rz 12,21)[11],
nauczaniu papieża Jana Pawła II i prymasa Stefana Wyszyńskiego, niezłomnością i
odwagą a także wsparciem dla prześladowanych robotników i działaczy związkowych
przez władze PRL podczas stanu wojennego zyskał autorytet, szerokie poparcie
społeczne i popularność w Warszawie, a później także w innych miastach.
Działalność ks. Jerzego Popiełuszki ówczesne władze PRL uznały za krytykę i
sprzeciw wobec systemu komunistycznego. 19 maja 1983 prowadził pogrzeb Grzegorza
Przemyka[12]. We wrześniu 1983 zorganizował pielgrzymkę ludzi pracy na Jasną
Górę; 30 września odprawił mszę świętą na wałach.
W czasie stanu wojennego wielokrotnie oskarżany przez władze PRL o zaangażowanie
w działalność polityczną, stał się celem działań operacyjnych Służby
Bezpieczeństwa. Akcję rozpracowywania księdza o kryptonimie "Popiel" rozpoczęto
najpewniej w drugiej połowie 1982.

Źródło: Wikipedia

[madohora]

Ksiądz Jerzy Popiełuszko był inwigilowany przy pomocy co najmniej czterech
tajnych współpracowników. Wśród nich byli duchowni – tu szczególnie aktywny był
ksiądz Michał Czajkowski (TW "Jankowski") a także osoby świeckie, jak np. blisko
współpracujący z kapłanem działacz KPN Tadeusz Stachniak (TW "Miecz" i
"Tarcza")[14]. 2 grudnia 1983 doręczono mu wezwanie na przesłuchanie[15]. 12
grudnia Popiełuszko dobrowolnie stawił się w Pałacu Mostowskich, siedzibie
Komendy Stołecznej MO. Tu wiceprokurator Anna Jackowska odczytała decyzję o
wszczęciu śledztwa w kierunku przestępstwa z art. 194 kk w zw. z art. 58 kk, to
jest, że:
Quote-alpha.png
przy wykonywaniu obrzędów religijnych (...), w wygłaszanych kazaniach nadużywał
wolności sumienia i wyznania w ten sposób, że permanentnie oprócz treści
religijnych zawierał w nich zniesławiające władze państwowe treści polityczne, a
w szczególności pomawiał, że te władze posługują się fałszem, obłudą i
kłamstwem, poprzez antydemokratyczne ustawodawstwo niszczą godność człowieka, a
także pozbawiają społeczeństwo swobody myśli oraz działania, czym nadużywając
funkcji kapłana, czynił z kościołów miejsce szkodliwej dla interesów PRL
propagandy antypaństwowej.
Za zarzucane czyny Popiełuszce groziła kara 10 lat pozbawienia wolności.
Przesłuchanie trwało kilka godzin, zadawano absurdalne pytania w rodzaju:
"Dlaczego ksiądz deformuje hostię podczas liturgii?". Chodziło o prezentowanie
hostii w rękach rzekomo ustawionych w pozycji litery V – symbolu zwycięstwa
używanego przez "Solidarność"[16].

Po zakończeniu przesłuchania w mieszkaniu księdza zarządzono rewizję (znaną
później jako prowokację na Chłodnej). Przed domem czekali na księdza
dziennikarze telewizyjni. Esbecy wkroczyli jako pierwsi, bez wahania otwierając
różne skrytki. Ujawniono między innymi granaty łzawiące, naboje do pistoletu
maszynowego, różne materiały wybuchowe, farby drukarskie[17] – podrzucone do
mieszkania przez esbeków[18]. Zatrzymanego zwolniono nazajutrz, dzięki
interwencji arcybiskupa Bronisława Dąbrowskiego u ministra spraw wewnętrznych
Czesława Kiszczaka.

Natychmiast po tym wydarzeniu postać ks. Popiełuszki stała się przedmiotem
licznych ataków propagandowych i publicystycznych władz komunistycznych.

Sprawę rewizji na Chłodnej opisano w artykule Michała Ostrowskiego Garsoniera
obywatela Popiełuszki, który ukazał się 27 grudnia 1983 w "Expressie
Wieczornym". Artykuł został nagłośniony także przez inne media, jego omówienia
zamieszczały inne gazety, odczytano go w I i IV Programie Polskiego Radia[19].
Ksiądz Popiełuszko próbował skontaktować się z autorem artykułu, jednak okazało
się, że taka osoba w redakcji nie pracuje. Przesłanego sprostowania gazeta nie
wydrukowała[20]. Wielokrotnie wzywano księdza na przesłuchania. Zarzuty
przedstawiono mu 12 lipca 1984[21]. Ostatecznie do procesu nie doszło wskutek
amnestii z 22 lipca 1984[22].

We wrześniu 1984 Popiełuszko przygotował II pielgrzymkę ludzi pracy na Jasną
Górę. Spotkał się wtedy m.in. z Lechem Wałęsą oraz z ks. Henrykiem Jankowskim[23].
Nasilenie ataków [edytuj]

12 września 1984 rozpoczęła się nowa faza ataków na księdza Popiełuszkę. Sygnał
dała radziecka "Izwiestija". Leonid Toporkow napisał wtedy między innymi:
Quote-alpha.png
(...) przekształcił swoje mieszkanie w składnicę literatury nielegalnej i ściśle
współpracuje z zaciekłymi kontrrewolucjonistami. Ma się wrażenie, że nie czyta z
ambony kazań, lecz ulotki napisane przez Bujaka. Zieje z nich nienawiść do
socjalizmu[24].

13 września odbyło się spotkanie Wojciecha Jaruzelskiego z Czesławem Kiszczakiem
i innymi wysokimi urzędnikami, podczas którego Jaruzelski miał powiedzieć do
Kiszczaka: "Załatw to, niech on nie szczeka"[25]. Wkrótce potem Jerzy Urban,
piszący pod pseudonimem Jan Rem, nazwał kazania Popiełuszki "seansami
nienawiści"[26]. 17 września Urząd do Spraw Wyznań wystosował ostre pismo do
Episkopatu, w którym naciskał na zaprzestanie tolerowania przez biskupów
wystąpień niektórych duchownych. Wymieniono w nim wprost nazwisko księdza
Popiełuszki[27]. Wzmogły się anonimy kierowane do księdza (np. "Zostaniesz
bohaterem narodowym numer dwa – po Przemyku")[28].

13 października przyszli mordercy księdza próbowali zatrzymać jego samochód koło
Gdańska, rzucając w szybę kamieniem. Kierowcy udało się opanować pojazd i uciec.
Później okazało się, że funkcjonariusze mieli wówczas w samochodzie między
innymi: narzutę, worki, łopaty i kamienie[29].

Szykany i naciski władz, rosnące zagrożenie oraz kłopoty zdrowotne ks.
Popiełuszki były przyczyną, dla której prymas Józef Glemp zaproponował mu 16
października 1984 wyjazd na studia do Rzymu, pozostawiając jednak decyzję samemu
zainteresowanemu. Popiełuszko z propozycji nie skorzystał[30].

[madohora]

19 października 1984 ks. Popiełuszko przybył na zaproszenie do parafii pw. św.
Polskich Braci Męczenników w Bydgoszczy. Spotkanie to zakończył zdaniem: "Módlmy
się, byśmy byli wolni od lęku, zastraszenia, ale przede wszystkim od żądzy
odwetu i przemocy". W tym samym dniu, wracając do Warszawy, na drodze do
Torunia, niedaleko miejscowości Górsk, Jerzy Popiełuszko wraz ze swoim kierowcą
Waldemarem Chrostowskim zostali uprowadzeni przez funkcjonariuszy Samodzielnej
Grupy "D" Departamentu IV MSW w mundurach funkcjonariuszy Wydziału Ruchu
Drogowego MO. Chrostowskiemu udało się uciec z kabiny samochodu, Popiełuszkę
skrępowano i przewożono w bagażniku.

30 października z zalewu na Wiśle koło Włocławka wyłowiono jego zwłoki. Ręce
skrępowano tak, by próby poruszania nimi zaciskały pętlę na szyi. Ciało
obciążone było workiem wypełnionym kamieniami. Zbadano je w Zakładzie Medycyny
Sądowej Akademii Medycznej w Białymstoku pod kierunkiem prof. Marii Byrdy. W
czasie sekcji wykazano ślady torturowania.

Zabójstwo i ujawnienie prawdy o nim wywołało wstrząs i oburzenie społeczne.
Pogrzeb 3 listopada 1984 zgromadził olbrzymie tłumy i przekształcił się w wielką
manifestację. Popiełuszko został pochowany na terenie kościoła parafialnego św.
Stanisława Kostki w Warszawie, na terenie w kształcie niewielkiego kurhanu, pod
nagrobkiem w kształcie krzyża. Miejsce to jest ogrodzone kamieniami połączonymi
łańcuchem, tworzącymi w kompozycji z nagrobkiem różaniec.
Pod koniec 2002 prokurator Andrzej Witkowski z pionu śledczego IPN w Lublinie
zasugerował nową wersję zabójstwa ks. Popiełuszki podważającą dotychczasowe
ustalenia sądu w Toruniu. Trwają starania nad ustaleniem czy za zabójstwem stały
osoby "wyżej postawione w hierarchii partyjno-państwowej"[31]. W 2008
sformułowaną przez Witkowskiego hipotezę, zakładającą, że Jerzy Popiełuszko nie
zginął 19 lecz 25 października, po kilkudniowych torturach w bunkrach w Kazuniu,
ponownie przywołał były prokurator IPN Leszek Pietrzak[32][33]. Hipoteza ta
została skrytykowana jako nie poparta materiałem dowodowym przez m.in. Witolda
Kuleszę i Krzysztofa Piesiewicza[34].

Pomoc w uprowadzeniu i współpracę z SB zarzucano również Waldemarowi
Chrostowskiemu[35]. Historyk Jan Żaryn uważa, że ta teza nie ma oparcia w
zachowanym materiale dowodowym[36].

Źródło: Wikipedia

[madohora]

W tzw. procesie toruńskim toczącym się od 27 grudnia 1984 do 7 lutego 1985 przed
Sądem Wojewódzkim w Toruniu trzej oficerowie MSW: kpt. Grzegorz Piotrowski
(naczelnik wydziału Departamentu IV), por. Leszek Pękala i por. Waldemar
Chmielewski zostali oskarżeni i skazani za uprowadzenie, torturowanie i
zabójstwo ks. Jerzego Popiełuszki, zaś ich przełożony płk Adam Pietruszka
(zastępca dyrektora Departamentu IV MSW) – za sprawstwo kierownicze zbrodni.
Prokurator Leszek Pietrasiński żądał kary śmierci dla Piotrowskiego oraz kar
pozbawienia wolności dla pozostałych oskarżonych. Sąd, któremu przewodniczył SSW
Artur Kujawa, a sprawozdawcą był SSW Jurand Maciejewski, wymierzył Grzegorzowi
Piotrowskiemu karę 25 lat pozbawienia wolności, Adamowi Pietruszce – 25 lat,
Leszkowi Pękali – 15 lat, Waldemarowi Chmielewskiemu – 14 lat.

W 1986 w wyniku interwencji Czesława Kiszczaka[37] trzem sprawcom złagodzono
karę: Adamowi Pietruszce karę 25 lat zamieniono na 15 lat, Leszkowi Pękali z 15
lat obniżono do 10 lat, Chmielewskiemu z 14 lat do 8. W grudniu 1987 sprawców
objęła kolejna amnestia – Pietruszce złagodzono karę z 15 do 10 lat (wyszedł na
wolność w 1995); Pękali z 10 do 6 lat, Chmielewskiemu z 8 do 4 lat i 6 miesięcy.
Piotrowskiemu zamieniono karę z 25 na 15 lat, wyszedł na wolność w 2001. Po
latach dokument podpisany przez gen. Kiszczaka odnaleźli historycy IPN. Pismo
jest datowane na 26 listopada 1987. Adresatem jest Józef Żyta, prokurator
generalny PRL. Kiszczak wnosił o "złagodzenie orzeczonych prawomocnie kar
pozbawienia wolności wobec Grzegorza Piotrowskiego, Adama Pietruszki, Leszka
Pękali i Waldemara Chmielewskiego".

Proces ten, podobnie jak następny dotyczący tej sprawy, a obejmujący jako
oskarżonych gen. Władysława Ciastonia i gen. Zenona Płatka (obaj w 1994 zostali
uniewinnieni z zarzutu współsprawstwa), nie ujawnił wszystkich okoliczności i
inspiratorów zbrodni, co budzi do dziś liczne dyskusje. Oficjalna wersja
uprowadzenia i morderstwa była wielokrotnie kwestionowana
Według stanu na październik 2009 w 73 polskich miastach znajdowały się ulice ks.
Jerzego Popiełuszki, ponadto 4 ronda i 3 place. 21 szkół w Polsce i dwie
polonijne przybrały sobie go za patrona. Jego postać upamiętniało 70 pomników, w
tym 8 poza granicami kraju[48].

Grób Jerzego Popiełuszki znajduje się przed frontonem kościoła św. Stanisława
Kostki w Warszawie. Jest on od lat 80. XX wieku celem licznych pielgrzymek i
oficjalnych wizyt, m.in. 14 czerwca 1987 modlił się przy nim papież Jan Paweł
II. Szacuje się, że w ciągu 10 lat miejsce to odwiedziło ok. 18 mln ludzi[48].
Na terenie parafii św. Stanisława Kostki w Warszawie znajdują się ponadto:
dzwon, pomnik i muzeum (otwarte 16 października 2004) poświęcone pamięci
błogosławionego.

W Suchowoli przy stojącym przy rynku kościele pw. św. Apostołów Piotra i Pawła
znajduje się symboliczny grób i pomnik Jerzego Popiełuszki[49], a w samym
mieście również izba pamięci.

Na terenie kościoła św. Trójcy w Ząbkach, gdzie w latach 1972–1975 Popiełuszko
pełnił funkcję wikarego znajdują się tablica pamiątkowa z 1989 i pomnik z 1997[50].

Ponadto pomniki ks. Jerzego Popiełuszki znajdują się m.in. w Białystoku,
Bydgoszczy, Częstochowie[51], Poznaniu, Chicago i Nowym Jorku.

6 czerwca 2010, w dniu beatyfikacji arcybiskup lubelski Józef Życiński dekretem
erygował parafię pw. bł. Ks. Jerzego Popiełuszki w Lublinie na terenie dekanatu
Lublin – Południe[52].

Imię ks. Jerzego Popiełuszki noszą: od 2006 ZSO w Brzeziu, a od 2007 Gimnazjum
nr 2 w Ząbkach[53].

W 1985 Polski kompozytor Andrzej Panufnik, przebywający na emigracji w Wielkiej
Brytanii, skomponował Koncert fagotowy dedykowany pamięci ks. Jerzego
Popiełuszki[54]. W 1986 brytyjski artysta Muslimgauze wydał płytę Flajelata
poświęconą antysowieckim dysydentom, gdzie jako jeden z utworów włączył homilię
ks. Jerzego Popiełuszki. W 1988 na podstawie wydarzeń związanych z jego śmiercią
powstał film Agnieszki Holland Zabić księdza, natomiast w 2009 odbyła się
premiera filmu fabularnego Rafała Wieczyńskiego Popiełuszko. Wolność jest w nas.
Z filmu pochodzą piosenki Sługa wykonana przez zespół Rewelersi oraz Tylko
miłość Violi Brzezińskiej.

13 października 2009, w związku z 25. rocznicą śmierci, ks. Jerzy Popiełuszko
został pośmiertnie odznaczony przez prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego Orderem
Orła Białego[55].

W 2010 wyemitowano poświęcony księdzu Popiełuszce pieniądz lokalny – dukat
warszawski[56].
Proces beatyfikacyjny [edytuj]

Pomimo niesłabnącego kultu prywatnego osoby księdza Popiełuszki przez wiele lat
nie otwierano procesu beatyfikacyjnego. Nakładały się na to liczne przyczyny,
m.in. obawa o oskarżenia o próbę politycznego jego wykorzystywania, trwające
procesy zabójców, pojawiające się nowe dokumenty, które wymagały
zbadania[57][58]. Istnieje także możliwość, że były próby jego hamowania przez
polski aparat państwowy, choćby przez wysuwane sugestie, że zginął on z przyczyn
politycznych, a nie za wiarę, co warunkowało wyniesienie zabitego na ołtarze.
Pojawiły się one z ust generała Wojciecha Jaruzelskiego już jesienią 1984[59].

Proces beatyfikacyjny księdza Jerzego Popiełuszki oficjalnie otwarto 8 lutego
1997 w kościele pw. św. Stanisława Kostki w Warszawie, a etap diecezjalny
procesu zakończono dokładnie cztery lata później[60]. Rozpoczęcie procedury i
zamknięcie jej pierwszego etapu w tym terminie uznano za sukces[57]. W trakcie
tego etapu przesłuchano 44 świadków. Prace posuwały się szybko dzięki dobrze
zorganizowanemu już archiwum księdza, prowadzonym przez wolontariuszy z
Katarzyną Soborak na czele[58].

3 maja 2001 nastąpiło wszczęcie prac przez Kongregację ds. Kanonizacyjnych.
Positio opracowali: ks. Zbigniew Kiernikowski, a następnie ks. Tomasz
Kaczmarek[58]. W 2002 Kongregacja wydała dekret o ważności akt procesu[61]. Na
początku 2009 na prośbę polskich biskupów papież zgodził się na nadanie sprawie
priorytetu i dzięki temu ominięcie 10-letniej kolejki[62][58]. 19 grudnia 2009
Benedykt XVI podpisał dekret o męczeństwie ks. Jerzego Popiełuszki[58]. 15
lutego 2010 metropolita warszawski arcybiskup Kazimierz Nycz ogłosił datę
beatyfikacji ks. Jerzego – 6 czerwca 2010, w Święto Dziękczynienia[63][64]. 7
kwietnia 2010 dokonano ekshumacji szczątków ks. Jerzego Popiełuszki w celu
pobrania cząstek kości, które staną się relikwiami[65].

Ogłoszenie ks. Jerzego Popiełuszki błogosławionym Kościoła katolickiego odbyło
się 6 czerwca 2010 w Warszawie na placu Piłsudskiego. Mszy świętej
beatyfikacyjnej przewodniczył abp Angelo Amato, prefekt Kongregacji ds.
Kanonizacyjnych, który w imieniu papieża Benedykta XVI odczytał akt beatyfikacyjny.


Źródło: Wikipedia

[madohora]

Na cmentarzu Mater Dolorosa znajdują się też groby Antoniego Józefczaka, Józefa
Kwietniewskiego. A pod murami naprzeciw wejścia znajduje się zespół
zrewaloryzowanych kaplic z XIX, XX wieku o ciekawej architekturze min. Ignatza
Hakuby z 1910 roku, radnego miejskiego, założyciela licznych fundacji na rzecz
Bytomia.

[madohora]

gnatz Hakuba

BIZNESMEN I FILANTROP

Ignatz Hakuba urodził się 29 lipca 1841 roku w Bytomiu jako dziecko niezamożnych
rodziców. W tym czasie, kiedy dopiero zaczynał się okres gwałtownego rozwoju
przemysłowego, nikt jeszcze nie wiedział, że w chwili śmierci będzie to jeden z
najbogatszych bytomian. Jako żołnierz wziął udział w zwycięskiej dla Prus wojnie
z Francją w latach 1870/1871, w wyniku której zjednoczone Niemcy stały się
cesarstwem. Po wojnie przyszedł czas na interesy. Hakuba, obdarzony
nieprzeciętną żyłką do biznesu, zajął się handlem piwem, co zawsze było
dochodowym przedsięwzięciem. Uzyskał przedstawicielstwo handlowe browarów
tyskich księcia pszczyńskiego na Bytom i najbliższą okolicę. Siedziba jego
hurtowni i rozlewni piwa mieściła się przy obecnej ulicy Webera w budynku, w
którym po ostatniej wojnie działała wytwórnia wód gazowanych, wyburzonym
ostatnio bez sensu pod budowę nowego "Kwartału". Nawiasem mówiąc, nie ostatni to
z bytomskich zabytków zniszczonych wskutek działań decydentów, jednak obecny
stan miejsca gdzie stał, pokazuje dobitnie, że czasem burzenie historycznych
budowli mści się na jego inicjatorach.

Firma pod nazwą I. Hakuba GmbH stała się jednym z najbardziej znanych
przedsiębiorstw Bytomia i umożliwiła właścicielowi zgromadzenie fortuny. Jednak
nie poprzestał on na użytkowaniu jej dla własnych potrzeb, lecz od pierwszych
lat zaangażował się w działalność społeczną. W 1880 roku wybrany został
członkiem rady miejskiej Bytomia, a w 1901 roku mianowano go nieetatowym
członkiem zarządu miasta (unbesoldeter Stadtrat). Funkcja ta sprawowana była
honorowo i pełnili ją z reguły ludzie zamożni (pensję pobierał jedynie burmistrz
i jego zastępca).

Hakuba przyjaźnił się z ówczesnym burmistrzem Bytomia Georgiem Brüningiem, co
było z korzyścią nie tyle dla niego, co przede wszystkim dla miasta. Angażując
się w tutejsze życie kulturalne i społeczne, umożliwił realizację wielu
przedsięwzięć, których miasto nie byłoby w stanie sfinansować. Fundował
stypendia dla niezamożnej młodzieży gimnazjalnej, ustanawiał fundacje
finansujące studia wyższe. Najbardziej znana była nosząca jego imię
Stadtrat-Hakuba- Stiftung, która pomagała młodzieży uczącej się w średniej
szkole realnej, mającej swą siedzibę od 1903 roku w gmachu obecnego IV LO na pl.
Sikorskiego. Wspierał też ubogich i potrzebujących; założył na przykład
specjalny fundusz na rzecz weteranów wojen napoleońskich i późniejszych z
Austrią i Francją (Veteranenstiftung). W testamencie zapisał też 15000 marek na
rzecz bibliotek ludowych na terenie okręgu przemysłowego Górnego Śląska.

Główne dzieła jakie po sobie zostawił były jednak obiektami materialnymi, które
trwale wpisały się w przestrzeń miasta. Znamy go przede wszystkim jako fundatora
ogrodu zoologicznego w parku miejskim,co jednak komuś przeszkadzało i w latach
pięćdziesiątych ubiegłego wieku zwierzęta wywieziono do Chorzowa . Ponadto
przekazał miastu będące jego własnością grunty w okolicy obecnej ulicy Drzymały.
W stojącej niedaleko przy obecnej ulicy Strzelców Bytomskich willi (obecnie
przedszkole za budynkiem Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie) mieszkał Hakuba
przez wiele lat swego życia.

Człowiek ten znany był również jako gorliwy katolik i fundator wyposażenia
wnętrz kościołów. Jego fundacji był neogotycki ołtarz główny kościoła
Wniebowzięcia NMP (usunięty podczas przebudowy wnętrza w latach trzydziestych XX
wieku) oraz witraże w tym kościele i w świątyni św. Jacka na Rozbarku (niestety
zniszczone w roku 1945). W rozbarskim kościele za to do dziś istnieje główny
ołtarz jego fundacji.

Pod koniec swego życia postanowił też ufundować dla miasta pomnik króla Prus
Fryderyka Wielkiego. Było to wzbogacenie krajobrazu Bytomia, gdyż dotąd nie
obfitował on raczej w obiekty tego typu. Z okazji odsłonięcia pomnika przez
cesarza Wilhelma II, zaplanowanego na 26 listopada 1910 roku, postanowiono
uroczyście wręczyć Hakubie honorowe obywatelstwo naszego grodu. Niestety,
fundator nie dożył tego momentu, zmarł już 8 listopada 1910 roku.

Pochowano go na głównym bytomskim cmentarzu Mater Dolorosa, w najbardziej
honorowym miejscu przy murze nekropolii. Okazały grobowiec Hakubów, zdewastowany
przez czas, został niedawno odnowiony staraniem m.in. redakcji "Życia
Bytomskiego". Niestety, poza tym nic nie upamiętnia w naszym mieście tej
zasłużonej postaci. Jego rozlewnia piwa już nie istnieje, a ulica, którą na jego
cześć nazwano Hakubastrasse, po wojnie została przemianowana na Józefa Ignacego
Kraszewskiego, o którym nie można powiedzieć, że cokolwiek dla Bytomia uczynił.
Najwyższa więc pora przywrócić Hakubę społecznej pamięci.

PRZEMYSŁAW NADOLSKI

Źródło: Górnośląskie Dziedzictwo Kulturowe

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Po przeciwnej stronie znajduje się zabytkowy cmentarz żydowski założony w 1860
roku jako drugi z kolei w Bytomiu. Wśród grobów bytomskich rodzin żydowskich
znajduje się także grób Maxa Kopfsteina autora historii gminy żydowskiej w
Bytomiu oraz tzw. Ściana płaczu z zachowanych starych macew.
(w sobotę cmentarz jest zamknięty)

[madohora]

Podchodzimy pod narożne skrzydło kompleksu dawnej szkoły średniej dla dziewcząt
sióstr Notre Dame budowanego etapami w latach 1894, 1909 i 1927. Po wojnie
budynek był siedzibą I Liceum zlikwidowanego w 1978. Zespołu Szkół Medycznych a
od 2003 kilku wydziałów Uniwersytetu Śląskiego

[madohora]

[madohora]

Zatrzymujemy się niewątpliwie pod najpiękniejszą kamienicą w Bytomiu i w dodatku
odrestaurowaną. Jest to eklektyczna kamienica z 1897 roku zbudowana według
projektu A. Kowolika.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Dość ciekawa modernistyczna kamienica

[madohora]

Teraz mijamy budynek Państwowej Straży Pożarnej, z dość ciekawymi dystrybutorami
by dojść do rynku i zakończyć wycieczkę.

[madohora]

[madohora]