Kalendarium na 365 dni w roku

[madohora]

1952:
Dokonano oblotu bombowca Tu-16.
Powstała Szwajcarska Służba Ratownictwa Lotniczego (REGA).

[madohora]

1953 – W eksplozji kotłowni na lotniskowcu USS Bennington zginęło 11 marynarzy, a 4 zostało rannych.

[madohora]

1611 – Założono Uniwersytet św. Tomasza w Manili, najstarszy nieprzerwanie działający na kontynencie azjatyckim.

[madohora]

1956 – W Bułgarii zalegalizowano aborcję.

[madohora]

1960 – Togo uzyskało niepodległość (od Francji).

[madohora]

1961 – Sierra Leone uzyskało niepodległość (od Wielkiej Brytanii).

[madohora]

1967 – W Montrealu otwarto Expo '67.

[madohora]

1969 – W katastrofie śmigłowca zginął prezydent Boliwii René Barrientos Ortuño.

[madohora]

1972 – Zakończyła się załogowa misja księżycowa Apollo 16.

[madohora]

1977 – 28 osób (wszyscy na pokładzie) zginęło w katastrofie samolotu pasażerskiego Convair 240 należącego do linii Aviateca koło miasta Gwatemala.

[madohora]

1978 – W wyniku komunistycznego przewrotu wojskowego w Afganistanie został obalony i zamordowany prezydent Muhammad Daud Chan.

[madohora]

1981 – Xerox PARC zaprezentował mysz komputerową, która otworzyła drogę dla interfejsu graficznego.

[madohora]

1984 – W zakładach w Barcelonie rozpoczęto seryjną produkcję Seata Ibizy.

[madohora]

1989 – Zaid ibn Szakir został premierem Jordanii.

[madohora]

1990:
Przyjęto flagę Mołdawii.
W ramach protestu przeciwko napaściom nacjonalistów żydowskich na miejsca święte chrześcijaństwa i islamu, zostały na 24 godziny zamknięte bramy Bożego Grobu, bazylik w Nazerecie i Betlejem oraz meczetów na Wzgórzu Świątynnym.

[madohora]

1992 – Powstała Federalna Republika Jugosławii.

[madohora]

1993 – U wybrzeży Gabonu rozbił się samolot z piłkarską reprezentacją Zambii. Zginęło m.in. 18 piłkarzy.

[madohora]

1994:
W swym rodzinnym mieście Yorba Linda w Kalifornii został pochowany były prezydent USA Richard Nixon.
Zakończyły się pierwsze wielorasowe wybory parlamentarne w RPA. Zwyciężył Afrykański Kongres Narodowy Nelsona Mandeli, uzyskując 62,65% głosów.

[madohora]

1995 – Został utworzony Wspólnotowy Urząd Ochrony Odmian Roślin (CPVO).

[madohora]

1999:
Abdelaziz Buteflika został prezydentem Algierii.
Gruzja została przyjęta do Rady Europy.

[madohora]

2003 – Nicanor Duarte Frutos wygrał wybory prezydenckie w Paragwaju.

[madohora]

2005:
Dokonano oblotu Airbusa A380.
W Niemczech został ujęty gangster Ryszard Niemczyk.

[madohora]

2006:
W miejscu zburzonych bliźniaczych wież World Trade Center rozpoczęto budowę Wieży Wolności.
W Nasirijji w Iraku w wyniku ataku terrorystycznego zginęło 3 włoskich żołnierzy.

[madohora]

2007 – 18 osób zginęło w katastrofie rosyjskiego śmigłowca wojskowego Mi-8 w Czeczenii.

[madohora]

2008:
Co najmniej 3 osoby zginęły, a 10 zostało rannych w nieudanym zamachu na prezydenta Afganistanu Hamida Karzaia.
Nad Zatoką Bengalską uformował się cyklon Nargis, który w następnych dniach spustoszył Birmę.

[madohora]

2009 – Amerykański koncern General Motors ogłosił upadłość marki Pontiac.

[madohora]

2010 – Piotr Pustelnik wszedł na szczyt Annapurny, zdobywając jako trzeci Polak Koronę Himalajów i Karakorum.

27.04 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1468 – Fryderyk Jagiellończyk, arcybiskup gnieźnieński, prymas Polski (zm. 1503)

[madohora]

1867 – Stanisław Bukowiecki, polski adwokat, ekonomista, publicysta, minister sprawiedliwości (zm. 1944)

[madohora]

1881 – Wlastimil Hofman, polski malarz (zm. 1970)

[madohora]

1896:
Zygmunt Berling, polski generał, dowódca 1 Dywizji Piechoty (zm. 1980)
Antoni Kasztelan, polski oficer kontrwywiadu (zm. 1942)

[madohora]

1900 – Zygmunt Wojciechowski, polski historyk państwa i prawa (zm. 1955)

[madohora]

1901 – Stanisław Skrzeszewski, polski polityk, członek PKWN, minister oświaty i spraw zagranicznych (zm. 1978)

[madohora]

1905 – Julian Stryjkowski, polski pisarz (zm. 1996)

[madohora]

1913 – Adam Szpunar, polski prawnik, profesor (zm. 2002)

[madohora]

1920 – Antoni Hlavaty, polski chirurg, ortopeda

[madohora]

1922.
Antoni Jurasz, polski aktor (zm. 2011)
Maciej Nałęcz, polski naukowiec, biocybernetyk, polityk (zm. 2009)

[madohora]

1923 – Jerzy Przybylski, polski aktor (zm. 1999)

[madohora]

1929 – Tadeusz Bejm, polski polityk (zm. 1988)

[madohora]

1931:
Krzysztof Komeda, polski kompozytor, pianista jazzowy (zm. 1969)
Janusz Zawadzki, polski hokeista
Wiesław Zdort, polski operator filmowy

[madohora]

1934 – Teresa Ferenc, polska poetka

[madohora]

1935 – Magda Leja, polska pisarka, autorka utworów dla dzieci (zm. 2006)

[madohora]

1939 Stanisław Dziwisz, polski duchowny katolicki, arcybiskup krakowski, kardynał

[madohora]

1943 – Ryszard Bugajski, polski reżyser filmowy, pisarz

[madohora]

1950 Ryszard Tomczyk, polski bokser

[madohora]

1954 Leszek Wójtowicz, polski poeta, pieśniarz

[madohora]

1956 Eleni, polska piosenkarka greckiego pochodzenia

[madohora]

1960 – Bogdan Daras, polski zapaśnik

[madohora]

1962 – Ryszard Tarasiewicz, polski piłkarz, trener piłkarski

[madohora]

1963:
Małgorzata Tlałka-Długosz, polska narciarka alpejska
Dorota Tlałka-Mogore, polska narciarka alpejska

[madohora]

1965 Robert Kowalski, polski aktor

[madohora]

1966 Jan Miłosz Zarzycki, polski dyrygent

[madohora]

1969 Maciej Gładysz, polski gitarzysta rockowy

[madohora]

1970 – Tomasz Demkowicz, polski hokeista

[madohora]

1971 Małgorzata Kożuchowska, polska aktorka

[madohora]

1978 Łukasz Płoszajski, polski aktor

[madohora]

1979 Marta Najfeld, polska szybowniczka

[madohora]

1986:
Paweł Kikowski, polski koszykarz
Karolina Kominek, polska aktorka
Krystian Sacharczuk, polski aktor, wokalista

27.04 Zmarli Polacy

[madohora]

1488 – Bolesław V, książę warszawski (ur. ok. 1453)

[madohora]

1895 – Lucjan Rydel, polski lekarz okulista, profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego (ur. 1833)

[madohora]

1952 – Kazimierz Gołba, polski pisarz (ur. 1904)

[madohora]

1966 – Bronisław Kuśnierz, polski prawnik, polityk, minister (ur. 1883)

[madohora]

1989 Leopold Buczkowski, polski pisarz (ur. 1905)

[madohora]

1991 – Elżbieta Szemplińska-Sobolewska, polska pisarka (ur. 1909)

[madohora]

1997 – Piotr Skrzynecki, polski konferansjer kabaretu Piwnica pod Baranami (ur.1930)

[madohora]

2000 – Lothar Herbst, polski poeta, krytyk literacki (ur. 1940)

[madohora]

2002 – Jakub Goldberg, polski reżyser filmowy (ur. 1924)

[madohora]

2003 – Dariusz Marciniak, polski piłkarz (ur. 1966)

[madohora]

2005 Marian Sawa, polski kompozytor (ur. 1937)

[madohora]

2006:
Wacław Latocha, polski kolarz torowy (ur. 1936)
Janusz Wolniewicz, polski pisarz, reportażysta (ur. 1929)

[madohora]

2007 Zofia Stefanowska-Treugutt, polska historyk literatury (ur. 1926)

[madohora]

2011:
Kazimierz Bryniarski, polski hokeista (ur. 1934)
Zdzisław Rutecki, polski zawodnik i trener żużlowy (ur. 1960)

[madohora]

[madohora]

28 kwietnia jest 118. (w latach przestępnych 119.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 247 dni.
Imieniny obchodzą: Achacjusz, Achacy, Afrodyzja, Afrodyzjusz, Afrodyzy, Arystarch, Dydym, Dydymus, Joanna, Ludwik, Marek, Maria, Menander, Pamfil, Paweł, Patrycjusz, Patrycy, Patryk, Piotr, Przybycześć, Teodora, Waleria i Witalis.
Barbados – Dzień Bohaterów
Międzynarodowe: Światowy Dzień Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia w Pracy, ustanowiony przez Międzynarodową Organizację Pracy
Międzynarodowy Dzień Pamięci Ofiar Wypadków przy Pracy, ustanowiony w 1996 roku przez Międzynarodową Konfederację Związków Zawodowych)
Pitcairn – Święto Bounty
Polska – Dzień Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia w Pracy (uchwalone w 2007)
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą: św. Ludwik Maria Grignion de Montfort (prezbiter)
św. Joanna Beretta Molla (włoska lekarka)
św. Paweł od Krzyża (w nowym kalendarzu rzymskim 19 października)
św. Piotr Chanel (prezbiter) (pierwszy męczennik Oceanii)
św.św. Waleria i Witalis (rodzice świętych Gerwazego i Protazego)

28.04 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1512 – Hetman wielki litewski Konstanty Ostrogski pokonał Tatarów w bitwie pod Wiśniowcem.

[madohora]

1920 – Powstał pierwszy polski port wojenny w Pucku, którego struktury przeniesiono później do Gdyni.

[madohora]

1924 – Powołaniem Banku Polskiego rozpoczęła się reforma walutowa Władysława Grabskiego.

[madohora]

1936 – Sejm uchwalił obowiązujące do dzisiaj ustawy: Prawo wekslowe i Prawo czekowe.

[madohora]

1939 – Niemcy wypowiedziały polsko-niemiecką deklarację z 1934 o niestosowaniu przemocy.

[madohora]

1943 – Z inicjatywy nacjonalistycznych środowisk ukraińskich we Lwowie sformowana została składająca się z ukraińskich ochotników 14. Dywizja Grenadierów SS ( tzw. dywizja SS-Galizien).

[madohora]

1947 – Rozpoczęła się Akcja "Wisła".

[madohora]

1949 – Koluszki uzyskały prawa miejskie.

[madohora]

1955 – Premiera filmu Opowieść atlantycka.

[madohora]

1969 – Zlikwidowano komunikację tramwajową w Jeleniej Górze.

[madohora]

1981 – Pierwszy zwodowany po wojnie w Polsce statek SS Sołdek został przekazany do Centralnego Muzeum Morskiego w Gdańsku.

[madohora]

1990 – Sejm zniósł obchodzone 22 lipca Narodowe Święto Odrodzenia Polski i przywrócił Święto Narodowe Trzeciego Maja.

[madohora]

2006 – Minister spraw zagranicznych Stefan Meller podał się do dymisji.

[madohora]

2011 – W Mostach koło Lęborka samochód ciężarowy wjechał pod pociąg relacji Katowice-Gdynia. Zginęły 2 osoby, a 25 zostało rannych.

28.04 Wydarzenia na świecie

[madohora]

224 – Władca sasanidzki Ardaszir I pokonał ostatniego króla Partów Artabanosa V.

[madohora]

1131 – Bela II został koronowany na króla Węgier.

[madohora]

1192 – Konrad z Montferratu został skrytobójczo zamordowany przez członków muzułmańskiej sekty nizarytów na kilka dni przed planowaną koronacją na króla Jerozolimy.

[madohora]

1220 – Położono kamień węgielny pod budowę katedry w Salisbury.

[madohora]

1330 – Założony został klasztor benedyktynów w Ettal w Bawarii.

[madohora]

1487 – Wojska mediolańskie pokonały Szwajcarów w bitwie pod Crevolą.

[madohora]

1503 – II wojna włoska: zwycięstwo wojsk hiszpańskich nad francuskimi w bitwie pod Cerignolą.

[madohora]

1580 – Mustafa Lala Pasza został wielkim wezyrem tureckim.

[madohora]

1738 – Papież Klemens XII w konstytucji apostolskiej In Eminenti zakazał katolikom przynależności do lóż masońskich pod karą ekskomuniki.

[madohora]

1760 – Wojna siedmioletnia: zwycięstwo wojsk francuskich nad brytyjskimi w bitwie pod Quebekiem.

[madohora]

1772 – W Królestwie Danii straceni zostali niemiecki lekarz, minister Danii i kochanek królowej Karoliny Matyldy Johann Friedrich Struensee oraz jego współpracownik Enevold Brandt.

[madohora]

1788 – Maryland jako 7. stan wstąpił do Unii.

[madohora]

1789 – W pobliżu archipelagu Wysp Przyjacielskich (Tonga) doszło do buntu załogi brytyjskiego okrętu HMS Bounty. Kapitana Williama Bilgha i 18 wiernych mu marynarzy pozostawiono w szalupie, którą rozpoczęli rejs na wyspę Timor.

[madohora]

1796 – W Cherasco we Włoszech podpisane zostało zawieszenie broni między Królestwem Sycylii a Francją.

[madohora]

1848 – Ibrahim Sarim Pasza został wielkim wezyrem tureckim.

[madohora]

1877 – Otwarto stadion Stamford Bridge w Londynie.

[madohora]

1885 – Podczas wystawy psów w Nowym Jorku po raz pierwszy zaprezentowano grzywacza chińskiego.

[madohora]

[madohora]

1902 – Klub piłkarski Newton Heath został przemianowany na Manchester United.

[madohora]

1903 – W trzęsieniu ziemi w tureckim mieście Malazgirt zginęło 3,5 tys. osób.

[madohora]

1908 – Szwajcar Hector Hodler założył Universala Esperanto-Asocio (UEA), największą międzynarodową organizację użytkowników języka esperanto.

[madohora]

1918:
I wojna światowa: Niemcy obalili Centralną Radę Ukrainy.
Sidónio Pais został prezydentem Portugalii.

[madohora]

1919 – Rozpoczęto budowę Kaplicy Objawień w portugalskiej Fatimie.

[madohora]

1920 – Powstała Azerbejdżańska Socjalistyczna Republika Radziecka.

[madohora]

1923 – Otwarto Stadion Wembley w Londynie.

[madohora]

1926 – Damad-i Shariyari Ahmad Nami Bay został prezydentem Syrii.

[madohora]

1928 – Amerykanin Lee Barnes ustanowił rekord świata w skoku o tyczce (4,30 m).

[madohora]

1933 – Dokonano oblotu myśliwca Fiat CR.32.

[madohora]

1937 – Na przedmieściach Rzymu Benito Mussolini dokonał otwarcia największego włoskiego studia filmowego Cinecittà.

[madohora]

1939 – W czasie przemówienia w Reichstagu Adolf Hitler otwarcie ogłosił plany pozyskania przez Niemcy "przestrzeni życiowej" na wschodzie oraz wypowiedział traktat morski Wielkiej Brytanii.

[madohora]

1940 – Atlético Madryt zdobył swój pierwszy tytuł piłkarskiego mistrza Hiszpanii.

[madohora]

1941:
Bitwa o Atlantyk: niemiecki okręt podwodny U-65 został zatopiony na północnym Atlantyku przez brytyjski niszczyciel HMS Douglas. Zginęła cała 50-osobowa załoga.
Isaías Medina Angarita został wybrany przez Kongres Narodowy na prezydenta Wenezueli.

[madohora]

1944 – Front zachodni: w trakcie ćwiczeń przed planowanym lądowaniem w Normandii (operacja "Tygrys"), w wyniku ataku dziewięciu niemieckich kutrów torpedowych na służące do przewozu czołgów amerykańskie okręty desantowe LST zginęło 946 osób.

[madohora]

1945:
Komunistyczni partyzanci rozstrzelali w miejscowości Giulino di Mezzegra Benita Mussoliniego i jego kochankę Clarę Petacci.
Rozpoczęły się walki uliczne w Berlinie.

[madohora]

1947 – Norweski podróżnik Thor Heyerdahl rozpoczął wyprawę na tratwie Kon-Tiki z Peru przez Ocean Spokojny, która miała udowodnić hipotezę, że ludzie przybyli na wyspy Polinezji z Ameryki Południowej.

[madohora]

1948 – Z Konstytucji Luksemburga usunięto postanowienie o neutralności państwa.

[madohora]

1950 – Król Tajlandii Bhumibol Adulyadej ożenił się z Sirikit Kitiyakarą.

[madohora]

1951 – Mohammad Mosaddegh został premierem Iranu.

[madohora]

1952:
W Taipei podpisano traktat pokojowy między Republiką Chińską (Tajwanem) a Japonią.
Zakończyła się amerykańska okupacja Japonii.

[madohora]

1953 – Syn Józefa Stalina Wasyl Stalin został aresztowany pod zarzutem ujawnienia tajnych informacji zagranicznym dyplomatom i oczerniania przywódców radzieckich.

[madohora]

1962 – Francuska wyprawa dokonała pierwszego wejścia na himalajski siedmiotysięcznik Jannu.

[madohora]

1963 – Wystrzelony został radziecki satelita Kosmos 16.

[madohora]

1965:
William F. Raborn, Jr został dyrektorem CIA.
Wojska amerykańskie dokonały inwazji na Dominikanę w celu zdławienia komunistycznej rebelii.

[madohora]

1967 – Z połączenia McDonnell Aircraft Corporation i Douglas Aircraft Company powstała amerykańska wytwórnia lotnicza McDonnell Douglas.

[madohora]

1969 – Charles de Gaulle ustąpił ze stanowiska prezydenta Francji.

[madohora]

1977 – Zapadły wyroki w procesie trzech przywódców zachodnioniemieckiej Frakcji Czerwonej Armii (RAF).

[madohora]

1981 – Hiszpański region Galicja otrzymał autonomię.

[madohora]

1983 – Uchwalono zniesienie kary śmierci w czasie pokoju w państwach członkowskich Rady Europy.

[madohora]

1988 – Katastrofa lotu Aloha Airlines 243: 1 osoba zginęła, a 65 zostało rannych wskutek dekompresji po oderwaniu się nad Hawajami fragmentu kadłuba Boeinga 737.

[madohora]

1991 – Rozpoczęła się misja STS-39 wahadłowca Discovery.

[madohora]

1992 – Dwie pozostałe po rozpadzie kraju republiki (Serbia i Czarnogóra) rozwiązały formalnie Socjalistyczną Federacyjną Republikę Jugosławii, powołując w jej miejsce Federalną Republikę Jugosławii ze stolicą w Belgradzie.

[madohora]

1993:
Weszła w życie Konstytucja Andory.
We Włoszech utworzono rząd Carla Azeglia Ciampiego.

[madohora]

1994:
Papież Jan Paweł II upadł w łazience doznając złamania kości udowej.
Tsutomu Hata został premierem Japonii.

[madohora]

1995 – Minister spraw zagranicznych Władysław Bartoszewski wygłosił przemówienie podczas uroczystej sesji Bundestagu i Bundesratu w Bonn, zwołanej z okazji 50. rocznicy zakończenia II wojny światowej.

[madohora]

1996 – Masakra w Port Arthur w australijskim stanie Tasmania. Z rąk szaleńca zginęło 35 osób, a 37 zostało rannych.

[madohora]

1999 – Powstał Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF).

[madohora]

2001 – Amerykański miliarder Dennis Tito został pierwszym turystą kosmicznym jako członek załogi statku Sojuz TM-32.

[madohora]

2003:
Na orbitę okołoziemską wyniesiony został amerykański teleskop kosmiczny GALEX.
Ustanowiono hymn Wysp Kanaryjskich.
W szwedzkim Malmö podpalono meczet.

[madohora]

2005 – Trzęsienie ziemi na Oceanie Indyjskim, będące wstrząsem wtórnym potężnego trzęsienia z 26 grudnia 2004 roku.

[madohora]

2007:
28 osób zginęło w samobójczym zamachu bombowym w miejscowości Chorsadda na północnym zachodzie Pakistanu, którego celem miał być minister sparw wewnętrznych Aftab Ahmad Sherpao.
71 osób zginęło, a ponad 170 zostało rannych w wybuchu samochodu-pułapki w irackiej Karbali.

[madohora]

2008 – W zderzeniu pociągów w mieście Zibo w chińskiej prowincji Szantung zginęły 72 osoby, a 416 zostało rannych.

[madohora]

2009 – Albania złożyła wniosek o przyjęcie do Unii Europejskiej.

28.04 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1857 – Władysław Biegański, polski lekarz, metodolog, logik (zm. 1917)

[madohora]

1865 – Piotr Bieńkowski, polski archeolog (zm. 1925)

[madohora]

1881 – Stanisław Filasiewicz, polski architekt (zm. po 1944)

[madohora]

1899 – Stanisław Lorentz, polski historyk sztuki, muzeolog (zm. 1991)

[madohora]

1904 – Jan Sztaudynger, polski poeta, satyryk, autor utworów dla dzieci (zm. 1970)

[madohora]

1919: Leszek Prorok, polski pisarz, tłumacz (zm. 1984)

[madohora]

1921 – Jerzy Kujawski, polski malarz (zm. 1998)

[madohora]

1924: Edwin Brzostowski, polski działacz kulturalny (zm. 1997)

[madohora]

1925 – Zygmunt Lichniak, polski eseista, poeta, krytyk literacki

[madohora]

1928: Mirosława Dubrawska, polska aktorka (zm. 2010)

[madohora]

1932 – Wanda Warska, polska wokalistka jazzowa

[madohora]

1934 Stanisław Poręba, polski historyk i działacz kulturalny

[madohora]

1935 – Wenanty Zubert, polski kanonista, profesor KUL, franciszkanin

[madohora]

1938 – Daniel Passent, polski dziennikarz

[madohora]

1950 Franciszek Stach, polski żużlowiec (zm. 1998)

[madohora]

1952 Paweł Szcześniak, polski rzeźbiarz (zm. 2007)

[madohora]

1954:
Jerzy Kochman, polski żużlowiec
Zdzisław Kręcina, polski działacz piłkarski

[madohora]

1958 – Marek Bęben, polski piłkarz, bramkarz

[madohora]

1959:
Marek Biernacki, polski polityk
Jacek Piechota, polski polityk

[madohora]

1968 – Beata Ścibakówna, polska aktorka

[madohora]

1969 – Adam Kryger, polski piłkarz

[madohora]

1971 Natasza Sierocka, polska aktorka

[madohora]

1973:
Dariusz Jabłoński, polski zapaśnik
Grzegorz Markowski, polski dziennikarz

[madohora]

1974 Małgorzata Dydek, polska koszykarka (zm. 2011)

[madohora]

1976 Sylwia Nowak, polska łyżwiarka figurowa

[madohora]

1977 Jarosław Jabłoński, polski aktor niezawodowy

[madohora]

1978 – Joanna Klawińska, polska piłkarka

[madohora]

1980 Dominika Sieradzan, polska siatkarka

[madohora]

1984: Norbert Kościuch, polski żużlowiec

[madohora]

1987 – Rafał Buszek, polski siatkarz

28.04 Zmarli Polacy

[madohora]

1856 – Wincenty Tomasz Tyszkiewicz, hrabia, polski działacz emigracyjny (ur. 1796)

[madohora]

1916 – Stefan Pawlicki, polski filozof, historyk filozofii (ur. 1839)

[madohora]

1929 – Józef Wybicki, polski lekarz, polityk, minister (ur. 1868)

[madohora]

1942 – Julian Brun, polski publicysta, krytyk literacki (ur. 1886)

[madohora]

1945 Jan Wroczyński, polski wojskowy, polityk, minister (ur. 1876)

[madohora]

1951 – Antoni Roman, polski polityk, minister przemysłu i handlu (ur. 1892)

[madohora]

1955 – Stanisław Sielański, polski aktor (ur. 1899)

[madohora]

1971 – Kazimierz Fabisiak, polski aktor (ur. 1903)

[madohora]

1978 Witold Zechenter, polski poeta, satyryk, tłumacz, dziennikarz (ur. 1904)

[madohora]

1983 – Jan Rzepecki, polski dowódca wojskowy, historyk (ur. 1899)

[madohora]

1986 – Franciszek Adamkiewicz, polski polityk (ur. 1919)

[madohora]

1987 – Jakub Sądej, polski leśnik, przewodnik turystyczny (ur. 1919)

[madohora]

1990 – Jerzy Nawrocki, polski polityk, rektor Politechniki Śląskiej, minister nauki, szkolnictwa wyższego i techniki, członek Rady Państwa (ur. 1926)

[madohora]

1998 – Józef Kępa, polski polityk, minister administracji, wicepremier (ur. 1928)

[madohora]

2009 Eugeniusz Weron, polski duchowny katolicki, prowincjał pallotynów (ur. 1913)

[madohora]

2010 – Stefania Grodzieńska, polska pisarka, satyryk, aktorka (ur. 1914)

[madohora]

2011 Andrzej Wolski, polski harcerz, żołnierz Szarych Szeregów i AK, działacz polonijny w Kanadzie (ur. 1924)

29.04 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

29 kwietnia jest 119. (w latach przestępnych 120.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 246 dni.
Imieniny obchodzą: Agapiusz, Angelina, Antonia, Augustyn, Bogusław, Emilian, Ermentruda, Hugo, Hugon, Katarzyna, Krystyn, Myślimir, Paulin, Piotr, Robert, Roberta, Ryta, Sewer, Tertulia i Tychik.
Japonia – Dzień Ziemi
Międzynarodowe: Międzynarodowy Dzień Tańca (pod patronatem Międzynarodowego Instytutu Teatralnego i UNESCO)
Dzień Pamięci o Ofiarach Wojen Chemicznych (Organizacja ds. Zakazu Broni Chemicznej (OPCW), ONZ)
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą: św. Katarzyna ze Sieny (dziewica, doktor Kościoła, patronka Europy)
św. Piotr z Werony (męczennik)
św. Tychik (uczeń św. Pawła)
bł. Maria Magdalena od Wcielenia (zakonnica)

28,04 wydarzenia w kraju

[madohora]

1648 – Powstanie Chmielnickiego: rozpoczęła się bitwa nad Żółtymi Wodami.

[madohora]

1831 – Powstanie listopadowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Kiejdanami.

[madohora]

1848 – Wojska pruskie rozbiły obóz powstańców wielkopolskich w bitwie pod Książem.

[madohora]

1863 – Powstanie styczniowe: zwycięstwo wojsk rosyjskich w bitwie pod Brdowem.

[madohora]

1919 – Uchwałą Sejmu dzień 3 maja ogłoszono świętem narodowym.

[madohora]

1923 – Otwarcie tymczasowego portu wojennego i schroniska dla rybaków w Gdyni.

[madohora]

1924 – Marka polska została zastąpiona złotym polskim jako obowiązującą walutą w kraju.

[madohora]

1926 – Po raz pierwszy odegrano publicznie hejnał Torunia.

[madohora]

1933 – W Krakowie zakończył się proces guwernantki Rity Gorgonowej, oskarżonej o zabójstwo 17-letniej córki lwowskiego architekta Henryka Zaremby.

[madohora]

1934 – Otwarto Port lotniczy na Okęciu.

[madohora]

1952 – Premiera filmu Gromada.

[madohora]

1961 – Na antenie TVP Katowice wyemitowano premierowe wydanie Aktualności.

[madohora]

1966 – Oddano do użytku nowy ośrodek TVP Katowice wraz z 90-metrową wieżą telewizyjną.

[madohora]

1978 – Powołano komitet założycielski Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża.

[madohora]

1982 – W kancelarii sejmowej został złożony tzw. "List 44" w proteście przeciwko represjonowaniu działaczy opozycyjnych.

[madohora]

1985 – Sejm uchwalił ustawę o Trybunale Konstytucyjnym.

[madohora]

1996 – Premiera filmu Cwał.

[madohora]

2010 – W Elblągu padła czwarta co do wyskokści wygrana w Lotto (24 636 124,00 PLN).

28.04 Wydarzenia ze świata

[madohora]

711 – Wojska wodza berberskiego Tarika ibn Ziyada wylądowały na Gibraltarze. Początek muzułmańskiego podboju Hiszpanii.

[madohora]

1091 – W bitwie u podnóża góry Lebunion wojska bizantyjskie rozgromiły Pieczyngów.

[madohora]

1429 – Św. Joanna d'Arc na czele armii francuskiej wyzwoliła oblegany przez Anglików Orlean.

[madohora]

1483 – Wyspa Gran Canaria została przyłączona do Korony Kastylii.

[madohora]

1520 – Podbój Meksyku przez Hiszpanów: w bitwie pod Nautla wojska hiszpańskie pokonały Azteków.

[madohora]

1521 – Szwedzka wojna o niepodległość: zwycięstwo wojsk szwedzkich nad duńskimi w bitwie pod Västerås.

[madohora]

1624 – Kardynał Armand Jean Richelieu został powołany przez króla Ludwika XIII na ministra.

[madohora]

1670 – Klemens X został papieżem.

[madohora]

1672 – Wojna Francji z koalicją hiszpańsko-austriacko-lotaryńską: król Ludwik XIV najechał na Niderlandy.

[madohora]

1770 – James Cook odkrył Zatokę Botaniczną w Australii.

[madohora]

1827 – Król Francji Karol X Burbon rozwiązał Gwardię Narodową.

[madohora]

1832 – Grupa polskich emigrantów założyła Towarzystwo Historyczno-Literackie w Paryżu.

[madohora]

1833 – Założono Uniwersytet w Zurychu.

[madohora]

1859 – Wybuchła wojna francusko-austriacka.

[madohora]

1862 – Wojna secesyjna: rozpoczęła się bitwa pod Corinth.

[madohora]

1882 – Na przedmieściach Berlina Werner von Siemens zaprezentował publicznie pierwszy na świecie trolejbus Elektromote.

[madohora]

1899 – (lub 1 maja) Belg Camille Jenatzy jako pierwszy przekroczył na pojeździe elektrycznym La Jamais Contente barierę 100 km/h.

[madohora]

1910 – Andrew Fisher po raz drugi został premierem Australii.

[madohora]

1913:
Przyjęto flagę stanową Wisconsin.
Szwedzki emigrant Gideon Sundback otrzymał amerykański patent na zamek błyskawiczny.

[madohora]

1916 – I wojna światowa: w Mezopotamii Turcy zmusili do kapitulacji zgrupowanie brytyjskie otoczone pod Al-Kut.

[madohora]

1918 – I wojna światowa: zwycięstwo aliantów w bitwie pod Lys.

[madohora]

1930 – Dokonano oblotu radzieckiego myśliwca I-5.

[madohora]

1941 – Chorwaccy ustasze dokonali masakry 192 (lub 196) serbskich mieszkańców wsi Gudovac.

[madohora]

1945:
W bunkrze pod Kancelarią Rzeszy w Berlinie Adolf Hitler poślubił Ewę Braun.
W Casercie została podpisana kapitulacja wojsk niemieckich we Włoszech.
Wojska amerykańskie wyzwoliły obóz koncentracyjny w Dachau, dokonując masakry 560 wziętych do niewoli żołnierzy Waffen-SS i personelu obozowego.

[madohora]

1946 – W Tokio rozpoczął się proces japońskich zbrodniarzy wojennych.

[madohora]

1951 – Papież Pius XII beatyfikował 25 męczenników wietnamskich.

[madohora]

1952 – Wszedł do sprzedaży komputer IBM 701.

[madohora]

1954 – Indie uznały chińską aneksję Tybetu.

[madohora]

1958 – W Genewie została przyjęta Konwencja o morzu pełnym.

[madohora]

1960:
Rozpoczęła emisję Telewizja Albańska.
Spłonął w atmosferze radziecki satelita Łuna 3.

[madohora]

1965 – Premier Robert Menzies ogłosił zamiar wysłania wojsk australijskich do Wietnamu.

[madohora]

1968 – Na Broadwayu odbyła się premiera musicalu Hair.

[madohora]

1969:
Przewodniczący Senatu Alain Poher został tymczasowym prezydentem Francji po ustąpieniu Charles'a de Gaulle'a.
Rozpoczął działalność Uniwersytet Piura (Peru), powstały z inicjatywy Opus Dei.

[madohora]

1970 – Górnik Zabrze przegrał z Manchesterem City 1:2 w rozegranym w Wiedniu meczu finałowym Pucharu Zdobywców Pucharów.

[madohora]

1974 – Założono Uniwersytet Czarnogóry.

[madohora]

1982 – Stolica Sri Lanki została przeniesiona z Kolombo do Sri Dźajawardanapura Kotte.

[madohora]

1991
Cyklon Gorky zabił w Bangladeszu 138 tys. osób.
Albański parlament uchwalił ustawę konstytucyjną zmieniającą m.in. nazwę kraju na Republika Albanii, wprowadzającą urząd prezydenta i zawierającą gwarancję praw obywatelskich.

[madohora]

1992:
Doszło do przewrotu pałacowego w Sierra Leone. Obalonego prezydenta Josepha Saidu Momoha zastąpił 27-letni kapitan Valentine Strasser.
Po brutalnym pobiciu przez policjantów czarnoskórego Rodneya Kinga w Los Angeles wybuchły kilkudniowe zamieszki w których zginęły 53 osoby.
Reprezentacja Ukrainy w piłce nożnej w swym pierwszym oficjalnym meczu przegrała w Użhorodzie z Węgrami 1:3.

[madohora]

1994:
Chiny i Mongolia zawarły traktat o przyjaznych stosunkach i współpracy.
Ogłoszono bankructwo światowego potentata branży komputerowej Commodore International.

[madohora]

1995 – 95% głosujących w referendum obywateli Kazachstanu poparło przedłużenie kadencji prezydenta Nursułtana Nazarbajewa do 2000 roku.

[madohora]

1997 – Weszła w życie Konwencja o zakazie broni chemicznej.

[madohora]

1999:
Abd al-Karim al-Iriani został premierem Jemenu.
Samoloty NATO zniszczyły wieżę telekomunikacyjną Avala w Belgradzie.

[madohora]

2000 – Niemcy zwróciły Rosji ocalałe fragmenty Bursztynowej Komnaty.

[madohora]

2001:
Powstała albańska konserwatyna partia polityczna Sojusz dla Przyszłości Kosowa (AAK).
W Wielkiej Brytanii przeprowadzono ogólnokrajowy spis statystyczny.

[madohora]

2002 – Po 48 latach pracy została wyłączona najstarsza na świecie cywilna elektrownia jądrowa w Obninsku pod Moskwą.

[madohora]

2003 – Nad Pacyfikiem spłonął w atmosferze włoski satelita badawczy BeppoSAX.

[madohora]

2004:
Ousmane Issoufi Maïga został premierem Mali.
Wyprodukowano ostatni samochód amerykańskiej marki Oldsmobile.

[madohora]

2005 – Obszar Lodowca Folgefonna został ustanowiony 25. parkiem narodowym Norwegii.

[madohora]

2006 – Prezydenci Kuby, Boliwii i Wenezueli podpisali w Hawanie porozumienie gospodarcze Boliwariańska Alternatywa dla Ameryki (ALBA).

[madohora]

2008:
19 osób zginęło, a ponad 40 zostało rannych w samobójczym zamachu bombowym na funkcjonariuszy policji antynarkotykowej pod Dżalalabadem w Afganistanie.
Rozpoczął się proces byłego irackiego wicepremiera Tarika Aziza, współoskarżonego o mord sądowy na 42 spekulantach w 1992 roku.

[madohora]

2009:
7 osób zginęło w katastrofie Boeinga 737 w Kongo.
Co najmniej 51 osób zginęło w wybuchach dwóch samochodów-pułapek w Bagdadzie.
WHO ogłosiła piąty stopień zagrożenia wirusem świńskiej grypy, oznaczający możliwość przenoszenia się wirusa z człowieka na człowieka.

[madohora]

2011 – Wilhelm, książę Cambridge i Kate Middleton (od tej chwili Katarzyna, księżna Cambridge) pobrali się w Opactwie Westminsterskim w Londynie.

29.04 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1863 Maria Ledóchowska, założycielka klawerianek, błogosławiona katolicka (zm 1922)

[madohora]

1864 – Witold Jodko-Narkiewicz, polski działacz socjalistyczny (zm. 1924)

[madohora]

1909 – Elżbieta Szemplińska-Sobolewska, polska pisarka (zm. 1991)

[madohora]

1927 – Gerard Cieślik, polski piłkarz

[madohora]

1931 – Konrad Eberhardt, polski eseista, krytyk literacki i filmowy, tłumacz (zm. 1976)

[madohora]

1938 Czesław Kuriata, polski pisarz

[madohora]

1946 Aleksander Wolszczan, polski astronom

[madohora]

1947 – Stanisława Celińska, polska aktorka, piosenkarka

[madohora]

1950 Małgorzata Rożniatowska, polska aktorka

[madohora]

1953 Jan A. P. Kaczmarek, polski kompozytor muzyki filmowej

[madohora]

1954 – Marek Kusto, polski piłkarz

[madohora]

1960:
Mirosław Berliński, polski żużlowiec
Monika Świtaj, polska aktorka

[madohora]

1963 – Jarosław Frączyk, polski generał brygady Straży Granicznej

[madohora]

1964 – Mariusz Wilczyński, polski autor filmów animowanych

[madohora]

1969 Mariusz Podkościelny, polski pływak

[madohora]

1970 Paweł Deląg, polski aktor

[madohora]

1972 – Mariusz Siudek, polski łyżwiarz figurowy

[madohora]

1975 – Mateusz Kusznierewicz, polski żeglarz sportowy

[madohora]

1976 Aleksandra Kostka, polska aktorka, prezenterka telewizyjna

[madohora]

1980 Magdalena Tul, polska wokalistka

[madohora]

1982 – Kinga Bąk (z d. Baran), polska siatkarka

[madohora]

1985 – Łukasz Jałoza, polski siatkarz (zm. 2004)

29.04 Zmarli Polacy

[madohora]

1488 – Wacław żagański, książę żagański (ur. 1420/1434)

[madohora]

1893 – Józef Bliziński, polski pisarz (ur. 1827)

[madohora]

1901 – Izaak Mikołaj Isakowicz, polski duchowny obrządku ormiańskiego, arcybiskup lwowski (ur. 1824)

[madohora]

1928 Jan Sztolcman, polski zoolog, ornitolog, podróżnik (ur. 1854)

[madohora]

1942 – Marian Pisarek, polski pilot, as myśliwski (ur. 1912)

[madohora]

1963 – Franciszek Dindorf-Ankowicz, polski generał (ur. 1888)

[madohora]

1968 – Wojciech Alojzy Świętosławski, polski uczony, minister (ur. 1881)

[madohora]

1973 – Marian Minor, polski polityk, minister (ur. 1902)

[madohora]

1984 – Karol Estreicher, polski historyk sztuki (ur. 1906)

[madohora]

1990 Jacek Bednarek, polski kompozytor, kontrabasista jazzowy (ur. 1944)

[madohora]

1991 – Andrzej Tomaszewicz, polski statystyk, programista, profesor Uniwersytetu Łódzkiego (ur. 1938)

[madohora]

2000 – Ireneusz Sekuła, polski polityk (ur. 1943)

[madohora]

2006 Włodzimierz Nieporęt, polski polityk (ur. 1944)

[madohora]

2007 Kazimierz Majdański, polski duchowny katolicki, arcybiskup szczecińsko-kamieński (ur. 1916)

[madohora]

2009 Jan Bogusz, polski pedagog (ur. 1928)

[madohora]

2010
Barbara Gawdzik-Brzozowska, polska malarka, grafik, ilustratorka (ur. 1927)
Ryszard Matuszewski, polski eseista, krytyk literacki, tłumacz (ur. 1914)

[madohora]

2011:
Waldemar Baszanowski, polski sztangista (ur. 1935)
Krystyna Bednarczyk, polska poetka (ur. 1923)
Jerzy Salmonowicz, polski chemik, działacz opozycji w PRL (ur. 1925)

[madohora]

2012 Wiesław Chrzanowski, polski profesor nauk prawnych i polityk, założyciel oraz pierwszy prezes ZChN, a także marszałek Sejmu I kadencji (ur. 1923)

[madohora]

[madohora]

30 kwietnia jest 120. (w latach przestępnych 121.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 245 dni.
Imieniny obchodzą: Afrodyzja, Afrodyzjusz, Afrodyzy, Andrea, Bartłomiej, Benedykt, Chwalisława, Donat, Eutropiusz, Jakub, Józef, Katarzyna, Kwiryn, Lilla, Ludwik, Maksym, Maria, Marian, Piotr, Pius, Pomponiusz, Rozamunda i Wawrzyniec.
Celtowie – wigilia Beltane
Demokratyczna Republika Konga – Dzień Edukacji
Holandia – Dzień Królowej
Meksyk – Dzień Dziecka
Miedzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Jazzu (proklamowany w 2011 przez UNESCO)
Wietnam – Dzień Zwycięstwa
Wikingowie – Noc Walpurgii
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:
św. Józef Benedykt Cottolengo (franciszkanin)
bł. Maria Guyart-Martin (zakonnica)
Matka Boża Królowa Afryki[3]
św. Pius V (papież)

[madohora]

1526 – Założono miasto Tarnowskie Góry i nadano mu tzw. wolność górniczą.

[madohora]

1848 – Powstanie wielkopolskie: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Miłosławiem.

[madohora]

1871 – Postanowieniem cesarskim na Uniwersytecie Jagiellońskim przywrócono wykłady w języku polskim.

[madohora]

1919:
Sokółka została przyłączona do Polski.
W łódzkiej synagodze Julian Tuwim poślubił Stefanię Marchew.

[madohora]

1921 – Wszedł w życie Traktat ryski.

[madohora]

1940 – W okolicach Anielina pod Opocznem zginął w walce major Henryk Dobrzański ps. "Hubal".

[madohora]

1946 – Do Krakowa powróciło 26 wagonów z dziełami sztuki zrabowanymi w czasie wojny (wśród nich m.in. Ołtarz Mariacki).

[madohora]

1947:
MS Batory przybył do Gdyni po raz pierwszy od zakończenia wojny.
W Zakładach Mechanicznych Ursus wyprodukowano pierwszy po wojnie traktor typu Ursus.

[madohora]

1948 – Założono klub piłkarski Victoria Sianów.

[madohora]

1971:
Premiera filmu Hydrozagadka.
W Bielsku Białej zlikwidowano komunikację tramwajową.

[madohora]

1981 – Wprowadzono kartki na masło, mąkę, kaszę i ryż.

[madohora]

2000 – Zakończono wydobycie w Kopalni Węgla Kamiennego "Jowisz" w Wojkowicach.

[madohora]

2010 – W Oddziale Informatyki Polskich Kolei Państwowych wyłączono ostatni działający w Polsce system teleprzetwarzania opartego o komputer Odra 1305.

30.04 Wydarzenia ze świata

[madohora]

311 – Cesarz rzymski Galeriusz wydał edykt tolerancyjny przyznający chrześcijanom wolność religijną.

[madohora]

313 – Licyniusz II pokonał Maximinusa II Daię w bitwie pod Adrianopolem.

[madohora]

642 – Chindaswint został królem Wizygotów.

[madohora]

1006 – W gwiazdozbiorze Wilka rozbłysła najjaśniejsza w historii supernowa SN 1006.

[madohora]

1344 – Została powołana metropolia czeska.

[madohora]

1524 – V wojna włoska: wojska francuskie we Włoszech zostały rozbite przez wojska cesarskie w bitwie nad rzeką Sesia. W bitwie tej zginął słynny francuski dowódca Piotr du Terrail senior de Bayard.

[madohora]

1703 – Z Anglii wypłynęła piracka wyprawa pod dowództwem Williama Dampiera, której celem było łupienie francuskich i hiszpańskich okrętów u wybrzeży Chile. Członkiem załogi jednego z okrętów był Alexander Selkirk, pierwowzór Robinsona Crusoe.

[madohora]

1789 – Uroczyście zainaugurowano prezydenturę George'a Washingtona, pierwszego prezydenta Stanów Zjednoczonych.

[madohora]

1802 – 608 osób zginęło w wyniku przerwania zapory wodnej koło miasta Lorca w Hiszpanii.

[madohora]

1803 – Stany Zjednoczone kupiły Luizjanę od Francji.

[madohora]

1812 – Luizjana jako 18. stan dołączyła do Unii.

[madohora]

1838 – Nikaragua wystąpiła ze Zjednoczonych Prowincji Ameryki Środkowej.

[madohora]

1848 – Wojska Piemontu pokonały Austriaków w bitwie pod Pastrengo.

[madohora]

1863:
Francuska interwencja w Meksyku: zwycięstwo Meksykanów w bitwie o Camerone.
Wojna secesyjna: rozpoczęła się bitwa pod Chancellorsville.

[madohora]

1876 – W Budapeszcie otwarto Most Małgorzaty.

[madohora]

[madohora]

1897 – Dimitrios Rallis został premierem Grecji.

[madohora]

1898 – Powstało Stowarzyszenie Floty Niemieckiej.

[madohora]

1904 – Wojna rosyjsko-japońska: rozpoczęła się bitwa nad rzeką Yalu.

[madohora]

1906 – Założono niemiecki klub piłkarski Preußen Münster.

[madohora]

1908 – Japoński lekki krążownik Matsushima zatonął w wyniku wybuchu amunicji u wybrzeży archipelagu Peskadorów. Spośród 347 członków załogi zginęło 206.

[madohora]

1916:
W Dublinie upadło antybrytyjskie powstanie wielkanocne.
W Niemczech wprowadzono pierwszą w historii zmianę czasu na letni; przyczyną były wymogi gospodarki wojennej.

[madohora]

1918:
Obalony ostatni car Rosji Mikołaj II Romanow i jego rodzina zostali przewiezieni przez bolszewików z Tobolska do Jekaterynburga i uwięzieni w domu kupca Ipatiewa.
Powstała Turkiestańska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka.

[madohora]

1939 – W Nowym Jorku otwarto Wystawę Światową.

[madohora]

1940 – II wojna światowa: podpisano kapitulację armii norweskiej w południowej części kraju.

[madohora]

1941 – Bitwa o Atlantyk: niemiecki okręt podwodny U-552 zatopił na północnym Atlantyku brytyjski statek pasażersko-towarowy Nerissa; zginęło 207 osób.

[madohora]

1943 – Operacja Mincemeat: na plaży koło Huelvy w południowo-zachodniej Hiszpanii załoga okrętu podwodnego HMS Seraph podrzuciła zwłoki rzekomego oficera brytyjskiego ze sfałszowanymi przez kontrwywiad dokumentami, które po trafieniu w ręce Niemców miałyby ich przekonać, że alianci planują inwazję na Sardynię i Bałkany, a nie na Sycylię, która była rzeczywistym celem przygotowywanej operacji desantowej.

[madohora]

1944:
Kampania włoska: w wyniku alianckiego bombardowania miasta Alessandria zginęło 238 osób.
Wojna na Pacyfiku: amerykański atak na Truk w archipelagu Karolinów.

[madohora]

1945:
Oddziały radzieckie dotarły do galerii Kancelarii Rzeszy. Adolf Hitler desygnował na swojego następcę grossadmirala Karla Dönitza po czym wraz z żoną Ewą Braun popełnił samobójstwo.
Wyzwolono obóz koncentracyjny w Ravensbrück.

[madohora]

1948 – W trakcie konferencji w Bogocie powołano Organizację Państw Amerykańskich.

[madohora]

1953 – 18 osób zginęło w wyniku przejścia tornada nad Warner Robins w Georgii.

[madohora]

1954 – Premiera westernu Rzeka bez powrotu.

[madohora]

1957 – Rozpoczęła emisję litewska telewizja publiczna LTV.

[madohora]

1961 – Wszedł do służby pierwszy radziecki atomowy okręt podwodny K-19.

[madohora]

1966 – Anton Szandor LaVey założył Kościół Szatana.

[madohora]

1975 – Wojna wietnamska: upadek Sajgonu, stolicy Wietnamu Południowego i koniec wojny.

[madohora]

1979 – Pierwszy izraelski statek handlowy przepłynął przez Kanał Sueski.

[madohora]

1980:
Beatrycze wstąpiła na tron holenderski.
Sześciu terrorystów wtargnęło do irańskiej ambasady w Londynie i wzięło jej pracowników jako zakładników. 5 maja zakładnicy zostali uwolnieni w wyniku szturmu jednostki specjalnej Special Air Service (SAS).

[madohora]

1984 – Radziecka interwencja w Afganistanie: radziecki batalion piechoty zmotoryzowanej został zaatakowany i rozbity przez mudżahedinów w Dolinie Hazara.

[madohora]

1985 – Amerykanin Richard Bass jako pierwszy wspinacz skompletował Koronę Ziemi.

1 maja

[madohora]

[madohora]

1 maja jest 121. (w latach przestępnych 122.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 244 dni.

[madohora]

Imieniny obchodzą: Aniela, Asaf, Berta, Briok, Floryna, Izydora, Jakub, Jeremi, Jeremiasz, Józef, Julian, Lubomir, Maja, Orencjusz, Peregryn, Petronela, Tamara i Wiwald.
Celtowie – Beltane
Międzynarodowe – Święto Pracy, w Polsce święto państwowe 1 maja (w Polsce i niektórych krajach dzień wolny od pracy)
Finlandia – Vappu (dzień robotników i studentów)
Francja – Święto konwalii
Kazachstan, Samoa – Dzień Ludu
Kościół Starokatolicki Mariawitów i tradycjonalizm katolicki: Filipa i Jakuba Młodszego Apostołów
Wyspy Marshalla – Święto Konstytucji
Wspomnienia i święta w Kościele rzymskokatolickim obchodzą: św. Amator (biskup Auxerre)
św. Arigius (biskup)
św. Augustyn Schoeffler (męczennik)
św. Józef Rzemieślnik
św. Oriencjusz (biskup z Auch)
św. Peregryn Laziosi
św. Ryszard Pampuri (lekarz z zakonu bonifratrów)
bł. Wiwald (eremita)
św. Zygmunt (król Burgundii) (w polskim Kościele wspominany 2 maja)

Wydarzenia w Polsce

[madohora]

1576 – Anna Jagiellonka poślubiła na Wawelu Stefana Batorego i została wraz z nim koronowana w katedrze wawelskiej.

[madohora]

1808 – W Księstwie Warszawskim i Wolnym Mieście Gdańsku wszedł w życie Kodeks Napoleona.

[madohora]

1846 – Oddano do użytku linię kolejową łączącą Szczecin ze Stargardem Szczecińskim.

[madohora]

1864 – Powstanie styczniowe: bitwa pod Zamościem.

[madohora]

1892 – 70 tysięcy robotników rozpoczęło tzw. bunt łódzki.

[madohora]

1895 – Uruchomiono latarnię morską w Krynicy Morskiej.

[madohora]

1919 – Polska została członkiem Światowego Związku Pocztowego (UPU).

[madohora]

1921 – Senat Wolnego Miasta Gdańska przejął obowiązki i kompetencje magistratu gdańskiego, stając się równocześnie organem administracji samorządowej.

[madohora]

1925 – W nocy z 30 kwietnia/1 maja niemieccy sabotażyści wykoleili w okolicach Starogardu Gdańskiego jadący do Królewca niemiecki tranzytowy pociąg pasażerski, w wyniku czego zginęło 29 osób, a 14 zostało rannych. Celem powtarzających się niemieckich ataków na linii Chojnice-Tczew było udowodnienie, że polscy kolejarze nie potrafią zapewnić bezpiecznego ruchu pociągów.

[madohora]

1928:
Powstała Śląska Partia Socjalistyczna.
Ukazał się pierwszy numer Cechu, organu prasowego Związku Mazurów.

[madohora]

1941 – Na Stadionie Miejskim przy ul. Dolna Wilda w Poznaniu hitlerowcy utworzyli obóz pracy dla Żydów.

[madohora]

1945:
Ukazało się pierwsze wydanie czasopisma dla dzieci Świerszczyk.
W Krasnosielcu koło Makowa Mazowieckiego przeprowadzono udaną akcję odbicia 42 członków Armii Krajowej i Narodowych Sił Zbrojnych z więzienia Urzędu Bezpieczeństwa.

[madohora]

1948 – Rozpoczął się pierwszy kolarski Wyścig Pokoju.

[madohora]

1950 – Utworzono Świętokrzyski Park Narodowy.

[madohora]

1953 – W Warszawie oddano do użytku Dom Partii – siedzibę Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (obecnie Centrum Bankowo-Finansowe).

[madohora]

1954:
Otwarto Miejski Ogród Zoologiczny Wybrzeża w Gdańsku.
Zainaugurował działalność Teatr Komedia w Warszawie.

[madohora]

1955 – Powstał Zespół Filmowy "Kadr".

[madohora]

1956:
Premiera filmu Cień.
Rozpoczął pracę Telewizyjny Ośrodek Transmisyjny ze stacją nadawczą umieszczoną na Pałacu Kultury i Nauki.
Utworzono sekcję rugby Lechii Gdańsk.

[madohora]

1958 – Oficjalna prezentacja samochodu dostawczego FSC Żuk (model A 03).

[madohora]

1960 – Uruchomiono Kopalnię Węgla Kamiennego "1 Maja" w Wodzisławiu Śląskim.

[madohora]

1963 – Otwarto Muzeum Ziemi Kłodzkiej w Kłodzku.

[madohora]

1971 – Premiera filmu Kocie ślady.

[madohora]

1976 – Przy Skwerze Tadeusza Kościuszki w Gdyni ORP "Błyskawica" przejął obowiązki okrętu-muzeum od ORP "Burza".

[madohora]

1990 – Utworzono Drawieński Park Narodowy i Poleski Park Narodowy.

[madohora]

1993 – Polska uznała jurysdykcję Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

[madohora]

1999 – Dotychczasowy biskup płocki Zygmunt Kamiński mianowany arcybiskupem metropolitą szczecińsko-kamieńskim.

[madohora]

2000 – Rozpoczęto wydawanie białych tablic rejestracyjnych z flagą Polski na eurobandzie.

[madohora]

2001 – W Warszawie odbyła się Parada Równości, pierwsza w Polsce parada lesbijek i gejów.

[madohora]

2004 – Polska dołączyła do Unii Europejskiej.

01.05 Wydarzenia ze świata

[madohora]

305 – Cesarz rzymski Dioklecjan abdykował i zamieszkał w pałacu w Splicie, abdykował również współcesarz Maksymian. Nowymi augustami zostali dotychczasowi cezarowie Konstancjusz I Chlorus i Galeriusz, ich zastępcami (cezarami) Sewer II i Maximinus II Daia.

[madohora]

381 – Otwarto Sobór konstantynopolitański I, zwołany przez cesarza Teodozjusza I Wielkiego.

[madohora]

408 – Teodozjusz II został cesarzem bizantyńskim.

[madohora]

880 – W Konstantynopolu poświęcono kościół Nea Ekklesia.

[madohora]

[madohora]

1187 – Wyprawy krzyżowe: przegrana krzyżowców z Ajjubidami w bitwie u źródła Cresson.

[madohora]

1308 – Król Niemiec Albrecht I Habsburg został zamordowany przez bratanka Jana Parricidę.

[madohora]

1328 – Angielski parlament ratyfikował w Northampton traktat pokojowy między Anglią a Szkocją.

[madohora]

1356 – Cesarz Karol IV Luksemburski i król Polski Kazimierz III Wielki podpisali Układ praski, będący odnowieniem Pokoju namysłowskiego z 1348 roku.

[madohora]

1402 – Francuski żeglarz i odkrywca w służbie hiszpańskiej Jean de Béthencourt wypłynął z La Rochelle na podbój Wysp Kanaryjskich.

[madohora]

1460 – Włoski żeglarz António Noli odkrył wyspę Maio w archipelagu Wysp Zielonego Przylądka.

[madohora]

1464 – Król Anglii Edward IV York poślubił Elżbietę Woodville.

[madohora]

1519 – Franciszek z Paoli został ogłoszony świętym przez papieża Leona X.

[madohora]

1648 – VI wojna wenecko-turecka: (lub 5 maja) wojska tureckie rozpoczęły oblężenie Kandii na Krecie.

[madohora]

1650 – Przebywający na wygnaniu król Anglii Karol II Stuart i przedstawiciele szkockiego ugrupowania Covenanters podpisali Traktat z Bredy.

[madohora]

1653 – Zwycięstwo wojsk kozacko-tatarskich nad mołdawskimi w bitwie pod Popricani.

[madohora]

1707 – Anglia i Szkocja zawarły Akt Unii tworzący Wielką Brytanię.

[madohora]

1753 – Szwedzki uczony Karol Linneusz opublikował dzieło Species Plantarum, zawierające wykład jego systemu klasyfikacyjnego roślin.

[madohora]

[madohora]

1756 – W odpowiedzi na traktat prusko-brytyjski, Francja i Austria zawarły pierwszy traktat wersalski.

[madohora]

1757 – Francja i Austria zawarły tzw. drugi traktat wersalski, sojusz zaczepny skierowany przeciwko Prusom (plan rozbioru Prus w którym miały brać udział Rosja, Polska, Szwecja, Austria, Saksonia i Francja).

[madohora]

1776 – Adam Weishaupt założył Zakon iluminatów.

[madohora]

1786 – W Wiedniu odbyła się premiera opery Wolfganga Amadeusza Mozarta Wesele Figara.

[madohora]

1851 – W Londynie rozpoczęła się Wielka Wystawa Światowa.

[madohora]

1853 – Została uchwalona konstytucja Argentyny.

[madohora]

1863 – Wojna secesyjna: Kongres Skonfederowanych Stanów Ameryki przyjął nową flagę narodową.

[madohora]

1865 – Wojna paragwajska: Brazylia, Argentyna i Urugwaj zawarły sojusz w celu obalenia paragwajskiego dyktatora Francisco Solano Lópeza.

[madohora]

1869 – Na ulice Brukseli wyjechał pierwszy tramwaj konny.

[madohora]

1886 – Kulminacja strajku robotników w Chicago w kampanii na rzecz 8-godzinnego dnia pracy.

[madohora]

1888 – W Sofii otwarto ogród zoologiczny.

[madohora]

1890 – Pierwsze obchody Święta Pracy.

[madohora]

1894 – Na ulice Brukseli wyjechał pierwszy tramwaj elektryczny.

[madohora]

1896 – Otwarto Teatr Komedii w Budapeszcie.

[madohora]

1898 – Wojna amerykańsko-hiszpańska: flota amerykańska odniosła zwycięstwo w bitwie w Zatoce Manilskiej.

[madohora]

1904 – Reprezentacja Francji w piłce nożnej w swym pierwszym meczu zremisowała 3:3 w Brukseli z Belgią.

[madohora]

1908 – Założono islandzki klub sportowy Knattspyrnufélagið Fram.

[madohora]

1909:
Ustanowiono Order Miliona Słoni i Białego Parasola, odznaczenie cywilno-wojskowe królestwa Louangphrabang i królestwa Laosu.
Założono austriacki klub piłkarski SK Sturm Graz.

[madohora]

1914 – W Chinach uchwalono nową konstytucję przyznającą dyktatorską władzę prezydentowi Yuan Shikaiowi.

[madohora]

1918 – W Tokio otwarto Park Inokashira.

[madohora]

1921 – W Jaffie w rozruchach arabsko-żydowskich zginęło 95 osób, a 219 zostało rannych.

[madohora]

1922 – Aerofłot uruchomił pierwsze zagraniczne połączenie Moskwa – Królewiec.

[madohora]

1924:
Firmy Benz & Cie. i Daimler Motoren Gesellschaft podpisały pierwszą umowę o współpracy. Dwa lata później w wyniku połączenia utworzyły Daimler-Benz AG.
Na kanadyjskiej Wyspie Księcia Edwarda zniesiono ruch lewostronny.

[madohora]

1925:
Cypr oficjalnie otrzymał status kolonii brytyjskiej.
Powstała Ogólnochińska Federacja Związków Zawodowych.
Założono ekwadorski klub piłkarski Barcelona Sporting Club.

[madohora]

1929 – W trzęsieniu ziemi o sile 7,4 stopnia w skali Richtera na granicy irańsko-turkmeńskiej zginęło 3800 osób.

[madohora]

1930 – Oficjalnie zaakceptowano i ogłoszono nazwę Plutona, obecnie planety karłowatej.

[madohora]

1931 – 31. Prezydent USA Herbert Hoover dokonał otwarcia Empire State Building w Nowym Jorku.

[madohora]

1934:
W Austrii rządzący austrofaszyści kanclerza Engelberta Dollfußa uchwalili autorytarną konstytucję.
We włoskiej stoczni położono stępkę pod budowę transatlantyka MS Batory.
W Holandii powstała faszystowska ochotnicza organizacja młodzieżowa Nationale Jeugdstorm.

[madohora]

1940 – Odwołano XII Letnie Igrzyska Olimpijskie w Helsinkach.

[madohora]

1941 – Premiera filmu Obywatel Kane.

[madohora]

1942 – Wojna na Pacyfiku: Japończycy zajęli Mandalay w Birmie.

[madohora]

1945:
Magda Goebbels wraz z doktorem SS Ludwigiem Stumpfeggerem otruła sześcioro swych dzieci, a następnie udała się wraz z mężem Josephem Goebbelsem do ogrodów kancelarii, gdzie, według sprzecznych relacji Goebbels zastrzelił żonę a następnie siebie lub też obydwoje zażyłi truciznę i zostali zastrzeleni z broni maszynowej przez żołnierza SS.
Operacja berlińska: zakończyła się bitwa pod Halbe.

[madohora]

1949 – Gerard Kuiper odkrył Nereidę, jeden z księżyców Neptuna.

[madohora]

1950 – Rozpoczęła działalność Agencja Narodów Zjednoczonych dla Pomocy Uchodźcom Palestyńskim na Bliskim Wschodzie (UNRWA).

[madohora]

1953 – Rozpoczęła nadawanie Telewizja Czechosłowacka.

[madohora]

1954 – W Manili rozpoczęły się II Igrzyska Azjatyckie.

[madohora]

1955 – W Pradze odsłonięto pomnik Stalina.

[madohora]

1956:
W Japonii poinformowano o pierwszych przypadkach tzw. choroby z Minamaty, wywoływanej przez ścieki zawierające metylortęć, wypuszczane przez miejscową fabrykę tworzyw sztucznych należącą do koncernu Chisso Corporation.
Zainaugurował działalność Uniwersytet w Daegu w Korei Południowej.

[madohora]

1957:
34 spośród 35 osób na pokładzie zginęło w katastrofie samolotu Vickers Viscount w hrabstwie Hampshire w południowej Anglii.
Rozpoczęła nadawanie Telewizja Węgierska.

[madohora]

1959 – Philibert Tsiranana został pierwszym prezydentem Madagaskaru.

[madohora]

1960:
Nad ZSRR został zestrzelony amerykański samolot szpiegowski U-2 pilotowany przez Gary'ego Powersa, który został wzięty do niewoli.
Utworzono indyjskie stany Gujarat i Maharashtra.

[madohora]

1961 – Fidel Alejandro Castro Ruz oficjalnie ogłosił Kubę krajem socjalistycznym.

[madohora]

1963:
Zachodnia część Nowej Gwinei została przyłączona do Indonezji jako Irian Zachodni.
Zalman Szazar został prezydentem Izraela.

[madohora]

1964 – Napisano i uruchomiono pierwszy program w języku programowania BASIC.

[madohora]

1965 – W chińskiej prowincji Junnan znaleziono 2 zęby Człowieka z Yuanmou sprzed 1,7 mln lat.

[madohora]

1967:
Anastasio Somoza Debayle został prezydentem Nikaragui.
Dokonano oblotu holenderskiego samolotu pasażerskiego Fokker F28.
W Las Vegas odbył się ślub Elvisa Presleya i Priscilli Beaulieu.

[madohora]

1971 – Rozpoczął działalność amerykański operator pociągów pasażerskich Amtrak.

[madohora]

1972 – W Liberii zniesiono południkową strefę czasową UTC-0:44.

[madohora]

1977 – Na Placu Taksima w Stambule w starciach demonstrantów pierwszomajowych z policją zginęło 36 osób.

[madohora]

1978:
Japończyk Naomi Uemura jako pierwszy samotnie zdobył biegun północny.
Napisano i wysłano pierwszy spam internetowy.

[madohora]

1979:
Jonathan Motzfeldt został pierwszym premierem Grenlandii.
Proklamowano autonomiczną, stowarzyszoną z USA Republikę Wysp Marshalla.

[madohora]

1982 – Wojna o Falklandy-Malwiny: brytyjski atak lotniczy na stolicę archipelagu Stanley (Puerto Argentino).

[madohora]

1985 – Prezydent USA Ronald Wilson Reagan nałożył embargo handlowe na Nikaraguę.

[madohora]

1987 – Papież Jan Paweł II beatyfikował Edytę Stein.

[madohora]

1988 – Niemiecki pociąg ICE V ustanowił światowy rekord prędkości (406,9 km/h).

[madohora]

1989 – W wyborach prezydenckich w Paragwaju zwyciężył w I turze generał Andrés Rodríguez.

[madohora]

1990 – Władze chińskie zniosły wprowadzony w marcu 1989 roku stan wojenny w Tybecie.

[madohora]

1991 – W stulecie encykliki Leona XIII Rerum Novarum Jan Paweł II wydał encyklikę Centesimus annus.

[madohora]

1993 – W dokonanym przez Tamilskich Tygrysów zamachu bombowym podczas parady pierwszomajowej w Kolombo zginęły 24 osoby, w tym prezydent Sri Lanki Ranasinghe Premadasa.

[madohora]

1994 – W wypadku podczas wyścigu o Grand Prix San Marino na torze Imola zginął Brazylijczyk Ayrton Senna da Silva.

[madohora]

1995 – Chorwacka armia i policja wkroczyły do zachodniej Slawonii i w ciągu kilku dni zajęły całe jej terytorium, zabijając około 200 Serbów.

[madohora]

1997 – Opozycyjna Partia Pracy Tony'ego Blaira wygrała wybory parlamentarne w Wielkiej Brytanii.

[madohora]

2000 – 42. Prezydent USA Bill Clinton nakazał wyłączenie sygnału zakłócającego S/A (Selective Availability) w systemie GPS, dzięki czemu dokładność określania pozycji dla cywilnych użytkowników wzrosła ze 100 do 20 metrów.

[madohora]

2003:
W trzęsieniu ziemi w tureckim mieście Bingöl zginęło 176 osób, a 520 zostało rannych.
Został przedstawiony plan pokojowy dla Bliskiego Wschodu.

[madohora]

2004:
Polska i 9 innych państw zostało oficjalnie przyjętych do Unii Europejskiej.
Stabilizacja Iraku: wycofaniem wojsk amerykańskich zakończyła się I bitwa o Faludżę, bastion sunnickich ekstremistów i terrorystów z Al-Kaidy.

[madohora]

2005 – Powstała niezależna agencja Frontex przeznaczona do ochrony granic zewnętrznych Unii Europejskiej z siedzibą w Warszawie.

[madohora]

2006 – Prezydent Evo Morales Ayma wydał dekret o nacjonalizacji wydobycia boliwijskiego gazu ziemnego.

[madohora]

2007 – Saint Lucia i Tajwan nawiązały stosunki dyplomatyczne.

[madohora]

2008:
32 osoby zginęły, a 75 zostało rannych w podwójnym zamachu bombowym w irackim mieście Balad Ruz.
W Chinach otwarto najdłuższy morski most przez Zatokę Hangzhou (36 km).

[madohora]

2010:
Na Times Square na nowojorskim Manhattanie policja rozbroiła domowej roboty bombę podłożoną w samochodzie. Sprawcę pochodzenia afgańskiego aresztowano w samolocie mającym odlecieć do Europy.
Otwarto Port lotniczy King Shaka pod Durbanem w Republice Południowej Afryki.
W Szanghaju rozpoczęła się wystawa światowa Expo 2010.

[madohora]

2011:
Operacja Trójząb Neptuna: 44. prezydent USA Barack Hussein Obama poinformował o śmierci Usamy ibn Ladina, ukrywającego się w miejscowości Abbottabad w Pakistanie. Przywódca Al-Kaidy został zabity 2 maja wg czasu pakistańskiego podczas akcji przeprowadzonej przez oddział specjalny Navy SEALs - DEVGRU (Team Six).
W Watykanie papież Benedykt XVI beatyfikował swego poprzednika Jana Pawła II.

01.05 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1866 – Stanisław Patek, polski prawnik, adwokat, dyplomata, minister (zm. 1944)

[madohora]

1876 – Marian Malinowski, polski polityk, działacz niepodległościowy i socjalistyczny, minister (zm. 1948)

[madohora]

1898 – Władysław Goral, polski duchowny katolicki, biskup lubelski (zm. 1945)

[madohora]

1899 – Stanisław Skarżyński, polski lotnik (zm. 1942)

[madohora]

1900 – Aleksander Wat, polski pisarz (zm. 1967)

[madohora]

1908 – Krystyna Skarbek, polska agentka brytyjskiej tajnej służby SOE (zm. 1952)

[madohora]

1909 – Zbigniew Uniłowski, polski pisarz (zm. 1937)

[madohora]

1911 – Leon Majman, polski dyplomata, działacz robotniczy, więzień polityczny (zm. 2007)

[madohora]

1912 – Anna Dylikowa, polska geograf (zm. 2000)

[madohora]

1914 – Mieczysław Wałęga, polski dowódca wojskowy, oficer, generał brygady, żołnierz AK, działacz emigracyjny (zm. 2009)

[madohora]

1922 – Jan Wiktor Wiśniewski, polski piłkarz

[madohora]

1926 – Janina Hertz, polska pisarka (zm. 1993)

[madohora]

1928 – Mirosław Milewski, polski polityk, minister spraw wewnętrznych (zm. 2008)

[madohora]

1929 Stanisław Mikulski, polski aktor

[madohora]

1931 – Elwira Seroczyńska, polska łyżwiarka szybka (zm. 2004)

[madohora]

1935 – Jacek Pankiewicz, polski pisarz

[madohora]

1938 – Stanisław Musiał, polski jezuita (zm. 2004)

[madohora]

1940 Edward Redliński, polski pisarz

[madohora]

1941 – Kampania śródziemnomorska: brytyjski niszczyciel HMS Jersey wszedł na niemiecką minę magnetyczną i zatonął przy wejściu do portu La Valetta na Malcie; zginęło 2 oficerów i 33 marynarzy.

[madohora]

1941 – Edward Ozorowski, polski duchowny katolicki, arcybiskup diecezji białostockiej

[madohora]

1944 – Józef Serafin, polski organista, pedagog

[madohora]

1947:
Grażyna Barszczewska, polska aktorka
Krzysztof Knittel, polski kompozytor

[madohora]

1948 – Tadeusz Huk, polski aktor

[madohora]

1949 – Stanisław Zając, polski adwokat, polityk, senator (zm. 2010)

[madohora]

1950: Józef Giergielewicz, polski powieściopisarz

[madohora]

1951 – Michał Kwieciński, polski scenarzysta, reżyser, producent filmowy

[madohora]

1953 Joanna Szczepkowska, polska aktorka, pisarka, felietonistka

[madohora]

1954 Zygmunt Chajzer, polski prezenter radiowy i telewizyjny

[madohora]

1955:
Andrzej Śmietanko, polski polityk
Andrzej Wojtyła, polski lekarz, polityk

[madohora]

1958 Paweł Binkowski, polski aktor, lektor

[madohora]

1959 Jan Szul, polski dziennikarz

[madohora]

1962 Aleksander Grad, polski inżynier geodeta, polityk, poseł na Sejm RP, minister skarbu państwa

[madohora]

1963 Jarosław Sellin, polski dziennikarz, polityk

[madohora]

1970Beata Jankowska-Tzimas, polska aktorka

[madohora]

1971 Artur Kohutek, polski płotkarz

[madohora]

1978 – Daniel Wołodźko, polski dziennikarz (zm. 2008)

[madohora]

1980:
Jacek Dehnel, polski pisarz, tłumacz, malarz
Michał Filipiak, polski aktor
Radosław Wróblewski, polski piłkarz

[madohora]

1983 – Krzysztof Aleksander Janczak, polski kompozytor, aranżer, muzykolog

[madohora]

1984 Joanna Sakowicz, polska tenisistka

[madohora]

1991 – Bartosz Salamon, polski piłkarz

01.05 Zmarli Polacy

[madohora]

1940 – Świętopełk Karpiński, polski poeta (ur. 1909)

[madohora]

1988 Tadeusz Bejm, polski polityk, minister (ur. 1929)

[madohora]

1989 – Edward Ochab, polski polityk, minister administracji i rolnictwa, I sekretarz KC PZPR, przewodniczący Rady Państwa (ur. 1906)

[madohora]

1997 Dobrosław Mater, polski aktor (ur. 1927)

[madohora]

2007 – Andrzej Bulski, polski dziennikarz (ur. 1962)

[madohora]

2009 Tadeusz Mierzejewski, polski działacz kulturalny, współtwórca Teatru Nowego w Łodzi (ur. 1925)

[madohora]

2010 Zygmunt Kamiński, polski duchowny katolicki, biskup szczecińsko-kamieński (ur. 1933)

[madohora]

2011 Henryk Ostach, polski duchowny katolicki, teolog, pszczelarz, prezes honorowy Polskiego Związku Pszczelarskiego (ur. 1924)

2 maja

[madohora]

[madohora]

2 maja jest 122. (w latach przestępnych 123.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 243 dni.
Imieniny obchodzą: Anatol, Atanazy, Borys, Cyriak, Częstowoj, Eksuperiusz, Gwalbert, Teodulf, Walbert, Waldebert, Walenty, Walentyn, Walter, Zoe, Zygmunt i Zygmunta.
dawn. Dziady – wiosenne, słowiańskie święto upamiętniające zmarłych
Iran, Indonezja – Dzień Nauczyciela
Polska: Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej
Dzień Polonii i Polaków za Granicą
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1][2], obchodzą: św. Antonin Pierozzi (dominikanin)
św. Atanazy Wielki (ojciec i doktor Kościoła)
św. Józef Maria Rubio Peralta (ksiądz)
św. Józef Nguyễn Văn Lựu ze 117 męczenników wietnamskich
św. Zygmunt I Burgundzki (król i męczennik) (w polskim Kościele; na świecie 1 maja)

02.05 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1417 – W Sanoku odbył się ślub króla Władysława II Jagiełły z jego trzecią żoną Elżbietą z Pileckich, wdową po kasztelanie nakielskim Wincentym Granowskim. Ślubu udzielił abp lwowski Jan z Rzeszowa.

[madohora]

1447 – Kazimierz Jagiellończyk wydał w Wilnie przywilej gwarantujący nienaruszalność terytorium Litwy, co stanowiło odrzucenie polskich roszczeń do Wołynia i Podola Wschodniego.

[madohora]

1703 – III wojna północna: zdecydowane zwycięstwo Szwedów nad wojskami saskimi w bitwie pod Pułtuskiem.

[madohora]

1720 – Król August II Mocny nadał prawa miejskie Suwałkom.

[madohora]

1792 – Założono cmentarz ewangelicko-augsburski w Warszawie.

[madohora]

1809 – Wojna polsko-austriacka: w nocy z 2/3 maja wojska polskie odniosły zwycięstwo w bitwie pod Ostrówkiem.

[madohora]

1895 – Bolesław Prus ukończył pisanie powieści historycznej Faraon.

[madohora]

1915 – I wojna światowa: rozpoczęła się bitwa pod Gorlicami zwana "Małym Verdun". Niemcy i Austriacy przełamali front rosyjski.

[madohora]

1919:
Hugh S. Gibson został ambasadorem Stanów Zjednoczonych w Polsce.
Sekcja Marynarki przy Ministerstwie Spraw Wojskowych została przekształcona w Departament dla Spraw Morskich.

[madohora]

1921 – Wybuchło III powstanie śląskie.

[madohora]

1924 – Oddano do użytku Elektrownię Wodną Wrocław I.

[madohora]

1940 – II wojna światowa: do obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen wyjechał pierwszy transport więźniów z Pawiaka.

[madohora]

1952:
Wprowadzono reglamentację mydła i proszków do prania.
W Warszawie rozpoczęto budowę Pałacu Kultury i Nauki.

[madohora]

1954 – Zainaugurował działalność Studencki Teatr Satyryków.

[madohora]

1970 – Otwarto Stadion im. Ojca Władysława Augustynka w Nowym Sączu.

[madohora]

1974 – Otwarto Port lotniczy w Gdańsku.

[madohora]

1979 – Polska pokonała Holandię 2:0 w rozegranym na Stadionie Śląskim meczu eliminacyjnym do piłkarskich mistrzostw Europy.

[madohora]

1988:
Premiera komedii filmowej Kingsajz.
Rozpoczął się strajk w Stoczni Gdańskiej.

[madohora]

1989 – Szwedzka pisarka Astrid Lindgren otrzymała tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Warszawskiego.

[madohora]

1994 – 32 osoby zginęły, a 43 zostały ranne w katastrofie autobusu pod Gdańskiem.

[madohora]

2004:
Po raz pierwszy obchodzono w Polsce Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej.
Został powołany pierwszy rząd Marka Belki.

[madohora]

2006 – Powołano Muzeum Historii Polski w Warszawie.

[madohora]

2007 – Piotr Libera - synek z Szopienic otrzymał nominację na urząd biskupa płockiego.

02.05 Wydarzenia na świecie

[madohora]

1312 – Papież Klemens V bullą Ad providam rozwiązał zakon templariuszy.

[madohora]

1368 – Wojna duńsko-hanzeatycka: 2 tys. marynarzy Hanzy zdobyło i całkowicie zburzyło Kopenhagę.

[madohora]

1450 – Została odkryta Graciosa w archipelagu Azorów.

[madohora]

1497 – John Cabot wypłynął z Bristolu do Ameryki Północnej w celu znalezienia Przejścia Północno-Zachodniego.

[madohora]

1536 – Anna Boleyn, druga żona króla Anglii Henryka VIII, została aresztowana i osadzona w Tower of London.

[madohora]

1568 – Królowa Szkotów Maria I Stuart uciekła z zamku na jeziorze Loch Leven, gdzie była uwięziona przez zbuntowanych lordów.

[madohora]

1611 – Została wydana Biblia Króla Jakuba, protestanckie, angielskie tłumaczenie Biblii zamówione na potrzeby Kościoła Anglii przez króla Jakuba I.

[madohora]

1656 – Pożar zniszczył niemiecki Akwizgran.

[madohora]

1668 – W Akwizgranie podpisano traktat pokojowy kończący francusko-hiszpańską wojnę dewolucyjną.

[madohora]

1670 – Została ufundowana Kompania Zatoki Hudsona.

[madohora]

1762 – Podpisano pokój rosyjsko-pruski.

[madohora]

1798 – Zwycięstwo wojsk francuskich nad szwajcarskimi w bitwie pod Torhenturm.

[madohora]

1803 – Francja sprzedała Stanom Zjednoczonym Luizjanę.

[madohora]

1808 – Wybuch powstania w Madrycie przeciwko francuskim okupantom rozpoczął wojnę o niepodległość Hiszpanii.

[madohora]

1813 – VI koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk francuskich nad rosyjsko-pruskimi w bitwie pod Lützen.

[madohora]

1815 – Wojna austriacko-naepolitańska: rozpoczęła się bitwa pod Tolentino.

[madohora]

1866 – Wojna Chile i Peru z Hiszpanią: zwycięstwo wojsk peruwiańskich nad flotą hiszpańską blokującą port Callao.

[madohora]

1869 – Otwarto paryską salę koncertową Folies Bergère.

[madohora]

1876 – Bułgarzy wzniecili antytureckie powstanie kwietniowe (20 kwietnia wg kalendarza juliańskiego).

[madohora]

1879 – Powstała Hiszpańska Socjalistyczna Partia Robotnicza (PSOE).

[madohora]

1889 – Został zawarty Traktat w Ucialli pomiędzy Włochami a Abisynią, który regulował stosunki dyplomatyczne i częściowo gospodarcze pomiędzy stronami.

[madohora]

1894 – Oficjalnie otwarto Royal College of Music w Londynie.

[madohora]

1896 – Otwarto pierwszy odcinek metra w Budapeszcie.

[madohora]

1906 – W Atenach zakończyła się nieoficjalna Olimpiada Letnia.

[madohora]

1918 – General Motors kupił Chevrolet Motor Company.

[madohora]

1919 – Zlikwidowano Bawarską Republikę Rad.

[madohora]

1920 – We włoskim Viareggio karabinier zastrzelił w trakcie meczu kibica miejscowej drużyny piłkarskiej, co doprowadziło do wybuchu rewolty i ogłoszenia "Republiki Viareggio". Po przybyciu do miejscowego portu okrętu wojennego rebelianci skapitulowali.

[madohora]

1927 – Przyjęto flagę Alaski.

[madohora]

1933 – W Niemczech zostały zlikwidowane związki zawodowe.

[madohora]

1935 – Francja i ZSRR zawarły układ o wzajemnej pomocy.

[madohora]

1936 – II wojna włosko-abisyńska: wobec zbliżania się wojsk włoskich do Addis Abeby cesarz Haile Selassie I uciekł za granicę.

[madohora]

1937 – Reprezentacja Polski w koszykówce mężczyzn zadebiutowała w Mistrzostwach Europy, przegrywając w Rydze z Francją 24:29.

[madohora]

1938 – Adolf Hitler spisał swój testament.

[madohora]

1940 – Papież Pius XII kanonizował Gemmę Galgani.

[madohora]

1945:
Operacja berlińska: Armia Czerwona wraz z oddziałami 1. Armii Wojska Polskiego zdobyła Berlin. Polacy zawiesili sztandar na Siegessäule.
Wojska brytyjskie zdobyły Eutin (Szlezwik-Holsztyn).

[madohora]

1950 – Francja przekazała Indiom miasto Chandernagore, część Indii Francuskich.

[madohora]

1953:
43 osoby zginęły w katastrofie brytyjskiego samolotu de Havilland Comet w Bengalu Zachodnim (Indie).
Husajn ibn Talal został koronowany na króla Jordanii.

[madohora]

1958 – Zakończono budowę pagody Xá Lợi w stolicy Wietnamu Południowego Sajgonie (obecnie Ho Chi Minh).

[madohora]

1962 – Brian Jones zamieścił ogłoszenie w czasopiśmie muzycznym Jazz News o naborze muzyków do nowo powstającego zespołu (The Rolling Stones).

[madohora]

1964:
Chińscy himalaiści dokonali pierwszego wejścia na ośmiotysięcznik Sziszapangma.
Wojna wietnamska: północnowietnamscy nurkowie umieścili i zdetonowali ładunek wybuchowy na kadłubie zakotwiczonego w Sajgonie amerykańskiego lotniskowca USS Card, w wyniku czego osiadł on na głębokości 6 metrów.

[madohora]

1968:
Wystartował Channel 1, pierwszy kanał telewizyjny w Izraelu.
Wystartował drugi kanał rumuńskiej telewizji publicznej TVR2.

[madohora]

1969 – Brytyjski transatlantyk RMS Queen Elizabeth 2 wyruszył w swój dziewiczy rejs do Nowego Jorku.

[madohora]

1970 – Doszło do rozłamu w Luksemburskiej Socjalistycznej Partii Robotniczej.

[madohora]

1972 – 91 górników zginęło w wyniku pożaru w kopalni węgla kamiennego między miastami Kellogg i Wallace w amerykańskim stanie Idaho.

[madohora]

1980 – Rozpoczęła się 5. podróż apostolska Jana Pawła II, do sześciu krajów afrykańskich.

[madohora]

1982 – Wojna o Falklandy-Malwiny: brytyjski okręt podwodny zatopił argentyński krążownik ARA General Belgrano; zginęło 321 marynarzy.

[madohora]

1986 – Miał miejsce tragiczny wypadek podczas Rajdu Korsyki, w którym zginął fiński kierowca Henri Toivonen oraz jego włoski pilot Sergio Cresto. Po tej tragedii FISA podjęła decyzję o zlikwidowaniu Grupy B.

[madohora]

1989 – Władze węgierskie zniosły restrykcje dotyczące ruchu granicznego z Austrią.

[madohora]

1990 – Árpád Göncz został prezydentem Węgier.

[madohora]

1992 – Podpisano porozumienie o utworzeniu Europejskiego Obszaru Gospodarczego

[madohora]

1995 – Wojna w Chorwacji: dzień po rozpoczęciu chorwackiej inwazji na zachodnią Slawonię Serbowie dokonali ostrzału Zagrzebia, w wyniku którego zginęło 7 osób, a 175 zostało rannych.

[madohora]

1997 – Tony Blair został premierem Wielkiej Brytanii.

[madohora]

1999
: Operacja "Allied Force": amerykański F-16 został zestrzelony pociskiem Igła przez jugosłowiańską obronę przeciwlotniczą.
Mireya Moscoso jako pierwsza kobieta wygrała wybory prezydenckie w Panamie.

[madohora]

2004:
Martin Torrijos wygrał wybory prezydenckie w Panamie.
Około 700 osób zginęło w starciach między chrześcijanami i muzułmanami w nigeryjskim mieście Yelwa.

[madohora]

2005 – Wystartował czeski kanał informacyjny telewizji publicznej ČT24.

[madohora]

2006 – W więzieniu federalnym w Ohio, w trakcie egzekucji zastrzykiem trucizny mordercy Josepha Lewisa Clarka, personel nie był w stanie wkłuć się do drugiej żyły wciąż przytomnego skazańca, co opóźniło egzekucję o kilkadziesiąt minut.

[madohora]

2008:
Minister obrony Sudanu Południowego Dominic Dim Deng i 23 inne osoby zginęły w katastrofie samolotu Beechcraft 1900C w mieście Rumbek.
Nad Birmą przetoczył się cyklon Nargis, zabijając kilkadziesiąt tysięcy osób.
Po kilku tysiącach lat uśpienia wybuchł chilijski wulkan Chaitén.

[madohora]

2011 – Przywódca Al-Kaidy Osama bin Laden został zabity przez amerykańskie siły specjalne w swej kryjówce w willi na przedmieściach pakistańskiego Islamabadu (1 maja wg czasu amerykańskiego).

02.05 Urodzili się

[madohora]

1846 – Zygmunt Noskowski, polski kompozytor, dyrygent, pedagog, publicysta (zm. 1909)

[madohora]

1860 Zygmunt Jasiński, polski inżynier budownictwa, minister kolei żelaznych (zm. 1939)

[madohora]

1902 Kazimierz Zarankiewicz, polski matematyk (zm. 1959)

[madohora]

1907 – Maria Ukniewska, polska prozaik, tancerka rewiowa (zm. 1962)

[madohora]

1916 – Wacław Kowalski, polski aktor (zm. 1990)

[madohora]

1925 – Antoni Słociński, polski aktor

[madohora]

1931 Wiesław Wiśniewski, polski astronom (zm. 1994)

[madohora]

1932: '
Jerzy Lileyko, polski historyk sztuki, profesor KUL (zm. 2009)
Bogdan Loebl, polski pisarz, autor tekstów piosenek

[madohora]

1936 Zygmunt Łakomiec, polski polityk, minister (zm. 1984)

[madohora]

1939 – Stanisław Ciosek, polski polityk, minister, dyplomata

[madohora]

1942:
Bogusław Kaczyński, polski dziennikarz, publicysta i krytyk muzyczny, znawca savoir-vivre
Wojciech Pszoniak, polski aktor

[madohora]

1949 – Zygmunt Kalinowski, polski piłkarz, bramkarz

[madohora]

1950 Ryszard Pokorski, polski muzyk, kompozytor

[madohora]

1953
Lech Janerka, polski muzyk rockowy
Piotr Mokrosiński, polski operator filmowy

[madohora]

1957 Sławomir Tkaczyk, polski komandor

[madohora]

1958 Małgorzata Ostrowska, polska piosenkarka

[madohora]

1960: Ewa Borzęcka, polska reżyser filmów dokumentalnych

[madohora]

1964
Jacek Perkowski, polski gitarzysta zespołu T.Love
Jarosław Zyskowski, polski koszykarz, trener koszykarski

[madohora]

1966 – Mariusz Grabowski, polski polityk

[madohora]

1972:
Krzysztof Kieliszkiewicz, polski gitarzysta basowy grupy Lady Pank
Norbi, polski wokalista

[madohora]

1973 Piotr Szybilski, polski koszykarz

[madohora]

1976 – Piotr Gierczak, polski piłkarz

[madohora]

1977:
Marlena Mieszała, polska siatkarka
Monika Sewioło, polska piosenkarka

[madohora]

1979: Tomasz Ciesielski, polski piłkarz

[madohora]

1980 Monika Michalik, polska zapaśniczka

[madohora]

1983: Dominika Koczorowska, polska siatkarka

02.05 Zmarli Polacy

[madohora]

1467 – Piotr z Oporowa, polski urzędnik i polityk (ur. ok. 1405)

[madohora]

1826 – Antoni Malczewski, polski poeta (ur. 1793)

[madohora]

1879 – Michał Chodźko, polski poeta, publicysta (ur. 1808)

[madohora]

1881 – Anna Pustowójtówna, powstaniec styczniowy, działaczka na emigracji (ur. 1838)

[madohora]

1951 – Henryk Strasburger, polski prawnik, ekonomista, polityk, minister (ur. 1887)

[madohora]

1955 – Tadeusz Jarecki, polski dyrygent i kompozytor (ur. 1889)

[madohora]

1973 – Janusz Star, polski reżyser filmowy, aktor (ur. 1896)

[madohora]

1981 – Wacław Barcikowski, polski działacz państwowy i polityczny, prawnik (ur. 1887)

[madohora]

1991 – Tadeusz Ruebenbauer, polski genetyk, hodowca roślin (ur. 1909)

[madohora]

1992 – Stefan Kieniewicz, polski historyk (ur. 1907)

[madohora]

1999 Włodzimierz Sokorski, polski działacz polityczny, pisarz i publicysta (ur. 1908)

[madohora]

2005: Lew Leon Bukowiecki, polski krytyk filmowy, dziennikarz (ur. 1916)

[madohora]

2006 – Małgorzata Starowieyska, polska malarka, performerka, scenograf, choreografka (ur. 1953)

[madohora]

2008 – Wojciech Dzieduszycki, polski aktor, śpiewak, dyrygent, dziennikarz, autor tekstów kabaretowych, działacz kulturalny (ur. 1912)

[madohora]

2009 Konrad Łapin, polski pisarz, poeta, radiowiec (ur. 1915)

3 maja

[madohora]

[madohora]

3 maja jest 123. (w latach przestępnych 124.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 242 dni.
Imieniny obchodzą: Aleksander, Alodia, Antonina, Anika, Diodor, Diodora, Juwenalis, Leonia, Maria, Mariola, Maura, Piotr, Świętosława, Teodulf, Tymoteusz, Wirzchosława i Wiola.
Japonia – Święto Konstytucji (Kenpo Kinenbi)
Kościół Starokatolicki Mariawitów w RP: Podwyższenie Krzyża Świętego (Uroczystość Znalezienia Krzyża Świętego)
Litwa – Święto Narodowe Trzeciego Maja
Międzynarodowe:
Międzynarodowy Dzień Astmy i Alergi
Światowy Dzień Wolności Pras (ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 1993)
Polska – Święto Narodowe Trzeciego Maja (dzień wolny od pracy)
Wspomnienia i święta Kościoła katolickiego,:
św. Aleksander I (papież)
św. Ansfryd (biskup)
bł. Edward Józef Rosaz (biskup)
św. Juwenalis (biskup Narni)
Najświętsza Maryja Panna Królowa Polski (Kościół katolicki w Polsce, uroczystość liturgiczna głównej patronki Polski)

[madohora]

1285 – W bitwie pod Bogucicami książę krakowski i sandomierski Leszek Czarny pokonał księcia mazowiecko-czerskiego Konrada II czerskiego.

[madohora]

1656 – Potop szwedzki: Szwedzi zdobyli zamek w Gołańczy i wymordowali jego załogę.

[madohora]

1660 – W Oliwie zawarto pokój pomiędzy Polską a Szwecją, na mocy którego król Jan II Kazimierz Waza zrzekł się praw do tronu szwedzkiego, a Polska zatrzymała część Inflant.

[madohora]

1661 – Jan Heweliusz przeprowadził obserwację przejścia Merkurego na tle tarczy Słońca.

[madohora]

1791 – Uchwalono Konstytucję 3 Maja.

[madohora]

1815 – Powstała Rzeczpospolita Krakowska (Wolne Miasto Kraków).

[madohora]

1819 – Walerian Łukasiński utworzył w Warszawie Wolnomularstwo Narodowe.

[madohora]

1842 – Pożar strawił 45% zabudowań Bełchatowa.

[madohora]

1916 – Za zgodą władz niemieckich w Warszawie odbyła się pierwsza od 1830 roku legalna manifestacja patriotyczna.

[madohora]

1927 – Na antenie rozgłośni poznańskiej Polskiego Radia została wyemitowana po raz pierwszy w Polsce reklama radiowa.

[madohora]

1938 – Otwarto port rybacki we Władysławowie.

[madohora]

1939 – Została uruchomiona Elektrownia Stalowa Wola.

[madohora]

1940 – Hitlerowcy utworzyli getto w Tomaszowie Mazowieckim.

[madohora]

1943:
53 osoby zginęły w ataku bandy ukraińskiej na wieś Kuty na Wołyniu.
Organizacja harcerska "Wawer" nadała w Warszawie propagandową audycję megafonową.

[madohora]

1944:
Powołano Krajową Radę Ministrów.
W nocy z 3 na 4 maja oddział Osjana zaatakował warszawskie lotnisko Młociny niszcząc 5 samolotów Ju 52, a kilka innych uszkadzając.

[madohora]

1946:
Oddział NSZ pod dowództwem Henryka Flame przejął kontrolę nad miastem Wisła i urządził w niej defiladę.
W Krakowie rozpędzono przy użyciu wojska manifestację patriotyczną.

[madohora]

1952 – Legionowo uzyskało prawa miejskie.

[madohora]

1957 – Powstało Towarzystwo Krzewienia Kultury Fizycznej (TKKF).

[madohora]

1960 – W Szczecinie odsłonięto pomnik Adama Mickiewicza.

[madohora]

1966:
Na Jasnej Górze w Częstochowie odbyły się uroczyste obchody Tysiąclecia Chrztu Polski.
Premiera filmu Niekochana.

[madohora]

1969 – Polska ratyfikowała Układ o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej.

[madohora]

1978 – Uruchomiono seryjną produkcję samochodu osobowego FSO Polonez.

[madohora]

1988 – Utworzono Papieski Wydział Teologiczny w Warszawie.

[madohora]

1991 – Na Grobie Nieznanego Żołnierza odsłonięto 14 kolejnych tablic przedstawiających miejsca bitew. Dwie tablice poświęcono lotnikom i marynarzom.

[madohora]

1993 – Prezydent RP Lech Wałęsa nadał papieżowi Janowi Pawłowi II pierwszy po reaktywacji w 1992 roku Order Orła Białego.

[madohora]

1994 – Premiera filmu Zawrócony.

[madohora]

1995 – Polska i Arabia Saudyjska nawiązały stosunki dyplomatyczne.

[madohora]

2007 – Uruchomiono kanał tematyczny TVP Historia.

[madohora]

2009 – Odbył się pierwszy Silesia Marathon wiodący ulicami miast Górnego Śląska.

[madohora]

2011 – Atak zimy w wielu regionach kraju.

03.05 Wydarzenia na świecie

[madohora]

996 – Grzegorz V został papieżem.

[madohora]

1241 – W czasie walk o władzę w Lombardii flota cesarza niemieckiego Fryderyka II Hohenstaufa pokonała flotę papieską w bitwie koło wyspy Montecristo.

[madohora]

1469 – Jerzy z Podiebradów został w Ołomuńcu koronowany na króla Czech.

[madohora]

1481 – W trzęsieniu ziemi na wyspie Rodos na Morzu Egejskim zginęło około 30 tys. osób.

[madohora]

1491 – Władca Konga Nzinga Nkuwu został ochrzczony przez Portugalczyków i przyjął imię Jan I.

[madohora]

1497 – Poświęcono klasztor Certosa di Pavia we Włoszech.

[madohora]

1512 – Rozpoczął się Sobór laterański V.

[madohora]

1515 – Portugalski żeglarz, odkrywca i zdobywca Alfonso de Albuquerque zajął wyspę Ormuz w Zatoce Perskiej.

[madohora]

1621 – Angielski filozof, prawnik i polityk Francis Bacon został oskarżony o korupcję i pozbawiony stanowiska Lorda Kanclerza.

[madohora]

1645 – Wojna trzydziestoletnia: wojska szwedzkie rozpoczęły oblężenie Brna.

[madohora]

1715 – Pierwsze od 1140 roku całkowite zaćmienie Słońca widoczne w Londynie, obserwowane i badane przez Edmunda Halleya.

[madohora]

1720 – Fryderyk I Heski został koronowany na króla Szwecji.

[madohora]

1765 – W Filadelfii założono pierwszą amerykańską szkołę medyczną.

[madohora]

1798 – I Legia generała Jana Henryka Dąbrowskiego wkroczyła do Rzymu.

[madohora]

1802 – Waszyngton uzyskał prawa miejskie.

[madohora]

1808:
Wojna rosyjsko-szwedzka: kapitulacja szwedzkiej twierdzy Sveaborg.
Wojny napoleońskie w Hiszpanii i Portugalii: Francuzi rozstrzelali kilkuset powstańców madryckich.

[madohora]

1810 – Angielski poeta i dramaturg George Gordon Byron pokonał wpław cieśninę Dardanele, aby udowodnić prawdziwość mitu o Hero i Leandrze.

[madohora]

1815:
Decydujące zwycięstwo wojsk austriackich nad neapolitańskimi w bitwie pod Tolentino.
Na kongresie wiedeńskim zawarto układ w sprawie utworzenia Królestwa Polskiego.

[madohora]

1830 – W Anglii rozpoczęła działalność pierwsza regularna kolejowa linia pasażerska.

[madohora]

1837 – Założono Uniwersytet Narodowy im. Kapodistriasa w Atenach (jako Uniwersytet Ottoński).

[madohora]

1849 – Wiosna Ludów: w Dreźnie wybuchło powstanie pod wodzą Michaiła Bakunina.

[madohora]

1860 – Karol XV został koronowany na króla Szwecji.

[madohora]

1886 – Koniec strajku w fabryce maszyn rolniczych McCormick w Chicago. Błędnie podawaną datą jest 1 maja.

[madohora]

1887 – W wyniku eksplozji w kopalni węgla kamiennego w Nanaimo w kanadyjskiej prowincji Kolumbia Brytyjska zginęło 150 górników.

[madohora]

1891 – Powstał duński klub piłkarski Vejle BK.

[madohora]

1899 – W Budapeszcie został założony klub sportowy Ferencvárosi TC.

[madohora]

1901 – W wyniku pożaru miasta Jacksonville na Florydzie zginęło 7 osób, zostało zniszczonych 2368 budynków, a około 10 tys. osób straciło dach nad głową.

[madohora]

1905 – Założono niemiecki klub piłkarski Arminia Bielefeld.

[madohora]

1913 – Wszedł do kin pierwszy pełnometrażowy indyjski film fabularny Raja Harishchandra.

[madohora]

1915 – I wojna światowa: Włochy zerwały Trójprzymierze z Niemcami i Austro-Węgrami.

[madohora]

1916 – Na dziedzińcu więzienia w Dublinie Brytyjczycy rozstrzelali 16 przywódców powstania wielkanocnego.

[madohora]

1919 – Założono słowacki klub sportowy Slovan Bratysława.

[madohora]

1920:
Mustafa Kemal Atatürk został pierwszym premierem Republiki Tureckiej.
Wyprawa kijowska: polscy żołnierze wjechali do Kijowa zdobycznym tramwajem, biorąc do niewoli oficera Armii Czerwonej, po czym się wycofali.

[madohora]

1921 – Powstała Irlandia Północna.

[madohora]

1924 – Założono portugalski klub piłkarski Gil Vicente F.C.

[madohora]

1928 – Pod Jinanem, w czasie ekspedycji północnej chińskiego Kuomintangu doszło do bitwy z wojskami japońskimi przysłanymi do ochrony japońskiej osady.

[madohora]

1934 – Wszedł do służby największy wówczas na świecie francuski okręt podwodny Surcouf.

[madohora]

1935 – Rewda w Rosji uzyskała prawa miejskie.

[madohora]

1936 – Front Ludowy wygrał wybory parlamentarne we Francji.

[madohora]

1937 – Amerykańska pisarka Margaret Mitchell otrzymała Nagrodę Pulitzera za powieść Przeminęło z wiatrem.

[madohora]

1939:
Otwarcie pawilonu polskiego na Wystawie Światowej w Nowym Jorku.
Przewodniczący Rady Komisarzy Ludowych ZSRR Wiaczesław Mołotow zastąpił Maksima Litwinowa na stanowisku komisarza spraw zagranicznych.
W Indiach powstała lewicowa i nacjonalistyczna partia polityczna All India Forward Bloc.

[madohora]

1940 – II wojna światowa: polska załoga przejęła brytyjski niszczyciel ORP Garland.

[madohora]

1942:
Wojna na Pacyfiku: Japończycy zajęli wyspę Tulagi w archipelagu Wysp Salomona.
W Palestynie rozpoczęło się formowanie 3. Dywizji Strzelców Karpackich.

[madohora]

1944:
Premiera filmu Idąc moją drogą.
U wybrzeży Somalii brytyjskie samoloty uszkodziły bombami głębinowymi niemiecki okręt podwodny U-852, zmuszając go do wynurzenia. Zdobycie dziennika pokładowego okrętu umożliwiło postawienie przed sądem pięciu członków załogi, oskarżonych o zbrodnię wojenną popełnioną na rozbitkach ze storpedowanego 13 marca 1944 roku na Atlantyku greckiego parowca SS Peleus.

[madohora]

1945:
1. Armia Wojska Polskiego sforsowała rzekę Hawelę i osiągnęła linię rzeki Łaby w okolicach miasta Sandau (Elbe).
1. Dywizja Pancerna gen. Stanisława Maczka opanowała rejon Westerstede.
Japończycy skapitulowali w Rangunie.
Na Zatoce Lubeckiej samoloty RAF omyłkowo zatopiły statki: SS Cap Arcona, Thielbek, wiozące więźniów z obozów koncentracyjnych oraz SS Deutschland obsadzony niemiecką załogą, czwarty statek Athen zdołał zawinąć do portu. Zginęło około 7,7 tys. osób.

[madohora]

1946 – W Tokio rozpoczął pracę Międzynarodowy Trybunał Wojskowy dla Dalekiego Wschodu.

[madohora]

1947 – W Japonii weszła w życie podyktowana przez generała Douglasa George'a MacArthura nowa konstytucja (tzw. pokojowa).

[madohora]

1948:
Kolumbia zerwała stosunki dyplomatyczne z ZSRR.
Wojna domowa w Mandacie Palestyny: żydowskie oddziały szturmowe Palmach rozpoczęły decydujący atak na Górną Galileę.
Wyemitowano pierwsze wydanie CBS Evening News.

[madohora]

1950 – Zwodowano brytyjski lotniskowiec HMS Ark Royal

[madohora]

1952:
Podpułkownik Joseph O. Fletcher i porucznik William P. Benedict z US Air Force wylądowali jako pierwsi samolotem (Douglas C-47 Skytrain) na biegunie północnym.
Rozpoczęła nadawanie polska sekcja rozgłośni Radia Wolna Europa.

[madohora]

1953 – Rozpoczęła nadawanie zachodnioniemiecka rozgłośnia radiowa Deutsche Welle.

[madohora]

1958 – W San Diego w Kalifornii uruchomiono pierwszy reaktor jądrowy typu TRIGA.

[madohora]

1959 – Reprezentant ZSRR Oleg Fiodosiejew ustanowił w Nalczyku rekord świata w trójskoku (16,70 m).

[madohora]

1960:
Powstało Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu (EFTA).
W Amsterdamie otwarto Dom Anny Frank.

[madohora]

1961:
Film Jerzego Kawalerowicza Matka Joanna od Aniołów otrzymał nagrodę specjalną na Festiwalu Filmowym w Cannes.
W Porcie lotniczym Atlanta - Hartsfield-Jackson otwarto największy wówczas w USA terminal pasażerski.

[madohora]

1965 – Wojna wietnamska: Kambodża zerwała stosunki dyplomatyczne z USA w związku z rozszerzeniem operacji przeciwko Wietkongowi na terytorium kambodżańskie.

[madohora]

1968 – 85 osób zginęło w teksańskim mieście Dawson w katastrofie samolotu pasażerskiego Lockheed L188A.

[madohora]

1969:
Amerykańska policja zatrzymała 12 tysięcy uczestników demonstracji przeciwko wojnie w Wietnamie.
Po śmierci prezydenta Indii Zakira Hussaina pełniącym obowiązki prezydenta został wiceprezydent Varahagiri Venkata Giri.

[madohora]

1971 – Walter Ulbricht zrezygnował z funkcji I sekretarza Socjalistycznej Partii Jedności Niemiec (SED). Jego następcą został Erich Honecker.

[madohora]

1973 – Sears Tower (obecnie Willis Tower) w Chicago został najwyższym (do linii dachu) budynkiem na świecie (442,3 m), wyprzedzając północną wieżę World Trade Center w Nowym Jorku.

[madohora]

1974 – Została założona Portugalska Demokratyczna Partia Pracy (PTDP).

[madohora]

1975 – Wszedł do służby lotniskowiec o napędzie atomowym USS Nimitz.

[madohora]

1979:
Opozycyjna Partia Konserwatywna z Margaret Thatcher na czele wygrała wybory parlamentarne w Wielkiej Brytanii.
Premiera filmu Blaszany bębenek.

[madohora]

1985 – 94 osoby zginęły w wyniku zderzenia samolotu Tu-134A z wojskowym An-26 nad Złoczowem na zachodzie Ukrainy.

[madohora]

1986:
W norweskim Bergen odbył się 31. Konkurs Piosenki Eurowizji.
W stojącym na płycie lotniska w Kolombo samolocie Lockheed L-1011 TriStar należącym do SriLankan Airlines wybuchła bomba podłożona przez Tamilskich Tygrysów. Zginęło 21 spośród 150 osób na pokładzie.
Została odkryta supernowa SN 1986G w gwiazdozbiorze Centaura w odległości 15 mln lat świetlnych.

[madohora]

1988 – Po przebudowie ponownie otwarto dworzec kolejowy Tel Awiw Merkaz.

[madohora]

1990:
Bułgaria i Izrael przywróciły pełne stosunki dyplomatyczne.
Casimir Oyé-Mba został premierem Gabonu.

[madohora]

1993 – Etiopia uznała niepodległość swej byłej prowincji Erytrei.

[madohora]

1997:
Rosyjski szachista Garri Kasparow rozpoczął mecz z superkomputerem IBM Deep Blue.
W Dublinie odbył się 42. Konkurs Piosenki Eurowizji.

[madohora]

1999:
Nad Oklahomą przeszło tornado o największej zmierzonej dotychczas prędkości wiatru (484 km/h).
Szkot Stephen Hendry rekordowy siódmy raz został mistrzem świata w snookerze.

[madohora]

2005 – 15 osób zginęło, a 40 zostało rannych w zamachu bombowym na stadionie w stolicy Somalii Mogadiszu, do którego doszło w trakcie przemówienia premiera Alego Mohammeda Ghediego.

[madohora]

2006:
Armeński Airbus A320 rozbił się podczas podchodzenia do lądowania w rosyjskim Soczi; zginęło 113 osób.
Rejon wysp Tonga na Pacyfiku nawiedziło trzęsienie ziemi o sile 7,8°R.
Sąd w Alexandrii w amerykańskim stanie Wirginia skazał na karę dożywotniego pozbawienia wolności Zacariasa Moussaouiego, jednego z organizatorów zamachów z 11 września 2001.

[madohora]

2007:
Królowa Elżbieta II przybyła do Wirginii na obchody 400. rocznicy założenia Jamestown, pierwszej stałej angielskiej osady w Ameryce Północnej.
Z pokoju hotelowego w Praia Da Luz w Portugalii zniknęła bez śladu trzyletnia Brytyjka Madeleine McCann.

[madohora]

2008 – Weszła w życie konwencja ONZ o prawach osób niepełnosprawnych.

[madohora]

2009:
Lawina na górze Schalfkogel w austriackich Alpach zabiła 6 narciarzy (5 Czechów i Słowaka).
Ricardo Alberto Martinelli Berrocal został wybrany na urząd prezydenta Panamy.
W katastrofie wojskowego śmigłowca w północno-zachodniej Wenezueli zginęło 18 osób.

03.05 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1620 – Bogusław Radziwiłł, książę, poseł, chorąży, koniuszy wielki litewski, generalny namiestnik Prus Książęcych (zm. 1669)

[madohora]

1771 – August Bécu, polski lekarz, patolog, filozof, profesor Uniwersytetu Wileńskiego (zm. 1824)

[madohora]

1791 – Henryk Rzewuski, polski pisarz, publicysta (zm. 1866)

[madohora]

1891 – Tadeusz Peiper, polski poeta, krytyk i teoretyk poezji, prozaik (zm. 1969)

[madohora]

1904 – Maria Skibniewska, polska tłumaczka literatury anglosaskiej (zm. 1984)

[madohora]

1905
Jakub Chlebowski, polski lekarz, naukowiec, pedagog, publicysta, społecznik (zm. 1969)
Estera Kowalska, polska aktorka żydowskiego pochodzenia (zm. 1980)

[madohora]

1916 – Stanisław Michalski, polski duchowny katolicki, kapelan emigracji, pułkownik artylerii WP (zm. 2003)

[madohora]

1922 – Bogusław Rybski, polski harcmistrz, komendant Chorągwi Krakowskiej ZHP (zm. 2007)

[madohora]

1923 – Mirosław Azembski, polski reportażysta, dziennikarz i publicysta (zm. 1988)

[madohora]

1924
Jan Paweł Gawlik, polski teatrolog, eseista, krytyk literacki, dramaturg, publicysta
Bohdana Majda, polska aktorka (zm. 1995)

[madohora]

1931 Adam Kotas, polski geolog (zm. 2007)

[madohora]

1933
Andrzej Jarecki, polski satyryk, poeta, krytyk teatralny (zm. 1993)
Stanisław Kociołek, polski polityk, wicepremier

[madohora]

1937 – Joanna Jedlewska, polska aktorka (zm. 1972)

[madohora]

1941 – Kornel Morawiecki, polski polityk, założyciel i przewodniczący "Solidarności Walczącej"

[madohora]

1942 Antoni Piechniczek, polski trener piłkarski, senator RP

[madohora]

1943 – Witold Dębicki, polski aktor

[madohora]

1945:
Zygmunt Maszczyk, polski piłkarz
Tadeusz Rydzyk, polski duchowny katolicki, założyciel Radia Maryja i Telewizji Trwam

[madohora]

1947 – Lesław Ćmikiewicz, polski piłkarz, trener piłkarski

[madohora]

1948 – Czesław Bielecki, polski architekt, publicysta, polityk

[madohora]

1951
Jan Krzysztof Bielecki, polski ekonomista, polityk, premier
Grażyna Brodzińska, polska śpiewaczka operowa, aktorka

[madohora]

1952: Janusz Niczyporowicz, polski pisarz

[madohora]

1957 – Ewa Sałacka, polska aktorka, publicystka filmowa (zm. 2006)

[madohora]

1960:
Kazimierz Buda, polski piłkarz, trener piłkarski
Adam Sikora, polski operator filmowy, reżyser, fotografik, malarz

[madohora]

1963 Andrzej Jeż, polski duchowny katolicki, biskup tarnowski

[madohora]

1964 – Andrzej Kraiński, polski muzyk, kompozytor, wokalista, lider grupy Kobranocka

[madohora]

1969 – Marcin Korbacz, polski perkusista grupy De Mono

[madohora]

1972 Radosław Wasiak, polski piłkarz ręczny

[madohora]

1973 – Andrzej Michalak, polski podoficer, chorąży, pilot (zm. 2010)

[madohora]

1975 Rafał Mohr, polski aktor

[madohora]

1982 – Katarzyna Maciąg, polska aktorka

[madohora]

1987 – Mateusz Kowalczyk, polski tenisista

03.05 Zmarli Polacy

[madohora]

1674 – Mikołaj Bieganowski, polski żołnierz, dyplomata, kasztelan (ur. 1601)

[madohora]

1937 – Wacław Tokarz, polski historyk (ur. 1873)

[madohora]

1980 – Jan Władysław Badowski, polski aktor, reżyser, dyrektor teatru (ur. 1907)

[madohora]

1985 – Wojciech Belon, polski pieśniarz, balladzista (ur. 1952)

[madohora]

1986 – Tomasz Gluziński, polski poeta, narciarz, żołnierz AK (ur. 1924)

[madohora]

1990: Jerzy Grzymek, polski chemik, członek PAN, polityk (ur. 1908)

[madohora]

1991 – Jerzy Kosiński, amerykański pisarz pochodzenia polskiego (ur. 1933)

[madohora]

1999:
Stanisław Biniecki, polski chemik (ur. 1907)
Władysław Terlecki, polski pisarz (ur. 1933)

[madohora]

2008 Tadeusz Pelc, polski filmowiec, realizator dźwięku i światła (ur. 1924)

[madohora]

2010 Krzysztof Misiurkiewicz, polski aktor (ur. 1941)

[madohora]

[madohora]

4 maja jest 124. (w latach przestępnych 125.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 241 dni.
Imieniny obchodzą: Antonia, Antonina, Damian, Damiana, Florian, Gościwit, Gotard, Grzegorz, January, Kasjan, Leonida, Lucyla, Michał, Monika, Paulin, Pelagia, Tekla, Teodora, Strzedziwoj, Sylwan i Wespazjan
Chińska Republika Ludowa – Dzień Młodzieży
Holandia – Dzień Pamięci Ofiar Wojny
Japonia – Dzień Zieleni
Międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Strażaka
Namibia – Święto Cassingi
Polska Dzień Strażaka (od 2002 święto państwowe)
Dzień Hutnika, Dzień Kominiarza, Dzień Garncarza i Dzień Piekarza

Tonga – Urodziny Księcia
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą: św. Antonina z Nicei (męczennica)
św. Florian – patron strażaków, hutników, kominiarzy, garncarzy, piekarzy
św. Jan Houghton (kartuz) (również 25 października)
św. Ryszard Reynolds (zakonnik)

[madohora]

1439 – W bitwie pod Grotnikami armia królewska rozgromiła polskich husytów pod wodzą Spytka z Melsztyna.

[madohora]

1807 – W pałacu w Kamieńcu Suskim w Prusach Wschodnich Napoleon Bonaparte i wysłannik szacha Fatha Ali Szaha podpisali francusko-perski układ sojuszniczy.

[madohora]

1863 – Powstanie styczniowe: w nocy z 4/5 maja oddział Ignacego Mystkowskiego urządził pod Stokiem zasadzkę na wojska carskie, odnosząc jedno z największych polskich zwycięstw podczas powstania.

[madohora]

1912 – W katastrofie kolejowej w okolicach wsi Marianka (województwo lubuskie) zginęły 24 osoby, a 16 zostało rannych.

[madohora]

1934 – Powstał Polski Związek Inżynierów Budowlanych.

[madohora]

1944 – W Owczarni na Lubelszczyźnie oddział Armii Ludowej podstępnie rozbroił i wymordował 18 partyzantów Armii Krajowej, a 13 dalszych zranił.

[madohora]

1945 – Koło Świnoujścia zatonął trafiony bombami niemiecki krążownik HSK Orion z uchodźcami wojennymi. Zginęło 150 z ponad 4 tys. osób na pokładzie.

[madohora]

1950 – 29 górników zginęło w wybuchu metanu i pyłu węglowego w Kopalni Węgla Kamiennego Jankowice w Rybniku.

[madohora]

1957 – Powstało Niemieckie Towarzystwo Kulturalno-Społeczne we Wrocławiu.

[madohora]

1973 – Premiera filmu Motyle.

[madohora]

1981:
Premiera filmu Miś.
Założono stowarzyszenie studentów i absolwentów prawa ELSA Poland.

[madohora]

1990 – Hutę im. Włodzimierza Lenina przemianowano Hutę im. Tadeusza Sendzimira.

[madohora]

1994 – Na antenie TVP1 ukazało się premierowe wydanie programu rozrywkowego Śmiechu warte.

[madohora]

1998 – Ukazał się album Ostateczny krach systemu korporacji grupy Kult.

04. 05 Wydarzenia ze świata

[madohora]

1201 – Burzące trzęsienie ziemi w austriackiej Górnej Styrii (Murau), odczuwane bardzo silnie w Czechach, na Morawach, w południowych i środkowych Niemczech oraz w Polsce i na Śląsku.

[madohora]

1415 – Sobór w Konstancji potępił poglądy Johna Wycliffe'a.

[madohora]

1471 – Wojna Dwóch Róż: król Anglii Edward IV York pokonał Lancasterów w bitwie pod Tewkesbury.

[madohora]

1493 – Papież Aleksander VI podzielił ziemie Nowego Świata pomiędzy Hiszpanię i Portugalię.

[madohora]

1521 – W celu uchronienia Marcina Lutra od prześladowań, książę saski Fryderyk III Mądry upozorował jego porwanie, a następnie pod przybranym imieniem rycerza Jerzego ukrył na 10 miesięcy na zamku w Wartburgu.

[madohora]

1626 – Holenderski żeglarz i zdobywca Peter Minuit wylądował na wyspie Manhattan.

[madohora]

1776 – Rhode Island jako pierwsza kolonia amerykańska ogłosiła niezależność od Wielkiej Brytanii.

[madohora]

1780 – Anglia: odbyły się pierwsze Epsom Derby, dziś jeden z najbardziej prestiżowych na świecie wyścigów koni trzyletnich.

[madohora]

1793 – Rewolucja francuska: Konwent Narodowy wprowadził rządowe ceny maksymalne.

[madohora]

1799 – Sułtan Tipu, władca Królestwa Mysore w południowych Indiach, zginął podczas obrony swej stolicy Srirangapatna przed Brytyjczykami.

[madohora]

1814 – Na Elbę przybył statek ze skazanym na zesłanie Napoleonem Bonaparte.

[madohora]

1843 – Brytyjczycy utworzyli Kolonię Natalu w południowo-wschodniej Afryce.

[madohora]

1855 – Grupa najemników z Williamem Walkerem na czele wypłynęła z San Francisco w celu wsparcia rebeliantów w wojnie domowej w Nikaragui.

[madohora]

1863 – Wojna secesyjna: zakończyła się nierozstrzygnięta bitwa pod Suffolk.

[madohora]

1869 – Rozpoczęła się Bitwa morska w zatoce Hakodate w Japonii.

[madohora]

1896 – Ukazało się pierwsze wydanie brytyjskiego dziennika Daily Mail.

[madohora]

1897 – 129 osób zginęło (w tym księżniczka bawarska Zofia Charlotta Wittelsbach) w wyniku pożaru wywołanego zapaleniem się taśmy filmowej podczas pokazu kinowego w Paryżu.

[madohora]

1904:
Amerykanie rozpoczęli budowę Kanału Panamskiego.
Charles Stewart Rolls i Henry Royce podpisali w hotelu w Manchesterze umowę o założeniu firmy motoryzacyjnej Rolls Royce.
Założono niemiecki klub piłkarski FC Schalke 04 (Gelsenkirchen) (jako Westfalia Schalke).

[madohora]

1911 – Wilhelm Filchner wyruszył z Bremerhaven na swoim statku Deutschland w wyprawę na Antarktydę.

[madohora]

1912 – Wojna włosko-turecka: wojska włoskie zajęły wyspę Rodos.

[madohora]

1914 – Premiera filmu Bójka na deszczu, pierwszego całkowicie zrealizowanego przez Charliego Chaplina.

[madohora]

1917 – I wojna światowa: 412 osób zginęło w wyniku zatopienia przewożącego żołnierzy brytyjskiego okrętu SS Transylvania przez niemiecki okręt podwodny w Zatoce Genueńskiej.

[madohora]

1918 – Francuski marszałek Ferdinand Foch został naczelnym wodzem sił ententy na wszystkich frontach.

[madohora]

1919 – W Chinach powstał Ruch 4 Maja skierowany przeciwko postanowieniom Traktatu wersalskiego.

[madohora]

1924 – W Paryżu rozpoczęły się VIII Letnie Igrzyska Olimpijskie.

[madohora]

1930 – Brytyjczycy aresztowali Mahatmę Gandhiego.

[madohora]

1932 – Skazany na 11 lat pozbawienia wolności za oszustwa podatkowe Al Capone został przewieziony do ciężkiego więzienia federalnego w Atlancie.

[madohora]

1940 – II wojna światowa: pod Narwikiem niemieckie samoloty zatopiły niszczyciel ORP Grom. Zginęło 59 członków załogi.

[madohora]

1945:
Hans Frank został aresztowany przez porucznika wywiadu wojskowego USA Waltera Steina w bawarskiej miejscowości Neuhaus am Schliersee, gdzie Frank urządził "filię Generalnego Gubernatorstwa w Polsce".
Skapitulowały oddziały niemieckie znajdujące się w północno-zachodnich Niemczech i Danii.
Wyzwolono KL Neuengamme.

[madohora]

1949:
Premiera filmu musicalowego Przygoda na Broadwayu.
Samolot z piłkarzami AC Torino rozbił się na wzgórzu koło Turynu. Zginęło 31 osób.

[madohora]

1953 – Ernest Hemingway otrzymał Nagrodę Pulitzera za powieść Stary człowiek i morze.

[madohora]

1954 – Generał Alfredo Stroessner Matiauda przeprowadził wojskowy zamach stanu w Paragwaju.

[madohora]

1959 – Odbyła się 1. ceremonia wręczenia amerykańskich nagród muzycznych Grammy (za rok 1958).

[madohora]

1964 – W Birmingham została założona grupa rockowa The Moody Blues.

[madohora]

1967 – Została wystrzelona amerykańska sonda księżycowa Lunar Orbiter 4.

[madohora]

1970 – Masakra na uniwersytecie w Kencie: Gwardia Narodowa zastrzeliła 4 i zraniła 9 studentów protestujących przeciwko wojnie wietnamskiej.

[madohora]

1974 – Japonki Mieko Mori, Naoko Nakaseko i Masako Uchida jako pierwsze w historii kobiety osiągnęły wierzchołek ośmiotysięcznika (Manaslu w Himalajach).

[madohora]

1979 – Stojąca na czele Partii Konserwatywnej Margaret Thatcher została pierwszą kobietą-premierem Wielkiej Brytanii.

[madohora]

1982 – Wojna o Falklandy-Malwiny: brytyjski niszczyciel HMS Sheffield został zatopiony przez Argentyńczyków. Zginęło 20 marynarzy.

[madohora]

1985 – W szwedzkim Göteborgu odbył się 30. Konkurs Piosenki Eurowizji

[madohora]

1988 – W Henderson w stanie Nevada doszło do wybuchu w zakładach chemicznych, w wyniku którego zginęły 2 osoby, a 372 zostały ranne.

[madohora]

1989 – Z pokładu wahadłowca Atlantis została wystrzelona sonda kosmiczna Magellan, przeznaczona do badań Wenus.

[madohora]

1990 – Łotwa proklamowała niepodległość (od ZSRR).

[madohora]

1991 – W Rzymie odbył się 36. Konkurs Piosenki Eurowizji.

[madohora]

1994 – Premier Izraela Icchak Rabin i przewodniczący Organizacji Wyzwolenia Palestyny Jaser Arafat podpisali w Kairze porozumienie o autonomii Strefy Gazy i Jerycha.

[madohora]

1996 – José María Alfredo Aznar López został premierem Hiszpanii.

[madohora]

1998:
Amerykański terrorysta Theodore Kaczynski (znany jako "Unabomber") został skazany przez sąd w Sacramento w stanie Kalifornia na karę dożywotniego pozbawienia wolności.
Nowo mianowany komendant watykańskiej Gwardii Szwajcarskiej Alois Estermann i jego żona zostali zastrzeleni przez gwardzistę Cédrica Tornaya, który popełnił następnie samobójstwo.

[madohora]

2000:
Ken Livingstone został pierwszym burmistrzem Londynu.
Wirus komputerowy ILOVEYOU w ciągu jednego dnia rozprzestrzenił się po całym świecie, infekując 10% komputerów mających dostęp do Internetu i powodując straty w wysokości 5,5 mld dolarów.

[madohora]

2001 – Otwarto nowy budynek Muzeum Sztuki w Milwaukee, zaprojektowany przez hiszpańskiego architekta Santiago Calatravę Vallsa.

[madohora]

2002:
Katastrofa lotu EAS Airlines 4226: samolot BAC One-Eleven lecący z Kano do Lagos w Nigerii rozbił się w trakcie podchodzenia do lądowania, uderzając w budynki mieszkalne. Zginęło 149 osób (71 na pokładzie i 78 na ziemi).
Po raz pierwszy obchodzono Światowy Dzień Sprawiedliwego Handlu.

[madohora]

2003 – Maria Maravillas od Jezusa została kanonizowana w Madrycie przez papieża Jana Pawła II.

[madohora]

2004 – Całkowite zaćmienie Księżyca.

[madohora]

2007 – Tornado zniszczyło Greensburg w stanie Kansas.

[madohora]

1969 Mirosław Malec, polski muzyk punkrockowy

[madohora]

2009:
Południowokoreański niszczyciel udaremnił atak somalijskich piratów na północnokoreański statek handlowy.
W strzelaninie na weselu w okolicach Mardin w południowo-wschodniej Turcji zginęły 44 osoby, a 6 zostało rannych.

[madohora]

1817 – Florian Ceynowa, kaszubski działacz narodowy, lekarz, badacz folkloru i języka kaszubskiego (zm. 1881)

[madohora]

1861 – Robert Resiger, właściciel drukarni w Łodzi, społecznik (zm. 1943)

[madohora]

1863 – Edmund Osterloff, polski fotograf (zm. 1938)

[madohora]

1894 - Stanisław Styrczula, polski dyplomowany oficer piechoty, kawaler Virtuti Militari, zamordowany w 1940 roku w Charkowie.

[madohora]

1898 – Halina Górska, polska pisarka (zm. 1942)

[madohora]

1901:
Jerzy Bajan, polski pilot wojskowy i sportowy (zm. 1967)
Roman Kanafoyski, polski komandor porucznik, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej i II wojny światowej (zm. 1947)

[madohora]

1909 – Wacław Komar, polski dowódca wojskowy, generał brygady (zm. 1972)

[madohora]

1910:
Witold Juliusz Kapuściński, polski pisarz (zm. 1988)
Jerzy Waldorff, polski publicysta i krytyk muzyczny (zm. 1999)

[madohora]

915:

Florian Marciniak, polski instruktor harcerski, harcmistrz, naczelnik Szarych Szeregów (zm. 1944)
Lucjan Motyka, polski działacz sportowy, polityk, minister kultury i sztuki (zm. 2006)

[madohora]

1918 Adam Hoffmann, polski rysownik, grafik, malarz (zm. 2001)

[madohora]

1920:
Tadeusz Kwiatkowski, polski pisarz, satyryk, działacz kulturalny (zm. 2007)
Kazimierz Sheybal, polski reżyser filmów dokumentalnych (zm. 2003)

[madohora]

1920:
Tadeusz Kwiatkowski, polski pisarz, satyryk, działacz kulturalny (zm. 2007)
Kazimierz Sheybal, polski reżyser filmów dokumentalnych (zm. 2003)

[madohora]

1924 – Halina Klatkowa, polski geograf, geomorfolog, badacz czwartorzędu, naukowiec, profesor Uniwersytetu Łódzkiego (UŁ) (zm. 1997)

[madohora]

1926: Anna Jurczyńska, polska szachistka, mistrzyni międzynarodowa (zm. 2009)

[madohora]

1928 Leon Wantuła, polski pisarz (zm. 2005)

[madohora]

1936 – Andrzej Bober, polski dziennikarz

[madohora]

1938 – Hanna Stankówna, polska aktorka

[madohora]

1941 Erwin Kruk, polski pisarz

[madohora]

1944 – Edmund Wnuk-Lipiński, polski pisarz, socjolog

[madohora]

1950 – Stanisław Bereś, polski poeta, krytyk literacki, tłumacz, historyk literatury

[madohora]

1952 – Krzysztof Magowski, polski reżyser filmowy

[madohora]

1958 Jerzy Jarniewicz, polski poeta, tłumacz

[madohora]

1960:
Beata Kozidrak, polska piosenkarka, wokalistka zespołu Bajm
Małgorzata Pieczyńska, polska aktorka

[madohora]

1961 – Monika Rosca, polska aktorka dziecięca, później pianistka

[madohora]

1964: Andrzej Butruk, polski aktor, lektor (zm. 2011)

[madohora]

1969:
Tomasz Kulawik, polski piłkarz, trener piłkarski
Dorota Lanton, polska aktorka, piosenkarka

[madohora]

1970 – Rafał Łukaszewicz, polski operator filmowy (zm. 2004)

[madohora]

1972 Grzegorz Kasdepke, polski pisarz, autor utworów dla dzieci

[madohora]

1975:
Michał Englert, polski operator filmowy
Sebastian Wenta, polski strongman
Dominika Wolski, polska aktorka

[madohora]

1976 – Mariusz Jurasik, polski piłkarz ręczny

[madohora]

1977:
Monika Bronicka, polska żeglarka, dziennikarka
Tomasz Szafrański, polski reżyser, scenarzysta
Piotr Włodarczyk, polski piłkarz

[madohora]

1987: Zbigniew Bartman, polski siatkarz

04.05 Zmarli Polacy

[madohora]

1471 – Ścibor z Gościeńczyc, polski duchowny katolicki, biskup płocki (ur. ?)

[madohora]

1505 – Władysław z Gielniowa, błogosławiony, polski kapłan, poeta (ur. ok. 1440)

[madohora]

1824 – Jan Siestrzyński, lekarz, litograf (ur. 1788)

[madohora]

1887 – Juliusz Konstanty Ordon, polski wojskowy, uczestnik powstania listopadowego (ur. 1810)

[madohora]

1901 – Antoni Franciszek Sotkiewicz, polski duchowny katolicki, biskup sandomierski (ur. 1826)

[madohora]

1935 – Józef Mikułowski-Pomorski, polski chemik rolny, rektor SGGW, polityk, minister (ur. 1868)

[madohora]

1936 – Jan Łopuszański, polski inżynier hydrotechnik, profesor i rektor Politechniki Lwowskiej, minister robót publicznych (ur. 1875)

[madohora]

1966:
Wojciech Brydziński, polski aktor, prezes ZASP-u (ur. 1877)
Adam Królikiewicz, polski jeździec, trener i konsultant jazdy konnej (ur. 1894)

[madohora]

1979 – Anna Jaraczówna, polska aktorka (ur. 1916)

[madohora]

1987 – Konstanty Jeleński, polski pisarz, krytyk literacki, tłumacz (ur. 1922)

[madohora]

1988 – Jan Mazurkiewicz, polski generał, żołnierz Legionów, Wojska Polskiego i Armii Krajowej (ur. 1896)

[madohora]

1991 – Jerzy Strzałkowski, polski oficer, powstaniec warszawski, wychowawca młodzieży (ur. 1911)

[madohora]

1995:
Julian Groblicki, polski duchowny katolicki, biskup krakowski (ur. 1908)
Lidia Kłobucka, polska śpiewaczka operetkowa (ur. 1932)

[madohora]

2002 – Stanisław Niwiński, polski aktor (ur. 1932)

[madohora]

2003 – Zofia Kurzowa, polska językoznawczyni (ur. 1931)

[madohora]

2007 – Tadeusz Kotula, polski historyk (ur. 1923)

[madohora]

2010 Stefan Zabieglik, polski filozof (ur. 1945)

[madohora]

2011: Karolina Borchardt, polska aktorka (ur. 1920)

[madohora]

2012: Jadwiga Kosowska-Rataj, polska filolog, pedagog, profesor Uniwersytetu Opolskiego (ur. 1950)

5 maja

[madohora]

[madohora]

5 maja jest 125. (w latach przestępnych 126.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 240 dni
Imieniny obchodzą: Anioł, Benwenut, Chociemir, Eulogia, Eulogiusz, Eutymiusz, Geroncjusz, Gotard, Hilary, Irena, Ireneusz, Iryda, Jowinian, Maksym, Nicetas, Penelopa, Peregryn, Pius, Stanisław, Stanisława, Teodor, Waldemar, Zdzibor i Zdziebor.
Albania – Dzień Męczenników
Dania – Dzień Wyzwolenia
Etiopia – Dzień Patriotów
Holandia – Święto Niepodległości
Japonia – Kodomo no Hi (Dzień Dziecka), święto narodowe, do 1948 jako Tango-no Sekku (Dzień Chłopca)
Kirgistan – Święto Konstytucji
Korea Południowa – Dzień Dziecka
Meksyk – Rocznica Bitwy o Puebla Przeciw Francuzom
Palau – Święto Ludzi w Podeszłym Wieku
Państwa Europy: Dzień Europy
Dzień Walki z Dyskryminacją Osób Niepełnosprawnych (w Polsce również Dzień Godności Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną)[1]

Tajlandia – Święto Koronacji
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[2][3], obchodzą: św. Brytoniusz z Trewiru (biskup)
św. Dominik Savio
św. Gotard z Hildesheim (biskup)
św. Hilary z Arles (biskup)
bł. Juta z Chełmży (wdowa, pustelnica)
św. Lucjusz Cyrenejczyk (biskup)
św. Maksym z Jerozolimy (biskup)
bł. Męczennicy z Motril
św. Stanisław Kazimierczyk (prezbiter, CRL)

05.05 Wydarzenia w Polsce

[madohora]

1200 – Trzęsienie ziemi w Pieninach.

[madohora]

1228 – We wsi Cienia koło Kalisza książę wielkopolski Władysław III Laskonogi wydał pierwszy w Polsce przywilej gwarantujący prawa poddanych wobec władzy.

[madohora]

1543 – Odbył się ślub króla Zygmunta II Augusta z Elżbietą Habsburżanką.

[madohora]

1809 – Wojna polsko-austriacka: dwa polskie szwadrony zostały rozbite w bitwie pod Kockiem.

[madohora]

1829 – Uroczyste otwarcie Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu.

[madohora]

1863 – Powstanie styczniowe: potyczka powstańców z wojskiem rosyjskim pod Karzykawką, w której zginął Francesco Nullo.

[madohora]

1880 – Uruchomiono komunikację tramwajową we Lwowie.

[madohora]

1895 – Pożar strawił połowę zabudowań Wasilkowa.

[madohora]

1914 – Premiera filmu Bóg wojny.

[madohora]

1926 – Upadł rząd Aleksandra Skrzyńskiego.

[madohora]

1934:
Powstała Rada Społeczna przy prymasie Polski.
Został podpisany protokół przedłużający do 31 grudnia 1945 roku polsko-radziecki pakt o nieagresji.

[madohora]

1939 – Minister spraw zagranicznych Józef Beck odrzucił w przemówieniu sejmowym żądania Niemiec włączenia Gdańska do III Rzeszy i wyznaczenia eksterytorialnych linii komunikacyjnych.

[madohora]

1943 – Premier RP na uchodźstwie Władysław Sikorski zaapelował w przemówieniu radiowym do Polaków o pomoc powstańcom z warszawskiego getta.

[madohora]

1950 – Utworzono Towarzystwo Wiedzy Powszechnej.

[madohora]

1972 – Premiera filmu Jak daleko stąd, jak blisko.

[madohora]

1990 – Z połączenia PSL – Odrodzenie oraz PSL wilanowskiego utworzono Polskie Stronnictwo Ludowe.

[madohora]

1993 – Rozpoczął się strajk sfery budżetowej.

[madohora]

1994:
Otwarto Muzeum Archidiecezjalne w Krakowie.
Przedstawiciel władz ukraińskich przekazał stronie polskiej tzw. Ukraińską Listę Katyńską.

[madohora]

1997 – Katastrofa kolejowa w Reptowie koło Stargardu Szczecińskiego; zginęło 12 osób, a 36 zostało rannych.

[madohora]

2000 – Odsłonięto Pomnik Henryka Sienkiewicza w Warszawie.

[madohora]

2005:
Po raz pierwszy maturzyści trzyletnich szkół średnich pisali maturę według zasad tzw. "nowej matury".
Sejm odrzucił głosami lewicy wnioski LPR, PiS i PO o samorozwiązanie.

[madohora]

2006:
Premiera filmu Jasminum.
W wyniku utworzenia koalicji PiS, Samoobrona, LPR Roman Giertych i Andrzej Lepper zostali mianowani wicepremierami i objęli teki ministerialne.

05.05 Wydarzenia na świecie

[madohora]

553 – Rozpoczął się Sobór konstantynopolitański II.

[madohora]

1045 – Grzegorz VI (Jan Gratian) został wybrany na papieża.

[madohora]

1260 – Kubilaj-chan został władcą imperium mongolskiego.

[madohora]

1292 – Adolf z Nassau został wybrany na króla niemieckiego.

[madohora]

1389 – W Egerze podpisano traktat pokojowy kończący wojnę miast w Niemczech.

[madohora]

1494 – Krzysztof Kolumb odkrył Jamajkę.

[madohora]

1640 – Król Anglii Karol I Stuart rozwiązał tzw. Krótki Parlament.

[madohora]

1645 – Wojna trzydziestoletnia: niemiecka armia cesarska odniosła zwycięstwo nad Francuzami w bitwie pod Herbsthausen.

[madohora]

1668 – U wybrzeży Brazylii zatonął portugalski galeon Santissimo Sacramento. Spośród ponad tysiąca osób na pokładzie uratowano 70.

[madohora]

1705 – Józef I został cesarzem rzymsko-niemieckim.

[madohora]

1726 – Francuzka Marie Camargo, po skróceniu sukni, jako pierwsza baletmistrzyni wykonała skok w czasie przedstawienia.

[madohora]

1789 – Król Ludwik XVI otworzył francuskie Stany Generalne, zwołane po raz pierwszy od 150 lat.

[madohora]

1809:
Mary Kies jako pierwsza kobieta w USA otrzymała patent na wynalazek (technikę tkania słomy z jedwabiem i przędzą).
Szwajcarski kanton Argowia odmówił obywatelstwa Żydom.

[madohora]

1814 – Wojna brytyjsko-amerykańska: brytyjski desant spalił amerykański Fort Ontario.

[madohora]

1827 – Anton I został królem Saksonii.

[madohora]

1835 – Otwarto linię kolejową Bruksela-Mechelen.

[madohora]

1858 – Otwarto połączenie kolejowe (dziś zw. Abbey Line) pomiędzy St Albans Abbey a Watford Junction w Anglii.

[madohora]

1860 – Zjednoczenie Włoch: Giuseppe Garibaldi wraz z tysiącem towarzyszy wypłynął z portu Quarto pod Genuą na Sycylię, w celu wsparcia powstania przeciwko Burbonom.

[madohora]

1862:
Francuska interwencja w Meksyku: wojska meksykańskie pokonały francuski korpus ekspedycyjny w bitwie o Puebla.
Wojna secesyjna: nierozstrzygnięta bitwa o Williamsburg.

[madohora]

1888 – Papież Leon XIII ogłosił encyklikę In Plurimis o niewolnictwie.

[madohora]

1891 – Otwarto Carnegie Hall w Nowym Jorku,

[madohora]

1905 – Założono argentyński klub piłkarski Colón Santa Fe.

[madohora]

1908 – Wszedł do służby niemiecki krążownik Schlesien.

[madohora]

1912:
Otwarto stadion Maksimir w Zagrzebiu.
Założono austriacki klub piłkarski SV Ried.

[madohora]

1915 – W Wiedniu została powołana emigracyjna Ogólna Rada Ukraińska.

[madohora]

1918 – W pierwszym finale piłkarskiego pucharu Francji Olympique de Paris pokonał FC Lyon 3:0.

[madohora]

1920:
Amerykańskie władze wycofały zarzuty wobec grupy czołowych działaczy Towarzystwa Strażnica oraz redaktorów książki Dokonana tajemnica, aresztowanych od dwóch lat pod zarzutem utrudniania poboru do wojska podczas wojny.
Niels Neergaard został po raz drugi premierem Danii.

[madohora]

1921 – Coco Chanel, spośród próbek przygotowanych na jej zlecenie przez Ernesta Beauxa, wybrała zapach perfum znanych później jako Chanel No. 5.

[madohora]

1925 – Afrikaans stał się językiem urzędowym w Związku Południowej Afryki.

[madohora]

1931 – Stanisław Skarżyński i Andrzej Markiewicz zakończyli udany lot dookoła Afryki, pokonując 26 000 km polskim samolotem PZL k-2.

[madohora]

1936 – Wojska włoskie zajęły Addis Abebę. Benito Mussolini proklamował powstanie II Imperium Rzymskiego.

[madohora]

1941 – Cesarz Etiopii Haile Selassie I powrócił z wygnania do Addis Abeby.

[madohora]

1942 – II wojna światowa: rozpoczęła się bitwa o Madagaskar.

[madohora]

1945:
Skapitulowały wojska III Rzeszy w południowych Niemczech, Tyrolu, zachodniej Austrii, Danii i Holandii.
Wojska amerykańskie wyzwoliły obóz koncentracyjny Mauthausen-Gusen.
Wybuchło powstanie praskie.

[madohora]

1946 – Francuzi odrzucili w referendum projekt nowej konstytucji.

[madohora]

1948 – Założono klub piłkarski CSKA Sofia.

[madohora]

1949 – Powstała Rada Europy.

[madohora]

1950 – Bhumibol Adulyadej koronował się na króla Tajlandii.

[madohora]

1953 – W NRD ustanowiono Order Karola Marksa.

[madohora]

1955 – RFN przystąpiła do NATO.

[madohora]

1961 – Alan Shepard został pierwszym Amerykaninem w kosmosie, odbywając 15-minutowy lot balistyczny na pokładzie statku Mercury 3.

[madohora]

1969 – Odsłonięto Pomnik Karola Marksa we Frankfurcie nad Odrą.

[madohora]

1970 – W Szwajcarii rozpoczęto drążenie Tunelu drogowego Świętego Gotarda.

[madohora]

1971 – W pierwszym meczu pod wodzą Kazimierza Górskiego reprezentacja Polski w piłce nożnej pokonała w meczu towarzyskim w Lozannie Szwajcarię 4:2.

[madohora]

1972 – 115 osób zginęło w katastrofie samolotu DC-8, lecącego z Palermo do Rzymu.

[madohora]

1974:
Vint Cerf i Bob Kahn w raporcie badawczym dotyczącym protokołu TCP po raz pierwszy w historii użyli słowa Internet.
We Francji odbyła się pierwsza tura wyborów prezydenckich. Do drugiej tury przeszli François Mitterrand i Valéry Giscard d'Estaing.

[madohora]

1976 – Założono Front Narodowego Wyzwolenia Korsyki (FLNC).

[madohora]

1979 – Założono chilijski klub piłkarski Cobresal El Salvador.

[madohora]

1980 – Operacja Nimrod: oddział antyterrorystyczny uwolnił zakładników przetrzymywanych w irańskiej ambasadzie w Londynie.

[madohora]

1981 – Działacz IRA Bobby Sands zmarł po 66 dniach głodówki w więzieniu Maze w Irlandii Północnej.

[madohora]

3:
Chaim Herzog został prezydentem Izraela.
W Monachium odbył się 28. Konkurs Piosenki Eurowizji.

[madohora]

1984:
Na granicy paragwajsko-brazylijskiej oddano do użytku zaporę wodną Itaipu na rzece Parana.
W Luksemburgu odbył się 29. Konkurs Piosenki Eurowizji.

[madohora]

1989 – Finlandia została przyjęta do Rady Europy.

[madohora]

1990 – W Zagrzebiu odbył się 35. Konkurs Piosenki Eurowizji.

[madohora]

1992:
Na stadionie w Bastii, przed półfinałowym meczem piłkarskiego Pucharu Francji pomiędzy SC Bastia i Olympique Marsylia, wskutek zawalenia jednej z trybun zginęło 18 osób, a 2300 zostało rannych.
Po przeszło 200 latach od uchwalenia weszła w życie 27. poprawka do konstytucji USA, regulująca kwestie związane z wynagrodzeniem członków amerykańskiego Kongresu.
Rosjanie zamieszkujący półwysep proklamowali powstanie Republiki Krymu.
Wydano grę komputerową Wolfenstein 3D.

[madohora]

1993:
Mercedes-Benz zakończył produkcję modelu 190.
Uchwalono pierwszą poradziecką konstytucję Kirgistanu.

[madohora]

1994 – W rodzinnym São Paulo został pochowany tragicznie zmarły kierowca F1 Ayrton Senna.

[madohora]

1999:
Otwarto Stadion La Cartuja w Sewilli.
Podpisano indonezyjsko-portugalskie porozumienie dotyczące przyszłości Timoru Wschodniego.

[madohora]

2000 – Na Hawajach padła w wieku 2 lat i 5 miesięcy pierwsza pomyślnie sklonowana mysz Cumulina.

[madohora]

2002 – Jacques Chirac ponownie wygrał wybory prezydenckie we Francji.

[madohora]

2005:
Uzbekistan wystąpił z organizacji GUAM.
Wybory do Izby Gmin w Wielkiej Brytanii wygrała rządząca Partia Pracy.

[madohora]

2007:
Chiny zerwały stosunki dyplomatyczne z Saint Lucią, która 1 maja nawiązała stosunki z Tajwanem.
W katastrofie lotu Kenya Airways 507 w Kamerunie zginęło 114 osób.

[madohora]

2009 – Derviş Eroğlu został po raz trzeci premierem Cypru Północnego.

[madohora]

2011 – W Wielkiej Brytanii odbyło się referendum w sprawie zmiany sposobu głosowania w wyborach parlamentarnych.

05.05 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1504 – Stanisław Hozjusz, polski teolog katolicki, kardynał (zm. 1579)

[madohora]

1744 – Józef Miaskowski, polski duchowny katolicki, pierwszy biskup nowo utworzonej diecezji warszawskiej (zm. 1804)

[madohora]

1819 – Stanisław Moniuszko, polski kompozytor (zm. 1872)

[madohora]

1844 – Józef Pius Dziekoński, polski architekt i konserwator zabytków (zm. 1927)

[madohora]

1846 – Henryk Sienkiewicz, polski powieściopisarz (zm. 1916)

[madohora]

1851 – Aleksander Michałowski, polski pianista, kompozytor, pedagog (zm. 1938)

[madohora]

1851 – Antoni Małłek kompozytor, dyrygent, działacz polonijny (zm. 1917)

[madohora]

1883 – ks.Stanisław Szpetnar, Szambelan Dworu Papieskiego, budowniczy kościołów, autor książek religijnych (zm. 1952)

[madohora]

1886 – Mieczysław Maciejowski, polski dowódca wojskowy, generał (zm. 1940)

[madohora]

1890 – Stanisław Baczyński, polski pisarz, krytyk literacki, publicysta i historyk literatury (zm. 1939)

[madohora]

1900 – Aleksander Kraśniański, polski poeta, łódzki dziennikarz (zm.1929)

[madohora]

1903 – Wacław Korabiewicz, polski pisarz, podróżnik (zm. 1994)

[madohora]

1904 – Leon Manteuffel-Szoege, polski chirurg, twórca polskiej szkoły chirurgii klatki piersiowej i serca (zm. 1973)

[madohora]

1907 – Janusz Pajewski, polski historyk (zm. 2003)

[madohora]

1911 Zofia Rydet, polska fotografik (zm. 1997)

[madohora]

1912 – Adolf Chronicki, polski aktor (zm. 1989)

[madohora]

1920:
Józef Okuniewski, polski ekonomista, polityk, minister
Marian Załucki, polski poeta, satyryk (zm. 1979)

[madohora]

1926 – Jerzy Bafia, polski prawnik, polityk (zm. 1991)

[madohora]

1932 – Mieczysław Krajewski, polski ekonomista, polityk (zm. 2010)

[madohora]

1934 – Włodzimierz Wiszniewski, polski aktor

[madohora]

1935 – Stanisław Jaroszyński, polski aktor

[madohora]

1936 – Stanisław Kuraciński, polski duchowny katolicki, pallotyn (zm. 2006)

[madohora]

1938 – Jerzy Skolimowski, polski reżyser filmowy

[madohora]

1946:
Ewa Kuryluk, polski historyk sztuki, artystka, malarka, poetka
Grażyna Marzec, polska aktorka

[madohora]

1948: Krzysztof Gawryszczak, polski działacz społeczny, obrońca praw ojca (zm. 2012)

[madohora]

1949 – Zdzisław Kotla, polski żeglarz sportowy

[madohora]

1950:
Bronisław Kwiatkowski, polski dowódca wojskowy, generał broni, dowódca Sił Zbrojnych RP (zm. 2010)
Maria Siemionow, polska chirurg, transplantolog

[madohora]

1952 Ryszard Szeremeta, polski kompozytor, dyrygent

[madohora]

1953 – Jerzy Pełka, polski pedagog, historyk, regionalista (zm. 2009)

[madohora]

1959 – Jolanta Nowak, polska aktorka

[madohora]

1960: Krzysztof Bielecki, polski pisarz

[madohora]

1961 – Marek Kapłon, polski muzyk rockowy, perkusista

[madohora]

1964 Maciej Pieprzyca, polski reżyser filmowy

[madohora]

1967 – Dariusz Basiński, polski satyryk, aktor, reżyser filmowy, współtwórca kabaretu Mumio

[madohora]

1968 Dariusz Michalczewski, polski bokser

[madohora]

1974 – Grzegorz Pater, polski piłkarz

[madohora]

1978:
Kinga Maculewicz, polska siatkarka, reprezentantka Francji
Piotr Rogucki, polski aktor, wokalista zespołu Coma
Maciej Wierzchowski, polski kompozytor muzyki elektronicznej

[madohora]

1980: Przemysław Smaga, polski bokser,

[madohora]

1982 – Przemysław Kaźmierczak, polski piłkarz

05.05 Zmarli Polacy

[madohora]

1194 – Kazimierz II Sprawiedliwy, książę Polski (ur. 1138)

[madohora]

1629 – Szymon Szymonowic, polski poeta (ur. 1558)

[madohora]

1656 – Władysław Dominik Zasławski-Ostrogski, książę, polski regimentarz (ur.1618)

[madohora]

1827 – Fryderyk August I, elektor i król Saksonii i książę warszawski (ur. 1750)

[madohora]

1939 – Maurycy Zamoyski, polski polityk, dyplomata i działacz społeczny (ur. 1871)

[madohora]

1945: Tytus Czyżewski, polski malarz, poeta, krytyk sztuki (ur. 1880)

[madohora]

1984 – Kazimierz Rusinek, polski polityk, minister (ur. 1905)

[madohora]

1992 – Edmund Męclewski, polski dziennikarz, publicysta, komentator telewizyjny (ur. 1913)

[madohora]

2003: Kazimierz Antonowicz, polski fizyk (ur. 1914)

[madohora]

2007 – Andrzej Kapiszewski, polski matematyk, socjolog, dyplomata (ur. 1948)

[madohora]

2008:
Augustyn Dziedzic, polski sztangista, trener kadry narodowej juniorów i seniorów (ur. 1928)
Witold Woyda, polski szermierz (ur. 1939)

[madohora]

2009:
Czesław Mojsiewicz, polski politolog (ur. 1925)
Michał Zduniak, polski perkusista jazzowy (ur. 1958)

[madohora]

2012 Tadeusz Ulewicz, polski historyk literatury, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego (ur. 1917)

[madohora]

[madohora]

6 maja jest 126. (w latach przestępnych 127.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 239 dni.
Imieniny obchodzą: Bartłomiej, Benedykta, Domagniew, Ewodia, Ewodiusz, Filip, Franciszek, Jakub, Jan, Judyta, Jurand, Miłodrog, Placyd i Teodot.
Bułgaria:
Dzień Św. Georga (Dzień św. Jerzego w rocznicę jego śmierci tj. 23 kwietnia/6 maja wg liturgii Cerkwi prawosławnej)
Święto Armii
Gabon, Liban, Syria – Dzień Męczenników
Fidżi – Narodowy Dzień Młodzieży
Watykan – Święto Gwardii Szwajcarskiej
Kościół Starokatolicki Mariawitów w RP – wspomnienie św. Jana Apostoła w oleju
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:
bł. Anna Róża Gattorno (zakonnica)
św. Ewodiusz (biskup Antiochii)
św.św. Filip i Jakub Młodszy (apostołowie)
bł. Franciszek de Montmorency-Laval (biskup Quebecu)
bł. Maria Caterina Troiani (zakonnica)
św. Piotr Nolasco (mercedarianin) (lokalnie 25 grudnia)
św. Weneriusz z Mediolanu (biskup)

06.05 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1170 – Książę Mieszko III Stary i biskup Radwan założyli przy kościele św. Michała w Poznaniu przytułek dla wędrowców i pątników.

[madohora]

1277 – Trzebiatów uzyskał prawa miejskie.

[madohora]

1434 – Wielki książę litewski Zygmunt Kiejstutowicz wydał przywilej zrównujący w prawach bojarów litewskich i ruskich.

[madohora]

1499 – W Krakowie została zawarta Unia krakowsko-wileńska.

[madohora]

1710 – Założono Wyższe Seminarium Duchowne w Płocku.

[madohora]

1789 – Wybuchł największy pożar w historii Cieszyna.

[madohora]

1820 – Tomasz Zan założył w Wilnie Towarzystwo Przyjaciół Pożytecznej Zabawy.

[madohora]

1928 – Do służby wcielono szkuner szkolny ORP Iskra.

[madohora]

1943:
Florian Marciniak, pierwszy naczelnik Szarych Szeregów został aresztowany przez Gestapo.
Oddział AK dokonał masakry ukraińskiej ludności we wsi Mołożów na Lubelszczyźnie.

[madohora]

1944 – Pod Graużyszkami oddziały Okręgu Wileńskiego AK stoczyły zwycięską bitwę z oddziałami litewskiego korpusu generała Povilasa Plechavičiusa.

[madohora]

1945:
PKWN wydał ustawę konstytucyjną likwidującą autonomię województwa śląskiego.
Skapitulował Wrocław (Festung Breslau), jedna z ostatnich twierdz III Rzeszy.

[madohora]

1969 – Przy PAN powołano Komitet Badań i Prognoz "Polska 2000".

[madohora]

1974 – Premiera filmu Zwycięstwo.

[madohora]

1985 – Premiera filmu Vabank II czyli riposta.

[madohora]

1990 – Premiera filmu Korczak.

[madohora]

2009 – U 58-letniej mieszkanki Tarnobrzega, która powróciła z USA, potwierdzono pierwszy w kraju przypadek zarażenia wirusem świńskiej grypy.

06.05 Wydarzenia ze świata

[madohora]

1104 – Krzyżowcy rozpoczęli oblężenie Akki.

[madohora]

1191 – III wyprawa krzyżowa: król Anglii Ryszard Lwie Serce wpłynął do portu Limassol w celu odzyskania złota pochodzącego z jednego z zatopionych statków jego flotylli, które zostało przejęte przez władcę Cypru, Izaaka Komnena.

[madohora]

1210 – Spłonęła doszczętnie katedra w Reims we Francji.

[madohora]

1211 – Wmurowano kamień węgielny pod budowę nowej katedry w Reims.

[madohora]

1250 – VI wyprawa krzyżowa: król Francji Ludwik IX po wpłaceniu ogromnego okupu został zwolniony z niewoli egipskiej.

[madohora]

1299 – Wojska sułtana Maroka Abu Jakuba Jusufa rozpoczęły 8-letnie oblężenie Tilimsan, stolicy kraju Abdalwadydów w dzisiejszej Algierii.

[madohora]

1312 – Odbyła się ostatnia sesja Soboru w Vienne.

[madohora]

1476 – Książę Burgundii Karol Zuchwały podpisał kontrakt małżeński swej córki Marii z późniejszym cesarzem niemieckim Maksymilianem Habsburgiem.

[madohora]

1527 – Niemiecko-hiszpańskie wojska cesarza Karola V zdobyły i rozpoczęły plądrowanie Rzymu. Spośród chroniących papieża Klemensa VII 189 szwajcarskich gwardzistów poległo 127 (Sacco di Roma).

[madohora]

1529 – Władca Mogołów Babur pokonał wojska afgańsko-bengalskie w bitwie pod Gogrą.

[madohora]

1536 – Inkowie pod wodzą dotychczasowego marionetkowego króla Manco Inca rozpoczęli oblężenie hiszpańskiego garnizonu w Cuzco.

[madohora]

1576 – Podpisano Traktat z Beaulieu kończący V wojnę religijną we Francji.

[madohora]

1622 – Wojna trzydziestoletnia: w bitwie pod Wimpfen wojska austriackie i Ligi Katolickiej pobiły wojska protestanckie.

[madohora]

1642 – Portugalski jezuita i misjonarz Franciszek Ksawery po 13-miesięcznej podróży dotarł do Goa w Indiach.

[madohora]

1682 – Siedziba francuskiego króla Ludwika XIV została przeniesiona do Wersalu.

[madohora]

1686 – W Moskwie zawarto tzw. Traktat Grzymułtowskiego utrwalający warunki rozejmu andruszowskiego, kończącego wojnę polsko-rosyjską.

[madohora]

1757 – Wojna siedmioletnia: zwycięstwo wojsk pruskich nad austriackimi w bitwie pod Pragą.

[madohora]

1782 – W Bangkoku rozpoczęto budowę Wielkiego Pałacu Królewskiego.

[madohora]

1801 – Załoga brytyjskiego okrętu HMS Speedy zaatakowała i zdobyła na Morzu Śródziemnym większy i mocniej uzbrojony hiszpański El Gamo.

[madohora]

1809 – Wojny napoleońskie: wojska francuskie rozpoczęły oblężenie Gerony w Hiszpanii.

[madohora]

1816:
W Królestwie Prus wprowadzono tzw. pruski system miar.
W Nowym Jorku założono Amerykańskie Towarzystwo Biblijne.

[madohora]

1829 – Wiedeński budowniczy fortepianów i organów Cyrill Demian oraz jego synowie Karl i Guido złożyli wniosek o opatentowanie akordeonu.

[madohora]

1840 – W Wielkiej Brytanii w obiegu oficjalnym pojawił się pierwszy znaczek pocztowy (tzw. Penny Black).

[madohora]

1848 – Wojska Piemontu pokonały Austriaków w bitwie pod Santa Lucia.

[madohora]

1851 – Amerykanin John Gorrie opatentował maszynę do produkcji sztucznego lodu.

[madohora]

1854 – Po fiasku swej opery La Traviata Giuseppe Verdi wystawił w weneckim Teatro San Benedetto jej nieznacznie zmienioną wersję pod nowym tytułem Violetta, tym razem odnosząc sukces.

[madohora]

• Violetta Villas ~ Traviata ~ 1970

[madohora]

1861 – Wojna secesyjna: Arkansas wystąpił z Unii.

[madohora]

1863 – Wojna secesyjna: zakończyła się bitwa pod Chancellorsville.

[madohora]

1889 – W Paryżu rozpoczęła się Wystawa Światowa, otwarto dla publiczności Wieżę Eiffla.

[madohora]

1901 – W Dreźnie uruchomiono najstarszą na świecie kolej podwieszaną.

[madohora]

1902 – Podczas cyklonu, w delcie rzeki Irawadi w Birmie zatonął brytyjski statek pasażerski SS Camorta. Zginęło 739 osób.

[madohora]

1905 – Federico Reichert dokonał pierwszego wejścia na szczyt wulkanu Socompa na granicy chilijsko-argentyńskiej (6051 m).

[madohora]

1910 – Jerzy V został królem Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii.

[madohora]

1920 – Wyprawa kijowska: bolszewicy, po przeprowadzonej mobilizacji, wysłali na Naddnieprze 120 tys. żołnierzy.

[madohora]

1927 – Premiera filmu niemego Siódme niebo.

[madohora]

1930 – Około 2,5 tys. osób zginęło w trzęsieniu ziemi w mieście Salmas w północno-zachodnim Iranie.

[madohora]

1932 – Prezydent Francji Paul Doumer został postrzelony na targach książek w Paryżu przez rosyjskiego emigranta Paula Gorguloffa. Zmarł następnego dnia w szpitalu.

[madohora]

1937:
Niemiecki sterowiec Hindenburg spłonął podczas cumowania na lotnisku w Lakehurst w amerykańskim stanie New Jersey. Zginęło 13 pasażerów i 22 członków załogi oraz główny członek załogi naziemnej, kapitan Ernst Lehmann.
W Londynie otwarto Chelsea Bridge.

[madohora]

1940 – Amerykański pisarz John Steinbeck otrzymał Nagrodę Pulitzera za powieść Grona gniewu.

[madohora]

1941:
Dokonano oblotu amerykańskiego samolotu myśliwsko-szturmowego Republic P-47 Thunderbolt.
Józef Stalin został szefem rządu ZSRR zastępując Wiaczesława Mołotowa.

[madohora]

1942 – Wojna na Pacyfiku: zwycięstwo Japończyków w bitwie o wyspę Corregidor na Filipinach.

[madohora]

1945 – Generał Stanisław Maczek, dowódca 1. Dywizji Pancernej, przyjął w porcie wojennym Wilhelmshaven kapitulację dowództwa bazy Kriegsmarine.

[madohora]

1949 – Uruchomiono pierwszy program na amerykańskim komputerze EDSAC.

[madohora]

1950 – W torfowisku koło duńskiego Silkeborga znaleziono zmumifikowane ciało tzw. Człowieka z Tollund.

[madohora]

1953 – John H. Gibbon i Clarence Lillihei przeprowadzili w klinice w Filadelfii pierwszą operację serca z zastosowaniem aparatury podtrzymującej krążenie.

[madohora]

1954 – Brytyjczyk Roger Bannister ustanowił rekord świata w biegu na milę (1609 metrów), po raz pierwszy uzyskując czas poniżej 4 minut (3:59,4 s).

[madohora]

1960 – Brytyjska księżniczka Małgorzata poślubiła fotografa Antony'ego Armstronga-Jonesa.

[madohora]

1962:
Marcin de Porrès został kanonizowany przez papieża Jana XXIII.
Operacja Frigate Bird: okręt podwodny USS Ethan Allen po raz pierwszy i jedyny w historii przeprowadził pełny test amerykańskiego systemu balistycznego Polaris.

[madohora]

1963 – Szwajcaria została przyjęta do Rady Europy.

[madohora]

1966 – Ian Brady i Myra Hindley, brytyjscy seryjni mordercy nieletnich zostali skazani na dożywocie.

[madohora]

1971 – Grecja i Albania wznowiły stosunki dyplomatyczne.

[madohora]

1974:
Kanclerz RFN Willy Brandt podał się do dymisji po wykryciu w jego urzędzie wschodnioniemieckiego szpiega.
Założono portugalską Partię Socjaldemokratyczną (PSD).

[madohora]

1976 – 989 osób zginęło w trzęsieniu ziemi w regionie Friuli we Włoszech.

[madohora]

1983 – Założono chilijski klub piłkarski Deportes Puerto Montt.

[madohora]

1984 – Papież Jan Paweł II kanonizował w Seulu 103 męczenników koreańskich.

[madohora]

1985 – Murmańsk i Smoleńsk otrzymały tytuły Miast-bohaterów.

[madohora]

1989 – W Lozannie odbył się 34. Konkurs Piosenki Eurowizji.

[madohora]

1990 – Jan Paweł II rozpoczął wizytę w Meksyku.

[madohora]

1991 – Powstała grupa akrobacyjna rosyjskich sił powietrznych Jerzyki.

[madohora]

1994 – Otwarto Eurotunel łączący Wielką Brytanię z kontynentem europejskim.

[madohora]

1998 – Wybuchła wojna erytrejsko-etiopska.

[madohora]

1999 – Odbyły się pierwsze wybory do Parlamentu Szkockiego i Walijskiego Zgromadzenia Narodowego.

[madohora]

2000 – Nad Beskidem Śląskim i północnymi Morawami przeleciał a następnie eksplodował w atmosferze dzienny bolid.

[madohora]

2001 – Przebywający w Damaszku Jan Paweł II jako pierwszy papież odwiedził meczet.

[madohora]

2002:
Marc Ravalomanana został prezydentem Madagaskaru.
W trakcie trwającej kampanii przedwyborczej lewicowy ekstremista Volkert van der Graaf zastrzelił w Hilversum Pima Fortuyna, przewodniczący populistycznej Listy Pima Fortuyna (LPF).

[madohora]

2004 – Gruzja odzyskała kontrolę nad prowincją Adżaria po ucieczce do Rosji miejscowego watażki Asłana Abaszydze.

[madohora]

2007
: Katastrofa francuskiego samolotu wojskowego na Synaju; zginęło 9 osób.
W II turze wyborów prezydenckich we Francji Nicolas Sarkozy pokonał Ségolène Royal.

[madohora]

2009 – Jacob Zuma został wybrany przez parlament na prezydenta RPA.

[madohora]

2010 – W Wielkiej Brytanii odbyły się wybory parlamentarne zakończone wyłonieniem tzw. zawieszonego parlamentu.

[madohora]

2012 – Socjalista François Hollande wygrał wybory prezydenckie we Francji, pokonując w II turze urzędującego prezydenta Nicolasa Sarkozy'ego.

06.05 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1464 – Zofia Jagiellonka, królewna polska, księżniczka litewska, margrabina brandenburska na Ansbach i Bayreuth (zm. 1512)

[madohora]

1867 – Bolesław Jędrzejowski, polski publicysta, współzałożyciel PPS (zm. 1914)

[madohora]

1882 – Jan Stanisław Jankowski, polski polityk, minister (zm. 1953)

[madohora]

1908 – Jan Kreczmar, polski aktor, pedagog, prezes ZASP-u (zm. 1972)

[madohora]

1918 – Stanisław Grzesiuk, polski pisarz, pamiętnikarz, piosenkarz (zm. 1963)

[madohora]

1920 Juliusz Wilczur-Garztecki, polski pisarz, tłumacz

[madohora]

1921 – Jan Bytnar, polski działacz konspiracyjny, harcmistrz, podporucznik AK (zm. 1943)

[madohora]

1924 – Stanisław Cisek, polski żeglarz, plutonowy podchorąży AK (zm. 2007)

[madohora]

1929 Stanisław Leszek Olszewski, polski działacz społeczny (zm. 2007)

[madohora]

1930 – Kazimierz Karabasz, polski reżyser filmów dokumentalnych

[madohora]

1936 – Marian Kruszyłowicz, polski duchowny katolicki, biskup szczecińsko-kamieński

[madohora]

1942 Agnieszka Fitkau-Perepeczko, polska aktorka, modelka, pisarka

[madohora]

1947:
Barbara Burska, polska aktorka
Jan Kobuszewski, polski lekkoatleta, skoczek w dal

[madohora]

1950 Zbigniew Wodecki, polski piosenkarz, instrumentalista, kompozytor

[madohora]

1953 Tomasz Tomaszewski, polski fotografik

[madohora]

1954:
Stanisław Łyżwiński, polski polityk, poseł na Sejm
Małgorzata Sznicer, polska dziennikarka, animator kultury, propagatorka i menedżer muzyki klasycznej

[madohora]

1960: Witold Bereś, polski dziennikarz, publicysta, scenarzysta i producent filmowy

[madohora]

1964 – Monika Luft, polska aktorka, prezenterka telewizyjna, pisarka

[madohora]

1965 Mariusz Max Kolonko, polski dziennikarz

[madohora]

1967 – Waldemar Klisiak, polski hokeista

[madohora]

1972 Artur Rojek, polski wokalista (Myslovitz)

[madohora]

1974 – Krzysztof Śmigiel, polski siatkarz

[madohora]

1978 Adam Borzęcki, polski hokeista

[madohora]

1981 Edyta Śliwińska, polsko-amerykańska tancerka

[madohora]

1984 – Michał Zieliński, polski piłkarz

[madohora]

1985 – Paweł Malesa, polski koszykarz

06.05 Zmarli Polacy

[madohora]

1326 – Bernard Świdnicki, książę jaworski, świdnicki i ziębicki (ur. ok. 1288)

[madohora]

1851 – Adam Mierosławski, polski inżynier, marynarz (ur. 1815)

[madohora]

1942:
Euzebiusz Huchracki, polski franciszkanin (ur. 1885)
Kazimierz Gostyński, ksiądz, pedagog, opiekun harcerstwa, błogosławiony Kościoła katolickiego (ur. 1884)

[madohora]

1949 – Stanisław Grabski, polski ekonomista, polityk, minister (ur. 1871)

[madohora]

1959 – Maria Dulęba, polska aktorka (ur. 1881)

[madohora]

1965 – Henryk Strąkowski, polski duchowny katolicki, biskup lubelski (ur. 1910)

[madohora]

1972 – Kazimierz Talarczyk, polski aktor (ur. 1920)

[madohora]

1983 – Ludwika Woźnicka, polska pisarka, tłumacz (ur. 1924)

[madohora]

1989 – Antoni Kiliński, polski cybernetyk (ur. 1909)

[madohora]

1994 – Ryszard Zieliński, polski pisarz (ur. 1926)

[madohora]

2000 – Jerzy Aleksander Braszka, polski aktor (ur. 1932)

[madohora]

2002:
Kazimierz Albin Dobrowolski, polski biolog, rektor UW (ur. 1931)
Bronisław Pawlik, polski aktor (ur. 1926)

[madohora]

2008:
Jan Holender, polski chodziarz (ur. 1964)
Andrzej Matuszewski, polski artysta, malarz, twórca happeningów, animator i teoretyk sztuki (ur. 1924)

[madohora]

2010 – Zdzisław Stencel, polski inżynier, polityk, wiceminister rolnictwa (ur. 1936)

[madohora]

2011 – Lucjan Broniewicz, polski historyk, dyrektor toruńskiego Planetarium im. Władysława Dziewulskiego (ur. 1961)

[madohora]

2012:
Przemysław Cieślak, polski redaktor, wydawca, działacz opozycji w okresie PRL (ur. 1955)
Tomasz Turczynowicz, polski architekt, artysta plastyk (ur. 1942)

7 maja

[madohora]

[madohora]

7 maja jest 127. (w latach przestępnych 128.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 238 dni.
Imieniny obchodzą: August, Bogdała, Domicela, Domicjan, Domicjana, Flawia, Florian, Gizela, Jan, Ludmiła, Ludomiła, Ludomira, Piotr, Róża, Stanimir, Wincenty i Wirginia.
Hamburg – Urodziny Portu
Rosja – Dzień Radia
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą: św. Augustyn Roscelli (kapłan)
św. Domicjan z Tongeren-Maastricht (biskup)
bł. Gizela Bawarska (ksieni)
św. Róża Venerini (dziewica i zakonnica)

[madohora]

1375 – Mikołaj z Górki został biskupem poznańskim.

[madohora]

1656 – Potop szwedzki: zwycięstwo Szwedów w bitwie pod Kłeckiem.

[madohora]

1764 – W Warszawie rozpoczęły się obrady Sejmu konwokacyjnego.

[madohora]

1765 – Król Stanisław August Poniatowski ustanowił Order Świętego Stanisława.

[madohora]

1794 –
Insurekcja kościuszkowska: Bitwa pod Polanami.
Tadeusz Kościuszko wydał uniwersał połaniecki znoszący poddaństwo osobiste chłopów, zakazujący ich rugowania z gruntu oraz zmniejszający wymiar pańszczyzny.

[madohora]

1863 – Powstanie styczniowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Medejkami.

[madohora]

1872 – Otwarto Akademię Umiejętności w Krakowie.

[madohora]

1919 – W Poznaniu otwarto Wszechnicę Piastowską.

[madohora]

1945 – W bitwie pod Kuryłówką oddziały Narodowej Organizacji Wojskowej odparły atak NKWD, po czym wycofały się ze wsi.

[madohora]

1958 – Powstał Polski Komitet Pomocy Społecznej (PKPS).

[madohora]

1968 – W nocy z 6/7 maja nad Tatrami przetoczył się najsilniejszy odnotowany wiatr halny, osiągający prędkość około 300 km/h.

[madohora]

1971 – Premiera filmu Epilog norymberski.

[madohora]

1977 – W krakowskiej kamienicy przy ul. Szewskiej 7 znaleziono ciało Stanisława Pyjasa.

[madohora]

1994 – Premiery filmów Komedia małżeńska i Śmierć jak kromka chleba.

[madohora]

1999 – Premiera filmu Operacja Samum.

[madohora]

2003 – Z terytorium Polski widoczny był tranzyt Merkurego na tle tarczy słonecznej.

[madohora]

2005 – W Warszawie powstała Unia Lewicy III RP.

[madohora]

2010 – Generał broni Mieczysław Cieniuch został szefem Sztabu Generalnego WP.

07.05 Wydarzenia na świecie

[madohora]

351 – Nad Jerozolimą ukazał się wielki świetlisty krzyż. Zjawisko zostało opisane przez biskupa Cyryla Jerozolimskiego w liście do cesarza Konstancjusza II.

[madohora]

558 – W wyniku trzęsienia ziemi zawaliła się kopuła świątyni Hagia Sofia w Konstantynopolu.

[madohora]

1104 – Zwycięstwo Turków seldżuckich nad wojskami chrześcijańskimi w bitwie pod Harran.

[madohora]

1189 – Hamburg uzyskał od cesarza Niemiec Fryderyka I Barbarossy zezwolenie na handel bezcłowy i status Wolnego Miasta Rzeszy.

[madohora]

1259 – Abp Konrad von Hochstaden przyznał Kolonii prawo składu.

[madohora]

1274 – Rozpoczęły się obrady Soboru lyońskiego II, koncentrujące się wokół zasad, jakie rządzić mają wyborem papieża.

[madohora]

1342 – Klemens VI został wybrany na papieża.

[madohora]

1379 – W bitwie morskiej pod Pulą flota genueńska pokonała flotę wenecjańską.

[madohora]

1429 – Wojna stuletnia: wojska francuskie pod wodzą św. Joanny d'Arc przełamały angielskie oblężenie Orleanu.

[madohora]

1463 – Pożar zniszczył Tuluzę.

[madohora]

1592 – Wojna japońsko-koreańska: zwycięstwo floty koreańskiej w bitwie pod Okpo.

[madohora]

1621 – Cesarz niemiecki Ferdynand II Habsburg wypłacił zaległy żołd i zwolnił ze służby uciążliwych z powodu dokonywanych grabieży polskich lisowczyków.

[madohora]

1663 – W Londynie otwarto Teatr Królewski.

[madohora]

1718 – Założono Nowy Orlean.

[madohora]

1763 – Wybuchło indiańskie powstanie Pontiaka przeciwko brytyjskiemu panowaniu w Ameryce Północnej.

[madohora]

1765 – Zwodowano brytyjski żaglowiec HMS Victory.

[madohora]

1794 – We Francji wprowadzono formalną religię państwową, tzw. Kult Istoty Najwyższej.

[madohora]

1824 – W Wiedniu odbyła się premiera IX symfonii Ludwiga van Beethovena.

[madohora]

1840 – 317 osób zginęło w wyniku przejścia tornada nad Natchez w stanie Missisipi.

[madohora]

1864 – Wojna secesyjna: rozpoczęła się bitwa pod Rocky Face Ridge.

[madohora]

1866 – Student Ferdinand Cohen-Blind usiłował w Berlinie dokonać zamachu na premiera Prus Otto von Bismarcka.

[madohora]

1895 – W Sankt Petersburgu Aleksandr Popow zademonstrował Rosyjskiemu Towarzystwu Fizyko-Chemicznemu działanie radia własnej konstrukcji.

[madohora]

1902 – Wybuch wulkanu Soufrière na karaibskiej wyspie Saint Vincent; zginęło 1680 osób.

[madohora]

1909 – Papież Pius X powołał Papieski Instytut Biblijny.

[madohora]

1915 – I wojna światowa: niemiecki okręt podwodny U-20 zatopił na Atlantyku brytyjski statek Lusitania. Zginęło 1198 osób, ocalały 764.

[madohora]

1918 – Rumunia i państwa centralne podpisały w Bukareszcie traktat pokojowy, kończący udział Rumunii w wojnie po stronie ententy.

[madohora]

1920:
Rosja Radziecka uznała niepodległość Gruzji.
Wojna polsko-bolszewicka: wojska polskie zdobyły Kijów

[madohora]

1934
: Na rosyjskim dalekim wschodzie utworzono Żydowski Obwód Autonomiczny.
U wybrzeży filipińskiej wyspy Palawan została wyłowiona największa znana perła (6,37 kg i 23,8 cm), nazwana przez znalazcę-muzułmanina "Perłą Allaha".

[madohora]

1942 – Wojna na Pacyfiku: rozpoczęła się bitwa na Morzu Koralowym.

[madohora]

1943 – II wojna światowa w Afryce: wojska brytyjskie wyzwoliły Tunis.

[madohora]

1944 – Założono meksykański klub piłkarski Puebla F.C.

[madohora]

1945 – We francuskim Reims Alfred Jodl i Hans-Georg von Friedeburg podpisali bezwarunkową niemiecką kapitulację. Na żądanie ZSRR ceremonię powtórzono dzień później (9 maja wg czasu moskiewskiego).

[madohora]

1946 – Masaru Ibuka i Akio Morita założyli spółkę Tokyo Telecommunications Engineering, znaną dziś jako koncern Sony.

[madohora]

1948 – Rozpoczął się Kongres haski.

[madohora]

1954 – Ostateczna klęska Francuzów pod twierdzą Điện Biên Phủ (Indochiny Francuskie) zakończyła wojnę indochińską.

[madohora]

1960 – Leonid Breżniew został Przewodniczącym Prezydium Rady Najwyższej ZSRR.

[madohora]

1964 – 44 osoby zginęły w katastrofie samolotu Fokker F27 w San Ramon w Kalifornii.

[madohora]

1967 – Podczas wyścigu Formuły 1 o Grand Prix Monako, włoski kierowca Lorenzo Bandini doznał rozległych oparzeń po wypadku swojego bolidu. Zmarł trzy dni później w szpitalu.

[madohora]

1977 – Francuska piosenka L'oiseau et l'enfant w wykonaniu Marie Myriam wygrała 22. Konkurs Piosenki Eurowizji w Londynie.

[madohora]

1982 – Wojna o Falklandy-Malwiny: rozpoczęły się negocjacje pokojowe ONZ.

[madohora]

1983 – Dokonano oblotu szwajcarskiego samolotu szkolno-treningowego Pilatus PC-9.

[madohora]

1990 – Ivars Godmanis został premierem Łotwy.

[madohora]

1992 – Prom kosmiczny Endeavour rozpoczął swoją pierwszą misję - STS-49.

[madohora]

1993 – Ranil Wickremesinghe został premierem Sri Lanki.

[madohora]

1995 – Jacques Chirac wygrał wybory prezydenckie we Francji, pokonując w II turze Lionela Jospina.

[madohora]

1996 – Węgry zostały członkiem Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD).

[madohora]

1997 – Firma Intel zaprezentowała oficjalnie mikroprocesor Pentium II.

[madohora]

1999:
3 osoby zginęły w chińskiej ambasadzie w Belgradzie, omyłkowo zbombardowanej przez samoloty NATO.
Jan Paweł II rozpoczął trzydniową wizytę w Rumunii, pierwszą w historii w kraju prawosławnym.
W wyniku puczu wojskowego został obalony prezydent Gwinei-Bissau João Bernardo Vieira.

[madohora]

2000 – Władimir Putin został zaprzysiężony na urząd prezydenta Federacji Rosyjskiej.

[madohora]

2001:
Kubański przywódca Fidel Alejandro Castro Ruz przybył z pierwszą wizytą do Iranu.
Ronnie Biggs, jeden ze sprawców "napadu stulecia" z 1963 roku, powrócił dobrowolnie z Brazylii do Wielkiej Brytanii, gdzie został natychmiast osadzony w więzieniu.

[madohora]

2002:
Chiński samolot MD-82 rozbił się w zatoce koło miasta Dalian; zginęło 112 osób.
Egipski Boeing 767 rozbił się podczas pochodzenia do lądowania w Tunisie; zginęło 15 spośród 64 osób na pokładzie.

[madohora]

2004:
22 osoby zginęły, a ponad 100 zostało rannych w zamachu bombowym na szyicki meczet w pakistańskim Karaczi.
Korespondent wojenny TVP Waldemar Milewicz i montażysta Mounir Bouamrane zginęli w wyniku ostrzelania ich samochodu przez rebeliantów w irackim mieście Latifijja.

[madohora]

2005 – Papież Benedykt XVI odbył ingres do swojej katedry – bazyliki laterańskiej.

[madohora]

2007 – Poinformowano o odkryciu grobu Heroda Wielkiego.

[madohora]

2008:
Brian Cowen został premierem Irlandii.
Dmitrij Miedwiediew został zaprzysiężony na urząd prezydenta Federacji Rosyjskiej.
W Libanie wybuchły krwawe starcia między siłami rządowymi a Hezbollahem po uznaniu przez władze za nielegalną jego prywatnej sieci telefonicznej.

[madohora]

2011 – W katastrofie lotu Merpati Nusantara Airlines 8968 w indonezyjskiej prowincji Irian Zachodni zginęło 27 osób.

[madohora]

2012 – Władimir Putin został zaprzysiężony na urząd prezydenta Federacji Rosyjskiej (III kadencja).

07.05 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1763 – Józef Poniatowski, książę, polski generał dywizji, minister wojny i Wódz Naczelny Wojsk Polskich Księstwa Warszawskiego, marszałek Francji (zm. 1813)

[madohora]

1853 – Jerzy Harwot, polski pedagog, profesor gimnazjalny (zm. 1917)

[madohora]

1857 – Stanisław Barabasz, polski malarz, architekt, pedagog, nestor polskiego narciarstwa (zm. 1949)

[madohora]

1867 – Władysław Reymont, polski pisarz, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1924 (zm. 1925)

[madohora]

1868 – Stanisław Przybyszewski, polski pisarz (zm. 1927)

[madohora]

1877 – Stanisława Wysocka, polska aktorka (zm. 1941)

[madohora]

1906 – Maryna Zagórska, polska tłumaczka (zm. 1996)

[madohora]

1918 – Henryk Alszer, polski piłkarz (zm. 1959)

[madohora]

1923:
Jan Danek, polski pieśniarz (zm. 1997)
Włodzimierz Skoczylas, polski aktor (zm. 1993)

[madohora]

1925 – Gene Gutowski, polski producent filmowy

[madohora]

1927 – Bolesław Taborski, polski poeta, teatrolog, krytyk literacki, tłumacz (zm. 2010)

[madohora]

1930
Jerzy Bronisławski, polski pisarz
Jerzy Haber, polski fizykochemik (zm. 2010)

[madohora]

1934 – Jan Banucha, polski scenograf, kostiumograf

[madohora]

1936 – Stanisław Stefanek, polski duchowny katolicki, biskup łomżyński

[madohora]

1938 Bogumił Antczak, polski aktor, lektor filmowy

[madohora]

1940 Marek Gołąb, polski sztangista

[madohora]

1941 – Andrzej Zarycki, polski kompozytor

[madohora]

1947 – Andrzej Wojaczek, polski aktor

[madohora]

1951 Ireneusz Dudek, polski wokalista, instrumentalista, kompozytor, autor tekstów

[madohora]

1955 Kazimierz Gilarski, polski dowódca wojskowy, generał brygady Wojska Polskiego, dowódca Garnizonu Warszawa (zm. 2010)

[madohora]

1956 Izabella Dziarska, polska aktorka

[madohora]

1957 Krzysztof Kucharczyk, polski strzelec sportowy

[madohora]

1958 – Tadeusz Dolny, polski piłkarz

[madohora]

1964 – Marek Graba, polski piłkarz

[madohora]

1967 – Jakub Strzyczkowski, polski dziennikarz radiowy

[madohora]

1969:
Mirosław Kowalik, polski żużlowiec, trener żużlowy
Radosław Pazura, polski aktor

[madohora]

1971 Paweł Audykowski, polski aktor

[madohora]

1977 Łukasz Sosin, polski piłkarz

[madohora]

1979 – Marcin Kocik, polski siatkarz

[madohora]

1980 – Maciej Zakościelny, polski aktor

[madohora]

1981 – Maciej Iwański, polski piłkarz

[madohora]

1982 – Ewelina Kobryn, polska koszykarka

[madohora]

1982 Tomasz Pochwała, polski skoczek narciarski, zawodnik kombinacji norweskiej

07.05 Zmarli Polacy

[madohora]

1160 – Genowefa, polska zakonnica córka Bolesława III Krzywoustego (ur. ?)

[madohora]

1874 – Józef Szafranek, polski duchowny katolicki, działacz społeczny, wydawca (ur. 1807)

[madohora]

1926 – Bronisława Wolska, polska aktorka (ur. 1840)

[madohora]

1953 – Adam Mohuczy, polski kontradmirał (ur. 1891)

[madohora]

1964 – Karol Semik, polski działacz spółdzielczy na Śląsku Cieszyńskim, żołnierz PSZ na Zachodzie (ur. 1913)

[madohora]

1966 – Stanisław Jerzy Lec, polski poeta, satyryk, aforysta (ur. 1909)

[madohora]

1977 – Stanisław Pyjas, polski działacz opozycyjny (ur. 1953)

[madohora]

1985 – Adam Bahdaj, polski pisarz (ur. 1918)

[madohora]

1993 – Andrzej Jarecki, polski poeta, satyryk, krytyk teatralny (ur. 1933)

[madohora]

2001 Janusz Jeljaszewicz, polski lekarz, mikrobiolog, farmaceuta (ur. 1930)

[madohora]

2002 – Tadeusz Majewski, polski duchowny, biskup Kościoła Polskokatolickiego (ur. 1926)

[madohora]

2003:
Tomasz Mirkowicz, polski pisarz, krytyk literacki, tłumacz (ur. 1953)
Roman Samsel, polski pisarz, krytyk literacki, biblista, tłumacz (ur. 1935)

[madohora]

2004:
Mounir Bouamrane, polski montażysta filmowy pochodzenia algierskiego (ur. 1968)
Waldemar Milewicz, polski dziennikarz (ur. 1956)

[madohora]

2006 Edmund Boniewicz, polski ksiądz, pallotyn, spowiednik kard. Stefana Wyszyńskiego (ur. 1919)

[madohora]

2009 Zygmunt Waźbiński, polski historyk sztuki (ur. 1933)

[madohora]

2010:
Marek Długosz, polski muzyk, gitarzysta (ur. 1973)
Jacek Kotlica, polski poeta, krytyk sztuki, działacz kulturalny (ur. 1939)

[madohora]

2012 Edward Strząbała, polski piłkarz ręczny, trener piłki ręcznej (ur. 1938)

8 maja

[madohora]

[madohora]

8 maja jest 128. (w latach przestępnych 129.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 237 dni.
Imieniny obchodzą: Achacjusz, Achacy, Amat, Arseniusz, Benedykt, Bonifacy, Dezyderia, Dionizy, Heladia, Heladiusz, Ida, Michał, Stanisław, Stanisława, Ulryka, Wiktor i Wiron.
Korea Południowa – Dzień Rodziców
Międzynarodowe: Światowy Dzień Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca
Czas Upamiętniający i Jednoczący Tych, Którzy Stracili Życie Podczas II Wojny Światowej (8. i 9 maja), ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2005 roku)
Dzień Bibliotekarzy i Bibliotek

wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1][2] obchodzą: św. Achacy z Kapadocji (św. Agacjusz, setnik)
św. Bonifacy IV (papież)
św. Dezydery z Bourges (biskup)
św. Iduberga (Ida) z Nijvel (ksieni)
św. Stanisław ze Szczepanowa BM (patron Polski) (na świecie 11 kwietnia)
św. Wiktor z Mediolanu (męczennik)
św. Wiro (biskup)

08.05 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1254 – Prawdopodobna data prawykonania hymnu Gaude Mater Polonia jako części nieszpornej rymowanego oficjum Historia gloriosissimi Stanislai Wincentego z Kielczy, napisanego na kanonizację św. Stanisława.

[madohora]

1468 – Chrzest Fryderyka Jagiellończyka, królewicza polskiego, księcia litewskiego i przyszłego arcybiskupa gnieźnieńskiego, prymasa Polski i biskupa krakowskiego. Obrzędu chrztu dokonał biskup krakowski Jan Lutek, a ojcem chrzestnym był biskup ołomuniecki Protazy.

[madohora]

1788 – Wolnomularska loża Katarzyny pod Gwiazdą Północną została przemianowana na Stanisława Augusta pod Gwiazdą Północną.

[madohora]

1808 – Została podpisana umowa Napoleona Bonaparte z rządem Księstwa Warszawskiego o przyjęciu na żołd francuski 8 tysięcy żołnierzy polskich.

[madohora]

1863 – Powstanie styczniowe: zwycięstwo Rosjan w I bitwie pod Ignacewem.

[madohora]

1907 – Powstał poznański klub sportowy KS Normania, obecnie KS Posnania.

[madohora]

1913 – Zainaugurowano mistrzostwa Galicji w piłce nożnej.

[madohora]

1933:
Dotychczasowy prezydent Polski Ignacy Mościcki został wybrany na II kadencję.
Stanisław Skarżyński zakończył przelot przez Atlantyk polskim samolotem RWD-5bis (SP-AJU).

[madohora]

1943:
II wojna światowa: zakończyło się powstanie w getcie warszawskim.
W Nalibokach radzieccy partyzanci wymordowali 128 osób.

[madohora]

1947 – Rotmistrz Witold Pilecki został aresztowany przez Urząd Bezpieczeństwa.

[madohora]

1953 – Biskupi polscy skierowali do rządu PRL list, który przeszedł do historii pod nazwą Non possumus.

[madohora]

1989 – Ukazał się pierwszy numer Gazety Wyborczej.

[madohora]

1996 – Adam Zieliński został Rzecznikiem Praw Obywatelskich.

[madohora]

2002 – Powstała Polska Liga Western i Rodeo.

[madohora]

2004 – Podczas tłumienia zamieszek wywołanych w czasie juwenaliów przez pseudokibiców na osiedlu akademickim "Lumumbowo" w Łodzi, w wyniku omyłkowego użycia przez policję ostrej amunicji zginął jeden z kibiców oraz studentka.

[madohora]

2010 – Józef Kowalczyk został mianowany arcybiskupem metropolitą archidiecezji gnieźnieńskiej i prymasem Polski.

08.05 Wydarzenia na świecie

[madohora]

589 – Rozpoczął się trzeci synod w Toledo.

[madohora]

1222 – Henryk VII Hohenstauf został koronowany w Akwizgranie na króla Niemiec.

[madohora]

1360 – Wojna stuletnia: Anglia i Francja zawarły Traktat w Brétigny.

[madohora]

1429 – Wojna stuletnia: odwrót wojsk angielskich po nieudanym oblężeniu Orleanu.

[madohora]

1450 – W Kencie wybuchła rebelia pod wodzą Jacka Cade'a przeciwko królowi Henrykowi VI Lancasterowi.

[madohora]

1541 – Hiszpańska ekspedycja dowodzona przez konkwistadora Hernando de Soto dotarła do rzeki Missisipi.

[madohora]

1624 – Cesarz Ferdynand II Habsburg i król Węgier Gábor Bethlen podpisali traktat pokojowy w Wiedniu.

[madohora]

1639 – William Coddington założył Newport w stanie Rhode Island.

[madohora]

1648 – Angielska wojna domowa: zwycięstwo wojsk parlamentu nad rojalistami w bitwie pod St. Fagans.

[madohora]

1654 – W Westminsterze podpisano układ pokojowy kończący I wojnę angielsko-holenderską.

[madohora]

1660 – Nowy angielski parlament zwrócił się do Karola II Stuarta z prośbą o powrót do kraju z wygnania i ogłosił go królem.

[madohora]

1721 – Innocenty XIII został papieżem.

[madohora]

1740 – Został podpisany traktat o wieczystej przyjaźni między Francją i Turcją.

[madohora]

1794 – Rewolucja francuska: zgilotynowano fizyka i chemika oraz poborcę podatkowego Antoine'a Lavoisiera.

[madohora]

1821 – Wojna o niepodległość Grecji: miażdżące zwycięstwo greckich powstańców nad wojskami tureckimi w bitwie pod Gravią.

[madohora]

1842:
55 osób zginęło w pierwszej we Francji katastrofie kolejowej na trasie Wersal – Paryż. Wśród ofiar śmiertelnych był podróżnik i badacz Jules Dumont d'Urville wraz z żoną i synem.
W wyniku trwającego od 5 maja pożaru centrum Hamburga zginęło 51 osób, a 20 tys. straciło dach nad głową.

[madohora]

1846 – Wojna amerykańsko-meksykańska: zwycięstwo wojsk amerykańskich w bitwie pod Palo Alto.

[madohora]

1864 – Wojna secesyjna: w bitwie pod Spotsylvanią wojska Północy pod dowództwem gen. Ulyssesa Granta pokonały wojska Południa dowodzone przez gen. Roberta Lee.

[madohora]

1886 – Farmaceuta John Pemberton opracował recepturę napoju, który nazwał Coca-Colą.

[madohora]

1898 – Powstała włoska Liga Piłki Nożnej.

[madohora]

1902 – Wybuch wulkanu Montagne Pelée zniszczył miasto Saint-Pierre na karaibskiej Martynice. Zginęło ok. 30 tys. mieszkańców miasta, ocalała tylko jedna osoba.

[madohora]

1908 – W Sankt Petersburgu powstała polska Korporacja Akademicka Sarmatia.

[madohora]

1912 – Powstała amerykańska wytwórnia filmowa Paramount Pictures.

[madohora]

1921 – W Szwecji zniesiono karę śmierci.

[madohora]

1924 – Podpisano Konwencję Kłajpedzką między Litwą a mocarstwami sprzymierzonymi.

[madohora]

1927 – Pilot Charles Nungesser i nawigator François Coli wystartowali z Paryża w kierunku Nowego Jorku na pokładzie specjalnie adaptowanego jednosilnikowego samolotu rozpoznawczego Levasseur PL-8 nazwanego L'Oiseau Blanc (Biały Ptak), z zamiarem odbycia pierwszego w historii, nieprzerwanego przelotu między kontynentalnymi częściami Europy i Ameryki Północnej, zakończonego prawdopodobnie katastrofą i zaginięciem załogi.

[madohora]

1929 – Norwegia anektowała wyspę Jan Mayen.

[madohora]

1933 – Mahatma Gandhi rozpoczął swoją 21-dniową głodówkę, by zaprotestować przeciwko polityce brytyjskiej w Indiach.

[madohora]

1937 – Powołano metropolię ryską.

[madohora]

1941 – Podszywający się pod jednostkę norweską niemiecki krążownik pomocniczy HSK Pinguin został zatopiony na Oceanie Indyjskim przez brytyjski krążownik HMS Cornwall. Zginęło 342 członków załogi i 203 brytyjskich jeńców wojennych.

[madohora]

1942 – Wojna na Pacyfiku: zakończyła się nierozstrzygnięta bitwa na Morzu Koralowym.

[madohora]

1944 – Front wschodni: Armia Czerwona wyzwoliła Sewastopol.

[madohora]

1945:
Dowództwo niemieckie podpisało w Berlinie bezwarunkową kapitulację wobec aliantów zachodnich i ZSRR (9 maja wg czasu moskiewskiego).
Francuscy żołnierze wymordowali setki Algierczyków w Satif.
33. Prezydent USA Harry Truman w przemówieniu radiowym poinformował Amerykanów o zakończeniu II wojny światowej w Europie.
Zakończyło się powstanie praskie.

[madohora]

1946 – Pod Bazyleą w Szwajcarii otwarto EuroAirport.

[madohora]

1954:
Rozpoczęła się konferencja genewska w sprawie Indochin.
W Manili na Filipinach została założona Azjatycka Konfederacja Piłkarska (AFC).

[madohora]

1958 – 36. Wiceprezydent USA Richard Milhous Nixon został popchnięty, wygwizdany, obrzucony i opluty podczas antyamerykańskiego protestu w Limie.

[madohora]

1962 – Zwodowano atomowy okręt podwodny USS Lafayette.

[madohora]

1970:
9 dzieci i 3 dorosłych zginęło, a 19 osób zostało rannych w ataku bojowników Organizacji Wyzwolenia Palestyny (OWP) na autobus szkolny koło Avivim w Izraelu.
Ukazał się ostatni album grupy The Beatles Let It Be.

[madohora]

1972 – Wojna wietnamska: prezydent USA Richard Nixon ogłosił blokadę morską Wietnamu Północnego.

[madohora]

1973 – Poddali się rebelianci indiańscy, którzy okupowali przez 10 tygodni rezerwat w wiosce Wounded Knee w amerykańskim stanie Dakota Południowa.

[madohora]

1978 – Włoch Reinhold Messner i Austriak Peter Habeler zdobyli bez aparatów tlenowych Mount Everest.

[madohora]

1980 – Światowa Organizacja Zdrowia ogłosiła całkowite wytępienie ospy prawdziwej.

[madohora]

1984:
Kapral Denis Lortie otworzył ogień do członków Zgromadzenia Narodowego Quebecu, zabijając 3 osoby i raniąc 13.
We francuskim Nantes otwarto Stadion de la Beaujoire.
ZSRR ogłosił, że zbojkotuje Letnie Igrzyska Olimpijskie w Los Angeles.

[madohora]

1987:
Brytyjska jednostka specjalna Special Air Service (SAS) zaatakowała z zaskoczenia i zabiła 8 członków brygady Provisional Irish Republican Army, którzy zostali potem nazwani "męczennikami z Loughgall".
Senator Gary Hart, zapytany o swoje relacje z modelką Donną Rice, wycofał się z wyścigu o nominację na oficjalnego kandydata na prezydenta Stanów Zjednoczonych z ramienia Demokratów.

[madohora]

1988 – François Mitterrand, pokonując w II turze Jacques'a Chiraca, wygrał ponownie wybory prezydenckie we Francji.

[madohora]

1995 – 42. Prezydent USA Bill Clinton podpisał dekret wprowadzający embargo na handel z Iranem.

[madohora]

1996 – Parlament Republiki Południowej Afryki uchwalił nową konstytucję.

[madohora]

1997 – Należący do China Southern Airlines Boeing 737 rozbił się podczas podchodzenia do lądowania na lotnisku w Shenzhen w południowych Chinach. Zginęło 35 osób, a 39 zostało rannych.

[madohora]

1999 – Ismail Omar Guelleh został prezydentem Dżibuti.

[madohora]

2000 – Australia i Korea Północna nawiązały stosunki dyplomatyczne.

[madohora]

2003 – Przyjęto nową flagę stanową Georgii.

[madohora]

2008 – Władimir Putin został premierem Rosji.

[madohora]

2009 – Jan Fischer został premierem Czech.

[madohora]

2010:
Laura Chinchilla Miranda została pierwszą kobietą na stanowisku prezydenta Kostaryki.
W katastrofie w kopalni "Raspadskaja" w Rosji zginęło 90 górników, 71 zostało rannych.

)8.05 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1737 – Stanisław Trembecki, polski poeta (zm. 1812)

[madohora]

1851 – Stanisław Witkiewicz, polski pisarz, malarz, filozof, teoretyk sztuki, propagator stylu zakopiańskiego (zm. 1915)

[madohora]

1892 – Stanisław Sosabowski, polski generał, dowódca 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej (zm. 1967)

[madohora]

1896: Stanisława Leszczyńska, polska Służebnica Boża, położna (zm. 1974)

[madohora]

1900 – Tola Mankiewiczówna, polska aktorka, piosenkarka i śpiewaczka operowa (zm. 1985)

[madohora]

1913 – Sławomir Lindner, polski aktor (zm. 1982)

[madohora]

1916: Stanisław Domański, polski fitopatolog, mikolog (zm. 1993)

[madohora]

1917:
Stanisław Misakowski, polski poeta (zm. 1996)
Stanisław Zieliński (pisarz), polski pisarz, krytyk literacki (zm. 1995)

[madohora]

1921 – Ija Lazari-Pawłowska, polska filozof (zm. 1994)

[madohora]

1923:
Izaak Celnikier, polski malarz, grafik (zm. 2011)
Aleksander Omiljanowicz, polski pisarz, funkcjonariusz UB (zm. 2006)

[madohora]

1926 Stanisław Broszkiewicz, polski pisarz (zm. 1984)

[madohora]

1929: Mirosław Kijowicz, polski reżyser filmów animowanych, historyk sztuki (zm. 1999)

[madohora]

1930: Jolanta Klimowicz, polska dziennikarka, publicystka

[madohora]

1931 – Roman Wapiński, polski historyk (zm. 2008)

[madohora]

1932 – Stanisław Niwiński, polski aktor (zm. 2002)

[madohora]

1933 – Jerzy Molga, polski aktor

[madohora]

1935 – Zdzisław Król, polski duchowny katolicki, ksiądz infułat, kapelan Warszawskiej Rodziny Katyńskiej (zm. 2010)

[madohora]

1940 Marceli Kosman, polski historyk, eseista

[madohora]

1947 Danuta Pietraszewska, polska nauczycielka, samorządowiec, polityk, poseł na Sejm RP

[madohora]

1949 – Stanisław Markowski, polski fotograf, dokumentalista

[madohora]

1950:
Stanisław Bieniasz, polski pisarz (zm. 2001)
Grzegorz Palka, polski działacz Solidarności, prezydent Łodzi (zm. 1996)

[madohora]

1951 – Andrzej Sośnierz, polski lekarz, polityk

[madohora]

1959:
Wojciech Dąbrowski, polski aktor
Grzegorz Drukarczyk, polski pisarz fantastyki naukowej

[madohora]

1960 Bogdan Klich, polski lekarz psychiatra, polityk

[madohora]

1962 – Mirosław Neinert, polski aktor

[madohora]

1963 Izabela Kloc, polska polityk, poseł na Sejm RP

[madohora]

1966: Dorota Idzi, polska pięcioboistka nowoczesna

[madohora]

1967 – Mariusz Karol, polski trener koszykówki

[madohora]

1971: Radosław Gilewicz, polski piłkarz

[madohora]

1973 – Maciej Stęczniewski, polski piłkarz ręczny, bramkarz

[madohora]

1974 Paweł Steczkowski, polski kontrabasista, kompozytor

[madohora]

1976 – Zygmunt Miłoszewski, polski pisarz, dziennikarz

[madohora]

1981: Tomasz Motyka, polski szermierz, szpadzista

[madohora]

1983: Jakub Biskup, polski piłkarz

[madohora]

1985 – Michał Skalski, polski szachista

08.05 Zmarli Polacy

[madohora]

1551 – Barbara Radziwiłłówna, królowa Polski, żona Zygmunta II Augusta (ur. 1520)

[madohora]

1793 – Tadeusz Kuntze, polski malarz (ur. 1727)

[madohora]

1891 – Augustyn Szamarzewski, wielkopolski działacz społeczny, ksiądz (ur. 1832)

[madohora]

1943:
Mordechaj Anielewicz, żydowski działacz konspiracyjny, dowódca Żydowskiej Organizacji Bojowej, przywódca powstania w getcie warszawskim (ur. 1919)
Władysław Szlengel, polski poeta żydowskiego pochodzenia (ur. 1914)

[madohora]

1953 – Józef Rybak, polski generał (ur. 1882)

[madohora]

1955 – Kazimierz Wajda, polski aktor (ur. 1905)

[madohora]

1972:
Stefan Flukowski, polski pisarz, tłumacz (ur. 1902)
Bogusław Miedziński, polski dziennikarz, polityk, minister, marszałek Senatu (ur. 1891)

[madohora]

1999 Irena Szymańska-Matuszewska, polska pisarka, tłumaczka (ur. 1921)

[madohora]

2005 – Małgorzata Lorentowicz, polska aktorka (ur. 1927)

[madohora]

2007 Maciej Jasiński, polski zawodnik sportów samochodowych, działacz sportowy (ur. 1944)

[madohora]

2008 Mieczysław Albert Krąpiec, polski dominikanin, teolog, tomista, rektor KUL (ur. 1921)

[madohora]

2012:
Ludwik Kasprzyk, polski inżynier budownictwa ogólnego, społecznik i działacz kulturalny (ur. 1930)
Roman Totenberg, polski skrzypek (ur. 1911)

9 maja

[madohora]

[madohora]

9 maja jest 129. (w latach przestępnych 130.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 236 dni.
Imieniny obchodzą: Beat, Bożydar, Geroncjusz, Grzegorz , Hiacynta, Hiob, Katarzyna, Karolina, Mikołaj, Maria, Otokar, Pachomiusz, Przebor i Stefan.
Rumunia – Dzień Niepodległości
Rosja – Narodowe Święto Zwycięstwa i Wolności, w niektórych państwach Europy i okolic – Dzień Zwycięstwa
Międzynarodowe: Czas Upamiętniający i Jednoczący Tych, Którzy Stracili Życie Podczas II Wojny Światowej (8 i 9 maja)
Dzień Unii Europejskiej (upamiętniający ogłoszenie planu Schumana o utworzeniu Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali)
Kościół Starokatolicki Mariawitów w RP i tradycjonalizm katolicki: wspomnienie św. Grzegorza z Nazjanzu doktora Kościoła
wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą: bł. Maria Teresa od Jezusa (zakonnica)
św. Pachomiusz (pustelnik)

09.05 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1323 – Namysłów został lennem czeskim.

[madohora]

1794 – W czasie insurekcji kościuszkowskiej w Warszawie wykonano wyrok śmierci (przez powieszenie) na przywódcach konfederacji targowickiej: Józefie Ankwiczu, Józefie Kazimierzu Kossakowskim, hetmanie Piotrze Ożarowskim, hetmanie Józefie Zabielle.

[madohora]

1831 – Powstanie listopadowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Firlejem.

[madohora]

1889 – Hrabia Władysław Zamoyski z myślą o ratowaniu lasów tatrzańskich nabył dobra zakopiańskie.

[madohora]

1909 – Odsłonięto Pomnik Friedricha Schillera we Wrocławiu.

[madohora]

1944 – Banda Ukraińskiej Powstańczej Armii dokonała w nocy z 9/10 maja masakry polskiej ludności we wsi Derżów.

[madohora]

1946 – Otwarto Państwowe Muzeum Zamkowe w Pszczynie.

[madohora]

1955 – Premiera filmu Godziny nadziei.

[madohora]

1957 – W Opolu reaktywowano Instytut Śląski.

[madohora]

1965 – Otwarto Muzeum Uzbrojenia w Poznaniu.

[madohora]

1966 – Telewizja Polska wyemitowała pilotażowy odcinek serialu Czterej pancerni i pies.

[madohora]

1969 – Premiera filmu Ostatnie dni.

[madohora]

1971 – Oficjalnie otwarto halę widowiskowo-sportową "Spodek" w Katowicach.

[madohora]

1975 – Data emisyjna polskiego banknotu o nominale 50 złotych z Karolem Świerczewskim z serii "Wielcy Polacy" (serie banknotu: A – Z, AA – AZ, BA – BU).

[madohora]

1977 – Utworzono Biuro Interwencji Komitetu Samoobrony Społecznej Komitetu Obrony Robotników.

[madohora]

1980 – Odsłonięto Pomnik Arki Bożka w Raciborzu.

[madohora]

1985 – Do służby w Polskich Liniach Lotniczych LOT weszło 14 samolotów Tu-154.

[madohora]

1987 – 183 osoby zginęły w katastrofie samolotu Polskich Linii Lotniczych LOT Ił-62M "Tadeusz Kościuszko" w Lesie Kabackim pod Warszawą.

[madohora]

2000 – Premiera filmu telewizyjnego Cud purymowy.

[madohora]

2003 – We Wrocławiu odbył się szczyt z udziałem przywódców państw Trójkąta Weimarskiego.

[madohora]

2006 – Anna Fotyga została szefową Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

09.05 Wydarzenia na świecie

[madohora]

328 – Atanazy Wielki został wybrany na biskupa Aleksandrii.

[madohora]

1087
: Po usunięciu z Rzymu przez Normanów antypapieża Klemensa III intronizowano papieża Wiktora III.
Relikwie św. Mikołaja z Miry zostały przewiezione do włoskiego Bari.

[madohora]

1092 – Poświęcono katedrę w Lincoln.

[madohora]

1204 – Baldwin I został pierwszym władcą Cesarstwa Łacińskiego.

[madohora]

1280 – Eryk II Wróg Księży został królem Norwegii.

[madohora]

1386 – Anglia i Portugalia zawarły Traktat windsorski.

[madohora]

1469 – Zawarto austriacko-burgundzki Traktat z Saint-Omer przeciwko Szwajcarom.

[madohora]

1502 – Krzysztof Kolumb rozpoczął czwartą i ostatnią swoją podróż do Nowego Świata.

[madohora]

1560 – Rozpoczęła się turecko-chrześcijańska bitwa morska o Dżerbę.

[madohora]

1671 – Thomas Blood ukradł angielskie klejnoty koronne przechowywane w Tower of London.

[madohora]

1701 – Po dwudniowym procesie pirat William Kidd został skazany przez sąd Admiralicji w Londynie na karę śmierci.

[madohora]

1834 – Przyjęto herb Kolumbii.

[madohora]

1849 – Wiosna Ludów: zdławiono powstanie drezdeńskie.

[madohora]

1861 – W Dreźnie otwarto ogród zoologiczny.

[madohora]

1864 – Wojna prusko-duńska: taktyczne zwycięstwo okrętów duńskich w bitwie pod Helgolandem.

[madohora]

1873 – Doszło do krachu na giełdzie w Wiedniu.

[madohora]

1877:
Rumunia odzyskała niepodległość (od Imperium Osmańskiego).
Trzęsienie ziemi i wywołane nim tsunami zabiły na pograniczu chilijsko-peruwiańskim około 2,5 tysiąca osób.

[madohora]

1886 – Dimitrios Walwis został premierem Grecji.

[madohora]

1893 – Thomas Alva Edison po raz pierwszy zaprezentował kinetoskop.

[madohora]

1901 – W Melbourne odbyło się inauguracyjne posiedzenie parlamentu Australii.

[madohora]

1907 – Założono niemiecki klub sportowy SC Concordia Hamburg.

[madohora]

1920 – Oddziały rebeliantów pod wodzą przyszłego prezydenta Meksyku Álvaro Obregóna Salido wkroczyły do miasta Meksyk.

[madohora]

1926 – Amerykanie Richard Byrd i Floyd Bennet dokonali pierwszego (spornego) przelotu samolotem nad biegunem północnym.

[madohora]

1927 – Stolicę Australii przeniesiono z Melbourne do Canberry.

[madohora]

1936 – Włochy zaanektowały Etiopię po zdobyciu 4 dni wcześniej jej stolicy Addis Abeby.

[madohora]

1941 – II wojna światowa: Brytyjczycy przejęli niemiecki okręt podwodny U-110 wraz z maszyną szyfrującą Enigma.

[madohora]

1945 – Rozpoczęła się radziecka okupacja Bornholmu.

[madohora]

1946 – Abdykował król Włoch Wiktor Emanuel III.

[madohora]

1949 – Rainier III Grimaldi został księciem Monako.

[madohora]

1950:
Powstała hiszpańska firma motoryzacyjna SEAT.
Robert Schuman przedstawił na posiedzeniu rządu francuskiego plan utworzenia Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali, nazwany później Deklaracją Schumana.

[madohora]

1951:
Na atolu Eniwetok Amerykanie przeprowadzili pierwszy test broni termonuklearnej (Operacja Greenhouse).
Odsłonięto Pomnik żołnierzy radzieckich w Wilnie.

[madohora]

1955:
RFN została przyjęta do NATO.
Założono ukraiński klub piłkarski Dnipro Czerkasy.

[madohora]

1956:
Japońska wyprawa weszła po raz pierwszy na wierzchołek himalajskiego ośmiotysięcznika Manaslu.
Obywatele Togo Brytyjskiego opowiedzieli się w referendum za połączeniem ze Złotym Wybrzeżem (obecnie Ghana).

[madohora]

1960:
Amerykańskie apteki rozpoczęły sprzedaż Enovidu, pierwszej na świecie tabletki antykoncepcyjnej.
Otwarto Ogród zoologiczny w Bratysławie.

[madohora]

1965 – Została wystrzelona radziecka sonda księżycowa Łuna 5.

[madohora]

1971 – W wyniku awarii rakiety nośnej kilka minut po starcie została zniszczona amerykańska sonda marsjańska Mariner 8.

[madohora]

1973 – Premiera filmu Papierowy księżyc.

[madohora]

1974:
Afera Watergate: rozpoczęły się przesłuchania i proces impeachmentu 37. prezydenta Richarda Milhousa Nixona.
Oddano do użytku pierwszą linię praskiego metra.

[madohora]

1976 – Reprezentantka NRD Angela Voigt ustanowiła w Dreźnie rekord świata w skoku w dal (6,92 m).

[madohora]

1977 – W Amsterdamie spłonął Hotel Polen; zginęły 33 osoby.

[madohora]

1978 – W Rzymie znaleziono zwłoki byłego włoskiego premiera Aldo Moro, uprowadzonego i zamordowanego przez Czerwone Brygady.

[madohora]

1883 – Cyprian Kamil Norwid, polski poeta (ur. 1821)

[madohora]

1980 – Premiera filmu Piątek, trzynastego.

[madohora]

1988 – W Canberze królowa Elżbieta II dokonała otwarcia Parliament House, nowej siedziby australijskiego parlamentu.

[madohora]

1991 – Została uruchomiona Szybka kolej Mannheim-Stuttgart.

[madohora]

1992 – W szwedzkim Malmö odbył się 37. Konkurs Piosenki Eurowizji.

[madohora]

1997 – Premiera filmu Piąty element.

[madohora]

1998 – W angielskim Birmingham odbył się 43. Konkurs Piosenki Eurowizji.

[madohora]

2001 – Ghana: 126 osób zginęło na Accra Sports Stadium po wybuchu paniki wywołanej użyciem gazów łzawiących przez policję.

[madohora]

2002 – 43 osoby zginęły, ponad 130 zostało rannych w zamachu bombowym podczas obchodów Dnia Zwycięstwa w Kaspijsku na południu Rosji.

[madohora]

2003 – Została wystrzelona japońska sonda kosmiczna Hayabusa, która w 2005 roku wylądowała na asteroidzie Itokawa.

[madohora]

2004 – Prezydent Czeczenii Achmad Kadyrow zginął w zamachu bombowym w Groznym podczas parady z okazji Dnia Zwycięstwa. W sumie zginęło 6 osób, a ponad 50 zostało rannych.

[madohora]

2006 – Parlament Estonii ratyfikował Konstytucję europejską.

[madohora]

2007:
José Ramos-Horta wygrał w II turze wybory prezydenckie w Timorze Wschodnim.
Rozpoczęła się podróż apostolska Benedykta XVI do Brazylii.

[madohora]

2008 – 11 osób zginęło, a około 30 zostało rannych w zamachu bombowym na kawiarnię w mieście Ampara na Sri Lance.

[madohora]

2009 – Jacob Zuma został zaprzysiężony na stanowisku prezydenta Republiki Południowej Afryki.

[madohora]

2012 – Katastrofa samolotu Suchoj SuperJet 100 w Indonezji. W wyniku katastrofy zginęło 45 osób (wszyscy na pokładzie).

24.05 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1465 – Elżbieta I Jagiellonka, królewna polska, księżniczka litewska, córka Kazimierza Jagiellończyka (zm. 1466)

[madohora]

1810 – Marianna Orańska, królewna z rodu Oranje-Nassau, zasłużona dla rozwoju ziemi kłodzkiej (zm. 1883)

[madohora]

1824 – Konstanty Branicki, polski przyrodnik, organizator wypraw przyrodniczych (zm. 1884)

[madohora]

1833 – Bolesław Dembiński, polski kompozytor, organista, dyrygent, działacz towarzystw śpiewaczych (zm. 1914)

[madohora]

1844 – Adam Antoni Kryński, polski językoznawca (zm. 1932)

[madohora]

1856 – Kazimierz Grudzielski, polski dowódca wojskowy, generał dywizji WP (zm. 1921)

[madohora]

1871 – Bolesław Miklaszewski, polski chemik, ekonomista, polityk, minister, rektor SGH (zm. 1941)

[madohora]

1874 Witold Celichowski, polski działacz polityczny, adwokat (zm. 1944)

[madohora]

1879 – Wacław Dąbrowski, polski mikrobiolog, rektor SGGW (zm. 1962)

[madohora]

1887 – Helena Bobińska, polska pisarka (zm. 1968)

[madohora]

1895 Stanisław Kulczyński, polski botanik, działacz polityczny (zm. 1975)

[madohora]

1900 – Maria Malicka, polska aktorka (zm. 1992)

[madohora]

1908 – Leon Jeannot, polski reżyser filmowy (zm. 1997)

[madohora]

1911 – Tadeusz Sarnecki, polski, łódzki poeta, prozaik, publicysta, wydawca, animator życia kulturalnego (zm. 1981)

[madohora]

1930:
Wojciech Giełżyński, polski dziennikarz, reportażysta
Ludwik Bohdan Grzeniewski, polski pisarz, krytyk literacki, varsavianista

[madohora]

1931 Marian Zimałek, polski duchowny katolicki, biskup sandomierski (zm. 2008)

[madohora]

1932 – Andrzej Bianusz, polski pisarz, autor tekstów piosenek

[madohora]

1935 – Halina Poświatowska, polska poetka (zm. 1967)

[madohora]

1937 – Marta Fik, polska historyk, krytyk teatralny (zm. 1995)

[madohora]

1938 – Zbigniew Jerzyna, polski poeta, krytyk literacki (zm. 2010)

[madohora]

1940 – Andrzej Marek, polski prawnik, karnista, profesor (zm. 2012)

[madohora]

1942 – Andrzej Zydorowicz, polski dziennikarz sportowy, komentator, działacz samorządowy

[madohora]

1951:
Roman Karkosik, polski przedsiębiorca
Janusz Krupski, polski historyk (zm. 2010)

[madohora]

1953 – Jerzy Szteliga, polski polityk

[madohora]

1959 – Bogusław Paleczny, polski duchowny katolicki, kamilianin, działacz społeczny na rzecz pomocy bezdomnym (zm. 2009)

[madohora]

1969 Agnieszka Maciąg, polska modelka, piosenkarka, aktorka

[madohora]

1972 – Cezary Zybała-Strzelecki, polski wokalista grupy Oddział Zamknięty

[madohora]

1977 Aleksy Kuziemski, polski bokser

[madohora]

1979 Mirosław Sznaucner, polski piłkarz

[madohora]

1980 Albert Osik, polski aktor

[madohora]

1985 Marta Dobecka, polska aktorka

[madohora]

1987 – Maria Machowska, polska skrzypaczka

[madohora]

1992 – Łukasz Kret, polski żużlowiec

09.05 Zmarli Polacy

[madohora]

1271 – Warcisław II Gdański, książę gdański (ur. ok. 1237)

[madohora]

1466 – Elżbieta I Jagiellonka, królewna polska, księżniczka litewska, córka Kazimierza Jagiellończyka (ur. 1465)

[madohora]

1794:
Józef Ankwicz, polski działacz polityczny, poseł ostatniego sejmu I Rzeczypospolitej, symbol zdrady narodowej (ur. ok. 1750)
Józef Kazimierz Kossakowski, polski duchowny katolicki, biskup inflancki, działacz polityczny (ur. 1738)
Piotr Ożarowski, polski działacz polityczny, hetman wielki koronny (ur. ok. 1725)
Józef Zabiełło, polski działacz polityczny, hetman polny litewski (ur. ?)

[madohora]

1907 – Henryk Baron, polski działacz socjalistyczny (ur. 1887)

[madohora]

1939 – Henryk Przeździecki, polski duchowny katolicki, biskup siedlecki (ur. 1873)

[madohora]

1941 – Stefan Grelewski, błogosławiony, polski ksiądz (ur. 1898)

[madohora]

1956 – Adam Tarnowski, polski dyplomata, minister (ur. 1892)

[madohora]

1957 – Ludwik Tołłoczko, polski inżynier elektryk, minister (ur. 1870)

[madohora]

1962 – Jerzy Marr, polski aktor (ur. 1901)

[madohora]

1992 – Stanisław Wygodzki, polski pisarz, tłumacz (ur. 1907)

[madohora]

2000 – Józef Napiórkowski, polski malarz, scenograf

[madohora]

2005 – Janusz Pelc, polski historyk literatury (ur. 1930)

[madohora]

2006 – Jerzy Ficowski, polski poeta (ur. 1924)

[madohora]

2012:
Andrzej Czeczot, polski grafik, twórca filmów animowanych (ur. 1933)
Józef Gęga, polski metalurg, profesor AGH im. Stanisława Staszica (ur. 1931)

[madohora]

[madohora]

[madohora]

10 maja jest 130. (w latach przestępnych 131.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 235 dni.
Imieniny obchodzą: Antonin, Antonina, Beatrycze, Blanda, Celzjusz, Chociesław, Chocsław, Cyryn, Cyryna, Częstomir, Epimach, Feliks, Filadelf, Filadelfia, Gordian, Gordiana, Innocenty, Jan, Łazarz, Nazariusz, Nazary, Samuel, Sofronia, Sylwester, Sylwestra, Symplicjusz, Symplicy i Wiktoryna.
Gwatemala, Meksyk, Salwador – Dzień Matki
Mikronezja – Święto Federacji Stanów Mikronezji
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1][2] obchodzą: bł. Beatrycze d'Este († 1226, księżniczka – córka Azzo VI z rodu D'Este, mniszka)
św. o. Damian (prezbiter)
bł. Henryk Rebuschini (kamilianin)
św. Jan z Ávili (franciszkanin)
św. Katald (biskup)

10.05 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1789 – Jean-Pierre Blanchard odbył pierwszy w Polsce lot balonem.

[madohora]

1794 – Insurekcja kościuszkowska: naczelnik Tadeusz Kościuszko powołał Radę Najwyższą Narodową, która miała pełnić funkcje cywilnej władzy powstania.

[madohora]

1831 – Powstanie listopadowe: nierozstrzygnięta bitwa pod Lubartowem, początek bitwy pod Połągą.

[madohora]

1893 – W Krakowie założono pierwszy w kraju klub szachowy.

[madohora]

1919 – Do Białegostoku przyłączono 13 okolicznych wsi.

[madohora]

1920 – Rozpoczął się strajk powszechny na Górnym Śląsku w proteście przeciwko niemieckiemu terrorowi.

[madohora]

1922 – Powstała Stocznia Marynarki Wojennej.

[madohora]

1923 – Założono klub sportowy Górnik Radlin.

[madohora]

1926 – Utworzono trzeci rząd Wincentego Witosa.

[madohora]

1933 – Utworzono rząd Janusza Jędrzejewicza.

[madohora]

1943 – Grupa Specjalna Armii Ludowej przeprowadziła zamach przy użyciu granatów na Bar Podlaski w Warszawie. Zginęło 6 Niemców, a kilkunastu zostało rannych.

[madohora]

1945 – Otwarto Teatr Mały w Warszawie.

[madohora]

1964 – Na terenie byłego obozu w Treblince odsłonięto pomnik ku czci ofiar.

[madohora]

1978 – Rzekome lądowanie UFO w Emilcinie.

[madohora]

1990 – W warszawskim klubie Hybrydy odbył się pierwszy koncert Elektrycznych Gitar.

[madohora]

1994 – Częściowe zaćmienie Słońca.

[madohora]

1996 – Premiera filmu Pułkownik Kwiatkowski.

[madohora]

2003 – Wystartował kanał TVN Meteo.

[madohora]

2006 – Wmurowano kamień węgielny pod budowę Sea Towers w Gdyni.

10.05 Wydarzenia na świecie

[madohora]

70 – Rzymianie rozpoczęli oblężenie Jerozolimy.

[madohora]

946 – Agapit II został papieżem.

[madohora]

1503 – Krzysztof Kolumb odkrył Kajmany.

[madohora]

1508 – Michał Anioł rozpoczął malowanie fresków w Kaplicy Sykstyńskiej.

[madohora]

1534 – Jacques Cartier odkrył Nową Fundlandię.

[madohora]

1612 – Szahdżahan, późniejszy władca muzułmańskiego imperium w Indiach z dynastii Mogołów, poślubił swoją trzecią żonę Mumtaz Mahal, dla której po jej śmierci nakazał wybudować mauzoleum Tadź Mahal w Agrze.

[madohora]

1638 – Przyszły polski król Jan Kazimierz Waza został aresztowany we Francji pod zarzutem szpiegostwa na rzecz Hiszpanii. Zwolniono go po interwencji poselstwa Rzeczypospolitej w lutym 1640 roku.

[madohora]

1650 – Kampania Cromwella w Irlandii: klęska Irlandczyków w bitwie pod Macroom.

[madohora]

1655 – Anglicy rozpoczęli inwazję na hiszpańską Jamajkę, zajmując ją następnego dnia.

[madohora]

1946 Piotr Paleczny, polski pianista

[madohora]

1774 – Ludwik XVI został królem Francji.

[madohora]

1775:
W Filadelfii zebrał się II Kongres Kontynentalny.
Wojna o niepodległość USA: oddział amerykański pod dowództwem Benedicta Arnolda i Ethana Allena zajął Fort Ticonderoga.

[madohora]

1794 – Rewolucja francuska: księżniczka Elżbieta Burbon została ścięta na gilotynie.

[madohora]

1796 – I koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk francuskich nad austriackimi w bitwie pod Lodi.

[madohora]

1801 – Berberyjscy piraci z Trypolisu wypowiedzieli wojnę USA.

[madohora]

1802 – Berard z Marsi został beatyfikowany przez papieża Piusa VII.

[madohora]

1824 – Otwarto National Gallery w Londynie.

[madohora]

1857 – W Indiach wybuchło powstanie sipajów.

[madohora]

1865 – Jedyny prezydent Skonfederowanych Stanów Ameryki Jefferson Davis został schwytany w Georgii przez żołnierzy Unii.

[madohora]

1869:
Japońska flota cesarska odniosła zwycięstwo nad flotą Republiki Ezo podczas bitwy w zatoce Hakodate.
Została otwarta Pierwsza Kolej Transkontynentalna łącząca sieć kolejową na wschodzie USA z Kalifornią i wybrzeżem Pacyfiku.

[madohora]

1871 – Zawarto traktat pokojowy kończący wojnę francusko-pruską.

[madohora]

1900 – Przyszły japoński cesarz Yoshihito poślubił Sadako Kujō.

[madohora]

1906:
Muhammad Jamalul Alam II został sułtanem Brunei.
Inauguracyjne posiedzenie rosyjskiej Dumy Państwowej.

[madohora]

1918 – I wojna światowa: Brytyjczycy przeprowadzili drugi rajd na okupowane przez Niemców belgijskie porty Ostenda i Zeebrugge.

[madohora]

1921 – W Niemczech został utworzony pierwszy rząd Josepha Wirtha.

[madohora]

1922 – USA zaanektowały rafę koralową Kingman.

[madohora]

1924 – John Edgar Hoover został na kolejne 48 lat dyrektorem Biura Śledczego (od lipca 1935 roku FBI).

[madohora]

1930 – Powstał Czukocki Okręg Autonomiczny.

[madohora]

1932 – Pieśń Het Wilhelmus została ustanowiona hymnem Holandii.

[madohora]

1933 – Przed gmachem opery w Berlinie naziści rozpoczęli palenie książek.

[madohora]

1940:
II wojna światowa: Niemcy zaatakowali Francję, Belgię, Holandię i Luksemburg.
Winston Churchill zastąpił Neville'a Chamberleina na stanowisku premiera Wielkiej Brytanii.
Wojska brytyjskie wkroczyły na Islandię.

[madohora]

1941 – Zastępca Hitlera w NSDAP Rudolf Hess poleciał pilotowanym przez siebie myśliwcem do Szkocji, gdzie został aresztowany.

[madohora]

1944 – Na XXVI Międzynarodowej Konferencji Pracy przyjęto Deklarację Filadelfijską.

[madohora]

1948 – I wojna arabsko-izraelska: oddziały izraelskie zdobyły miasto Safed.

[madohora]

1949 – Bonn zostało stolicą RFN.

[madohora]

1950 – W wojskowym zamachu stanu na Haiti został obalony prezydent Dumarsais Estimé.

[madohora]

1953 – Ciudad Constitución na meksykańskim Półwyspie Kalifornijskim uzyskało prawa miejskie.

[madohora]

1955 – Na Morzu Północnym zatonął polski statek rybacki MT Czubatka; zginęło 12 członków załogi.

[madohora]

1960 – Atomowy okręt podwodny USS Triton po 83 dniach zakończył pierwszą w historii podwodną podróż dookoła świata, trasą pokonaną w latach 1519-1522 przez Ferdynanda Magellana.

[madohora]

1965 – Otwarto Muzeum Izraela w Jerozolimie.

[madohora]

1967 – Założono holenderski klub piłkarski AZ Alkmaar.

[madohora]

1970 – Wystartował program drugi Telewizji Czechosłowackiej.

[madohora]

1973 – W Saharze Zachodniej założono Front Polisario.

[madohora]

1979 – Utworzono Sfederowane Stany Mikronezji.

[madohora]

1981 – Socjalista François Mitterrand wygrał wybory prezydenckie we Francji, pokonując w II turze urzędującego prezydenta Valérego Giscarda d'Estainga.

[madohora]

1988 – Michel Rocard został premierem Francji.

[madohora]

1993 – W Kirgistanie weszła do obiegu nowa waluta narodowa som.

[madohora]

1994 – Nelson Mandela został pierwszym czarnoskórym prezydentem RPA.

[madohora]

1995 – John Deutch został dyrektorem CIA.

[madohora]

1996:
Na Mount Everest zginęło w wyniku gwałtownej burzy ośmiu himalaistów.
Premiera filmu Twister.

[madohora]

1997:
Papież Jan Paweł II rozpoczął podróż apostolską do Libanu.
W trzęsieniu ziemi o sile 7,3 stopnia w skali Richtera w północno-wschodnim Iranie zginęło 1567 osób, a ponad 2300 zostało rannych.

[madohora]

2000 – Założono Uniwersytet Katolicki w Rużomberku na Słowacji.

[madohora]

2002 – Zakończyło się oblężenie Bazyliki Narodzenia Pańskiego w Betlejem

[madohora]

2004:
Gloria Macapagal-Arroyo wygrała ponownie wybory prezydenckie na Filipinach.
W Hershey w Pensylwanii urodziły się sześcioraczki Gosselin.

[madohora]

2005:
Doszło do nieudanego zamachu na prezydenta USA George'a W. Busha podczas jego przemówienia na Placu Wolności w Tbilisi. Granat rzucony z tłumu przez 27-letniego Vladimira Arutyuniana nie eksplodował.
W Berlinie odsłonięto Pomnik Pomordowanych Żydów Europy.

[madohora]

2006 – Giorgio Napolitano został prezydentem Włoch.

10 .05 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1520 – Stanisław Karnkowski, polski duchowny katolicki, prymas Polski (zm. 1603)

[madohora]

1870 – Julian Szymański, polski lekarz okulista, polityk, marszałek Senatu (zm. 1958)

[madohora]

1874 – Mojżesz Schorr, polski orientalista, znawca prawa babilońskiego, rabin, senator II RP (zm. 1941)

[madohora]

1902 – Antoni Koncman, polski kolejarz, działacz Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego (PTTK) (zm. 1985)

[madohora]

1904 – Bogusław Bobrański, polski chemik i farmaceuta, rektor Akademii Medycznej we Wrocławiu (zm. 1991)

[madohora]

2009 – Maria Ciach, polska lekkoatletka, oszczepniczka (ur. 1933)

[madohora]

1905 – Jan Bojarczak, polski duchowny katolicki (zg. 1941)

[madohora]

1910:
(lub 17 sierpnia 1908) Papusza, polska poetka pochodzenia cygańskiego (zm. 1987)
Elżbieta Kawenoki-Minc, polski lekarz, prezes Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Reumatologicznego (zm. 2008)

[madohora]

1915 – Zofia Korbońska, polska działaczka niepodległościowa (zm. 2010)

[madohora]

1917 – Jan Lelej, polski wojskowy, oficer Wojska Polskiego, obrońca Westerplatte (zm. 2011)

[madohora]

1921 – Wieńczysław Gliński, polski aktor (zm. 2008)

[madohora]

1924 – Paweł Baldy, polski aktor, reżyser (zm. 1979)

[madohora]

1925:
Jadwiga Dzikówna, polska śpiewaczka operowa (sopran)
Witold Gliński, polski kontradmirał (zm. 1983)

[madohora]

1936 – Jacek Fisiak, polski filolog, pracownik naukowy, polityk, minister

[madohora]

1939
Janusz Różycki, polski malarz, szermierz
Witold Woyda, polski szermierz (zm. 2008)

[madohora]

1943 – Andrzej Badeński, polski sprinter (zm. 2008)

[madohora]

1944 Jacek Bednarek, polski kompozytor, kontrabasista jazzowy (zm. 1990)

[madohora]

1950 Wojciech Jarociński, polski gitarzysta, wokalista

[madohora]

1953 – Andrzej Nowicki, polski gitarzysta basowy zespołu Perfect (zm. 2000)

[madohora]

1962 Zenon Kasprzak, polski żużlowiec

[madohora]

1963 Sławomir Skrzypek, polski inżynier, prezes NBP (zm. 2010)

[madohora]

1964 – Anna Kalata, polska polityk, minister

[madohora]

1967:
Przemysław Nikiel, polski aktor
Artur Więcek, polski reżyser filmowy

[madohora]

1968 Krzysztof Kowalczyk, polski trener siatkówki (zm. 2010)

[madohora]

1971:
Tomasz Lipiec, polski chodziarz, polityk, minister sportu
Tomasz Wałdoch, polski piłkarz

[madohora]

1972 Radosław Majdan, polski piłkarz, bramkarz

[madohora]

1973 Paweł Pawłowski, polski gitarzysta grupy Feel

[madohora]

1975
Artur Pontek, polski aktor
Sławomir Toczek, polski strongman

[madohora]

1981 Arkadiusz Gołaś, polski siatkarz (zm. 2005)

[madohora]

1982 Łukasz Bodnar, polski kolarz szosowy

10.05 Zmarli Polacy

[madohora]

1537 – Andrzej Krzycki, polski duchowny katolicki, prymas Polski (ur. 1482)

[madohora]

1667 – Ludwika Maria Gonzaga, królowa Polski, żona Władysława IV Wazy i Jana II Kazimierza (ur. 1611)

[madohora]

1846 – Franciszek Ksawery Drucki-Lubecki, polski polityk (ur. 1778)

[madohora]

1887 – Marian Langiewicz, polski generał, dyktator powstania styczniowego (ur. 1827)

[madohora]

1934 – Wiaczesław Mienżyński, polski funkcjonariusz policji politycznej i bezpieczeństwa (ur. 1874)

[madohora]

1940 – Xawery Czernicki, polski kontradmirał (ur. 1882)

[madohora]

1947 – Juliusz Osterwa, polski aktor (ur. 1885)

[madohora]

1951 – Józef Padewski, polski duchowny, biskup polskokatolicki (ur. 1894)

[madohora]

1974 – Józef Putek, polski prawnik, pisarz, działacz ruchu ludowego, minister (ur. 1892)

[madohora]

1975 – Zygmunt Haupt, polski pisarz, malarz, architekt (ur. 1907)

[madohora]

1976 – Tadeusz Schmidt, polski aktor (ur. 1920)

[madohora]

1986 – Anna Kamieńska, polska poetka, tłumaczka (ur. 1920)

[madohora]

1992 – Andrzej Waligórski, polski poeta, satyryk, autor tekstów piosenek (ur. 1926)

[madohora]

2002 Bogna Sokorska, polska śpiewaczka operowa (sopran koloraturowy) (ur. 1927)

[madohora]

2004 Rajmund Jakubowicz, polski aktor (ur. 1931)

[madohora]

2009:
Andrzej Flis, polski antropolog, socjolog (ur. 1953)
Zbigniew Łagocki, polski fotograf, artysta, pedagog (ur. 1927)

[madohora]

2010 Zygmunt Syrokomski, polski pedagog, instruktor harcerski, harcmistrz, wychowawca młodzieży (ur. 1908)

[madohora]

2011 – Edmund Kaczmarek, polski dyplomata, Konsul RP w Bombaju (ur. 1935)

[madohora]

[madohora]

11 maja jest 131. (w latach przestępnych 132.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 234 dni.
Imieniny obchodzą: Adalbert, Albert, Alojzy, Antym, Benedykt, Berta, Fabiusz, Filip, Franciszek, Gwalbert, Iga, Ignacy, Jakub, Lutogniew, Majol, Majola, Maksym, Mamert, Mamerta, Miranda, Stella, Syzyniusz, Tadea, Tadeusz, Walbert, Waldebert i Zuzanna.
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1][2] obchodzą:
św. Antym (męczennik)
św. Gengulf (męczennik)
św. Majol z Cluny (benedyktyn)
św. Franciszek de Hieronimo (jezuita)
św. Mamert (biskup Vienne)
święci: Walbert i Bertylla
bł. Zefiryn Namuncurá (salezjanin)

11.05 Wydarzenia w Polsce

[madohora]

1573 – Kamień pod Warszawą: w wyniku pierwszej w Polsce wolnej elekcji na króla Polski został wybrany Henryk Walezy.

[madohora]

1702 – Pożar strawił doszczętnie drewnianą zabudowę miasta Żory.

[madohora]

1830 – Julian Ursyn Niemcewicz odsłonił Pomnik Mikołaja Kopernika w Warszawie.

[madohora]

1863 – Powstanie styczniowe: oddział Antoniego Jeziorańskiego został rozbity w bitwie pod Hutą Krzeszowską.

[madohora]

1911 – Powstało Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi.

[madohora]

1919 – Zjazd spółdzielni robotniczych w Warszawie powołał Związek Robotniczych Stowarzyszeń Spółdzielczych.

[madohora]

1924 – Powstał Polski Związek Żeglarski w Tczewie.

[madohora]

1930 – Wybory do Sejmu Śląskiego II kadencji.

[madohora]

1936 – Wybudowany we włoskiej stoczni transatlantyk MS Batory przypłynął do Gdyni.

[madohora]

1945:
PLL LOT wznowiły loty zagraniczne.
Zniszczenie Starego Miasta w Legnicy przez żołnierzy radzieckich.

[madohora]

1955 – 58 osób (w tym 38 dzieci) zginęło, a 20 zostało rannych w pożarze kina w Wielopolu Skrzyńskim na Podkarpaciu.

[madohora]

1958 – Odsłonięto zrekonstruowany po wojnie Pomnik Fryderyka Chopina w Warszawie.

[madohora]

1961 – Premiera filmu Ludzie z pociągu.

[madohora]

1972 – Zakończyło się dwudniowe V Plenum KC PZPR, którego głównym tematem była polityka mieszkaniowa. Z przemówienia Edwarda Gierka: "Idzie o wielką sprawę – o to, aby w okresie życia jednego pokolenia zbudować drugą Polskę".

[madohora]

1996 – Premiera filmu Młode wilki.

[madohora]

2001 – Oddano do użytku stacje metra warszawskiego Świętokrzyska i Ratusz Arsenał.

[madohora]

2005 – Trybunał Konstytucyjny uznał Traktat akcesyjny za zgodny z Konstytucją.

[madohora]

2007 – Trybunał Konstytucyjny orzekł o częściowej niekonstytucyjności ustawy lustracyjnej.

Wydarzenia ze świata

[madohora]

330 – Odbyła się uroczysta inauguracja Konstantynopola, nowej stolicy Cesarstwa Rzymskiego.

[madohora]

912 – Aleksander został cesarzem bizantyjskim.

[madohora]

1189 – Cesarz niemiecki Fryderyk I Barbarossa wyruszył z Ratyzbony na III wyprawę krzyżową.

[madohora]

1258 – Król Francji Ludwik IX i król Aragonii Jakub I zawarli układ z Corbeil.

[madohora]

1284 – Jan I został koronowany w Nikozji na króla Cypru i Jerozolimy.

[madohora]

1310 – We Francji 54 templariuszy zostało spalonych na stosie za herezję.

[madohora]

[madohora]

1484 – Zwycięstwo Węgrów nad Austriakami w bitwie pod Leitzersdorf.

[madohora]

1647 – Do Nowego Amsterdamu (obecnie Nowy Jork) przybył Peter Stuyvesant, nowo mianowany dyrektor generalny Nowej Holandii, zastępując odwołanego za brutalne rządy Willema Kiefta.

[madohora]

1655 – Admirał William Penn zajął Jamajkę. Wyspa przeszła z rąk hiszpańskich pod władanie Anglii.

[madohora]

1689 – Wojna Francji z Ligą Augsburską: zwycięstwo Francuzów w bitwie morskiej w zatoce Bantry.

[madohora]

1745:
Wojna króla Jerzego: milicja z Nowej Anglii i flota angielska rozpoczęły oblężenie francuskiej twierdzy Louisbourg w Nowej Szkocji.
Wojna o sukcesję austriacką: zwycięstwo wojsk francuskich nad austriacko-angielsko-holenderskimi w bitwie pod Fontenoy.

[madohora]

1792 – Kapitan Robert Gray odkrył ujście rzeki Kolumbia do Pacyfiku w Oregonie.

[madohora]

1812 – Kupiec John Bellingham zastrzelił premiera Wielkiej Brytanii Spencera Percevala.

[madohora]

1818 – Karol XIV został koronowany na króla Szwecji.

[madohora]

1824 – I wojna brytyjsko-birmańska: wojska brytyjskie zaatakowały Rangun.

[madohora]

1858 – Minnesota jako 32. stan dołączyła do Unii.

[madohora]

1860 – Giuseppe Garibaldi wraz z ponad tysiącem ochotników wylądował na Sycylii, aby wesprzeć powstanie przeciw Burbonom.

[madohora]

1862 – Wojna secesyjna: został samozatopiony okręt pancerny Konfederatów CSS Virginia.

[madohora]

1864 – Wojna secesyjna: zwycięstwo wojsk Unii w bitwie pod Yellow Tavern.

[madohora]

1867:
Luksemburg uzyskał pełną niepodległość.
Poświęcono cerkiew "Sweta Nedelja" w Sofii.

[madohora]

1873 – Sejm pruski wydał ustawy majowe dotyczące kształcenia duchownych i egzaminu państwowego.

[madohora]

1891 – Podczas wizyty w Japonii przyszły car Rosji Mikołaj II został zaatakowany i ciężko zraniony w głowę szablą przez policjanta.

[madohora]

1911 – Założono klub piłkarski Valur Reykjavík.

[madohora]

1918:
I wojna światowa: kapitulacja II Brygady Legionów Polskich przed wojskami niemieckimi w bitwie pod Kaniowem na Ukrainie.
Utworzono Republikę Górską Północnego Kaukazu.

[madohora]

1919 – Utworzono Besarabską Socjalistyczną Republikę Radziecką.

[madohora]

1926 – Rozpoczął się lot na biegun północny sterowca Norge z Roaldem Amundsenem i Umberto Nobile na pokładzie

[madohora]

1931 – Premiera filmu M - Morderca.

[madohora]

1939 – Japońsko-radzieckie walki graniczne: rozpoczęła się bitwa nad Chałchin-Goł.

[madohora]

1941 – Chorwaccy ustasze uprowadzili 373 serbskich mieszkańców chorwackiego Glina i zamordowali ich w sąsiedniej wsi.

[madohora]

1943 – Wojna na Pacyfiku: wojska amerykańskie przeprowadziły desant na okupowaną przez Japończyków wyspę Attu na Aleutach.

[madohora]

1944:
Kampania włoska: rozpoczęło się czwarte, ostateczne natarcie podczas bitwy o Monte Cassino.
Władze ZSRR podjęły decyzję o wysiedleniu Tatarów krymskich do Uzbekistanu.

[madohora]

1945 – Zakończyła się operacja praska.

[madohora]

1947 – Na torze wyścigowym we włoskiej Piacenzy zadebiutowało Ferrari 125 S.

[madohora]

1949:
Izrael został członkiem ONZ.
Syjam został przemianowany na Tajlandię.

[madohora]

1953 – 114 osób zginęło po przejściu tornada nad Waco w Teksasie.

[madohora]

1955 – Giovanni Gronchi został prezydentem Włoch.

[madohora]

1960:
Nazistowski zbrodniarz wojenny Adolf Eichmann został porwany przez Mossad w Argentynie i wywieziony do Izraela.
Zwodowano transatlantyk SS France.

[madohora]

1962:
Antonio Segni został prezydentem Włoch.
Rozpoczęło działalność Radio Białoruś, emitujące audycje dla zagranicy.

[madohora]

1967:
Ekonomista i polityk socjalistyczny Andreas Papandreu został uwięziony przez grecką juntę czarnych pułkowników.
Wielka Brytania złożyła wniosek o przyjęcie do Wspólnot Europejskich.

[madohora]

1974 – W trzęsieniu ziemi w chińskich prowincjach Junnan i Syczuan zginęły 1423 osoby, a około 1600 zostało rannych.

[madohora]

1977 – Powstała Europejska Federacja Trójboju Siłowego (EPF).

[madohora]

1979 – Tosiwo Nakayama został pierwszym prezydentem Sfederowanych Stanów Mikronezji.

[madohora]

1980 – Władysław Kozakiewicz ustanowił w Mediolanie rekord świata w skoku o tyczce (5,72 m).

[madohora]

1981 – Na londyńskim West Endzie odbyła się premiera musicalu Koty Andrew Lloyda Webbera.

[madohora]

1983:
Kometa IRAS-Araki-Alcock minęła Ziemię w odległości 4,67 mln km, najbliżej od roku 1770.
Odbył się "dzień narodowego protestu" w Chile – pokojowa demonstracja przeciw reżimowi wojskowemu generała Pinocheta i na rzecz swobód obywatelskich.

[madohora]

1984 – Z powierzchni Marsa był widoczny dla hipotetycznego obserwatora tranzyt Ziemi i Księżyca na tle tarczy słonecznej.

[madohora]

1985:
Otwarto Stadion Ludwika II w Monako.
W pożarze drewnianych trybun stadionu piłkarskiego w angielskim Bradford zginęło 56 osób, a ponad 300 zostało rannych.

[madohora]

1987 – Przed sądem w Lyonie stanął zbrodniarz nazistowski Klaus Barbie.

[madohora]

1990 – Podczas spotkania przywódców trzech krajów bałtyckich w Tallinnie podjęto decyzję o reaktywacji Rady Bałtyckiej.

[madohora]

1993 – Jan Paweł II otworzył proces beatyfikacyjny papieża Pawła VI.

[madohora]

1996 – 110 osób zginęło w katastrofie samolotu DC-9, który rozbił się na bagnach Everglades na Florydzie.

[madohora]

1997 – Rosjanin Garri Kasparow przegrał mecz szachowy z superkomputerem IBM Deep Blue.

[madohora]

1998 – Po raz pierwszy od maja 1974 roku Indie przeprowadziły trzy próbne wybuchy jądrowe.

[madohora]

2000 – Populacja Indii przekroczyła miliard.

[madohora]

2005 – Parlamenty Austrii i Słowacji ratyfikowały Traktat ustanawiający Konstytucję dla Europy.

[madohora]

2007 – Czarnogóra stała się 47. członkiem Rady Europy.

[madohora]

2008:
Sudan zerwał stosunki dyplomatyczne z Czadem.
W Serbii odbyły się wybory parlamentarne, wygrane przez Demokratów Borysa Tadicia

[madohora]

2009:
Podejrzany o zbrodnie wojenne 89-letni Ukrainiec Iwan Demianiuk został zatrzymany w swym domu w Cleveland i niezwłocznie deportowany do Niemiec.
Rozpoczęła się misja STS-125 wahadłowca Atlantis.

[madohora]

2010 – David Cameron został premierem Wielkiej Brytanii.

[madohora]

2011 – W trzęsieniu ziemi w hiszpańskim mieście Lorca zginęło 9 osób, a 293 zostały ranne.

Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1895 – Jan Parandowski, polski pisarz (zm. 1978)

[madohora]

1898 – Jan Wasilkowski, polski prawnik, polityk (zm. 1977)

[madohora]

1909 – Stefan Białobok, polski biolog (zm. 1992)

[madohora]

1911 – Zdzisław Henneberg, polski lotnik (zm. 1941)

[madohora]

1916 Maria Kann, polska pisarka (zm. 1995)

[madohora]

1918 Jerzy Zitzman, polski malarz, scenograf, reżyser teatralny, realizator filmów animowanych (zm. 1999)

[madohora]

1923 – Ludwik Janczyszyn, polski admirał, członek WRON (zm. 1994)

[madohora]

1929 – Jerzy Jarocki, polski reżyser teatralny

[madohora]

1934;
Ryszard Ostałowski, polski aktor (zm. 1998)
Zbigniew Szałajda, polski polityk, wicepremier

[madohora]

1935: Ludgarda Buzek, polska chemik, działaczka samorządowa

[madohora]

1937: Ewa Wawrzoń, polska aktorka

[madohora]

1937 Zygmunt Zgraja, polski wirtuoz harmonijki ustnej, kompozytor

[madohora]

1938 – Grzegorz Brudko, polski kompozytor, bandżysta, autor tekstów piosenek

[madohora]

1941 Andrzej Rottermund, polski historyk sztuki, muzeolog

[madohora]

1943:
Jan Englert, polski aktor
Wojciech Karpiński, polski eseista, krytyk literacki, historyk sztuki, tłumacz

[madohora]

1947 Elżbieta Zapendowska, polska krytyk muzyczna, nauczycielka śpiewu i specjalistka od emisji głosu

[madohora]

1950 – Kazimierz Krzaczkowski, polski aktor

[madohora]

1953: Anna Komorowska, polska pierwsza dama

[madohora]

1954 – Michał Anioł, polski aktor

[madohora]

1963
Alina W. Chechelska, polska aktorka
Andrzej Mazurkiewicz, polski polityk, senator RP (zm. 2008)

[madohora]

1967 Anna Streżyńska, polska prawnik, urzędnik państwowy

[madohora]

1969 – Beata Dzianowicz, polska aktorka

[madohora]

1970 Radosław Panas, polski siatkarz, trener siatkówki

[madohora]

1971 Marek Więckowski, polski geograf, fotograf

[madohora]

1972:
Elżbieta Kopocińska, polska aktorka głosowa, reżyserka dubbingowa
Jan Ołdakowski, polski polityk, poseł na Sejm RP

[madohora]

1973
Katarzyna Klich, polska piosenkarka
Jarosław Rodzewicz, polski florecista

[madohora]

1974
Marek Boneczko, polski piłkarz ręczny
Jarosław Stancelewski, polski siatkarz

[madohora]

1975 Jerzy Wojnecki, polski piłkarz (zm. 2009)

[madohora]

1977
Teresa Dzielska, polska aktorka
Wojciech Kowalewski, polski piłkarz, bramkarz
Marek Rybiński, polski duchowny katolicki, salezjanin, misjonarz (zm. 2011)

[madohora]

1978:
Łukasz Kruk, polski siatkarz
Aneta Pastuszka, polska kajakarka

[madohora]

1982:
Justyna Bartoszewicz, polska aktorka
Sylwia Marczuk, polska piłkarka ręczna

[madohora]

1983:
Iwona Sitkowska, polska aktorka
Piotr Świderski, polski żużlowiec

Zmarli Polacy

[madohora]

1034 – (lub 10 maja) Mieszko II Lambert, król Polski (ur. 990)

[madohora]

1531 – Jerzy I, książę zachodniopomorski (ur. 1493)

[madohora]

1719 – Kazimierz Łubieński, polski duchowny katolicki, biskup krakowski (ur. 1652)

[madohora]

1930 – Tadeusz Bobrowski, polski generał brygady, uczestnik I wojny światowej i wojny polsko-bolszewickiej (ur. 1873)

[madohora]

1944:
Leon Kozłowski, polski archeolog, polityk, premier RP (ur. 1892)
Antoni Kucharczyk, polski poeta ludowy (ur. 1874)

[madohora]

1955 – Jerzy Kossak, polski malarz (ur. 1886)

[madohora]

1971 – Rafał Wojaczek, polski poeta (ur. 1945)

[madohora]

1981 Jan Koecher, polski aktor, reżyser (ur. 1908)

[madohora]

1989 – Tomasz Zan, polski konspirator, żołnierz AK (ur. 1902)

[madohora]

1999 – Artur Gałązka, polski immunolog, epidemiolog, profesor (ur. 1933)

[madohora]

2005: Oskar Hansen, polski architekt, rzeźbiarz, malarz, profesor (ur. 1922)

[madohora]

2007: Jerzy Olczak, polski archeolog (ur. 1929)

[madohora]

2010 – Maciej Kozłowski, polski aktor (ur. 1957)

[madohora]

2011:
Paweł Cieślar, polski polityk, dyplomata (ur. 1930)
Jerzy Lewandowski, polski prawnik, profesor SGH w Warszawie (ur. 1926)

[madohora]

[madohora]

12 maja jest 132. (w latach przestępnych 133.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 233 dni.
Imieniny obchodzą: Achilles, Domicela, Domicjan, Domicjana, Dominik, Epifaniusz, Flawia, German, Imelda, Jan, Jazon, Joanna, Nawoja, Nereusz, Pankracy, Plautylla, Teodora i Wszemił
Międzynarodowe: Międzynarodowy Dzień Pielęgniarek (ustanowiony przez Międzynarodową Radę Pielęgniarek)
Światowy Dzień Syndromu Chronicznego Zmęczenia i Zaburzeń Immunologicznych (syndrom uznany po raz pierwszy w 1860 przez dr George'a Beard'a)
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą: św. Epifaniusz z Salaminy (biskup)
bł. Imelda Lambertini (zakonnica)
św. Leopold Mandić (kapłan zakonu Braci Mniejszych Kapucynów)
św. Pankracy (męczennik, jeden z trzech "zimnych ogrodników")

12.05 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1364 – Król Kazimierz III Wielki wydał przywilej fundacyjny Akademii Krakowskiej.

[madohora]

1373 – Ostrołęka uzyskała prawa miejskie od księcia mazowieckiego Siemowita III.

[madohora]

1651 – Powstanie Chmielnickiego: w bitwie pod Kopyczyńcami armia polska dowodzona przez hetmana polnego koronnego Marcina Kalinowskiego pokonała wojska kozacko-tatarskie.

[madohora]

1689 – Wielki pożar Wołowa.

[madohora]

1706 – Z terenu Polski widoczne było całkowite zaćmienie Słońca.

[madohora]

1817 – W Warszawie otwarto pierwszą w kraju Giełdę Papierów Wartościowych.

[madohora]

1834 – We Lwowie odbyła się prapremiera Zemsty Aleksandra Fredry.

[madohora]

1899 – W Grudziądzu wyjechał na trasę pierwszy tramwaj elektryczny.

[madohora]

1903 – Wielki pożar Biecza.

[madohora]

1906 – Założono Teatr Mały w Warszawie.

[madohora]

1919 – W Warszawie powstała Francuska Szkoła Pilotów.

[madohora]

1926 – Marszałek Józef Piłsudski rozpoczął przewrót majowy.

[madohora]

1935 – Po śmierci Józefa Piłsudskiego wprowadzono żałobę narodową.

[madohora]

1936:
Serce Józefa Piłsudskiego zostało złożone w grobie jego matki Marii na Cmentarzu na Rossie w Wilnie.
Powstał Komitet Obrony Rzeczypospolitej.

[madohora]

1943 – Żołnierze Batalionów Chłopskich dokonali w nocy z 12/13 maja ataku na niemiecki wojskowy pociąg urlopowy na dzisiejszej linii kolejowej nr 7 pomiędzy Puławami a Gołębiem, zabijając lub raniąc kilkudziesięciu Niemców.

[madohora]

1949 – Premiera filmu Za wami pójdą inni.

[madohora]

1952 – Wprowadzono reglamentację cukru i słodyczy, dopuszczając jednocześnie wolną sprzedaż cukru po tzw. cenach komercyjnych.

[madohora]

1971 – W Gdańsku urodziły się pięcioraczki.

[madohora]

1981 – Zarejestrowano Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Rolników Indywidualnych "Solidarność".

[madohora]

1983 – Milicja Obywatelska zatrzymała na Rynku Starego Miasta w Warszawie Grzegorza Przemyka, który dwa dni później zmarł w wyniku pobicia na komisariacie.

[madohora]

1989:
Otwarto Muzeum Sportu w Olsztynie.
Prawnie uznano wyznanie Świadków Jehowy w Polsce.

[madohora]

1990 – Powstało Porozumienie Centrum.

[madohora]

1997 – Rozpoczęła się wymiana powszechnych świadectw udziałowych na akcje Państwowego Funduszu Inwestycyjnego (NFI).

[madohora]

2006 – Sejm przyjął ustawę o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym.

[madohora]

2010 – Na warszawskiej giełdzie zadebiutowały akcje Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń (PZU).

12 maja wydarzenia ze świata

[madohora]

113 – W Rzymie została poświęcona Kolumna Trajana.

[madohora]

254 – Św. Stefan I został papieżem.

[madohora]

919 – Frankowie, Alamanowie, Bawarowie, Turyngowie i Sasi wybrali na króla wschodniofrankijskiego Henryka I Ptasznika.

[madohora]

1082 – Czesi pokonali w bitwie pod Mailbergiem wojska austriackiego margrabiego Leopolda II Pięknego.

[madohora]

1191 – W trakcie wyprawy krzyżowej król Anglii Ryszard Lwie Serce poślubił w cypryjskim Limassol Berengarię, córkę króla Nawarry Sancho VI Mądrego.

[madohora]

1328 – Dokonano wyboru antypapieża Mikołaja V.

[madohora]

1468 – Wojska węgierskie pod wodzą króla Macieja Korwina zaatakowały i po dwóch dniach zdobyły i spaliły czeskie miasto Třebíč.

[madohora]

1525 – Wojna chłopska w Niemczech: porażka powstańców w bitwie pod Böblingen.

[madohora]

1551 – Założono Uniwersytet Świętego Marka w Limie (jako Real y Pontificia Universidad de la Ciudad de los Reyes de Lima).

[madohora]

1559 – Papież Paweł IV wydał bullę Super Universas, regulującą strukturę administracyjną Kościoła katolickiego w okręgu burgundzkim Rzeszy Niemieckiej, na terenie którego leżą dzisiaj: Holandia, Belgia i Luksemburg.

[madohora]

1588 – Powstanie ludu Paryża wydało miasto w ręce Henriego I de Guise.

[madohora]

1649 – VI wojna wenecko-turecka: zwycięstwo floty weneckiej w bitwie pod Foça.

[madohora]

1652 – Kampania Cromwella w Irlandii: zakończyło się oblężenie Galway.

[madohora]

1664 – W ogrodach Wersalu odbyła się premiera komedii Moliera Świętoszek.

[madohora]

1743 – Koronacja Marii Teresy Habsburg na królową Czech, po odzyskaniu Moraw i Czech przez wojska austriacko-węgierskie.

[madohora]

1780 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: wojska brytyjskie zdobyły Charleston w Karolinie Południowej.

[madohora]

1797 – Napoleon Bonaparte zakończył 1070-letni okres niepodległości Republiki Weneckiej.

[madohora]

1834 – W szwajcarskim Bernie powstała tajna organizacja republikańsko-demokratyczna "Młoda Polska", jej założycielem był Joachim Lelewel.

[madohora]

1863 – Rasoherina została królową Madagaskaru.

[madohora]

1864 – Zawarto zawieszenie broni w wojnie prusko-duńskiej.

[madohora]

1870 – Weszła w życie Ustawa o Manitobie.

[madohora]

1873 – Oskar II został koronowany na króla Szwecji.

[madohora]

1881 – Tunezja stała się protektoratem Francji.

[madohora]

1886 – Po procesie w Lipsku Józef Ignacy Kraszewski został skazany na trzy i pół roku twierdzy za szpiegostwo na rzecz Francji.

[madohora]

1888 – Wielka Brytania ustanowiła protektorat nad Północnym Borneo.

[madohora]

1894 – W Weimarze odbyła się premiera opery Guntram, pierwszej w dorobku Richarda Straussa.

[madohora]

1897 – W Holandii znaleziono mumię bagienną Dziewczyny z Yde.

[madohora]

1898 – Wojna amerykańsko-hiszpańska: okręty amerykańskie zbombardowały San Juan na Portoryko.

[madohora]

1902 – Uruchomiono komunikację tramwajową w czeskich Mariańskich Łaźniach.

[madohora]

1922 – W Wiedniu odbyła się premiera operetki Frasquita Franza Lehára.

[madohora]

1925 – Paul von Hindenburg został prezydentem Niemiec.

[madohora]

1926 – Lincoln Ellsworth, Roald Amundsen i Umberto Nobile przelecieli sterowcem Norge nad biegunem północnym.

[madohora]

1932 – W pobliżu posesji pilota Charlesa Lindbergha w Hopewell w stanie New Jersey znaleziono zwłoki jego 20-miesięcznego synka, uprowadzonego ze swego pokoju i zamordowanego 1 marca przez niemieckiego emigranta Bruno Hauptmanna.

[madohora]

1933 – Wielki kryzys: w USA wszedł w życie Akt Korekty Rolnej.

[madohora]

1936 – Demchugdongrub stanął na czele autonomicznego rządu mongolskiego w utworzonym przez Japończyków marionetkowym państwie Mengjiang.

[madohora]

1937 – Jerzy VI Windsor został koronowany na króla Wielkiej Brytanii.

[madohora]

1940 – Front zachodni: rozpoczęła się bitwa o Afsluitdijk.

[madohora]

1941 – Konrad Zuse zaprezentował w Berlinie pierwszy działający, w pełni automatyczny komputer o zmiennym programie – Z3.

[madohora]

1942:
Front wschodni: rozpoczęła się II bitwa o Charków.
Wojna na Pacyfiku: skapitulowały ostatnie amerykańskie oddziały na filipińskiej wyspie Mindanao.

[madohora]

1944:
Front wschodni: kapitulacja ostatnich jednostek niemieckich na Krymie.
Kampania włoska: rozpoczął się polski szturm na Monte Cassino.

[madohora]

1945 – Konstruktor niemieckich pocisków rakietowych Wernher von Braun wraz ze współpracownikami poddał się wojskom amerykańskim.

[madohora]

1949 – Zakończyła się radziecka blokada Berlina.

[madohora]

1958 – USA i Kanada utworzyły Dowództwo Obrony Północnoamerykańskiej Przestrzeni Powietrznej i Kosmicznej (NORAD).

[madohora]

1965:
Radziecka sonda Łuna 5 rozbiła się o powierzchnię Księżyca.
RFN nawiązała stosunki dyplomatyczne z Izraelem.

[madohora]

1975 – Amerykański statek handlowy SS Mayaguez z 39-osobową załogą został zaatakowany i uprowadzony przez kambodżańskich Czerwonych Khmerów.

[madohora]

1978 – Separatyści z prowincji Katanga w ówczesnym Zairze (obecnie Demokratyczna Republika Kongo) zajęli miasto Kolwezi.

[madohora]

1979 – Rozpoczęto budowę metra w Nowosybirsku.

[madohora]

1980 – Prezydent Ugandy Godfrey Binaisa został obalony przez wojsko.

[madohora]

1982 – Uzbrojony w bagnet duchowny próbował dokonać zamachu na papieża Jana Pawła II podczas jego pobytu w portugalskiej Fatimie.

[madohora]

1991:
Na mocy traktatu INF w ZSRR zniszczono ostatnią rakietę balistyczną SS-20.
W Nepalu odbyły się pierwsze od 32 lat wielopartyjne wybory parlamentarne.

[madohora]

1992 – (lub 13 maja) Na górze Kanczendzonga w Himalajach zaginęła polska himalaistka Wanda Rutkiewicz, jej ciała dotychczas nie odnaleziono.

[madohora]

1994:
Armenia i Azerbejdżan podpisały rozejm w konflikcie o Górski Karabach.
Premiera filmu Trzy kolory. Czerwony.

[madohora]

1995 – Premiera filmu Karmazynowy przypływ.

[madohora]

1997 – W Moskwie podpisano rosyjsko-czeczeński traktat pokojowy.

[madohora]

1999 – Siergiej Stiepaszyn został premierem Rosji.

[madohora]

2003:
26 osób (w tym 9 Amerykanów) zginęło w ataku 9 zamachowców-samobójców z Al-Kaidy na dzielnicę mieszkalną w saudyjskim Rijadzie.
60 osób zginęło, a ponad 450 zostało rannych w samobójczym zamachu kierowcy ciężarówki na kompleks budynków rządowych w czeczeńskim Znamienskoje.

[madohora]

2005 – Ministerstwo Sprawiedliwości Białorusi unieważniło zjazd Związku Polaków na Białorusi z marca tego roku.

[madohora]

2006 – Lankijskie siły rządowe pokonały Tamilskich Tygrysów w bitwie morskiej pod Pedro Point.

[madohora]

2007:
Na Islandii odbyły się wybory parlamentarne.
Podpisano rosyjsko-turkmeńsko-kazachskie porozumienie o budowie gazociągu wzdłuż Morza Kaspijskiego.
W finale 52. Konkursu Piosenki Eurowizji zwyciężyła serbska wokalistka Marija Šerifović.

[madohora]

2008 – W wyniku trzęsienia ziemi w chińskiej prowincji Syczuan zginęło ponad 69 tys. osób, a ponad 374 tys. zostało rannych.

[madohora]

2009 – Gjorge Iwanow został prezydentem Macedonii.

[madohora]

2010 – W katastrofie lotu Afriqiyah Airways 771 w Trypolisie zginęły 103 osoby, a 1 została ranna.

12.05 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1670 – August II Mocny, król Polski (zm. 1733)

[madohora]

1805 – Jan Nepomucen Bobrowicz, polski kompozytor, gitarzysta i wydawca (zm. 1881)

[madohora]

1851 – Samuel Dickstein, polski matematyk (zm. 1939)

[madohora]

1890 – Michał Grażyński, polski wojskowy, kapitan, wojewoda śląski (zm. 1965)

[madohora]

1897 – Henryk Modrzewski, polski aktor (zm. 1965)

[madohora]

1902 – Zofia Gomułkowa, polska działaczka komunistyczna, pierwsza dama (zm. 1986)

[madohora]

1916 – Stanisław Panek, polski antropolog (zm. 1999)

[madohora]

1920:
Irena Anders, polska aktorka, artystka rewiowa, działaczka polonijna w Wielkiej Brytanii (zm. 2010)
Stanisław Grzelak, polski kolarz szosowy

[madohora]

1920 – Paweł Wildstein, polski wojskowy, działacz społeczności żydowskiej (zm. 2008)

[madohora]

1926 Lucyna Frąckiewicz, polska ekonomistka (zm. 2009)

[madohora]

1929 – Leszek Jezierski, polski piłkarz, trener piłkarski (zm. 2008)

[madohora]

1932 Aleksander Abłamowicz, polski romanista, literaturoznawca (zm. 2011)

[madohora]

1933 Zofia Kucówna, polska aktorka

[madohora]

1935 – Przemysław Wojciechowski, polski działacz turystyki i pracownik ruchu turystyczno-krajoznawczego w Łodzi. (zm. 1994)

[madohora]

1938 – Andrzej J. Jaroszewicz, polski operator filmowy

[madohora]

1944 Włodzimierz Trams, polski koszykarz

[madohora]

1948 – Adam Ziemianin, polski poeta

[madohora]

1953 – Wojciech Ziemiański, polski aktor

[madohora]

1955 Piotr Bikont, polski dziennikarz, publicysta, krytyk kulinarny

[madohora]

1964 Przemysław Gosiewski, polski polityk (zm. 2010)

[madohora]

1967:
Paweł Althamer, polski rzeźbiarz, performer
Grzegorz Kowalczyk, polski aktor, tancerz

[madohora]

1968 Jacek Braciak, polski aktor

[madohora]

1973 Marzena Zając, polska aktorka

[madohora]

1974 Paweł Niedźwiecki, polski kolarz szosowy

[madohora]

1977 Michał Marten, polski raper, członek zespołu Kaliber 44

[madohora]

1978
Tomasz Glazik, polski muzyk jazzowy
Lidia Kopania, polska piosenkarka

[madohora]

1983 Alicja Bachleda-Curuś, polska aktorka, piosenkarka

[madohora]

1987 Michał Kotlorz, polski hokeista

[madohora]

1988 – Wojciech Sobala, polski siatkarz

[madohora]

1989 Marcin Szymczyk, polski motorowodniak

12.05 Zmarli Polacy

[madohora]

420 – Elżbieta z Pilczy (Pilicy) Granowska, królowa Polski, żona Władysława II Jagiełły (ur. ok. 1372)

[madohora]

1925 Wilhelm Kloske, polski duchowny katolicki, biskup pomocniczy archidiecezji gnieźnieńsko-poznańskiej (ur. 1852)

[madohora]

1935 – Józef Piłsudski, polski polityk, marszałek Polski, Naczelnik Państwa, minister spraw wojskowych, premier Polski (ur. 1867)

[madohora]

1948 – Stanisław Kasznica, polski dowódca wojskowy, ostatni komendant Narodowych Sił Zbrojnych (ur. 1908)

[madohora]

1966 Ludwik Hieronim Morstin, polski pisarz, tłumacz (ur. 1886)

[madohora]

1967 – Stanisław Osiecki, polski polityk, minister (ur. 1875)

[madohora]

1970 Władysław Anders, polski generał, polityk emigracyjny (ur. 1892)

[madohora]

1984 – Antoni Komendo-Borowski, polski piłkarz (ur. 1912)

[madohora]

1985 Bohdan Wodiczko, polski dyrygent (ur. 1911)

[madohora]

1988 – Czesław Grenda, polski działacz ochrony przyrody (ur. 1920)

[madohora]

1992 – (lub 13 maja) Wanda Rutkiewicz, polska alpinistka i himalaistka (ur. 1943)

[madohora]

1997 – Wacław Dec, polski lekarz ginekolog (ur. 1931)

[madohora]

1999 – Jerzy Stroba, polski duchowny katolicki, arcybiskup poznański (ur. 1919)

[madohora]

2000 – Władysław Miziołek, polski biskup katolicki, ekumenista (ur. 1914)

[madohora]

2001 Marian Knast, polski generał dywizji Ludowego Wojska Polskiego (ur. 1923)

[madohora]

2005 – Zdzisław Gierwatowski, polski piłkarz, trener piłkarski, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1920)

[madohora]

2008 Irena Sendlerowa, polska działaczka społeczna, Sprawiedliwa Wśród Narodów Świata (ur. 1910)

[madohora]

2010 Stanisław Kukuryka, polski polityk, minister (ur. 1928)

[madohora]

2011:
Tadeusz Żuk, polski inżynier, autor podręczników i publikacji naukowych (ur. 1933)
Piotr Żyżelewicz, polski perkusista, członek zespołów: Armia, Izrael, Voo Voo i 2Tm2,3 (ur. 1965)

13 maja wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

13 maja jest 133. (w latach przestępnych 134.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 232 dni.
Imieniny obchodzą: Agnieszka, Andrzej, Aaron, Ciechosław, Cieszmir, Dobiesław, Dobiesława, Gerard, Gerarda, Gliceria, Jan, Magdalena, Maria, Mucjusz, Natalis, Robert, Roberta i Serwacy.
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:
Najświętsza Maryja Panna Fatimska (na pamiątkę pierwszego objawienia Matki Bożej trojgu pasterzy z Fatimy)
św. Serwacy (biskup Maastricht, jeden z tzw. trzech zimnych ogrodników)

13 maja wydarzenia w kraju

[madohora]

1433:
Wojna polsko-krzyżacka: w bitwie pod Trzebnicą książę raciborski Mikołaj V pokonał księcia głogóweckiego Bolka V.
Wojny husyckie: zwycięstwem wojsk antyhusyckich zakończyła się bitwa żorska.

[madohora]

1534 – (lub 3 marca) Andrzejewo na Mazowszu uzyskało prawa miejskie.

[madohora]

1657 – Potop szwedzki: wojska szwedzkie i siedmiogrodzkie zdobyły Brześć Litewski.

[madohora]

1733 – Z terenu Polski widoczne było całkowite zaćmienie Słońca.

[madohora]

1779 – Zawarto pokój cieszyński, kończący wojnę o sukcesję bawarską.

[madohora]

1831 – Powstanie listopadowe: wygrana powstańców w bitwie pod Jędrzejowem.

[madohora]

1934 – Upadł rząd Janusza Jędrzejewicza.

[madohora]

1937 – W Brześciu nad Bugiem po zabójstwie polskiego policjanta dokonanym przez Żyda wybuchły zajścia antyżydowskie.

[madohora]

1940 – Z Oflagu II B Arnswalde w Choszcznie uciekło kanałami centralnego ogrzewania 22 polskich oficerów. Schwytano 17 z nich, a 5 przedostało się do Warszawy.

[madohora]

1944:
215 amerykańskich bombowców dokonało bombardowania Szczecina.
Rozpoczęła się bitwa pod Murowaną Oszmianką, w której wojska AK pokonały kolaboracyjny Litewski Korpus Lokalny.

[madohora]

1953 – W Lublinie utworzono Wieczorową Szkołę Inżynierską, która później przekształciła się w Politechnikę Lubelską.

[madohora]

1964 – Wprowadzono nowy wzór tablic rejestracyjnych (2 litery + 4 cyfry).

[madohora]

1966 – Premiera filmu Pieczone gołąbki.

[madohora]

1967 – Otwarto Park Mikołaja Kopernika we Wrocławiu.

[madohora]

1979 – Premiera 1. odcinka serialu Doktor Murek.

[madohora]

1986 – Rzecznik rządu Jerzy Urban zapowiedział wysłanie bezdomnym w Nowym Jorku 5 tysięcy koców i śpiworów.

[madohora]

1994 – Sejm przyjął ustawę o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego.

13 maja wydarzenia na świecie

[madohora]

535 – Agapit I został papieżem.

[madohora]

1239 – Francuski inkwizytor Robert le Bougre wysłał na stos 183 katarów.

[madohora]

1324 – Hugo IV został koronowany na króla Cypru i Jerozolimy.

[madohora]

1344 – W bitwie morskiej w Zatoce Smyrneńskiej flota wenecka pokonała piratów emira Ajdynu.

[madohora]

1497 – Papież Aleksander VI ekskomunikował Girolamo Savonarolę.

[madohora]

1534 – Zwycięstwo wojsk heskich nad habsburskimi w bitwie pod Lauffen am Neckar.

[madohora]

1572 – Grzegorz XIII został papieżem.

[madohora]

1647 – Trzęsienie ziemi zniszczyło Santiago de Chile, zabijając 12 tys. osób.

[madohora]

1710 – W Berlinie założono klinikę Charité, obecnie największą w Europie.

[madohora]

1781 – Powstanie Tupaca Amaru II: rozpoczęła się bitwa pod górą Condorcuyo w Peru, zakończona następnego dnia zwycięstwem wojsk hiszpańskich.

[madohora]

1783 – Kombatanci wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych założyli Towarzystwo Cyncynatów.

[madohora]

1787 – Brytyjska Pierwsza Flota wypłynęła z 1487 osobami (w tym 778 skazańcami), w celu założenia pierwszej europejskiej kolonii na kontynencie australijskim, w Nowej Południowej Walii.

[madohora]

1809 – V koalicja antyfrancuska: po trzydniowym oblężeniu Napoleon Bonaparte zajął po raz drugi Wiedeń.

[madohora]

1830 – Ekwador wystąpił z Wielkiej Kolumbii.

[madohora]

1844 – Królewskim dekretem powołano w Hiszpanii Guardia Civil.

[madohora]

1846 – Kongres USA podjął decyzję o wypowiedzeniu wojny Meksykowi.

[madohora]

1848 – Po raz pierwszy wykonano publicznie pieśń Maamme, dzisiejszy hymn Finlandii.

[madohora]

1861 – Australia: odkryto Wielką Kometę z roku 1861.

[madohora]

1864 – Wojna secesyjna: taktycznym zwycięstwem wojsk Unii zakończyła się bitwa pod Rocky Face Ridge.

[madohora]

1865 – Wojna secesyjna: zwycięstwo Konfederatów w bitwie pod Palmito Ranch.

[madohora]

1873 – Opatentowano uchwyt lampki do maszyny do szycia.

[madohora]

1888 – W Brazylii zniesiono niewolnictwo.

[madohora]

1894 – Po raz pierwszy zaprezentowano publicznie obraz panoramiczny Przybycie Węgrów Árpáda Feszty'ego i jego pomocników.

[madohora]

1899 – Założono brazylijski klub piłkarski Vitória Salvador.

[madohora]

1902 – W Madrycie rozegrano pierwszy mecz Real Madryt-FC Barcelona (1:3).

[madohora]

1903 – Założono niemiecki klub piłkarski FC Carl Zeiss Jena.

[madohora]

1909 – Wystartował pierwszy wyścig kolarski Giro d'Italia.

[madohora]

1912 – W Wielkiej Brytanii utworzono Royal Flying Corps (obecnie Royal Air Force).

[madohora]

1913 – Igor Sikorski odbył pierwszy lot czterosilnikowym samolotem.

[madohora]

1917:
Eugenio Pacelli (późniejszy papież Pius XII) otrzymał sakrę biskupią.
Otwarto Stadion Letná w Pradze.
Troje dzieci z wioski w pobliżu miasta Fátima w Portugalii miało doznać objawienia Matki Bożej.

[madohora]

1920 – Otwarto Fritz-Walter-Stadion w Kaiserslautern.

[madohora]

1923 – Chadecy wygrali wybory parlamentarne na Litwie.

[madohora]

1927 – Założono klub piłkarski Dynamo Kijów.

[madohora]

1931 – Paul Doumer wygrał wybory prezydenckie we Francji.

[madohora]

1940:
Front zachodni: wojska niemieckie przerwały francuskie linie obronne na Mozie.
Nowy brytyjski premier Winston Churchill oznajmił w inauguracyjnym przemówieniu przed Izbą Gmin, że może obiecać jedynie krew, pot i łzy.

[madohora]

1941 – Feldmarszałek Wilhelm Keitel wydał w imieniu Hitlera rozkaz o "Jurysdykcji Barbarossa", regulujący zasady postępowania Wehrmachtu na terenach przyszłej okupacji niemieckiej w ZSRR.

[madohora]

1943 – II wojna światowa w Afryce: skapitulowały ostatnie oddziały niemiecko-włoskie.

[madohora]

1947 – Utworzono Specjalną Komisję Narodów Zjednoczonych do sprawy Palestyny (UNSCOP).

[madohora]

1948 – Wojna domowa w Mandacie Palestyny: oddziały żydowskiego Irgunu zaatakowały opuszczoną przez Brytyjczyków Jaffę.

[madohora]

1949 – Dokonano oblotu brytyjskiego bombowca odrzutowego English Electric Canberra.

[madohora]

1950 – Pierwszy w historii wyścig Formuły 1 – Grand Prix Wielkiej Brytanii na torze Silverstone.

[madohora]

1952:
Po raz pierwszy zebrała się Rajya Sabha, izba wyższa indyjskiego parlamentu.
Została utworzona Australijska Tajna Służba Wywiadowcza (ASIS).

[madohora]

1960:
Dokonano pierwszego wejścia na himalajski ośmiotysięcznik Dhaulagiri.
Wystrzelono pierwszego satelitę telekomunikacyjnego Echo 1.

[madohora]

1967:
Odbyła się podróż apostolska Pawła VI do Portugalii.
Zakir Hussain został prezydentem Indii.

[madohora]

1976 – Pol Pot został premierem Kambodży.

[madohora]

1977 – W katastrofie polskiego samolotu transportowego An-12 w Bejrucie zginęła cała 9-osobowa załoga.

[madohora]

1981 – Na Placu Świętego Piotra w Rzymie Turek Mehmet Ali Ağca dokonał zamachu na Jana Pawła II. Rannego papieża odwieziono do kliniki Gemelli, zamachowiec został aresztowany.

[madohora]

1982 – Został wystrzelony Sojuz T-5, pierwsza załogowa misja kosmiczna na stację Salut 7.

[madohora]

1984 – Doszło do serii eksplozji w głównym składzie amunicji radzieckiej Floty Północnej w Siewieromorsku. Zginęło od 200 do 300 osób.

[madohora]

1990:
Na stadionie Maksimir w Zagrzebiu, w trakcie meczu ligi jugosłowiańskiej między miejscowym Dinamem a Crveną Zvezdą Belgrad, doszło do starć kibiców, w wyniku których rannych zostało 60 osób.
Powstała Socjaldemokratyczna Partia Mołdawii (PSD).

[madohora]

1991 – Wystartował kanał telewizyjny Rossija 1.

[madohora]

1992:
Jan Paweł II ustanowił Światowy Dzień Chorego obchodzony 11 lutego.
Pierwsze publiczne nauczanie Falun Dafa w Changchun przez Li Hongzhi, stąd: Światowy Dzień Falun Dafa.

[madohora]

1993 – Ezer Weizman został prezydentem Izraela.

[madohora]

1995 – W Dublinie odbył się 40. Konkurs Piosenki Eurowizji.

[madohora]

1998 – USA i Japonia wprowadziły sankcje gospodarcze wobec Indii po wznowieniu przez nie testów broni atomowej.

[madohora]

2000:
W holenderskim Enschede 23 osoby zginęły, a 947 zostalo rannych w wyniku serii eksplozji w fabryce sztucznych ogni.
W Sztokholmie odbył się 45. Konkurs Piosenki Eurowizji.
Załoga amerykańskiego samolotu wojskowego zrzuciła omyłkowo 6 bomb na wioskę w Korei Płd.

[madohora]

2001 – Centroprawicowa koalicja Dom Wolności wygrała wybory parlamentarne we Włoszech.

[madohora]

2005:
Ponad 200 osób zginęło w mieście Andiżan w czasie rebelii w Uzbekistanie.
Papież Benedykt XVI ogłosił rozpoczęcie procesu beatyfikacyjnego Jana Pawła II.

[madohora]

2006 – Otwarto Muzeum Śląskie w Görlitz.

MUZEUM ŚLĄSKIE WERSJA NIEMIECKOJĘZYCZNA

[madohora]

2007:
Co najmniej 50 osób zginęło, a 115 zostało rannych w samobójczym zamachu bombowym na siedzibę Demokratycznej Partii Kurdystanu w mieście Makhmur na północy Iraku.
Na granicy bułgarsko-rumuńskiej na Dunaju rozpoczęto budowę mostu Widin-Calafat.

[madohora]

2008:
80 osób zginęło, a 216 zostało rannych w serii 7 zamachów bombowych w indyjskim mieście Jaipur.
Królowa brytyjska Elżbieta II przybyła z pierwszą od 1971 roku oficjalną wizytą do Turcji.

[madohora]

2011 – 98 osób zginęło, a 140 zostało rannych w dwóch zamachach bombowych w dystrykcie Charsadda w pakistańskiej prowincji Chajber Pachtunchwa.

13.05 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1472 – Elżbieta II Jagiellonka, królewna polska, księżniczka litewska, córka Kazimierza Jagielończyka (zm. po 1480)

[madohora]

1859 – Teodor Axentowicz, polski malarz, przedstawiciel kierunku Młodej Polski (zm. 1938)

[madohora]

1879 – Władysław Szenajch, polski lekarz pediatra, społecznik i organizator służby zdrowia, kierownik resortu zdrowia (zm. 1964)

[madohora]

1888 – Stefan Michałek, polski adwokat, działacz społeczno-polityczny (zm. 1955)

[madohora]

1896 – Władysław Mergel, polski dyplomata, polityk, nauczyciel (zm. ?)

[madohora]

1901 – Witold Pilecki, polski wojskowy, żołnierz podziemia, organizator ruchu oporu w Auschwitz-Birkenau (zm. 1948)

[madohora]

1908 – Tadeusz Stępowski, polski pisarz, poeta, publicysta (zm. 1971)

[madohora]

1916 – Franciszek Sławski, polski językoznawca, slawista (zm. 2001)

[madohora]

1920 – Bob Lewandowski, polski podchorąży, aktor, dziennikarz polonijny, właściciel stacji radiowej i telewizyjnej (zm. 2006)

[madohora]

1926 – Zdzisław Tobiasz, polski aktor

[madohora]

1929 – Kazimierz Zieliński, polski neurobiolog (zm. 2004)

[madohora]

1932 – Ireneusz Paliński, polski sztangista (zm. 2006)

[madohora]

1933 – Henryk Wojtyska, polski duchowny katolicki, teolog, pasjonista (zm. 2009)

[madohora]

1939 Włodzimierz Press, polski aktor

[madohora]

1942 Kazimierz Milner, polski polityk, działacz związkowy (zm. 2008)

[madohora]

1947 – Janusz Grzywacz, polski pianista, kompozytor

[madohora]

1949 – Piotr Moss, polski kompozytor

[madohora]

1951 – Marek Galiński, polski zapaśnik

[madohora]

1956 Marek Kotlinowski, polski polityk, poseł na Sejm

[madohora]

1958
Stanisław Suchowolec, polski duchowny katolicki (zm. 1989)
Grażyna Trela, polska aktorka, piosenkarka, dziennikarka

[madohora]

1959 – Wiesław Ciesielski, polski poeta

[madohora]

1963 Andrzej Przewoźnik, polski historyk, działacz państwowy, sekretarz Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa (zm. 2010)

[madohora]

1964 – Adam Andryszczyk, polski bard, poeta, autor tekstów piosenek, kompozytor

[madohora]

1970:
Hanna Lis, polska dziennikarka telewizyjna
Robert Maćkowiak, polski sprinter

[madohora]

1973 – Dorota Abbe, polska aktorka, wokalistka

[madohora]

1976:
Grzegorz Szamotulski, polski piłkarz, bramkarz
Magdalena Walach, polska aktorka

[madohora]

1978 Maciej Rock, polski prezenter telewizyjny

[madohora]

1989 Marta Kubań, polska judoczka

13.05 Zmarli Polacy

[madohora]

1230 – Kazimierz I opolski, książę opolsko-raciborski (ur. 1178/1179)

[madohora]

1878 – Andrzej Towiański, polski mistyk, filozof, prawnik (ur. 1799)

[madohora]

1921 – Eugeniusz Kiernik, polski zoolog i paleontolog (ur. 1877)

[madohora]

1930 – Arkadiusz Lisiecki, polski duchowny katolicki, biskup katowicki (ur. 1880)

[madohora]

1939 – Stanisław Leśniewski, polski filozof, logik, matematyk (ur. 1886)

[madohora]

1953 – Zygmunt Kaczyński, polski działacz polityczny, minister, duchowny (ur. 1894)

[madohora]

1958 – Eugeniusz Mossakowski, polski śpiewak operowy (ur. 1885)

[madohora]

1972 – Joanna Jedlewska, polska aktorka (ur. 1937)

[madohora]

1983 – Mieczysław Giergielewicz, polski pisarz, historyk literatury (ur. 1901)

[madohora]

1984 – Stanisław Ulam, polski matematyk (ur. 1909)

[madohora]

1986 – Marcelina Grabowska, polska pisarka (ur. 1912)

[madohora]

1991 – Juliusz Troynowski, polski socjolog, historyk

[madohora]

1992 – (lub 12 maja) Wanda Rutkiewicz, polska alpinistka i himalaistka (ur. 1943)

[madohora]

1999 – Jan Świąć, polski autor tekstów piosenek (ur. 1929)

[madohora]

2001 – Paweł Hertz, polski poeta, eseista, tłumacz, wydawca (ur. 1918)

[madohora]

2007 – Ewa Wilczur-Garztecka, polska krytyk sztuki, uczestniczka powstania warszawskiego (ur. 1920)

[madohora]

2012 Marek Cichosz, polski kolarz przełajowy (ur. 1979)

14 maja wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[img][/img]

14 maja wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

14 maja jest 134. (w latach przestępnych 135.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 231 dni.
Imieniny obchodzą: Ampelia, Ampeliusz, Bonifacy, Dobiesław, Dominika, Egidia, Fenenna, Idzi, Jeremi, Jeremiasz, Koryna, Maciej, Maria, Michał, Tina i Wiktor.
Liberia – Dzień Jedności
Polska – Dzień Farmaceuty
Samoa – Dzień Matek Samoa
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:
św. Bonifacy z Tarsu (męczennik, jeden z tzw. "trzech zimnych ogrodników")
św. Maciej Apostoł (męczennik)
św. Maria Dominika Mazzarello (salezjanka)
św. Teodora Guérin (zakonnica)

14.05 Wydarzenia z kraju

[madohora]

1590 – Cieszanów otrzymał prawa miejskie.

[madohora]

1772 – I rozbiór Polski: wojska austriackie przekroczyły granicę Polski.

[madohora]

1792 – W Targowicy nad Siwuchą ogłoszono zawiązanie przez polskich magnatów konfederacji przeciwko reformom Sejmu Wielkiego.

[madohora]

1809 – Wojna polsko-austriacka: zajęcie Lublina przez Polaków.

[madohora]

1831 – Powstanie listopadowe: klęska powstańców w bitwie pod Daszowem.

[madohora]

1886 – 9 osób zginęło w wyniku przejścia trąby powietrznej nad Krosnem Odrzańskim.

[madohora]

1906 – Członek Organizacji Bojowej Polskiej Partii Socjalistycznej Baruch Szulman dokonał w Warszawie udanego zamachu bombowego na podkomisarza policji carskiej N. Konstantinowa. Podczas ucieczki z miejsca zdarzenia został zastrzelony.

[madohora]

1920:
Wojna polsko-bolszewicka: rozpoczęła się kontrofensywa wojsk bolszewickich.
W Warszawie rozpoczął się I Kongres Klasowych Związków Zawodowych.
Został założony Związek Literatów Polskich.
W Bydgoszczy powstał Klub Sportowy Polonia.

[madohora]

1922 – Reprezentacja Polski w piłce nożnej rozegrała premierowy mecz międzypaństwowy przed polską publicznością, przegrywając na Stadionie Cracovii z Węgrami 0:3.

[madohora]

1926 – Przewrót majowy: wobec kontrataku wojsk Marszałka Józefa Piłsudskiego władze Rzeczypospolitej wycofały się do Wilanowa, gdzie wieczorem prezydent Stanisław Wojciechowski złożył urząd, a premier Wincenty Witos podał swój rząd do dymisji.

[madohora]

1928 – Założono klub piłkarski Włókniarz Łódź.

[madohora]

1944 – II wojna światowa: nierozstrzygnięta bitwa pod Rąblowem pomiędzy polsko-radzieckimi oddziałami partyzanckimi a siłami niemieckimi.

[madohora]

1948 – Została utworzona Centralna Szkoła Prawnicza w Warszawie.

[madohora]

1952 – Ustanowiono odznakę "Wzorowy Kierowca".

[madohora]

1955 – Podpisano Układ Warszawski.

[madohora]

1983 – W szpitalu zmarł 19-letni maturzysta Grzegorz Przemyk, pobity dwa dni wcześniej przez funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej (MO) w komisariacie przy ul. Jezuickiej w Warszawie.

[madohora]

1984 – Premiera filmu Seksmisja.

[madohora]

1999 – W Alei Gwiazd w Łodzi odsłonięto gwiazdę Bogumiła Kobieli.

[madohora]

2004 – Premier Marek Belka wygłosił exposé sejmowe.

[madohora]

2005 – W Warszawie odsłonięto pomnik Charles'a de Gaulle'a.

14.05 Wydarzenia ze świata

[madohora]

1027 – Henryk II Walezjusz został koronowany vivente rege w katedrze w Reims na króla Francji.

[madohora]

1097 – I wyprawa krzyżowa: rozpoczęło się oblężenie Nicei.

[madohora]

1264 – II wojna baronów w Anglii: bitwa pod Lewes.

[madohora]

1450 – Armia turecka rozpoczęła oblężenie albańskiej twierdzy Kruja.

[madohora]

1509 – Wojny włoskie: wojska francuskie pokonały Wenecjan w bitwie pod Agnadello.

[madohora]

1541 – Została erygowana diecezja Lima.

[madohora]

1560 – Zwycięstwem Turków zakończyła się bitwa o Dżerbę. Flota chrześcijańska utraciła 60 okrętów i 20 tys. ludzi.

[madohora]

1607 – Założono Jamestown w Wirginii, pierwszą stalą osadę angielską w Ameryce Północnej.

[madohora]

1608 – W niemieckim Auhausen została zawiązana Unia Ewangelicka.

[madohora]

1610 – Katolicki fanatyk François Ravaillac zasztyletował w Paryżu króla Henryka IV Burbona.

[madohora]

1643 – Ludwik XIV został królem Francji.

[madohora]

1692 – Została utworzona prowincja Massachusetts Bay.

[madohora]

1747 – Wojna o sukcesję austriacką: flota brytyjska pokonała flotę francuską w I bitwie pod Finisterre.

[madohora]

1796 – Edward Jenner pierwszy raz zaszczepił 8-letniego chłopca wirusami ospy krowianki, uzyskując dzięki temu jego odporność na wirusy ospy prawdziwej.

[madohora]

1804 – Rozpoczęła się ekspedycja Lewisa i Clarka, która jako pierwsza dotarła drogą lądową do amerykańskiego wybrzeża Pacyfiku.

[madohora]

1858 – John McDouall Stuart rozpoczął pierwszą podróż przez Australię, od południowego wybrzeża do brzegów Pacyfiku na północy.

[madohora]

1864 – We Francji spadł meteoryt Orgueil.

[madohora]

1889 – W Paryżu odbyła się prapremiera opery Esclarmonde Jules'a Masseneta.

[madohora]

1890 – Papież Leon XIII zatwierdził Zgromadzenie Księży Misjonarzy Saletynów.

[madohora]

1892 – Założono holenderski klub piłkarski Vitesse Arnhem.

[madohora]

1899 – W Montevideo założono Club Nacional de Football.

[madohora]

1900 – W Paryżu rozpoczęły się II Letnie Igrzyska Olimpijskie.

[madohora]

1908 – Bracia Wright odbyli pierwszy lot samolotowy z pasażerem.

[madohora]

1912:
Chrystian X został królem Danii.
W domu w Nogent-sur-Marne pod Paryżem, anarchiści Octave Garnier i René Valet zostali otoczeni przez oddział 250 policjantów i 400 żuawów. Po desperackiej obronie zginęli wskutek wysadzenia budynku przez oblegających.

[madohora]

1913:
Gubernator stanu Nowy Jork William Sulzer wydał zgodę na założenie Fundacji Rockefellera.
I wojna bałkańska: mocarstwa europejskie wysadziły desant w bezprawnie anektowanej przez Czarnogórę byłej tureckiej twierdzy Szkodra, która miała zostać przekazana Albanii.

[madohora]

1926 – Zakończył się lot sterowca Norge ze Spitsbergenu na Alaskę ponad biegunem północnym.

[madohora]

1930 – W amerykańskim stanie Nowy Meksyk utworzono Park Narodowy Carlsbad Caverns.

[madohora]

1932 – W Londynie oddano do użytku Broadcasting House, główną siedzibę BBC.

[madohora]

1938:
Chile wystąpiło z Ligi Narodów.
Przed rozgrywanym w Berlinie towarzyskim meczem z Niemcami, piłkarze reprezentacji Anglii unieśli ręce w hitlerowskim pozdrowieniu w kierunku loży honorowej, na której zasiadali m.in. Rudolf Hess, Joseph Goebbels i Joachim von Ribbentrop. Spotkanie zakończyło się wynikiem 3:6.

[madohora]

1939 – Peruwianka Lina Vanessa Medina w wieku 5 lat, 7 miesięcy i 21 dni została najmłodszą matką w historii medycyny.

[madohora]

1940 – II wojna światowa:
Po zbombardowaniu Rotterdamu przez Luftwaffe skapitulowała Holandia.
W Norwegii został zatopiony przez niemieckie lotnictwo statek pasażerski MS Chrobry.
Zakończyła się Bitwa o Afsluitdijk.

[madohora]

1943:
Japoński okręt podwodny zatopił australijski okręt szpitalny AHS Centaur; zginęło 299 osób.
W Sielcach nad Oką sformowano 1. Dywizję Piechoty im. Tadeusza Kościuszki.

[madohora]

1945:
Płynący do Japonii z ładunkiem 560 kg tlenku uranu niemiecki okręt podwodny U-234 poddał się na Atlantyku Amerykanom.
W wyniku amerykańskiego nalotu bombowego spłonął zamek w japońskiej Nagoi.

[madohora]

1948 – Proklamacja niepodległości Izraela.

[madohora]

1954 – Podpisano Konwencję haską dotyczącą postępowania wobec dóbr kultury w czasie konfliktu zbrojnego.

[madohora]

1955 – Amerykanie przeprowadzili na Pacyfiku operację "Wigwam", mającą na celu sprawdzenie podatności okrętów podwodnych na atak nuklearny.

[madohora]

1962 – Odbył się ślub księcia Jana Karola z księżniczką grecką i duńską Zofią, późniejszej hiszpańskiej pary królewskiej.

[madohora]

1963 – Kuwejt wstąpił do ONZ.

[madohora]

1966 – Założono chilijski klub piłkarski Deportes Antofagasta.

[madohora]

1970:
Stolica Dagestanu Machaczkała została znacznie uszkodzona w wyniku trzęsienia ziemi.
Zachodnioniemiecka Frakcja Czerwonej Armii odbiła z więzienia terrorystę Andreasa Baadera.

[madohora]

1972 – Przed Teatrem Miejskim w Kownie 19-letni Romas Kalanta dokonał samospalenia w proteście przeciwko radzieckiej okupacji Litwy.

[madohora]

1973 – Wyniesiono na orbitę okołoziemską pierwszą amerykańską załogową stację kosmiczną Skylab.

[madohora]

1978 – W Mendozie otwarto Stadion Malvinas Argentinas.

[madohora]

1979 – Terroryści z Organizacji Wyzwolenia Palestyny (OWP) zdetonowali bombę ukrytą w koszu na śmieci w izraelskiej Tyberiadzie. Zginęły 2 osoby, a 32 zostały ranne.

[madohora]

1981 – Dumitru Prunariu na pokładzie statku Sojuz 40 został pierwszym rumuńskim kosmonautą.

[madohora]

1983 – Erupcja wulkanu Etna na Sycylii.

[madohora]

1985 – W ataku Tamilskich Tygrysów na święte miejsce buddystów w Anuradhapura na Sri Lance zginęło 146 Syngalezów.

[madohora]

1987:
Pułkownik Sitiveni Rabuka dokonał bezkrwawego zamachu stanu na Fidżi, odsuwając od władzy premiera Timociego Bavadrę.
W Monako rozpoczęły się II Igrzyska Małych Państw Europy.

[madohora]

1992 – Janez Drnovšek został premierem Słowenii.

[madohora]

1993 – Estonia, Litwa i Słowenia zostały przyjęte do Rady Europy.

[madohora]

1994 – Bakili Muluzi wygrał pierwsze demokratyczne wybory prezydenckie w Malawi.

[madohora]

1995:
XIV Dalajlama Tenzin Gjaco uznał 6-letniego Gendun Czokji Nimę za jedenaste wcielenie Panczenlamy.
Biało-czerwono-biała flaga Białorusi została w wyniku referendum zastąpiona sztandarem nawiązującym do czasów Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej.
Urzędujący prezydent Prezydent Argentyny Carlos Saúl Menem Akil został wybrany na II kadencję.

[madohora]

1999 – Malam Bacai Sanhá został prezydentem Gwinei Bissau.

[madohora]

2002 – Urzędujący prezydent Sierra Leone Ahmad Tejan Kabbah został wybrany na drugą kadencję.

[madohora]

2004 – Duński następca tronu książę Fryderyk poślubił Australijkę Mary Elizabeth Donaldson.

[madohora]

2005:
Demokratyczna Partia Postępowa wygrała wybory do konstytuanty na Tajwanie.
Francuski pilot Didier Delsalle na śmigłowcu Eurocopter AS350 Écureuil po raz pierwszy wylądował na szczycie Mount Everestu.

[madohora]

2006 – René Préval po raz drugi został prezydentem Haiti.

[madohora]

2009 – Europejska Agencja Kosmiczna wystrzeliła z kosmodromu w Gujanie Francuskiej Kosmiczne Obserwatorium Herschela i satelitę Planck.

[madohora]

2010 – Rozpoczęła się misja STS-132 wahadłowca Atlantis.

[madohora]

2011 – Michel Martelly został prezydentem Haiti.

14.05 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1852 – Jan Żarnowski, polski działacz państwowy, prezes Najwyższej Izby Kontroli (zm. 1926)

[madohora]

1867 – Adam Stefan Sapieha, książę, polski duchowny katolicki, kardynał, biskup i arcybiskup krakowski (zm. 1951)

[madohora]

1872 – Zofia Kirkor-Kiedroniowa, polska działaczka społeczna (zm. 1952)

[madohora]

1910 Stanisław Maciaszczyk, polski inżynier elektryk, propagator turystyki (zm. 1977)

[madohora]

1921 – Stanisław Jasiukiewicz, polski aktor (zm. 1973)

[madohora]

1927 – Wacław Świerzawski, polski duchowny katolicki, biskup sandomierski

[madohora]

1928 Władysław Hasior, polski rzeźbiarz (zm. 1999)

[madohora]

1930 – Barbara Horawianka, polska aktorka

[madohora]

1932 – Ewa Rzetelska-Feleszko, polska językoznawczyni, onomasta (zm. 2009)

[madohora]

1938 – Elżbieta Czyżewska, polska aktorka (zm. 2010)

[madohora]

1940 Marta Lipińska, polska aktorka

[madohora]

1942 Eugeniusz Get-Stankiewicz, polski rzeźbiarz, grafik (zm. 2011)

[madohora]

1951 – Roman Nikolski, polski reżyser filmowy

[madohora]

1953 Waldemar Szarek, polski operator, reżyser filmowy

[madohora]

1954 – Jerzy Kawalec, polski basista zespołu Krzak (zm. 2003)

[madohora]

1955 – Jarosław Pietras, polski polityk, dyplomata

[madohora]

1956 – Piotr Ikonowicz, polski polityk, dziennikarz

[madohora]

1958 – Andrzej Grubba, polski tenisista stołowy (zm. 2005)

[madohora]

1961 Paweł Zuchniewicz, polski dziennikarz, pisarz

[madohora]

1962
Jerzy Sosnowski, polski pisarz, dziennikarz
Jan Urban, polski piłkarz, trener piłkarski

[madohora]

1967 – Rafał Barycz, polski architekt

[madohora]

1968 – Piotr Gulczyński, polski specjalista ds. reklamy, aktor niezawodowy, uczestnik I edycji reality show Big Brother

[madohora]

1969 Wojciech Tkacz, polski bramkarz hokejowy

[madohora]

1971:
Monika Ambroziak, polska aktorka, piosenkarka
Zbigniew Kaleta, polski aktor
Krzysztof Kwiatkowski, polski polityk
Małgorzata Wyszyńska, polska dziennikarka

[madohora]

1974 – Piotr Majchrzak, polski kompozytor

[madohora]

1976 Sebastian Karpiel-Bułecka, polski skrzypek i wokalista zespołu Zakopower

[madohora]

1977 Gosia Stępień, polska piosenkarka, wokalistka jazzowa

[madohora]

1980 Monika Mrozowska, polska aktorka

[madohora]

1984:
Rafał Augustyn, polski chodziarz
Anna Werblińska, polska siatkarka

[madohora]

1990 – Monika Martałek, polska siatkarka

14.05 Zmarli Polacy

[madohora]

1313 – Bolko I opolski, książę opolski, niemodliński i strzelecki (ur. 1254/1258)

[madohora]

1888 – Jan Ignacy Korytkowski, polski historyk, archiwista, bibliotekarz, biskup-nominat pomocniczy gnieźnieński (ur. 1824)

[madohora]

1927 – Jan Michejda, polski prawnik, działacz narodowy (ur. 1853)

[madohora]

1930 – Władysław Orkan, polski pisarz (ur. 1875)

[madohora]

1971 – Irena Kuczborska, polska grafik (ur. 1908)

[madohora]

1973 – Bohdan Arct, polski pilot, pisarz (ur. 1914)

[madohora]

1983 – Grzegorz Przemyk, polski uczeń, syn poetki Barbary Sadowskiej, zamordowany przez Milicję Obywatelską (ur. 1964)

[madohora]

1984 – Andrzej Babiński, polski poeta (ur. 1938)

[madohora]

1991 – Bożena Rogalska, polska aktorka (ur. 1952)

[madohora]

2006 – Magda Leja, polska pisarka, autorka utworów dla dzieci (ur. 1935)

[madohora]

2008 – Roman Wapiński, polski historyk, promotor pracy magisterskiej Donalda Tuska (ur. 1931)

[madohora]

*****

[madohora]

.

[madohora]

****

[madohora]

`