Wydarzenia z kraju i ze świata od 28.09

[madohora]

2009 – 157 osób zginęło, a ponad 1000 zostało rannych w trakcie brutalnego tłumienia przez juntę wojskową protestów w stolicy Gwinei, Konakry.

[madohora]

2010 – Jurij Łużkow został odwołany ze stanowiska mera Moskwy.

[madohora]

2012 – 19 osób zginęło w katastrofie lotniczej w stolicy Nepalu, Katmandu.

28.09 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1821 – (lub 29 listopada) Karol Brzozowski, polski poeta, botanik, geolog, geograf, etnolog (zm. 1904)

[madohora]

1829 – Jan Kanty Działyński, polski działacz społeczny i polityczny (zm. 1880)

[madohora]

1835 – Leopold Świerz, polski taternik (zm. 1911)

[madohora]

1854 – Roman Żelazowski, polski aktor, reżyser teatralny (zm. 1930)

[madohora]

1873 – Wacław Berent, polski pisarz (zm. 1940)

[madohora]

1891 Wacław Zdanowicz, polski aktor, reżyser (zm. 1958)

[madohora]

1896 – Franciszek Fołtyn, polski księgarz, drukarz, wydawca

[madohora]

1905 Marian Turwid, polski pisarz, malarz (zm. 1987)

[madohora]

1910 – Michał Matyas, polski piłkarz, trener piłkarski (zm. 1975)

[madohora]

1911 – Wacław Stępień, polski satyryk, autor tekstów piosenek (zm. 1993)

[madohora]

1917 – Małgorzata Koecherowa-Łabęcka, polska tłumaczka (zm. 2011)

[madohora]

1919 – Franciszek Adamkiewicz, polski inżynier, polityk, minister (zm. 1986)

[madohora]

1922:
Zofia Jarończyk, polska aktorka
Edward Zajicek, polski kierownik produkcji filmowej

[madohora]

1926 Michał Caputa, polski polityk, działacz NSZZ Solidarność (zm. 2008)

[madohora]

1929: Jan Matyjaszkiewicz, polski aktor

[madohora]

1930: Mieczysław Czechowicz, polski aktor (zm. 1991)

[madohora]

1931:
Franciszek Kania, polski duchowny katolicki, pallotyn, misjonarz (zm. 2005)
Ryszard Kulesza, polski piłkarz, trener piłkarski (zm. 2008)

[madohora]

1936 – Stenia Kozłowska, polska piosenkarka

[madohora]

1939 – Paweł Unrug, polski aktor, reżyser filmowy

[madohora]

1940 Leszek Perth, polski dziennikarz radiowy

[madohora]

1941: Maciej Nowicki, polski polityk, ekolog

[madohora]

1945 – Joanna Michałowska-Gumowska, polska polityk (zm. 2001)

[madohora]

1947 Wacław Oszajca, polski duchowny katolicki, pisarz, duszpasterz akademicki

[madohora]

1956: Waldemar Dziki, polski reżyser, producent filmowy

[madohora]

1957:
Ryszard Kasyna, polski duchowny katolicki, biskup gdański
Mirosław Orzechowski, polski dziennikarz, polityk

[madohora]

1959 – Norbert Blacha, polski muzyk, kompozytor, aranżer, pianista, organista (zm. 2012)

[madohora]

1961 Paweł Mścisławski, polski basista zespołów Oddział Zamknięty i Lady Pank

[madohora]

1963
Adam Nowak, polski gitarzysta i wokalista zespołu Raz, Dwa, Trzy, kompozytor
Andrzej Zeńczewski, polski gitarzysta i wokalista zespołów Daab i T.Love

[madohora]

1967 Włodzimierz Zawadzki, polski zapaśnik

[madohora]

1969 – Mirosław Nalepa, polski wokalista i gitarzysta bluesowy, kompozytor, autor tekstów, animator

[madohora]

1972: Katarzyna Bujakiewicz, polska aktorka

[madohora]

1973: Tomasz Łosowski, polski perkusista, kompozytor, producent muzyczny, syn Sławomira Łosowskiego

[madohora]

1974:
Damian Dacewicz, polski siatkarz
Martyna Wojciechowska, polska dziennikarka, podróżniczka

[madohora]

1978:
Paulina Boenisz, polska pięcioboistka nowoczesna
Krzysztof Prałat, polski aktor

[madohora]

1979 Jerzy Jan Połoński, polski aktor, piosenkarz, artysta kabaretowy

[madohora]

1981: Marcin Jędrusiński, polski lekkoatleta, sprinter

[madohora]

1983 Michał Winiarski, polski siatkarz

28.09 Zmarli Polacy

[madohora]

1304 – Elżbieta Bolesławówna, księżna legnicko-wrocławska (ur. 1261/3)

[madohora]

1429 – Cymbarka mazowiecka, żona księcia Ernesta Żelaznego (ur. 1394/7)

[madohora]

1895: Gustaw Ehrenberg, polski pisarz (ur. 1818)

[madohora]

1925 – Władysław Leon Grzędzielski, polski prawnik, polityk, minister aprowizacji (ur. 1864)

[madohora]

1939 – Felicjan Szopski, polski kompozytor, krytyk i pedagog muzyczny (ur. 1865)

[madohora]

1941 – Józef Chmieliński, polski aktor (ur. 1862)

[madohora]

1944 – Maria Kaupe, polska śpiewaczka (ur. 1907)

[madohora]

1961: Jan Kanty Zamoyski, polski artystokrata (ur. 1900)

[madohora]

1965 – Zbigniew Przeradzki, polski aktor, reżyser teatralny (ur. 1907)

[madohora]

1975:
Lucjan Bernacki, polski duchowny katolicki, biskup gnieźnieński (ur. 1902)
Ryszard Potocki, polski scenograf (ur. 1915)

[madohora]

1986 – Ewa Szelburg-Zarembina, polska pisarka (ur. 1899)

[madohora]

1987 – Roman Brandstaetter, polski pisarz (ur. 1906)

[madohora]

1993:
Edward Kisiel, polski duchowny katolicki, arcybiskup białostocki (ur. 1918)
Jerzy Śliwa, polski aktor (ur. 1909)

[madohora]

1995 – Henryk Dudziński, polski aktor (ur. 1923)

[madohora]

1997 – Bogdan Blindow, polski animator kultury (ur. 1944)

[madohora]

2003 Tadeusz Zieliński, polski prawnik, polityk, Rzecznik Praw Obywatelskich (ur. 1926)

[madohora]

2007:
Andrzej Bieniasz, polski aktor (ur. 1948)
Adam Kozłowiecki, polski duchowny katolicki, kardynał, misjonarz, arcybiskup Lusaki (ur. 1911)

[madohora]

2008 – Andrzej Badeński, polski lekkoatleta, biegacz (ur. 1943)

[madohora]

2010
Józef Rubiś, polski narciarz, biegacz narciarski (ur. 1931)
Tadeusz Zagajewski, polski inżynier elektryk, profesor, pionier polskiej elektroniki (ur. 1912)

[madohora1]

1400 – Hrubieszów uzyskał prawa miejskie.

[madohora1]

1946 – Rozpoczęło działalność Polskie Radio Wrocław.

[madohora1]

2012 – Stanisław Waśkiewicz, polski lekkoatleta, średniodystansowiec (ur. 1947)

29.09 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora1]

[madohora1]

29 września jest 272. (w latach przestępnych 273.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 93 dni. Imieniny obchodzą: Cyriak, Dadzbog, Dadzboga, Dariusz, Franciszek, Fraternus, Gabriel, Gajana, Grimbald, Ludwin, Lutwin, Michalina, Michał, Mikołaj, Rafał, Rypsyma i Teodota.
Argentyna – Dzień Wynalazcy (rocznica urodzin László Bíró)
Paragwaj – Rocznica Zwycięstwa Pod Boqueron
Polska – Dzień Kuriera i Przewoźnika (od 2004 roku z inicjatywy firm kurierskich w dniu wspomnienia św. Gabriela – patrona kurierów i przewoźników)[1]
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[2][3] obchodzą:
święci Archaniołowie: Gabriel, Michał i Rafał
św. Ceodfryd (opat)
bł. Ludwik Monza (kapłan)

[madohora1]

1341 – W Poznaniu odbył się ślub króla Polski Kazimierza III Wielkiego z Adelajdą Heską. Jednocześnie abp Janisław koronował Adelajdę na królową.

[madohora1]

1655 – Wojna polsko-rosyjska: zwycięstwo wojsk rosyjsko-kozackich w bitwie pod Gródkiem Jagiellońskim.

[madohora1]

1669 – W katedrze na Wawelu odbyła się koronacja Michała Korybuta Wiśniowieckiego na króla Polski i wielkiego księcia Litwy.

[madohora1]

1794 – Insurekcja kościuszkowska: zwycięstwo wojsk polskich w bitwie pod Łabiszynem.

[madohora1]

1882 – W Krakowie ukazało się pierwsze wydanie dziennika Nowa Reforma.

[madohora1]

1887 – W Kurierze Codziennym ukazał się pierwszy odcinek powieści Lalka Bolesława Prusa.

[madohora1]

1929 – Po raz pierwszy w Polsce wyświetlono film dźwiękowy.

[madohora1]

1933 – Rozporządzeniem Rady Ministrów powołano do życia Polską Akademię Literatury.

[madohora1]

1935 – Otwarto stadion Ruchu Chorzów.

[madohora1]

1939 – Kampania wrześniowa:
Armia Czerwona zajęła Lesko.
Skapitulowała twierdza Modlin.
Taktyczne zwycięstwo wojsk polskich nad wojskami sowieckimi w bitwie pod Szackiem.

[madohora1]

1942 – Zlikwidowano getto w Zwoleniu.

[madohora1]

1944 – 60. dzień powstania warszawskiego:
Niemiecka dywizja pancerna i dwa pułki zaatakowały Żoliborz.
Pod Jaktorowem miała miejsce bitwa oddziału Grupy Kampinos i oddziałów niemieckich.

[madohora1]

1967 – Premiera filmu Jowita.

[madohora1]

1976:
Powołano Centrum Badań Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk.
Wyszedł pierwszy numer Komunikatu KOR.

[madohora1]

1986 – Prof. Uniwersytetu Jagiellońskiego Aleksander Krawczuk został Ministrem Kultury i Sztuki.

[madohora1]

1989:
Premiera filmu Jeniec Europy.
W wypadku samochodowym pod Raciborzem zginęli Zdzisław Kamiński i Andrzej Kurek, autorzy programu telewizyjnego Sonda oraz kierowca i pilot rajdowy Andrzej Gieysztor.

[madohora1]

1992 – Polska nawiązała stosunki dyplomatyczne z Turkmenistanem.

[madohora1]

1994 – Sejm RP przyjął ustawę o rachunkowości.

[madohora1]

1995 – Utworzono Euroregion Bug.

[madohora1]

2001 – W Warszawie odsłonięto pomnik Juliusza Słowackiego.

[madohora1]

2008:
Konferencja Episkopatu Polski ustaliła procedurę wobec osób chcących dokonać apostazji.
W Warszawie rozpoczęto budowę Stadionu Narodowego.

[madohora1]

440 – Leon I został wybrany na papieża.

[madohora1]

855 – Benedykt III został wybrany na papieża.

[madohora1]

1041 – Kapitulacja obrońców Pragi przed wojskami króla Niemiec Henryka III Salickiego.

[madohora1]

1096 – I wyprawa ludowa: przybyłe z odsieczą wojska tureckie rozpoczęły oblężenie zamku Kserigordon zajmowanego przez niemieckich krzyżowców, odcinając im jednocześnie dostęp do wody.

[madohora1]

1222 – Założono Uniwersytet w Padwie.

[madohora1]

1227 – Papież Grzegorz IX ekskomunikował cesarza niemieckiego Fryderyka II Hohenstaufa za zwlekanie przez niego z obiecaną wyprawą na krucjatę.

[madohora1]

1364 – Wojna stuletnia: zwycięstwo wojsk angielskich nad wojskami francuskimi w bitwie o Auray.

[madohora1]

1370 – Przyszły król Niemiec i Czech Wacław IV Luksemburski ożenił się w Norymberdze z Joanną Bawarską.

[madohora1]

1399 – Król Anglii Ryszard II został zmuszony do abdykacji.

[madohora1]

1498 – Fryderyk Wettyn został wybrany w Królewcu na wielkiego mistrza Zakonu krzyżackiego.

[madohora1]

1560 – Eryk XIV Waza został królem Szwecji.

[madohora1]

1568 – Jan III Waza został królem Szwecji.

[madohora1]

1609 – V wojna polsko-rosyjska: wojska polsko-litewskie rozpoczęły oblężenie Smoleńska.

[madohora1]

1620 – Założono wenezuelskie miasto Acarígua.

[madohora1]

1662 – VI wojna wenecko-turecka: zwycięstwo floty weneckiej w bitwie morskiej pod Kos.

[madohora1]

1702 – Wojna o sukcesję hiszpańską: zakończyło się nieudane angielsko-holenderskie oblężenie Kadyksu.

[madohora1]

1717 – Trzęsienie ziemi zniszczyło miasto Antigua Guatemala w Gwatemali.

[madohora1]

1739 – W serbskim Niszu zawarto traktat pokojowy kończący IV wojnę rosyjsko-turecką.

[madohora1]

1793 – Rewolucja francuska: Konwent Narodowy wydał dekret o cenach maksymalnych.

[madohora1]

1829:
W pobliżu meksykańskiego Tampico zatonął amerykański okręt USS Hornet wraz z całą załogą.
Założono Scotland Yard.

[madohora1]

1848 – Powstanie węgierskie: zwycięstwo powstańców nad wojskami habsburskimi w bitwie pod Pákozd.

[madohora1]

1850 – Papież Pius IX przywrócił zlikwidowaną w XVI wieku katolicką administrację kościelną w Wielkiej Brytanii.

[madohora1]

1881 – W Tartu po raz pierwszy pojawiła się współczesna flaga Estonii.

[madohora1]

1884 – Johann Palisa odkrył planetoidę 243 Ida.

[madohora1]

1887 – Założono klub piłkarski Hamburger SV.

[madohora1]

1903 – W Prusach jako pierwszym kraju na świecie wprowadzono obowiązek posiadania prawa jazdy.

[madohora1]

1907 – Rozpoczęto budowę Katedry Narodowej w Waszyngtonie.

[madohora1]

1911
Włochy wypowiedziały wojnę Turcji.
Została odkryta Kometa Bielawskiego.

[madohora1]

1913 – Podpisano turecko-bułgarski traktat pokojowy po zakończeniu II wojny bałkańskiej.

[madohora1]

1918:
I wojna światowa: Bułgaria zawarła rozejm z państwami sprzymierzonymi.
Takashi Hara został premierem Japonii.

[madohora1]

1919 – W Szwecji wprowadzono 8-godzinny dzień pracy.

[madohora1]

1923 – Wielka Brytania oficjalnie rozpoczęła wykonywanie mandatu Ligi Narodów w Palestynie.

[madohora1]

1933 – Powstała hiszpańska partia polityczna Falanga.

[madohora1]

1938 – Podpisano układ monachijski zezwalający III Rzeszy na aneksję części Czechosłowacji.

[madohora1]

1940 – W pobliżu miejscowości Brocklesby w Nowej Południowej Walii miał miejsce unikatowy wypadek lotniczy, po którym dwa szczepione ze sobą samoloty zdołały bezpiecznie wylądować.

[madohora1]

1941:
Hitlerowcy rozpoczęli masowe mordy Żydów w Babim Jarze pod Kijowem.
W podobozie KL Mauthausen w Gusen rozpoczęła się akcja masowego mordowania więźniów poprzez kąpiele w zimnej wodzie pod wysokim ciśnieniem.

[madohora1]

1942 – Uruchomiono most powietrzny ALSIB pomiędzy Alaską i Syberią, którym dostarczano Związkowi Radzieckiemu samoloty do walki z III Rzeszą.

[madohora1]

1943 – Marszałek Pietro Badoglio podpisał na pokładzie brytyjskiego pancernika HMS Nelson u wybrzeży Malty akt bezwarunkowej kapitulacji wojsk włoskich.

[madohora1]

1944:
Oddziały 16. Dywizji Grenadierów Pancernych SS wymordowały setki (szacunki wahają się od 728 do 1830 ofiar) mieszkańców włoskiej miejscowości Marzabotto w czasie operacji antypartyzanckiej.
Wojska radzieckie wkroczyły do Jugosławii.

[madohora1]

1945 – Proklamowano Ludową Federacyjną Republikę Jugosławii.

[madohora1]

1950 – Wojna koreańska: głównodowodzący wojsk ONZ gen. Douglas MacArthur przekazał oficjalnie odbity Seul prezydentowi Korei Południowej Li Syng Manowi.

[madohora1]

1954 – Powstała Europejska Organizacja Badań Jądrowych (CERN).

[madohora1]

1955 – W Teatro La Fenice w Wenecji odbyła się prapremiera opery Ognisty Anioł Siergieja Prokofjewa.

[madohora1]

1957 – Doszło do wybuchu w Kombinacie Chemicznym Majak przerabiającym wypalone paliwo jądrowe, co spowodowało skażenie na obszarze 23000 km².

[madohora1]

1959 – Przyjęto konstytucję Brunei.

[madohora1]

1960 – 23 osoby zginęły w katastrofie egipskiego samolotu Vickers Viscount u wybrzeży włoskiej wyspy Elba.

[madohora1]

1962 – Wystrzelono pierwszego kanadyjskiego satelitę Alouette 1.

[madohora1]

1963 – Rozpoczęła się druga sesja obrad Soboru watykańskiego II.

[madohora1]

1966 – Odbyła się prezentacja Chevroleta Camaro.

[madohora1]

1969 – W Los Angeles zainstalowano pierwsze węzły sieci Advanced Research Projects Agency Network (ARPANET) – bezpośredniego przodka dzisiejszego Internetu.

[madohora1]

1971 – Oman przystąpił do Ligi Państw Arabskich.

[madohora1]

1972 – Japonia i Chińska Republika Ludowa nawiązały stosunki dyplomatyczne.

[madohora1]

1977 – Wystrzelono radziecką stację orbitalną Salut 6.

[madohora1]

1979:
Jan Paweł II jako pierwszy papież przybył z wizytą do Irlandii.
Został rozstrzelany obalony w sierpniu dyktator Gwinei Równikowej Francisco Macías Nguema.

[madohora1]

1983 – W Chicago miała miejsce premiera III Symfonii Witolda Lutosławskiego.

[madohora1]

1985 – Amerykańska stacja ABC wyemitowała premierowy odcinek serialu MacGyver.

[madohora1]

1988 – Rozpoczęła się misja STS-26 wahadłowca Discovery, pierwsza od czasu katastrofy Challengera w 1986 roku.

[madohora]

1991 – Został obalony prezydent Haiti Jean-Bertrand Aristide.

[madohora]

1997 – Ukazał się album Bridges to Babylon grupy The Rolling Stones.

[madohora]

1998 – Na Sri Lance, krótko po starcie z Dżafny został zestrzelony samolot An-24. Zginęło 55 osób.

[madohora]

2000 – Podczas XXVII Letnich Igrzysk Olimpijskich w Sydney mistrzami olimpijskimi zostali: Kamila Skolimowska w rzucie młotem i Robert Korzeniowski w chodzie na 50 km.

[madohora]

2003 – Deszcz meteorytów spadł na prowincję Orisa w Indiach raniąc ponad 20 osób.

[madohora]

2004:
Odbył się pierwszy lot prywatnego amerykańskiego statku kosmicznego SpaceShipOne.
Planetoida 4179 Toutatis minęła Ziemię w odległości 1,5 mln km

[madohora]

2006 – W dżungli amazońskiej rozbił się brazylijski samolot pasażerski Boeing 737-800. Zginęły wszystkie 154 osoby na pokładzie.

[madohora]

2007:
12 zagranicznych turystów zostało rannych w zamachu bombowym w stolicy Malediwów Male.
12 żołnierzy sił pokojowych Unii Afrykańskiej zginęło w ataku grupy zbrojnej na obóz Haskanita w Darfurze.

[madohora]

2008:
7 osób zginęło, a około 35 zostało rannych w wyniku wybuchu samochodu-pułapki przy autobusie przewożącym żołnierzy w mieście Trypolis w Libanie.
Egipskie siły bezpieczeństwa odbiły 11 europejskich turystów i 8 towarzyszących im Egipcjan uprowadzonych 10 dni wcześniej na południowym zachodzie kraju.

[madohora]

2009:
30 afgańskich cywilów zginęło, a 39 zostało rannych po najechaniu autobusu na przydrożną minę w prowincji Kandahar.
Polski kandydat Włodzimierz Cimoszewicz przegrał rywalizację o stanowisko sekretarza generalnego Rady Europy z Norwegiem Thorbjørnem Jaglandem.
Tsunami powstałe po trzęsieniu ziemi na Samoa zabiło blisko 190 osób, a kilkaset zraniło.

[madohora]

2011 – Wystrzelono chiński moduł orbitalny Tiangong 1.

9.09 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1747 – Józef Wybicki, polski pisarz, polityk, autor słów Mazurka Dąbrowskiego (zm. 1822)

[madohora]

1760 – Michał Sokolnicki, polski dowódca wojskowy, generał, uczestnik wojen napoleońskich (zm. 1816)

[madohora]

1794 – Ignacy Chodźko, polski pisarz (zm. 1861)

[madohora]

1799 – Joanna Grudzińska, księżna łowicka, żona Konstantego Pawłowicza (zm. 1831)

[madohora]

1804 – Michał Czajkowski, polski pisarz (zm. 1886)

[madohora]

1823 – Władysław Syrokomla, polski poeta, tłumacz (zm. 1862)

[madohora]

1837 – Michał Bałucki, polski pisarz (zm. 1901)

[madohora]

1847 – Michał Michalski, polski polityk, prezydent Lwowa (zm. 1907)

[madohora]

1866
Zofia Czaplińska, polska aktorka, tancerka (zm. 1940)
Edward Rosenthal, polski architekt i nauczyciel, autor projektów budowli w Łodzi (zm. 1940)

[madohora]

1882 – Wacław Dziewulski, polski fizyk, profesor Uniwersytetu Wileńskiego (zm. 1938)

[madohora]

1885 – Michał Boruciński, polski malarz, grafik (ur. 1976)

[madohora]

1886 – Michał Butkiewicz polski polityk, minister (zm. 1974)

[madohora]

1888 – Janina Porazińska, polska pisarka (zm. 1971)

[madohora]

1899 Stanisław Wójtowicz, polski polityk, działacz ludowy (zm. 1936)

[madohora]

1904
Michał Rusinek, polski pisarz (zm. 2001)
Michał Waszyński, polski reżyser filmowy (zm. 1965)

[madohora]

1907 Bolesław Michał Nieczuja-Ostrowski, polski dowódca wojskowy, generał (zm. 2008)

[madohora]

1908 – Tadeusz Dworak, polski historyk literatury

[madohora]

1911 – Stanisław Jankowski, polski architekt, żołnierz AK, uczestnik powstania warszawskiego (zm. 2002)

[madohora]

1915 Stanisław Pietrasiewicz, polski dowódca wojskowy, podporucznik, członek NOW i NZW (zm. 1998)

[madohora]

1916 Jerzy Pietrkiewicz, polski pisarz, historyk literatury, publicysta (zm. 2007)

[madohora]

1919 Leszek Owsiany, polski lotnik, pilot Polskich Sił Powietrznych na Zachodzie (zm. 2008)

[madohora]

1922 – Wanda Sieradzka, polska dziennikarka, tłumaczka, autorka tekstów piosenek (zm. 2008)

[madohora]

1923 Tadeusz Skwirzyński, polski polityk, minister

[madohora]

1926 – Andrzej Zeyland, polski pisarz

[madohora]

1927 – Jerzy Mędrkiewicz, polski aktor (zm. 1995)

[madohora]

1929 – Bohdan Jastrzębski, polski urbanista, polityk (zm. 2000)

[madohora]

1930:
Michał Gryziński, polski fizyk (zm. 2004)
Zbigniew Kryda, polski fotografik (zm. 2005)

[madohora]

1931 Wiesława Grochowska, polska aktorka

[madohora]

1932 Michał Pawlicki, polski aktor (zm. 2000)

[madohora]

1935 Jerzy Moes, polski aktor

[madohora]

1940 – Józef Niedomagała, polski judoka, trener judo (zm. 2011)

[madohora]

1943 Lech Wałęsa, polski polityk, działacz związkowy, współzałożyciel i pierwszy przewodniczący Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Solidarność, prezydent RP, laureat pokojowej Nagrody Nobla

[madohora]

1946 – Janusz Kaliciński, polski operator i producent filmowy

[madohora]

1947 – Piotr Mroczyk, polski działacz opozycji demokratycznej, dziennikarz (zm. 2007)

[madohora]

1951 Elżbieta Dmoch, polska wokalistka zespołu 2+1

[madohora]

1953 Marek Balicki, polski lekarz, polityk, minister zdrowia

[madohora]

1956 Michał Arabudzki, polski scenarzysta filmowy

[madohora]

1958 – Kamila Sammler, polska aktorka

[madohora]

1961 Jacek Kawalec, polski aktor

[madohora]

1963 Jacek Wachowski, polski teatrolog, literaturoznawca

[madohora]

1970 Mirosława Sagun-Lewandowska, polska strzelczyni sportowa

[madohora]

1974 Rafał Zimowski, polski aktor

[madohora]

1986 Stefan Hula, polski skoczek narciarski

29.09 Zmarli Polacy

[madohora]

1794 – Tomasz Aleksandrowicz, polski polityk, wojewoda podlaski (ur. ok. 1732)

[madohora]

1861 – Tekla Bądarzewska-Baranowska, polska pianistka, kompozytorka (ur. 1834)

[madohora]

1922 – Jan Antoniewicz-Bołoz, polski historyk sztuki i literatury (ur. 1858)

[madohora]

1939 – Samuel Dickstein, polski matematyk, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (ur. 1851)

[madohora]

1944 – Alfons Kotowski, polski żołnierz Armii Krajowej, major, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1899)

[madohora]

1951 – Aleksander Krzyżanowski, polski dowódca wojskowy, pułkownik, komendant Okręgu Wileńskiego Armii Krajowej (ur. 1895)

[madohora]

1961 – Paweł Kozubek, polski lekkoatleta, młociarz, trener lekkoatletyki (ur. 1905)

[madohora]

1962 – Jan Marian Czerwiński, inżynier technolog, senator RP (ur. 1878)

[madohora]

1967 Marian Wnuk, polski rzeźbiarz, profesor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie (ur. 1906)

[madohora]

1977 – Nikodem Hrynkiewicz, polski polityk, poseł Sejmu (ur. 1891)

[madohora]

1978 – Aleksander Maliszewski, polski pisarz (ur. 1901)

[madohora]

1982 – Stefan Zwoliński, polski speleolog, legionista, fotograf (ur. 1900)

[madohora]

1984 – Jerzy Wasowski, polski kompozytor, pianista, satyryk, aktor (ur. 1913)

[madohora]

1987 – Józef Parużnik, polski tancerz, choreograf, baletmistrz (ur. 1929)

[madohora]

2000:
Anna Dylikowa, polska geograf, profesor Uniwersytetu Łódzkiego (ur. 1912)
Michał Pawlicki, polski aktor (ur. 1932)

[madohora]

2001
Marian Kostrzewski, polski działacz społeczny i kulturalny, podporucznik AK, fotograf (ur. 1923)
Andrzej Szewczyk, polski malarz, rysownik, rzeźbiarz (ur. 1950)

[madohora]

2003 – Melania Burzyńska, polska poetka (ur. 1917)

[madohora]

2004 Piotr Sękowski, polski lekkoatleta, długodystansowiec (ur. 1967)

[madohora]

2008 – Anna Iwaszkiewicz, polska producentka filmowa (ur. 1955)

[madohora]

2011 Michał Szopski, polski śpiewak operowy (tenor) (ur. 1915)

30.09 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora1]

30 września jest 273. (w latach przestępnych 274.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 92 dni.
Imieniny obchodzą: Felicja, Franciszek, Grzegorz, Hieronim, Hieronima, Honoriusz, Imisław, Nadzieja, Sonia, Ursus, Wiktor, Znamir, Zofia.
Botswana – Święto Niepodległości (1966)
Międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Tłumacza (od 1953 w dniu wspomnienia św. Hieronima ze Strydonu, tłumacza Biblii; z inicjatywy Międzynarodowej Federacji Tłumaczy)
Polska – Dzień Chłopaka, Dzień Chłopca
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:
św. Franciszek Borgiasz (generał jezuitów)
św. Grzegorz Oświeciciel (biskup i apostoł Armenii)
św. Hieronim ze Strydonu (apologeta i doktor Kościoła)
św. Honoriusz z Canterbury (biskup)
św. Zofia (męczennica)

30.09 Wydarzenia w kraju

[madohora1]

1602 – II wojna polsko-szwedzka: kapitulacja wojsk szwedzkich w oblężonym Białym Kamieniu.

[madohora1]

1626 – III wojna polsko-szwedzka: bitwa pod Zelborkiem.

[madohora1]

1632 – Armia moskiewska wkroczyła w granice Rzeczypospolitej. Rozpoczęła się tzw. wojna smoleńska.

[madohora1]

1655 – Potop szwedzki: zwycięstwo wojsk szwedzkich w bitwie pod Nowym Dworem.

[madohora1]

1773 – Sejm ratyfikował traktaty rozbiorowe.

[madohora1]

1807 – Ukonstytuowała się diecezja kielecka.

[madohora1]

1863 – Powstanie styczniowe: podczas bitwy pod Mełchowem stracił lewą nogę i dostał się do niewoli Adam Chmielowski, późniejszy brat Albert.

[madohora1]

1890 – Zainaugurował działalność Teatr Polski w Bielsku-Białej.

[madohora1]

1904 – Zainaugurował działalność Teatr im. Wilama Horzycy w Toruniu.

[madohora1]

1921 – Przeprowadzono Pierwszy Powszechny Spis Ludności.

[madohora1]

1922 – W Krakowie wprowadzono ruch prawostronny.

[madohora1]

1926 – Upadł trzeci rząd Kazimierza Bartla.

[madohora1]

1928:
Otwarto stadion Polonii Warszawa.
Założono klub sportowy Unia Tarnów.

[madohora1]

1929 – W Poznaniu zakończyła się Powszechna Wystawa Krajowa.

[madohora1]

1938:
Polska wystosowała wobec Czechosłowacji ultimatum w sprawie zwrotu Zaolzia.
W Koszalinie zlikwidowano komunikację tramwajową.

[madohora1]

1939:
Ignacy Mościcki przekazał urząd prezydenta RP Władysławowi Raczkiewiczowi.
Prezydent Władysław Raczkiewicz mianował gen. broni Władysława Sikorskiego premierem rządu RP na emigracji.
Zwycięstwo Samodzielnej Grupy Operacyjnej Polesie gen. dyw. Franciszka Kleeberga nad siłami sowieckimi w bitwie pod Parczewem.

[madohora1]

1944:
61. dzień powstania warszawskiego: skapitulował Żoliborz.
Pod naciskiem władz brytyjskich ze stanowiska Naczelnego Wodza odwołany został gen. broni Kazimierz Sosnkowski, a w jego miejsce powołany gen. dyw. Tadeusz Komorowski Bór.
Zwycięstwo polskich partyzantów nad przeważającymi siłami niemieckiego wojska i policji w bitwie pod Gruszką na Kielecczyźnie.

[madohora1]

1949 – Polska zerwała stosunki dyplomatyczne z Jugosławią.

[madohora1]

1979 – Odbyła się pierwsza edycja Maratonu Warszawskiego.

[madohora1]

1986:
Powstała Tymczasowa Rada Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Solidarność.
Telewizja Polska wyemitowała premierowy odcinek serialu Alternatywy 4.

[madohora1]

1987 – Premiera filmu Kobieta samotna.

[madohora1]

1993 – Powstał Instytut Europejski w Łodzi.

[madohora1]

1994 – Miał miejsce tzw. obiad drawski - zainspirowany przez prezydenta Lecha Wałęsę bunt generalicji przeciwko ówczesnemu Ministrowi Obrony Narodowej Piotrowi Kołodziejczykowi.

[madohora1]

1997 – Fabryka Samochodów Osobowych rozpoczęła produkcję modelu Daewoo Lanos.

[madohora1]

2003 – W Warszawie odbył się protest kilku tysięcy taksówkarzy przeciwko obowiązkowi posiadania kas fiskalnych.

[madohora1]

2005 – 13 osób zginęło w katastrofie autokaru w Starym Jeżewie pod Białymstokiem.

[madohora1]

2006:
Reprezentantka Czech Taťána Kuchařová zdobyła tytuł Miss World podczas gali finałowej w warszawskiej Sali Kongresowej.
Zlikwidowano Wojskowe Służby Informacyjne.

[madohora1]

2007 – W Nysie odbyła się uroczystość beatyfikacyjna Marii Merkert, założycielki zgromadzenia sióstr św. Elżbiety.

30.09 Wydarzenia ze świata

[madohora1]

489 – W bitwie pod Weroną wódz Ostrogotów Teodoryk Wielki pokonał Odoakera, sprawującego rządy w całej Italii wodza germańskiego z plemienia Skirów.

[madohora1]

1399 – Po obaleniu Ryszarda II królem Anglii został Henryk IV Lancaster.

[madohora1]

1452 – Niemiec Johann Gutenberg wydrukował pierwszą w świecie chrześcijańskim książkę – Biblię Gutenberga.

[madohora1]

1567 – Hugenoci dokonali w nocy z 29/30 września masakry 80 katolików w Nîmes.

[madohora1]

1681 – Reuniony: wojska króla Francji Ludwika XIV zajęły dotychczas niemiecki Strasburg.

[madohora1]

1744 – Wojna o sukcesję austriacką: zwycięstwo wojsk francusko-hiszpańskich nad wojskami sardyńskimi w bitwie pod Madonna dell'Olmo.

[madohora1]

1745 – Wojny śląskie: zwycięstwo wojsk pruskich nad austriackimi w bitwie pod Soor.

[madohora1]

1790 – Leopold II Habsburg został wybrany na cesarza rzymsko-niemieckiego.

[madohora1]

1791 – We Freihaustheater w Wiedniu odbyła się premiera opery Czarodziejski flet Wolfganga Amadeusza Mozarta.

[madohora1]

1846 – Amerykański dentysta William Morton po raz pierwszy użył narkozy do zabiegu usunięcia zęba.

[madohora1]

1862 – Wojna secesyjna: zwycięstwo Konfederatów w I bitwie pod Newtonia.

[madohora1]

1867 – Stany Zjednoczone anektowały atol Midway.

[madohora1]

1880 – Henry Draper wykonał pierwsze zdjęcie obiektu pozasłonecznego – Wielkiej Mgławicy w Orionie.

[madohora1]

1882 – Na rzece Fox w Appleton w stanie Wisconsin uruchomiono pierwszą na świecie hydroelektrownię.

[madohora1]

1888 – Kuba Rozpruwacz jednego dnia zamordował prostytutki Catharine Eddowes i Elizabeth Stride.

[madohora1]

1895 – Madagaskar stał się protektoratem Francji.

[madohora1]

1901 – Brytyjczyk Hubert Booth opatentował odkurzacz.

[madohora1]

1906 – James Gordon Bennett po raz pierwszy zorganizował Międzynarodowe Zawody Balonów Wolnych – Puchar Gordona Bennetta.

[madohora1]

1911 – 78 osób zginęło po przerwaniu zapory wodnej w Austin w stanie Pensylwania.

[madohora1]

1914 – W USA powstała organizacja do walki z alkoholizmem (ang. Flying Squadron).

[madohora1]

1927 – Otwarto pierwszy odcinek tokijskiego metra.

[madohora1]

1935 – Na rzece Kolorado, na granicy stanów Nevada i Arizona, została oddana do użytku Zapora Hoovera.

[madohora1]

1941 – Bułgarskie wojska okupacyjne krwawo stłumiły powstanie w greckim regionie Macedonia Wschodnia.

[madohora1]

1943 – Papież Pius XII wydał encyklikę Divino afflante Spiritu.

[madohora1]

1945 – 43 osoby zginęły, a 64 zostały ranne w wyniku wykolejenia pociągu pasażerskiego w angielskim hrabstwie Hertfordshire.

[madohora1]

1946 – Rozpoczęło się ogłaszanie wyroków Międzynarodowego Trybunału Wojskowego w Norymberdze.

[madohora1]

1947 – Jemen i Pakistan zostały członkami ONZ.

[madohora1]

1948 – Mohammad Amin al-Husajni powołał w Gazie Palestyńską Radę Narodową.

[madohora1]

1949 – Po odbyciu ponad 278 tysięcy lotów został oficjalnie zlikwidowany most powietrzny do Berlina Zachodniego.

[madohora1]

1954 – Wszedł do służby pierwszy atomowy okręt podwodny USS Nautilus (SSN-571).

[madohora1]

1957 – W Genewie podpisano międzynarodową konwencję dotyczącą drogowego przewozu towarów i ładunków niebezpiecznych.

[madohora1]

1960 – Premiera 1. odcinka amerykańskiego serialu animowanego Flintstonowie.

[madohora1]

1961:
Kolumbia wstąpiła do Stowarzyszenia Wolnego Handlu Ameryki Łacińskiej (LAFTA).
Powstała Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD)

[madohora1]

1965 – Wybuchła wojna domowa w Indonezji.

[madohora1]

1966:
Botswana (jako Beczuana) uzyskała niepodległość (od Wielkiej Brytanii).
Po odbyciu 20-letnich kar pozbawienia wolności, nazistowscy zbrodniarze wojenni Baldur von Schirach i Albert Speer opuścili berlińskie więzienie Spandau.

[madohora1]

1972 – W Szwecji otwarto Most Olandzki.

[madohora1]

1973 – 108 osób zginęło w katastrofie samolotu Tu-104B pod Swierdłowskiem.

[madohora1]

1974 – Chilijski generał Carlos Prats González i jego żona zginęli w zamachu bombowym w Buenos Aires, przeprowadzonym przez francuskich najemników na zlecenie szefa chilijskich służb bezpieczeństwa Juana Manuela Guillermo Contrerasa Sepúlvedy.

[madohora1]

1975:
Dokonano oblotu amerykańskiego śmigłowca szturmowego Boeing AH-64 Apache.
W Libanie rozbił się węgierski Tu-154B. Zginęło 60 osób.

[madohora1]

1977 – Wyłączono księżycową stację badawczą ALSEP, będącą częścią Programu Apollo.

[madohora1]

1980 – Zawarto porozumienie o zakupie przez Wielką Brytanię amerykańskich pocisków balistycznych UGM-133 Trident II D-5.

[madohora1]

1981 – Kanadyjskie Calgary zostało wybrane na organizatora XV Zimowych Igrzysk Olimpijskich w 1988 roku.

[madohora1]

1986:
Agenci Mossadu uprowadzili z Rzymu do Izraela Mordechaja Vanunu, który ujawnił zachodniej prasie szczegóły izraelskiego programu atomowego.
Azzedine Laraki został premierem Maroka.

[madohora1]

1987 – Mohammad Nadżibullah został prezydentem Afganistanu.

[madohora1]

1990 – Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich i Korea Południowa nawiązały stosunki dyplomatyczne.

[madohora1]

1993 – Trzęsienie ziemi zniszczyło miasto Latur w zachodnich Indiach. Zginęło 7928 osób, a około 30 tys. zostało rannych.

[madohora1]

1994 – Rozpoczęła się misja STS-68 wahadłowca Endeavour.

[madohora1]

1999 – Doszło do wypadku jądrowego w Tokaimura (Japonia), w którym 2 osoby zginęły wskutek przypadkowo wywołanej reakcji łańcuchowej w zakładzie przerobu odpadów atomowych.

[madohora1]

2004 – Niedaleko japońskich wysp Ogasawara zaobserwowano pierwszy żywy okaz kałamarnicy olbrzymiej.

[madohora1]

2005:
Duński dziennik Jyllands-Posten zamieścił na swych łamach kontrowersyjne karykatury Mahometa.
Uchwalono nowy statut autonomiczny Katalonii.

[madohora1]

2006 – Chińscy żołnierze otworzyli na przełęczy w Himalajach ogień do grupy tybetańskich uchodźców, zabijając jedną osobę i raniąc kolejną. Incydent został przypadkowo sfilmowany przez rumuńskiego reportera.

[madohora1]

2007 – Na Ukrainie odbyły się przedterminowe wybory parlamentarne.

[madohora1]

2008 – 249 pielgrzymów zostało zadeptanych, a ponad 400 rannych w hinduistycznej świątyni w Dźodhpur w północno-wschodnich Indiach.

[madohora1]

2009:
Kanadyjczyk Guy Laliberté został siódmym kosmicznym turystą jako uczestnik misji Sojuz TMA-16.
Co najmniej 1100 osób zginęło, a kilka tysięcy zostało rannych w wyniku trzęsienia ziemi na Sumatrze.

[madohora1]

2010 – W Ekwadorze wybuchł bunt policji i części wojska przeciwko oszczędnościowej polityce prezydenta Rafaela Vicente Correi Delgado.

[madohora1]

2011 – W laboratorium przyśpieszania cząstek elementarnych Fermilab w Batavii w stanie Illinois zakończono eksploatację akceleratora kołowego Tevatron.

30.09 Urodzili się słynni Polacy

[madohora1]

1700 – Stanisław Konarski, polski pisarz, pedagog (zm. 1773)

[madohora1]

1849 – Michał Bobrzyński, polski historyk, polityk, namiestnik Galicji (zm. 1935)

[madohora1]

1872 – Ludwik Falk, łódzki lekarz dermatolog, lekarz wojskowy (zm. ?)

[madohora1]

1877 – Adam Skałkowski, polski historyk (zm. 1951)

[madohora1]

1879 – Hieronim Wyczółkowski, polski działacz społeczny, urzędnik samorządowy, polityk, minister (zm. 1971)

[madohora1]

1886 – Jerzy Maślanka, polski taternik, alpinista, inżynier (zm. 1961)

[madohora1]

1891 – Antoni Bolt, polski polityk, prezydent Torunia (zm. 1941)

[madohora1]

1892 – Władysław Miegoń, błogosławiony, polski duchowny katolicki, kapelan Marynarki Wojennej (zm. 1942)

[madohora1]

1911 Jerzy Kierst, polski poeta, tłumacz (zm. 1988)

[madohora1]

1915 Zbigniew Resich, polski prawnik, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (zm. 1989)

[madohora1]

1919 – Tadeusz Grzesło, polski pedagog, harcmistrz Związku Harcerstwa Polskiego, żołnierz Armii Krajowej, porucznik (zm. 2007)

[madohora1]

1921 Stanisław Nagy, polski duchowny katolicki, kardynał, sercanin

[madohora1]

1922 Janusz Warmiński, polski aktor (zm. 1996)

[madohora1]

1923 – Gertruda Przybylska, polska inżynier, działaczka opozycji demokratycznej w okresie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (zm. 2012)

[madohora1]

1924 Krystyna Bobrowska, polska teatrolog, społecznik, Honorowy Prezes Towarzystwa Przyjaciół Łodzi

[madohora1]

1924:
Krystyna Bobrowska, polska teatrolog, społecznik, Honorowy Prezes Towarzystwa Przyjaciół Łodzi
Lucjan Dembiński, polski reżyser filmów animowanych, aktor-lalkarz (zm. 1998)
Jerzy Pelc, polski filozof, semiotyk, logik, profesor Uniwersytetu Warszawskiego

[madohora1]

1931
Roman Drahan, polski poeta
Franciszek Gąsienica Groń, polski narciarz, specjalista kombinacji norweskiej

[madohora1]

1934 Urszula Rzeczkowska, polska akordeonistka, kompozytorka (zm. 1978)

[madohora1]

1939 Krzysztof Jakowicz, polski skrzypek, pedagog

[madohora1]

1942 Andrzej Dutkiewicz, polski kompozytor, pianista

[madohora1]

1943 Wiktor Krebok, polski trener siatkówki

[madohora1]

1947 Jan Oleszkowicz, polski kompozytor, pedagog

[madohora1]

1948 Edward Kolbus, polski poeta

[madohora1]

1949 – Andrzej Szajna, polski gimnastyk sportowy

[madohora1]

1951 Maria Bigoszewska, polska poetka

[madohora1]

1954:
Basia, polska piosenkarka
Józef Grochowina, polski poeta, krytyk literacki
Andrzej Zybertowicz, polski socjolog, profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

[madohora1]

1956 Małgorzata Kalicińska, polska pisarka

[madohora1]

1962 Dariusz Dziekanowski, polski piłkarz, trener piłkarski

[madohora1]

1968 Tymon Tymański, polski muzyk jazzowy zespołów: Miłość, Kury, Czan, NRD, Masło, The Users, Tymon & The Transistors

[madohora1]

1969:
Jakub Porada, polski dziennikarz
Krystyna Szymańska-Lara, polska koszykarka

[madohora1]

1971 Marcin Pawłowski, polski dziennikarz (zm. 2004)

[madohora1]

1973 – Dzidosław Żuberek, polski piłkarz

[madohora1]

1974 Daniel Dziarmaga, polski piłkarz (zm. 2005)

[madohora1]

1975 Marcin Kubsik, polski piłkarz

[madohora1]

1976:
Bartosz Demczuk, polski artysta kabaretowy
Barbara Madejczyk, polska lekkoatletka, oszczepniczka

[madohora1]

1978 – Małgorzata Glinka-Mogentale, polska siatkarka

[madohora1]

1979 Damian Seweryn, polski piłkarz

30.09 Zmarli Polacy

[madohora1]

1089 – Mieszko Bolesławowic (przypuszczalnie) książę krakowski (ur. 1069)

[madohora1]

1288 – Leszek Czarny, książę sieradzki, sandomierski i krakowski, książę Polski (ur. ok. 1241)

[madohora1]

1414 – Piotr Wysz, polski duchowny katolicki, biskup krakowski (ur. ok. 1354)

[madohora1]

1854 – Józef Chłopicki, polski dowódca wojskowy, generał, wódz naczelny powstania listopadowego (ur. 1771)

[madohora1]

1908 – Karol Estreicher, polski publicysta, bibliograf, historyk literatury i teatru (ur. 1827)

[madohora1]

1911 – Franciszek Kostrzewski, polski malarz, ilustrator, rysownik, karykaturzysta (ur. 1826)

[madohora1]

1936 – Bolesław Markowski, polski prawnik, ekonomista, członek Rady Stanu, minister skarbu (ur. 1862)

[madohora1]

1938 – Wojciech Stanisław Owczarek, polski duchowny katolicki, biskup włocławski (ur. 1875)

[madohora1]

1970 – Zdzisław Karczewski, polski aktor (ur. 1903)

[madohora1]

1977 Saturnin Żórawski, polski aktor (ur. 1920)

[madohora1]

1979 – Hilary Krzysztofiak, polski malarz, grafik, scenograf (ur. 1926)

[madohora1]

1982 – Kazimierz Iwor, polski aktor (ur. 1920)

[madohora1]

1984 – Anna Świrszczyńska, polska pisarka (ur. 1909)

[madohora1]

1990:
Flora Bieńkowska, polska pisarka (ur. 1914)
Janusz Bylczyński, polski aktor (ur. 1920)

[madohora1]

1990 Zygmunt Zintel, polski aktor (ur. 1911)

[madohora1]

1992 – Maria Malicka, polska aktorka (ur. 1900)

[madohora1]

1996 – Gabriela Pauszer-Klonowska, polska pisarka, tłumaczka (ur. 1908)

[madohora1]

1997 – Benedykt Halicz, polski uczony, biolog, profesor Uniwersytetu Łódzkiego (ur. 1903)

[madohora1]

2004:
Zygmunt Kałużyński, polski publicysta, krytyk filmowy, eseista (ur. 1918)
Stefania Staszewska, polska aktorka (ur. 1923)

[madohora1]

2010 – Romuald Czystaw, polski wokalista (ur. 1950)

1.10 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

1 października jest 274. (w latach przestępnych 275.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 91 dni.
Imieniny obchodzą: Ariel, Bawon, Cieszysław, Danuta, Igor, Jan, Julia, Krescencjusz, Krescens, Krescenty, Maksyma, Małobąd, Remigiusz, Roman i Teresa.
Armenia – Dzień Nauczycieli
Boliwia – Narodowy Dzień Biblii
Chińska Republika Ludowa – Rocznica Proklamowania Chińskiej Republiki Ludowej (święto narodowe)
Cypr, Nigeria – Święto Niepodległości (święto narodowe)
Kamerun – Święto Zjednoczenia
Międzynarodowe:
Światowy Dzień Wegetarianizmu
Międzynarodowy Dzień Osób Starszych (ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 1990 roku)
Europejski Dzień Ptaków (koordynowane przez BirdLife International)
Międzynarodowy Dzień Muzyki[1] (ustanowiony przez UNESCO)
Międzynarodowy Dzień Walki z Wirusowym Zapaleniem Wątroby[2] (od 2004 roku, z inicjatywy stowarzyszeń pacjentów i cierpiących na schorzenia wątroby oraz zakażonych wirusem zapalenia wątroby typu C)
Światowy Dzień Uśmiechu[3]
Polska – Światowy Dzień Wegan (na świecie 1 listopada)
San Marino – Inwestytura Regenta
Singapur – Dzień Dziecka
Tuvalu – 1. dzień Święta Tuvalu (święto narodowe)
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[4][5][6] obchodzą:
św. Bawon z Gandawy
św. Roman Pieśniarz (zw. Roman Melodos)
św. Teresa od Dzieciątka Jezus (doktor Kościoła)

Re01.10 Wydarzenia z kraju

[madohora]

1626 – Wojna polsko-szwedzka: zwycięstwo wojsk szwedzkich w bitwie pod Gniewem.

[madohora]

1817 – Na Uniwersytecie Wileńskim powołano tajne Towarzystwo Filomatyczne.

[madohora]

1918 – Założono Stowarzyszenie na Polu Rozwoju Żeglugi "Bandera Polska".

[madohora]

1922 – Niemieckie wówczas Zabrze uzyskało prawa miejskie.

[madohora]

1936 – Zwodowano niszczyciel ORP Błyskawica.

[madohora]

1939 – Kampania wrześniowa:
Bitwa pod Wytycznem.
Rząd emigracyjny w Paryżu nadał miastu Warszawa Order Virtuti Militari.

[madohora]

1940 – Hitlerowcy utworzyli getto w Żyrardowie.

[madohora]

1942 – W Lublinie została przeprowadzona wielka łapanka uliczna.

[madohora]

1943 – Oddział Armii Krajowej Agat dokonał w Warszawie udanego zamachu na Ernsta Weffelsa, znanego z okrucieństwa kierownika zmiany oddziału kobiecego na Pawiaku.

[madohora]

1944 – 62. dzień powstania warszawskiego: miało miejsce tymczasowe zawieszenie broni.

[madohora]

1946 – 7 osób zginęło, a 15 zostało rannych w katastrofie kolejowej na stacji Szczecin Turzyn.

[madohora]

1949 – Otwarto dla ruchu odbudowaną po zniszczeniach wojennych ulicę Nowy Świat w Warszawie.

[madohora]

1951 – Inauguracja pierwszego roku akademickiego na Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie.

[madohora]

1954 – W Warszawie uruchomiono pierwszą polską stację radiofoniczną UKF na częstotliwości 97,6 MHz.

[madohora]

1982 – Została uruchomiona komunikacja trolejbusowa w Tychach.

[madohora]

1983 – Odsłonięto Pomnik Małego Powstańca w Warszawie.

[madohora]

1985 – Rozpoczął się XI Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina.

[madohora]

1989 – Z Warszawy wyjechał do RFN pociąg z 809 wschodnioniemieckimi uchodźcami.

[madohora]

1990 – Rozpoczął się XII Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina.

[madohora]

1993 – Frampol odzyskał prawa miejskie.

[madohora]

1995 – Rozpoczął się XIII Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina.

[madohora]

1996 – Rozpoczęła działalność sieć telefonii komórkowej Plus.

[madohora]

2001 – Oddano do użytku nowe skrzydło gmachu Biblioteki Jagiellońskiej.

[madohora]

2003:
Dowódcą Marynarki Wojennej został adm. floty Roman Krzyżelewski. Zastąpił na stanowisku adm. floty Ryszarda Łukasika.
W związku ze zbliżającym się wstąpieniem Polski do Unii Europejskiej ruch osobowy z Białorusią, Rosją i Ukrainą został objęty obowiązkiem wizowym.

[madohora]

2006 – Powstała Służba Kontrwywiadu Wojskowego.

[madohora]

2009 – Ujawniono tzw. aferę hazardową.

1.10 Wydarzenia ze świata

[madohora]

331 p.n.e. – Aleksander Macedoński rozgromił wojska władcy Persji Dariusza III w bitwie pod Gaugamelą.

[madohora]

366 – Św. Damazy I został wybrany na papieża. Mniejszość wybrała antypapieża Ursyna.

[madohora]

959 – Edgar Spokojny został królem Anglii.

[madohora]

965 – Jan XIII został wybrany na papieża.

[madohora]

1018 – Zwycięstwo wojsk bizantyjskich nad wojskami normańskimi w bitwie pod Canosa di Puglia.

[madohora]

1061 – Aleksander II został wybrany na papieża.

[madohora]

1273 – Rudolf I Habsburg został wybrany na króla Niemiec.

[madohora]

1410 – Jodok z Moraw został wybrany przez część elektorów na antykróla Niemiec.

[madohora]

1536 – Rozpoczęła się dysputa lozańska.

[madohora]

1553 – Maria I Tudor została koronowana na królową Anglii.

[madohora]

1756 – Wojna siedmioletnia: zwycięstwo wojsk pruskich nad wojskami austriackimi w bitwie pod Lowosicami.

[madohora]

1791 – Pierwsze posiedzenie francuskiego Zgromadzenia Prawodawczego (zwanego także Legislatywą).

[madohora]

1795 – Francja anektowała Niderlandy Austriackie.

[madohora]

1800 – Na mocy traktatu z San Ildefonso Hiszpania zwróciła Francji zachodnią Luizjanę.

[madohora]

1850 – Założono Uniwersytet w Sydney.

[madohora]

1859 – Włoska wojna wyzwoleńcza: zwycięstwo powstańców w bitwie nad rzeką Volturno.

[madohora]

1866 – Niemiecki astronom Karl Theodor Robert Luther odkrył planetoidę podwójną 90 Antiope.

[madohora]

1874 – W Prusach wprowadzono świecką rejestrację stanu cywilnego.

[madohora]

1881 – Założono francuski klub piłkarski FC Girondins de Bordeaux.

[madohora]

1888 – Na wyspę Nauru na Pacyfiku przybyli pierwsi niemieccy osadnicy.

[madohora]

1890 – Kongres Stanów Zjednoczonych utworzył Park Narodowy Yosemite w Kalifornii.

[madohora]

1891 – Zainaugurował działalność prywatny Uniwersytet Stanforda w Kalifornii.

[madohora]

1908 – Rozpoczęła się sprzedaż Forda T.

[madohora]

1910 – 21 osób zginęło, a ponad 100 zostało rannych w wyniku eksplozji bomby przed budynkiem redakcji Los Angeles Times.

[madohora]

1911 – Wojna włosko-turecka: wojska włoskie zdobyły Trypolis.

[madohora]

1914 – I wojna światowa: rozpoczęła się bitwa pod Arras.

[madohora]

1916
W Irlandii wprowadzono czas Greenwich w miejsce strefy UTC-0:25.
W Niemczech przeprowadzono pierwszą w historii zmianę czasu letniego na czas zimowy.

[madohora]

1918 – I wojna światowa: armia arabska wraz z brytyjskim Camel Corps zajęła Damaszek, kończąc kilkusetletnie panowanie tureckie.

[madohora]

1920:
Po przyłączeniu kilku okolicznych miast i kilkudziesięciu wsi Berlin osiągnął liczbę około 4 mln mieszkańców.
Została uchwalona Konstytucja Austrii.

[madohora]

1923 – Utworzono brytyjską kolonię Rodezja Południowa.

[madohora]

1924 – 15 osób zginęło w katastrofie kolejowej w Moguncji.

[madohora]

1929 – Wprowadzono radziecki kalendarz rewolucyjny.

[madohora]

1930 – W Jerozolimie po raz pierwszy zapalono elektryczne latarnie uliczne.

[madohora]

1931 – W Hiszpanii przyznano kobietom prawa wyborcze.

[madohora]

1932 – Na wodach Kattegatu zatonął polski parowiec SS Niemen.

[madohora]

1936 – Gen. Francisco Franco ogłosił się szefem państwa i głównodowodzącym armii.

[madohora]

1938 – Zgodnie z postanowieniami układu monachijskiego wojska niemieckie wkroczyły do Czechosłowacji i zajęły Kraj Sudecki.

[madohora]

1940:
Albert Einstein został zaprzysiężony jako obywatel USA.
Całkowite zaćmienie Słońca widoczne było nad Amazonią, Atlantykiem i południową Afryką.

[madohora]

1942 – Dokonano oblotu myśliwca Bell P-59 Airacomet, pierwszego amerykańskiego samolotu z napędem odrzutowym.

[madohora]

1943 – II wojna światowa: wojska amerykańskie wkroczyły do Neapolu.

[madohora]

1944 – Po zawarciu przez Finlandię separatystycznego pokoju ze Związkiem Radzieckim wybuchła wojna fińsko-niemiecka.

[madohora]

1946 – Ogłoszono wyroki wobec przywódców III Rzeszy sądzonych przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym w Norymberdze.

[madohora]

1949 – Mao Zedong proklamował Chińską Republikę Ludową.

[madohora]

1950 – Uruchomiono metro w Sztokholmie.

[madohora]

1953 – W Waszyngtonie podpisano amerykańsko-południowokoreański układ o wzajemnej obronie.

[madohora]

1958:
Elvis Presley rozpoczął służbę wojskową w Niemczech Zachodnich.
Utworzono Narodową Agencję Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej (National Aeronautics and Space Administration - NASA), która zastąpiła dotychczasowy komitet National Advisory Committee for Aeronautics (NACA).

[madohora]

1960:
Nigeria i Cypr uzyskały niepodległość (od Wielkiej Brytanii).
Premierzy Zhou Enlai i U Nu podpisali w Pekinie chińsko-birmański układ graniczny.

[madohora]

1961
Oddano do użytku RFK Stadium w Waszyngtonie.
Z połączenia Kamerunu Wschodniego i Kamerunu Zachodniego powstała Republika Federalna Kamerunu

[madohora]

1962:
Zgodnie z porozumieniem nowojorskim z 15 sierpnia Papua Zachodnia przeszła pod tymczasową kontrolę ONZ i 1 maja 1963 roku została przekazana Indonezji.
Została wystrzelona pierwsza sonda marsjańska – radziecki Mars 1.

[madohora]

1963 – Nnamdi Azikiwe został pierwszym prezydentem Nigerii.

[madohora]

1964 – W Japonii otwarto pierwszą linię superszybkiej kolei Shinkansen.

[madohora]

1966 – 18 osób zginęło w katastrofie samolotu pasażerskiego McDonnell Douglas DC-9 w amerykańskim stanie Oregon.

[madohora]

1968 – Premiera amerykańskiego horroru Noc żywych trupów.

[madohora]

1971:
Holenderski minister spraw zagranicznych Joseph Luns został sekretarzem generalnym NATO.
Otwarto Walt Disney World na Florydzie.
Premiera westernu Aresztuję cię, przyjacielu.

[madohora]

1973 – Zamknięto ostatni odcinek kolei wąskotorowej w Zagłębiu Ostrawsko-Karwińskim.

[madohora]

1974 – Premiera amerykańskiego horroru Teksańska masakra piłą mechaniczną.

[madohora]

1977 – Brazylijski piłkarz Edson Arantes do Nascimento (Pelé) zakończył karierę sportową.

[madohora]

1978 – Tuvalu ogłosiło niepodległość (od Wielkiej Brytanii).

[madohora]

1979:
Papież bł. Jan Paweł II przybył ze swą pierwszą wizytą do USA.
Shehu Shagari został prezydentem Nigerii.
Wraz z wejściem w życie traktatów amerykańsko-panamskich z 7 września 1977 roku, została zlikwidowana administrowana przez USA Strefa Kanału Panamskiego.

[madohora]

1982:
Helmut Kohl został wybrany na kanclerza Niemiec głosami koalicji Unia Chrześcijańsko-Demokratyczna (CDU)/Unia Chrześcijańsko-Społeczna w Bawarii (CSU) i Wolnej Partii Demokratycznej (FDP).
Wszedł do sprzedaży pierwszy odtwarzacz płyt kompaktowych Sony CDP-101

[madohora]

1984 – Ukazał się album The Unforgettable Fire grupy U2.

[madohora]

985 – Operacja Drewniana Noga: izraelskie lotnictwo zbombardowało kwaterę główną Organizacji Wyzwolenia Palestyny pod Tunisem. Zginęło 60 Palestyńczyków, a 70 zostało rannych.

[madohora]

1988 – Michaił Gorbaczow został przewodniczącym Rady Najwyższej ZSRR.

[madohora]

1990 – W Rwandzie wybuchła wojna domowa.

[madohora]

1994:
Palau uzyskało niepodległość (od USA).
Teburoro Tito został prezydentem Kiribati

[madohora]

1999 – Św. Edyta Stein została ogłoszona przez bł. Jana Pawła II patronką Europy.

[madohora]

2000:
Bł. Jan Paweł II kanonizował 120 męczenników chińskich.
W Sydney zakończyły się XXVII Letnie Igrzyska Olimpijskie.

[madohora]

2004 – 31 osób zginęło, a 50 zostało rannych w samobójczym zamachu bombowym w szyickim meczecie w Sijalkot w północno-wschodnim Pakistanie.

[madohora]

2005 – 26 osób zginęło, a 102 zostały ranne w wyniku zamachów bombowych na indonezyjskiej wyspie Bali.

[madohora]

2006 – Socjaldemokratyczna Partia Austrii wygrała wybory parlamentarne.

[madohora]

2007 – Chińska telewizja publiczna (CCTV) rozpoczęła nadawanie kanałów satelitarnych w języku hiszpańskim (CCTV-E) i francuskim (CCTV-F).

[madohora]

2008 – Rosyjski Sąd Najwyższy zrehabilitował ostatniego cara Mikołaja II Romanowa i jego rodzinę, zamordowanych przez bolszewików w 1918 roku.

[madohora]

2010:
David Lloyd Johnston został Gubernatorem generalnym Kanady.
W Orlando na Florydzie oddano do użytku halę widowiskowo-sportową Amway Center.

1.10 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1846 – Zdzisław Kułakowski, łódzki dziennikarz, działacz społeczny, polski geometra przysięgły (zm. 1912)

[madohora]

1865 Antoni Piotrowski, polski fotograf, założyciel zakładu fotograficznego w Łodzi czynnego od 1893 r. do ok. 1934 r. (zm. 1928)

[madohora]

1869 – Stefania Sempołowska, polska pisarka, pedagog (zm. 1944)

[madohora]

1874 – Ignacy Król, polski taternik, turysta, narciarz, pedagog i przyrodnik (zm. 1951)

[madohora]

1876 – Franciszek Lisowski, polski duchowny katolicki, biskup tarnowski (zm. 1939)

[madohora]

1880 Franciszek Wojda, polski rolnik, polityk, minister (zm. 1951)

[madohora]

1901 – Stanisława Przybyszewska, polska pisarka (zm. 1935)

[madohora]

1902 – Leszek Pawłowski, polski zoolog, profesor Uniwersytetu Łódzkiego, krajoznawca, działacz Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego (PTTK) (zm. 1980)

[madohora]

1907 – Franciszka Denis-Słoniewska, polska śpiewaczka, mezzosopranistka (zm. 1992)

[madohora]

1908 – Irena Jaglarz, polska aktorka teatralna (zm. 1983)

[madohora]

1909 – Antoni Wichura, polski aktor (zm. 1969)

[madohora]

1914 – Maciej Maciejewski, polski aktor

[madohora]

1918 – Mieczysław Szymkowiak, polski piłkarz, trener piłkarski, dziennikarz sportowy (zm. 2009)

[madohora]

1919 – Edmund Boniewicz, polski duchowny katolicki, pallotyn, spowiednik Stefana Wyszyńskiego (zm. 2006)

[madohora]

1920 Roman Stanisław Ingarden, polski fizyk (zm. 2011)

[madohora]

1923
Mikołaj Sprudin, polski operator filmowy
Stefania Staszewska, polska aktorka (zm. 2004)

[madohora]

1924 Ludwik Mika, polski śpiewak (zm. 1996)

[madohora]

1925 Eugeniusz Molczyk, polski dowódca wojskowy, generał, wiceminister obrony narodowej, członek Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego (zm. 2007)

[madohora]

1928 Ryszard Rydzewski, polski reżyser filmowy

[madohora]

1935 Nikos Chadzinikolau, polski pisarz, poeta, tłumacz pochodzenia greckiego (zm. 2009)
Antoni Stankiewicz, polski duchowny katolicki, prawnik, dziekan Roty Rzymskiej, profesor Papieskiego Uniwersytetu Gregoriańskiego

[madohora]

1937 – Ryszard Szafirski, polski wspinacz, alpinista i ratownik górski

[madohora]

1938:
Jan January Janczak, polski twórca filmów animowanych
Andrzej Paczkowski, polski historyk, profesor Uniwersytetu Warszawskiego

[madohora]

1939 – Karol Lutkowski, polski ekonomista, minister finansów, profesor Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie

[madohora]

1942 Franciszek Trzeciak, polski aktor, reżyser filmowy

[madohora]

1945 Wiesław Wójcik, polski aktor

[madohora]

1946 – Anna Bojarska, polska pisarka

[madohora]

1950:
Adam Adamczyk, polski judoka
Tomasz Dietl, polski fizyk, pionier spintroniki

[madohora]

1952 – Michał Szczepański, polski pisarz, reżyser filmowy

[madohora]

1956 Aleksander Trąbczyński, polski aktor

[madohora]

1957 – Marcin Daniec, polski satyryk

[madohora]

1958 – Marek Kalita, polski aktor

[madohora]

1960 – Eugeniusz Ptak, polski piłkarz

[madohora]

1961 Olga Sawicka, polska aktorka, reżyserka dubbingu

[madohora]

1962 Arkadiusz Niemirski, polski pisarz, satyryk, dziennikarz

[madohora]

1963 – Jan Bury, polski polityk

[madohora]

1972 – Maciej Zientarski, polski dziennikarz motoryzacyjny, syn Włodzimierza Zientarskiego

[madohora]

1978 – Małgorzata Szapował, polska artystka kabaretowa, członkini kabaretu Szum

[madohora]

1979 – Paweł Zugaj, polski kolarz szosowy (zm. 2009)

[madohora]

1983 Krzysztof Krzywosz, polski lekkoatleta

[madohora]

1987 Natalia Rybicka, polska aktorka

01.10 Zmarli Polacy

[madohora]

1739 – Dominik Rudnicki, polski poeta, jezuita (ur. 1676)

[madohora]

1912 – Zdzisław Kułakowski, polski geometra przysięgły, łódzki dziennikarz, działacz społeczny (ur. 1846)

[madohora]

1928 – Stanisław Noakowski, polski architekt, malarz, rysownik, historyk sztuki (ur. 1867)

[madohora]

1942 – Antoni Rewera, polski ksiądz, męczennik, błogosławiony katolicki (ur. 1869)

[madohora]

1944 – Stefan Kwaśniewski, polski dziennikarz, felietonista, żołnierz Armii Krajowej, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1898)

[madohora]

1951 – Aleksander Kowalski, polski polityk, działacz komunistyczny, poseł na Sejm PRL (ur. 1908)

[madohora]

956 – Adam Polewka, polski pisarz (ur. 1903)

[madohora]

1957 – Władysław Ilcewicz, polski aktor teatralny (ur. 1898)

[madohora]

1961 – Jędrzej Marusarz Jarząbek, góral podhalański, przewodnik tatrzański, cieśla, ratownik górski (ur. 1877)

[madohora]

1962 – Henryk Kłoczkowski, polski komandor podporucznik, dowódca ORP Orzeł (ur. 1902)

[madohora]

1978 – Adam Ciołkosz, polski publicysta, instruktor harcerski, polityk, poseł na Sejm RP, przywódca Polskiej Partii Socjalistycznej (ur. 1901)

[madohora]

1985 – Stanisław Wierzbowski, polski krajoznawca (ur.1908)

[madohora]

1986 – Barbara Sadowska, polska poetka (ur. 1940)

[madohora]

1987 – Kazimierz Przybyłowski, polski prawnik, profesor Uniwersytetu Lwowskiego i Uniwersytetu Jagiellońskiego (ur. 1900)

[madohora]

1989 – Stanisława Fleszarowa-Muskat, polska pisarka (ur. 1919)

[madohora]

1990:
Andrzej Krzanowski, polski kompozytor, akordeonista (ur. 1951)
Władysław Strumski, polski pisarz (ur. 1922)

[madohora]

1993:
Helena Makowska-Fijewska, polska aktorka (ur. 1918)
Aleksander Przyłucki, polski duchowny neounicki (ur. 1910)

[madohora]

1994 Stanisław Banaś, polski pisarz (ur. 1921)

[madohora]

1996 Grzegorz Dubowski, polski dziennikarz, scenarzysta, krytyk i realizator filmowy (ur. 1934)

[madohora]

2003 – Zbigniew Lengren, polski grafik, rysownik, karykaturzysta (ur. 1919)

[madohora]

2005 Szymon Jędrzejczak, polski pływak, brat Otylii Jędrzejczak (ur. 1986)

[madohora]

2006 – Wanda Rucińska, polska aktorka (ur. 1919)

[madohora]

2010 Gerard Labuda, polski historyk (ur. 1916)

[madohora]

[madohora]

2 października jest 275. (w latach przestępnych 276.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 90 dni.
Imieniny obchodzą: Aleksandra, Antoni, Berengar, Berengaria, Eleuteria, Eleuteriusz, Eleutery, Leodegar, Nasiębor, Stanimir, Ursycyn i Teofil.
Gwinea – Święto Republiki
Indie – Urodziny Mahatmy Gandhiego
Tuvalu – 2. dzień Święta Tuvalu
Włochy – Dzień Babć i Dziadków
Międzynarodowe Międzynarodowy Dzień bez Przemocy (ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ 15 czerwca 2006 roku)[1]
Europejski Dzień Ptaków, jako część Światowych Dni Ptaków (1 października) – globalnej imprezy organizowanej przez BirdLife International (w Polsce w 1. sobotę i niedzielę października, koordynowane przez Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków, które jest partnerem BirdLife International)[2]
Światowy Dzień Zwierząt Hodowlanych (w rocznicę urodzin Mahatmy Gandhiego, pioniera wegetarianizmu)[3]

Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[4][5] obchodzą: Święci Aniołowie Stróżowie (męczennicy): św. Eleuteriusz, żołnierz (zm. ok. 680), św. Geryn (zm. ok. 678), św. Leodegar, biskup (zm. 675) oraz św. Teofil, mnich (zm. VIII w.)
bł. Antoni Chevrier (zm. 1879, wyznawca beatyfikowany przez Jana Pawła II w 1986)
św. Eleuteriusz (papież z Nikomedii)

[madohora]

1413 – Zawarto unię horodelską potwierdzającą ścisły związek między Polską i Litwą.

[madohora]

1493 – Biskup krakowski Fryderyk Jagiellończyk został nominowany na arcybiskupa gnieźnieńskiego i prymasa Polski.

[madohora]

1794 – Insurekcja kościuszkowska: gen. Jan Henryk Dąbrowski pokonał Prusaków w bitwie pod Bydgoszczą.

[madohora]

1845 – Założono Greckokatolickie Seminarium Duchowne w Przemyślu.

[madohora]

1924:
W Katowicach otwarto, w obecności ministra Józefa Kiedronia, wystawę automobilową.
W Krakowie zainaugurowano obrady II Zjazdu Fizyków Polskich. Uroczystego otwarcia dokonał senior Władysław Natanson

[madohora]

1926 – Powstał pierwszy rząd Józefa Piłsudskiego.

[madohora]

1937 – Powstał Związek Lewicy Patriotycznej.

[madohora]

1938 – Wojska polskie wkroczyły na czechosłowackie Zaolzie.

[madohora]

1939 – Skapitulował Hel – ostatnia twierdza kampanii wrześniowej.

[madohora]

1940 – Hitlerowcy utworzyli getto warszawskie.

[madohora]

1942 – Ukraińscy policjanci dowodzeni przez Niemców zamordowali 582 Żydów na cmentarzu żydowskim we wsi Opalin nad Bugiem.

[madohora]

1943 – Gubernator Hans Frank wydał rozporządzenie o zwalczaniu zamachów na niemieckie dzieło odbudowy w Generalnym Gubernatorstwie.

[madohora]

1944 – 63. dzień powstania warszawskiego: w nocy z 2 na 3 października podpisano honorowy akt o kapitulacji powstania.

[madohora]

1955:
Marian Więckowski wygrał 12. Tour de Pologne.
W Warszawie został ujęty zabójca milicjanta Jerzy Paramonow.

[madohora]

1957 – Decyzją Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej zawieszono wydawanie tygodnika Po Prostu.

[madohora]

1962 – Telewizja Polska wyemitowała pierwszą dobranockę z serii Jacek i Agatka.

[madohora]

1964 – Premiera filmu Upał.

[madohora]

1966 – Józef Gawliczek wygrał 23. Tour de Pologne.

[madohora]

1970:
Premiera filmu Abel, twój brat.
Wystartował program TVP2

[madohora]

1980 – Rozpoczął się X Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina.

[madohora]

1992 – Premiera polskiej edycji teleturnieju Koło Fortuny.

[madohora]

1993 – Glinojeck otrzymał prawa miejskie.

[madohora]

2000 – Wystartował program TVP3.

[madohora]

2005 – Rozpoczął się XV Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina.

[madohora]

2006 – Wystartowała telewizja informacyjno-rozrywkowa Superstacja.

[madohora]

2010 – Rozpoczął się XVI Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina.

02.10 Wydarzenia ze świata

[madohora]

48 p.n.e. – Gajusz Juliusz Cezar przybył do Aleksandrii.

[madohora]

811 – Michał I Rangabe został cesarzem bizantyńskim.

[madohora]

829 – Teofil został koronowany na cesarza bizantyńskiego.

[madohora]

939 – Zwycięstwo wojsk niemieckich nad wojskami lotaryńskimi w bitwie pod Andernach.

[madohora]

1187 – Wojska ajjubidów dowodzone przez Saladyna zdobyły Jerozolimę po 88 latach władania nią przez krzyżowców.

[madohora]

1263 – Nierozstrzygnięta bitwa pod Largs między wojskami szkockimi i norweskimi.

[madohora]

1535 – Francuski odkrywca Jacques Cartier dotarł do indiańskiej wioski Hochelaga (obecnie Montreal).

[madohora]

1552 – Car Iwan IV Groźny zdobył Kazań i przyłączył do Rosji Chanat Kazański.

[madohora]

1601 – Irlandzka wojna dziewięcioletnia: rozpoczęło się oblężenie Kinsale.

[madohora]

1649 – Kampania Cromwella w Irlandii: rozpoczęło się oblężenie Wexford.

[madohora]

1679 – W Nijmegen zawarto pokój holendersko-szwedzki.

[madohora]

1686 – Wojska austriackie zdobyły Budę.

[madohora]

1700 – Śmiertelnie chory i bezdzietny król Hiszpanii Karol II Habsburg przyznał w testamencie wszystkie swe ziemie księciu d'Anjou Filipowi V Hiszpańskiemu, wnukowi króla Francji Ludwika XIV.

[madohora]

1794 – Rewolucja francuska: zwycięstwo wojsk francuskich nad wojskami austriackimi w bitwie pod Aldenhoven.

[madohora]

1795 – Rosja i Austria zawarły ugodę z Prusami w sprawie udziału tego kraju w III rozbiorze Polski.

[madohora]

1809 – Flota brytyjska odniosła zwycięstwo nad flotą francuską w bitwie morskiej pod Zakintos i opanowała wyspy Zakintos, Kefalinia i Kíthira.

[madohora]

1814 – Zwycięstwo wojsk hiszpańskich nad powstańcami chilijskimi w bitwie pod Rancagua.

[madohora]

1835 – Wybuchła rewolucja teksańska, w wyniku której Meksyk utracił Teksas.

[madohora]

1836 – Charles Darwin powrócił do Anglii po 5-letniej podróży dookoła świata na pokładzie statku HMS Beagle.

[madohora]

1864 – Wojna secesyjna: zwycięstwo Konfederatów w I bitwie pod Saltville.

[madohora]

1870 – Rzym został stolicą zjednoczonych Włoch.

[madohora]

1873 – W Berlinie odsłonięto kolumnę Siegessäule.

[madohora]

1881 – W New Haven w amerykańskim stanie Connecticut założono Zakon Rycerzy Kolumba, największą na świecie katolicką organizację świecką o charakterze charytatywnym.

[madohora]

1888 – W piwnicy budowanej siedziby Scotland Yardu w Londynie znaleziono bezgłowy i pozbawiony kończyn tors kobiety (zagadka Whitehall).

[madohora]

1889 – Początek I konferencji państw latynoamerykańskich w Waszygtonie. Jej rezultatem było powołanie Międzynarodowej Unii Republik Amerykańskich.

[madohora]

1899 – Amerykański astronom Edwin Foster Coddington odkrył planetoidę 445 Edna.

[madohora]

1900 – Belgijski następca tronu książę Albert ożenił się w Monachium z Elżbietą Gabrielą Bawarską.

[madohora]

1901 – Zwodowano pierwszy brytyjski okręt podwodny HMS Holland 1.

[madohora]

1905 – W stoczni w Portsmouth rozpoczęto budowę brytyjskiego pancernika o przełomowej konstrukcji HMS Dreadnought.

[madohora]

1910 – Włoski astronom Vincenzo Cerulli odkrył planetoidę 704 Interamnia.

[madohora]

1912 – Charlie Chaplin przybył na stałe do USA.

[madohora]

1919 – 28. Prezydent USA Thomas Woodrow Wilson doznał ciężkiego udaru mózgu, który spowodował częściowy paraliż jego ciała.

[madohora]

1922 – Na Litwie została wprowadzona nowa waluta narodowa – lit.

[madohora]

1924 – W Paryżu rozpoczęły się francusko-niemieckie rokowania w sprawie traktatu handlowego.

[madohora]

1926 – Rozpoczęło emisję Radio Słowackie.

[madohora]

1935 – Faszystowskie Włochy zaatakowały Abisynię.

[madohora]

1937 – Szwadrony śmierci dyktatora dominikańskiego Rafaela Trujillo rozpoczęły rzeź około 20 tys. czarnoskórych imigrantów z Haiti.

[madohora]

1938 – 70-osobowa grupa uzbrojonych Arabów dokonała pogromu żydowskich mieszkańców Tyberiady. Zginęło 19 osób, w tym 11 dzieci.

[madohora]

1940 – Uruchomiono komunikację trolejbusową w szwedzkim Göteborgu.

[madohora]

1941:
Front wschodni: rozpoczęła się bitwa pod Moskwą.
Niemiecki pilot doświadczalny Heini Dittmar jako pierwszy na świecie przekroczył na myśliwcu z silnikiem rakietowym Messerschmitt Me 163 granicę 1000 km/h, osiągając 1003,67 km/h.

[madohora]

1942 – U północnych wybrzeży Irlandii liniowiec pasażerski RMS Queen Mary przypadkowo staranował krążownik HMS Curacoa z własnej eskorty. Zginęło 338 marynarzy.

[madohora]

1943 – Front wschodni: zwycięstwem Armii Czerwonej zakończyła się bitwa pod Smoleńskiem (7 sierpnia - 2 października).

[madohora]

1944 –
Front zachodni:
Rozpoczęła się bitwa nad Skaldą.
Rozpoczęła się bitwa pod Akwizgranem.

[madohora]

1945 – József Mindszenty został mianowany na arcybiskupa Ostrzyhomia i prymasa Węgier.

[madohora]

1946 – Wyemitowano premierowy odcinek pierwszej telewizyjnej amerykańskiej opery mydlanej Faraway Hill.

[madohora]

1947 – Otwarto Muzeum Sztuki w São Paulo.

[madohora]

1949:
W Niemczech Zachodnich byli naziści założyli Socjalistyczną Partię Rzeszy (partia ta została zdelegalizowana w 1952 roku).
Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich jako pierwszy kraj na świecie uznał Chińską Republikę Ludową i nawiązał z nią stosunki dyplomatyczne.

[madohora]

1955 – W USA zakończono eksploatację komputera ENIAC.

[madohora]

1957:
Polska przedstawiła na forum ONZ tzw. Plan Rapackiego, przewidujący stworzenie strefy bezatomowej w środkowej Europie.
Premiera filmu Most na rzece Kwai.

[madohora]

1960 – Oddano do użytku Stadion Morumbi w São Paulo.

[madohora]

1962 – W zakładach w Hanowerze został wyprodukowany milionowy Volkswagen Transporter

[madohora]

1964 – 80 osób zginęło w katastrofie samolotu Douglas DC-8 w hiszpańskiej prowincji Grenada.

[madohora]

1966 – Oddano do użytku Stadion Vicente Calderóna w Madrycie.

[madohora]

1967 – Thurgood Marshall został pierwszym czarnoskórym sędzią amerykańskiego Sądu Najwyższego.

[madohora]

1968 – Masakra na Placu Tlatelolco: ponad 300 osób zginęło po tym jak wojsko otworzyło ogień do pokojowo protestujących studentów w mieście Meksyk.

[madohora]

1971:
63 osoby zginęły w katastrofie brytyjskiego samolotu Vickers Vanguard pod belgijskim Aarsele.
Radziecka sonda Łuna 19 weszła na orbitę Księżyca.

[madohora]

1972:
109 osób zginęło w katastrofie Iła-18 pod rosyjskim Soczi.
Duńczycy opowiedzieli się w referendum za przystąpieniem do Wspólnot Europejskich.

[madohora]

1978 – Mustafa Khalil został premierem Egiptu.

[madohora]

1979 – Papież bł. Jan Paweł II wygłosił przemówienie na forum ONZ w Nowym Jorku.

[madohora]

1981 – Ali Chamenei wygrał wybory prezydenckie w Iranie.

[madohora]

1983 – W Bangladeszu Muhammad Yunus założył Grameen Bank.

[madohora]

1988:
Magdalena z Canossy została kanonizowana przez bł. Jana Pawła II.
W Seulu zakończyły się XXIV Letnie Igrzyska Olimpijskie.

[madohora]

1989 – Amerykańska sonda Voyager 2 zakończyła obserwację Neptuna, ostatniej z 4 badanych przez nią planet zewnętrznych i ich księżyców.

[madohora]

1990 – Katastrofy samolotów:
130 osób zginęło w okupowanym Kuwejcie w katastrofie Iła-76 linii lotniczych Iraqi Airways.
Uprowadzony chiński Boeing zderzył się podczas lądowania na lotnisku w Kantonie z dwiema maszynami na ziemi. Zginęły 132 osoby.

[madohora]

1992 – Ponad 100 więźniów zginęło podczas tłumienia buntu w więzieniu Carandiru w São Paulo.

[madohora]

1996:
70 osób zginęło w katastrofie należącego do linii lotniczych Aeroperú Boeinga 757 u wybrzeży Peru.
Ostatni komunistyczny premier Bułgarii Andrej Łukanow został zastrzelony przez nieznanego sprawcę przed swym domem w Sofii.

[madohora]

1997:
Bł. Jan Paweł II rozpoczął podróż apostolską do Brazylii.
Podpisano Traktat amsterdamski

[madohora]

2002 – John Allen Muhammad ("Snajper z Waszyngtonu") zastrzelił swoją pierwszą ofiarę.

[madohora]

2006:
5 dziewczynek zostało zastrzelonych przez szaleńca podczas masakry w szkole amiszów w Nickel Mines w Pensylwanii.
Rosja zawiesiła połączenia drogowe, lotnicze, kolejowe, morskie i pocztowe z Gruzją w odwecie za aresztowanie 4 rosyjskich oficerów wywiadu wojskowego GRU pod zarzutem szpiegostwa.

[madohora]

2007 – Prezydent Korei Południowej Roh Moo-hyun przybył drogą lądową do Pjongjangu na drugi w historii szczyt międzykoreański.

[madohora]

2009:
Członkowie Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego zadecydowali w Kopenhadze, że gospodarzem XXXI Letnich Igrzysk Olimpijskich w 2016 roku będzie Rio de Janeiro.
Irlandczycy w powtórzonym referendum przyjęli Traktat lizboński

[madohora]

2010:
36 osób zginęło, a 50 zostało rannych w katastrofie kolejowej w Pemalang na indonezyjskiej wyspie Jawa.
Rządząca koalicja centroprawicowa wygrała wybory parlamentarne na Łotwie.

02.10 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1804 – Edward Rastawiecki, polski historyk sztuki (zm. 1874)

[madohora]

1868 – Andrzej Stopka Nazimek, polski pisarz, badacz folkloru (zm. 1934)

[madohora]

1870 – Bronisław Gubrynowicz, polski historyk literatury, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (zm. 1933)

[madohora]

1872 – Władysław Jabłoński, polski architekt, polityk, prezydent Warszawy (zm. 1952)

[madohora]

1876 – Gabriel Czechowicz, polski ekonomista, prawnik, polityk, minister skarbu (zm. 1938)

[madohora]

1879: Stefan Smólski, polski prawnik, polityk, minister spraw wewnętrznych (zm. 1938)

[madohora]

1882 – Tymon Niesiołowski, polski malarz, grafik, profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika (zm. 1965)

[madohora]

1885 – Edmund Karasiński, polski aktor, śpiewak, reżyser teatralny (zm. 1975)

[madohora]

1889 – Gustaw Orlicz-Dreszer, polski dowódca wojskowy, generał dywizji, inspektor armii (zm. 1936)

[madohora]

1902 – Jerzy Zawieyski, polski pisarz, polityk, członek Rady Państwa, wiceprezes Związku Literatów Polskich (zm. 1969)

[madohora]

1912 – Irena Gumowska, polska dziennikarka, publicystka, autorka poradników kulinarnych (zm. 1991)

[madohora]

1920 – Janina Szydłowska, polska aktorka

[madohora]

1925 – Hubert Drapella, polski reżyser filmowy (zm. 2008)

[madohora]

1926:
Henryk Groszyk, polski prawnik, członek Trybunału Stanu, sędzia Trybunału Konstytucjonalnego (zm. 2009)
Celina Kubicówna, polska aktorka (zm. 1975)
Marian Miśkiewicz, polski lekarz, polityk, minister zdrowia i opieki społecznej

[madohora]

1927: Bronisław Dembowski, polski duchowny katolicki, biskup włocławski

[madohora]

1929: Ryszard Markowski, polski aktor (zm. 1989)

[madohora]

1934 – Wojciech Pokora, polski aktor

[madohora]

1936 – Stanisław Brejdygant, polski aktor, pisarz, reżyser filmowy

[madohora]

1940 – Wojciech Zeidler, polski aktor, reżyser

[madohora]

1943 Andrzej Kuryło, polski poeta, autor tekstów piosenek

[madohora]

1946 – Waldemar Wspaniały, polski siatkarz, trener siatkarski

[madohora]

1947 – Grzegorz Wójtowicz, polski ekonomista (zm. 2009)

[madohora]

1948 Andrzej Tenard, polski piosenkarz, gitarzysta, muzyk zespołów Grupa Bluesowa Gramine i Bractwo Kurkowe 1791

[madohora]

1952: Janusz Olejniczak, polski pianista

[madohora]

1958 – Maciej Dutkiewicz, polski reżyser filmowy

[madohora]

1962 Tomasz Budzyński – polski wokalista rockowy

[madohora]

1969 – Aleksandra Justa, polska aktorka

[madohora]

1974 Magdalena Piekorz, polska reżyser filmowa

[madohora]

1978

Dorota Staszewska, polska żeglarka
Sławomir Szmal, polski piłkarz ręczny, bramkarz

[madohora]

1981 – Andrzej Lampert, polski wokalista grupy PIN

02.10 Zmarli Polacy

[madohora]

1515 – Barbara Zapolya, królowa Polski, żona Zygmunta I Starego (ur. 1496)

[madohora]

1912 – Jan Beyzym, błogosławiony, polski duchowny katolicki (ur. 1850)

[madohora]

1939 – Stefan Hnydziński, polski aktor (ur. 1901)

[madohora]

1946 – Ignacy Mościcki, polski chemik, polityk, prezydent RP (ur. 1867)

[madohora]

1956 Ludwik Christians, polski prawnik, polityk, prezes PCK (ur. 1902)

[madohora]

1965 – Oskar Lange, polski ekonomista, polityk, członek Rady Państwa, profesor i rektor Szkoły Głównej Planowania i Statystyki, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (ur. 1904)

[madohora]

1966 – Józef Galewski, polski scenograf (ur. 1882)

[madohora]

1982 – Waleria Dobosz-Markowska, polska śpiewaczka, aktorka (ur. 1887)

[madohora]

1984 – Hanna Zientara-Malewska, polska pisarka (ur. 1894)

[madohora]

1989 Witold Rowicki, polski dyrygent, pedagog (ur.1914)

[madohora]

1992 – Bogdan Suchodolski, polski filozof, historyk, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (ur. 1903)

[madohora]

1996 – Bronisław Kassowski, polski aktor, reżyser teatralny (ur. 1909)

[madohora]

1998 – Jerzy Bińczycki, polski aktor (ur. 1937)

[madohora]

2002 – Ryszard Dyja, polski dziennikarz sportowy (ur. 1930)

[madohora]

2007:
Leon Majman, polski dyplomata, działacz robotniczy, więzień polityczny (ur. 1911)
Feliks Matyjaszkiewicz, polski scenograf (ur. 1912)
Janusz Rzeszewski, polski reżyser filmowy (ur. 1930)

[madohora]

2008 Józef Wolski, polski historyk (ur. 1910)

[madohora]

2009: Marek Edelman, polski lekarz, działacz polityczny i społeczny, przywódca powstania w getcie warszawskim (ur. 1919 lub 1922)

[madohora]

2010 – Wiesław Kwiatkowski, polski piłkarz (ur. 1951)

[madohora]

2011: Norbert Berliński, polski inżynier, samorządowiec, prezydent Elbląga (ur. 1938)

[madohora]

2012 – Maria Krystyna Altenburg, polska księżniczka von Altenburg (ur. 1923)

03.10 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

3 października jest 276. (w latach przestępnych 277.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 89 dni.
•Imieniny obchodzą: Augustyna, Częstobrona, Cyprian, Ermegarda, Eustachy, Ewald, Ewalda, Gerard, Gerarda, Irmegarda, Kandyda, Maksymian, Romana, Sirosław i Sulibor.
•Niemcy – Święto Zjednoczenia Niemiec
•Honduras – Święto Morazan
•Korea Południowa – Święto Utworzenia Państwa
•Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1][2] obchodzą: ◦św. Chrodegang (biskup Metzu)
◦święci: Ewald Biały i Ewald Czarny (bracia; misjonarze i męczennicy z VII wieku)
◦Transitus – nabożeństwo upamiętniające śmierć św. Franciszka z Asyżu

03.10 Wydarzenia w kraju

[madohora]

•1501 – Sejm walny w Piotrkowie Trybunalskim wybrał Aleksandra Jagiellończyka na króla Polski.

[madohora]

•1633 – III wojna polsko-rosyjska: zakończyło się nieudane rosyjskie oblężenie Smoleńska.

[madohora]

•1654 – IV wojna-polsko-rosyjska: wojska rosyjskie zdobyły Smoleńsk.

[madohora]

•1655 – Potop szwedzki: zwycięstwo wojsk szwedzkich w bitwie pod Wojniczem.

[madohora]

•1770 – Konfederacja barska: bitwa pod Lackową.

[madohora]

•1846 – Kolej Górnośląska uruchomiła połączenie Wrocławia z Mysłowicami.

[madohora]

•1914 – I wojna światowa: bitwa pod Sochaczewem.

[madohora]

1933 Józef Piłsudski został Honorowym Obywatelem Miasta Krakowa.

[madohora]

•1944:
◦64. dzień powstania warszawskiego: w nocy z 2 na 3 października podpisano honorowy akt o kapitulacji powstania warszawskiego.
◦Gen. bryg. Leopold Okulicki objął stanowisko Komendanta Głównego Armii Krajowej.

[madohora]

•1949 – Polskie Radio uruchomiło drugi program ogólnopolski.

[madohora]

•1958 – Premiera filmu Popiół i diament.

[madohora]

•1979 – 7 górników zginęło wskutek wyrzutu skał w Kopalni Węgla Kamiennego Nowa Ruda.

[madohora]

•1982 – Telewizja Polska wyemitowała premierowy odcinek serialu Jan Serce.

[madohora]

•1988 – Premiera filmu Klątwa Doliny Węży.

[madohora]

•1994 – Rada Ministrów podjęła decyzję o wysłaniu kontyngentu wojskowego na Haiti.

[madohora]

•1996 – Wisława Szymborska otrzymała Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury.

[madohora]

•1997 – Wystartowała telewizja TVN.

[madohora]

•2005 – Widoczne było częściowe zaćmienie Słońca.

03.10 Wydarzenia na świecie

[madohora]

42 p.n.e. – Wojny domowe Rzymu: rozpoczęła się bitwa pod Filippi.

[madohora]

382 – Cesarz rzymski Teodozjusz I Wielki zawarł traktat pokojowy z Gotami, pozwalając im osiedlić się na Bałkanach jako sojusznikom (federaci).

[madohora]

•1078 – W bitwie pod Czernihowem zginął wielki książę kijowski Izjasław I.

[madohora]

•1357 – W Berwick podpisano traktat pokojowy kończący wojnę króla Anglii Edwarda III ze Szkocją.

[madohora]

•1569 – III wojna religijna we Francji: zwycięstwo katolików nad hugenotami w bitwie pod Moncotour.

[madohora]

•1574 – Wojna osiemdziesięcioletnia: zakończyło się nieudane oblężenie Lejdy przez wojska hiszpańskie.

[madohora]

•1691 – W Limerick podpisano układ pokojowy kończący wojnę irlandzką.

[madohora]

•1813 – Zwycięstwo wojsk pruskich nad wojskami napoleońskimi w bitwie pod Wartenbergiem.

[madohora]

•1815 – We Francji spadł pochodzący z Marsa meteoryt Chassigny.

[madohora]

1839 – Otwarto pierwszą linię kolejową we Włoszech (Neapol - Portici

[madohora]

1849 – 4 dni przed śmiercią poeta i nowelista Edgar Allan Poe został znaleziony na ulicy w Baltimore w stanie delirium.

[madohora]

1861 – Wojna secesyjna: nierozstrzygnięta bitwa nad Greenbrier River.

[madohora]

1866:
Amerykański statek pasażerski Evening Star zatonął podczas sztormu w wybrzeży Georgii. Zginęło 266 spośród 278 osób na pokładzie.
Podpisano pokój wiedeński kończący wojnę austriacko-włoską, w wyniku którego Włochy odzyskały Wenecję.

[madohora]

1883 – W Berlinie odbyła się premiera operetki Noc w Wenecji Johanna Straussa (syna).

[madohora]

1884 – W Kopenhadze spłonął dawny królewski zamek Christiansborg.

[madohora]

1899 – Sąd arbitrażowy w Paryżu przyznał Gujanie 90% spornego z Wenezuelą terytorium Essequibo.

[madohora]

1904 – Niemiecki astronom Paul Götz odkrył planetoidę 545 Messalina.

[madohora]

1906 – SOS zostało przyjęte jako międzynarodowy sygnał ratunkowy.

[madohora]

1910 – Austriacki astronom Johann Palisa odkrył planetoidę 703 Noëmi.

[madohora]

1911 – Johann Palisa odkrył planetoidę 719 Albert.

[madohora]

1918:
Borys III został carem Bułgarii.
Maximilian von Baden został kanclerzem kanclerzem Cesarstwa Niemieckiego i premierem Prus.

[madohora]

1919 – Opublikowano tzw. Raport Morgenthaua z pobytu w Polsce amerykańskiej misji rządowej mającej zbadać doniesienia o pogromach na Żydach.

[madohora]

1926 – Premiera filmu Kusicielka.

[madohora]

1929:
Wznowiono stosunki dyplomatyczne między Związkiem Radzieckim a Wielką Brytanią.
Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców zostało przemianowane na Jugosławię.

[madohora]

1931 – Założono turecki bank centralny.

[madohora]

1932 – Irak uzyskał niepodległość (od Wielkiej Brytanii).

[madohora]

1933 – Nieznany napastnik oddał dwa niecelne strzały w kierunku opuszczającego budynek parlamentu kanclerza Austrii Engelberta Dollfußa.

[madohora]

1935 – Włochy dokonały inwazji na Abisynię.

[madohora]

1938 – W lesie pod Moskwą utworzono pierwszą szkołę radzieckiego wywiadu zagranicznego.

[madohora]

1942 – Z poligonu w Peenemünde na wyspie Uznam wystrzelono pierwszą rakietę V-2. Był to pierwszy ziemski obiekt, który przekroczył umowną granicę kosmosu.

[madohora]

1943 – Kampania śródziemnomorska: rozpoczęła się bitwa o wyspę Kos, zakończona następnego dnia zwycięstwem wojsk niemieckich.

[madohora]

1944 – Wojna na Pacyfiku: japoński okręt podwodny I-177 został zatopiony przez niszczyciel USS Samuel S. Miles. Zginęła cała 101-osobowa załoga.

[madohora]

1947 – W więzieniu Landsberg pod Monachium powieszono 10 nazistowskich zbrodniarzy skazanych na śmierć w procesie załogi obozu koncentracyjnego Flossenbürg.

[madohora]

1950 – Getúlio Dornelles Vargas wygrał wybory prezydenckie w Brazylii.

[madohora]

1952 – Na statku u północno-zachodnich wybrzeży Australii zdetonowano pierwszą brytyjską próbną bombę atomową.

[madohora]

1962:
Walter Schirra na pokładzie statku Mercury-Atlas 8, jako trzeci Amerykanin, odbył lot w kosmos.
W Nigerii spadł meteoryt Zagami pochodzenia marsjańskiego

[madohora]

1963 – Prezydent Hondurasu Ramón Villeda Morales został obalony przez wojsko.

[madohora]

1965 – Premiera filmu Wstręt.

[madohora]

1967 – Pilot Pete Knight ustanowił na samolocie rakietowym North American X-15 obowiązujący do dziś rekord prędkości samolotu załogowego (7274 km/h).

[madohora]

1968 – W Peru generał Juan Velasco Alvarado obalił prezydenta Fernando Belaúnde Terry'ego.

[madohora]

1969 – Oddano do użytku wieżę telewizyjną w Berlinie.

[madohora]

1972 – Wszedł w życie amerykańsko-radziecki Traktat ABM o ograniczeniu systemów antybalistycznych.

[madohora]

1976 – Koalicja Socjaldemokratyczna Partia Niemiec (SPD) - Wolna Partia Demokratyczna (FDP) wygrała ponownie wybory parlamentarne w RFN.

[madohora]

1978 – Odbyły się uroczystości pogrzebowe papieża Jana Pawła I.

[madohora]

1980 – 4 osoby zginęły, a 20 zostało rannych w zamachu bombowym na synagogę w Paryżu.

[madohora]

1981 – W więzieniu Maze koło Belfastu członkowie Irlandzkiej Armii Republikańskiej (IRA) zakończyli siedmiomiesięczny strajk głodowy (10 osób zmarło).

[madohora]

1982 – Holender Johan Taks dokonał pierwszego wejścia na szczyt siedmiotysięcznika Changtse w Himalajach.

[madohora]

1985 – Wahadłowiec Atlantis rozpoczął swoją pierwszą misję.

[madohora]

1986 – 4 członków załogi zginęło w wyniku eksplozji i skażenia radioaktywnego na radzieckim okręcie podwodnym K-219 u wybrzeży USA. Jednostka zatonęła 3 dni później.

[madohora]

1990 – Zjednoczenie Niemiec.

[madohora]

1992:
Odbył się ślub Baracka Obamy i Michelle LaVaughn Robinson.
Sinéad O'Connor w trakcie występu w programie telewizyjnym Saturday Night Live, na znak protestu wobec tuszowania skandali pedofilskich wśród księży przez Watykan, podarła zdjęcie bł. Jana Pawła II.

[madohora]

1993:
W związku ze starciami między zwolennikami prezydenta i parlamentu, prezydent Borys Jelcyn wprowadził w Rosji stan wyjątkowy.
W stolicy Somalii Mogadiszu wojska amerykańskie stoczyły bitwę z bojownikami przywódcy klanowego Mohameda Farraha Aidida.

[madohora]

1995:
Amerykański futbolista i aktor Orenthal James Simpson został uniewinniony od zarzutu morderstwa swej byłej żony Nicole i jej przyjaciela.
Prezydent Macedonii Kiro Gligorow został ciężko ranny w zamachu bombowym w Skopje

[madohora]

2002 – Po trwającej 22 miesiące renowacji odsłonięto Bramę Brandenburską w Berlinie.

[madohora]

2005 – Turcja rozpoczęła negocjacje w sprawie członkostwa w Unii Europejskiej.

[madohora]

2006 – Na hurtowym rynku gazu ziemnego w Wielkiej Brytanii ceny po raz pierwszy w historii osiągnęły wartość ujemną, w wyniku czego producenci byli zmuszeni dopłacać odbiorcom, aby pozbyć się nadwyżek towaru. Było to związane z komercyjnym uruchomieniem gazociągu Langeled, transportującego gaz z Norwegii

[madohora]

2007 – W zamachu na konwój dyplomatyczny w stolicy Iraku Bagdadzie ranny został polski ambasador Edward Pietrzyk. Zginęły 3 osoby, w tym funkcjonariusz Biura Ochrony Rządu.

[madohora]

2008:
9 osób, w tym 7 rosyjskich żołnierzy, zginęło w wyniku wybuchu samochodu-pułapki koło rosyjskiej bazy w stolicy Osetii Południowej Cchinwali.
Amerykańska Izba Reprezentantów przyjęła tzw. Plan Paulsona.

[madohora]

2010 – W I turze wyborów prezydenckich w Brazylii zwyciężyła Dilma Vana Rousseff (46,9% ) przed José Serrą (32,6%).

[madohora]

2011 – Helle Thorning-Schmidt została pierwszą kobietą-premierem Danii.

03.10 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1373 – (lub 18 lutego 1374) Jadwiga Andegaweńska, święta, królwa Polski, żona Władysława II Jagiełły (zm. 1399)

[madohora]

1458 – Kazimierz Jagiellończyk, święty, polski królewicz, syn Kazimierza IV Jagiellończyka (zm. 1484)

[madohora]

1881 – Ludomir Michał Rogowski, polski kompozytor, dyrygent (zm. 1954)

[madohora]

1882:
Julian Krzewiński, polski aktor, pisarz (zm. 1943)
Karol Szymanowski, polski kompozytor (zm. 1937)

[madohora]

1896 Stanisław Tatar, polski dowódca wojskowy, generał brygady (zm. 1980)

[madohora]

1905 – Władysław Czapliński, polski historyk, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego (zm. 1981)

[madohora]

1907 – Tadeusz Becela, polski pisarz (zm. 1992)

[madohora]

1908 – Czesław Roszkowski, polski aktor (zm. 1978)

[madohora]

1910 – Andrzej Waksmundzki, polski chemik, pionier techniki światłowodowej (zm. 1998)

[madohora]

1914:
Włodzimierz Berutowicz, polski prawnik, polityk, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego, minister sprawiedliwości, pierwszy prezes Sądu Najwyższego (zm. 2004)
Jan Nowak-Jeziorański, polski polityk, politolog, dziennikarz, publicysta, żołnierz Armii Krajowej, dyrektor Radia Wolna Europa (zm. 2005)
Ferdynand Wójcik, polski aktor (zm. 1980)

[madohora]

1919 Ludomir Stasiak, polski ekonomista, polityk, sekretarz Rady Państwa (zm. 2001)

[madohora]

1922 – Włodzimierz Rybka, polski żołnierz Armii Krajowej, podporucznik, uczestnik powstania warszawskiego (zm. 1944)

[madohora]

1923 Stanisław Skrowaczewski, polski kompozytor, dyrygent

[madohora]

1929 – Adam Skoczylas, polski taternik, alpinista, himalaista, pisarz (zm. 1966)

[madohora]

1930 – Zbigniew Stawarz, polski aktor (zm. 1993)

[madohora]

1934 – Michał Czajkowski, polski duchowny katolicki, teolog, publicysta

[madohora]

1940:
Andrzej Gronczewski, polski eseista, historyk literatury, krytyk literacki
Franciszek Kamecki, polski poeta

[madohora]

1941 Witold Orzechowski, polski reżyser filmowy

[madohora]

1943 – Jeremiasz (Anchimiuk), polski duchowny prawosławny, arcybiskup wrocławski i szczeciński

[madohora]

1945 – Teresa Borowska, polska pedagog (zm. 2009)

[madohora]

1946 – Andrzej Zimniak, polski pisarz fantastyki

[madohora]

1947 Tomira Kowalik, polska aktorka

[madohora]

1950 – Andrzej Szarmach, polski piłkarz

[madohora]

1956 Mieczysław Jurecki, polski basista zespołu Budka Suflera

[madohora]

1957 – Bogdan Hołownia, polski pianista jazzowy

[madohora]

1958 – Waldemar Malicki, polski pianista, popularyzator muzyki

[madohora]

1971 Tomasz Steciuk, polski aktor

[madohora]

1978 Katarzyna Doraczyńska, polska polityk, harcerka, działaczka społeczna, pracownik Kancelarii Prezydenta RP (zm. 2010)

[madohora]

1984: Anna Gzyra, polska aktorka

[madohora]

1988 – Damian Walczak, polski aktor

03.10 Zmarli Polacy

[madohora]

1623 – Jan Zbigniew Ossoliński, polski polityk, sekretarz królewski, wojewoda podlaski i sandomierski (ur. 1555)

[madohora]

1845 – Stanisław Grabowski, hrabia, polski polityk, naturalny syn Stanisława Augusta Poniatowskiego (ur. 1780)

[madohora]

1921 – Józef Leśniewski, polski wojskowy, generał, minister spraw wojskowych (ur. 1867)

[madohora]

1924 – Władysław Zamoyski, polski działacz społeczny (ur. 1853)

[madohora]

1928 – Ludomir Sawicki, polski geograf, podróżnik (ur. 1884)

[madohora]

1934 – Aleksander Skowroński, polski duchowny katolicki, prałat, działacz narodowy i społeczny na Górnym Śląsku, (ur. 1863)

[madohora]

1937 – Halina Bruczówna, polska aktorka (ur. ?)

[madohora]

1943 – Irena Horwath, polska aktorka (ur. 1865)

[madohora]

1944 – Władysław Kotwicz, polski językoznawca, orientalista, profesor Uniwersytetu Lwowskiego (ur. 1872)

[madohora]

1962 – Grzegorz Timofiejew, polski pisarz, tłumacz (ur. 1908)

[madohora]

1969 – Jan Kochanowicz, polski aktor, reżyser teatralny (ur. 1879)

[madohora]

1975 – Zizi Halama, polska tancerka, siostra Lody, Puni i Eny (ur. 1905)

[madohora]

1980 – Jerzy Żurawlew, polski pianista, kompozytor, inicjator Konkursu Chopinowskiego (ur. 1886)

[madohora]

1981 – Tadeusz Kotarbiński, polski filozof, logik, etyk, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, rektor Uniwersytetu Łódzkiego, prezes Polskiej Akademii Nauk (ur. 1886)

[madohora]

1986 – Stanisław Strumph-Wojtkiewicz, polski pisarz (ur. 1898)

[madohora]

1992 – Marek Petrusewicz, polski pływak (ur. 1934)

[madohora]

1996 – Andrzej Bielski, polski aktor (ur. 1934)

[madohora]

2000: Wojciech Jerzy Has, polski reżyser filmowy (ur. 1925)

[madohora]

2005 – Janusz Ingarden, polski architekt (ur. 1923)

[madohora]

2009 – Jerzy Wojnecki, polski piłkarz (ur. 1975)

[madohora]

2010:
Tadeusz Filipek, polski grafik, malarz (ur. 1957)
Piotr Godlewski, polski tłumacz (ur. 1929)

[madohora]

2011 – Zofia Nasierowska, polska fotografik (ur. 1938)

04.10 Wydarzenia z kraju ze świata

[madohora]

[madohora]

4 października jest 277. (w latach przestępnych 278.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 88 dni.
Imieniny obchodzą: Aurea, Dalewin, Dalwin, Dobromiła, Euzebiusz, Faust, Franciszek, Konrad, Konrada, Lucjan, Łucjan i Petroniusz
Lesotho – Dzień Niepodległości
Mozambik – Dzień Pokoju i Pojednania
Międzynarodowe Światowy Dzień Zwierząt[1], rozpoczynający Światowy Tydzień Zwierząt (do 10 października)[2]
Rozpoczyna się Światowy Tydzień Przestrzeni Kosmicznej (do 10 października, ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 1999 roku)[3]

Polska – Światowy Dzień Onkologii (organizowany przez placówki onkologiczne)[4]
Rosja – Dzień Wojsk Kosmicznych
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[5][6] obchodzą: św. Franciszek z Asyżu (Jan Bernardone , założyciel zakonu franciszkanów)
bł. Franciszek Ksawery Seelos (redemptorysta)
św. Petroniusz (biskup)
święci: Tyrsus, Palmacjusz i Bonifacy (męczennicy trewirscy)

04.10 Wydarzenia z kraju

[madohora]

1498 – Drohiczyn otrzymał prawa miejskie.

[madohora]

1582 – Wprowadzono kalendarz gregoriański.

[madohora]

1655 – II wojna północna: wojska polskie pod dowództwem Krzysztofa Żegockiego zdobyły Kościan.

[madohora]

1660 – Wojna polsko-rosyjska: wojska polsko-litewskie zakończyły nieudane oblężenie Mohylewa.

[madohora]

1705 – Stanisław Leszczyński i jego żona Katarzyna Opalińska zostali koronowani na króla i królową Polski.

[madohora]

1795 – Prusacy zrabowali ze skarbca na Wawelu polskie insygnia koronacyjne.

[madohora]

1900 – Otwarto Teatr Miejski we Lwowie.

[madohora]

1902 – W Toruniu powstała Spółdzielnia Mieszkaniowa "Kopernik".

[madohora]

1918 – Gen. Józef Haller objął naczelne dowództwo nad Armią Polską we Francji.

[madohora]

1936 – Premiera filmu Wierna rzeka.

[madohora]

1944 – 1. dzień po upadku powstania warszawskiego: Rada Ministrów podjęła uchwałę o żałobie narodowej z powodu kapitulacji Warszawy.

[madohora]

1945 – W obozie pracy w Łambinowicach na Opolszczyźnie strażnicy zastrzelili 44-48 przetrzymywanych tam Niemców i Ślązaków.

[madohora]

1950 – Prezydium Rządu podjęło decyzję o budowie Nowego Miasta Tychy.

[madohora]

1966 – Premiera filmu Marysia i Napoleon.

[madohora]

1982 – Izba Wojskowa Sądu Najwyższego skazała zaocznie na karę śmierci byłego ambasadora PRL w Waszyngtonie Romualda Spasowskiego, który po ogłoszeniu stanu wojennego porzucił placówkę i poprosił o azyl polityczny w USA.

[madohora]

2000 – Rozpoczął się XIV Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina.

[madohora]

2002 – Premiera filmu Zemsta.

04.10 Wydarzenia ze świata

[madohora]

1189 – III wyprawa krzyżowa: wojska Saladyna pokonały chrześcijan w bitwie pod Akką.

[madohora]

1209 – Otto IV został koronowany na cesarza rzymsko-niemieckiego.

[madohora]

1227 – Kalif Maroka z dynastii Almohadów Abdullah al-Adil został zamordowany przez swego brata Idrisa I, dotychczasowego zarządcę Sewilli, który zajął jego miejsce.

[madohora]

1440 – Król Danii Krzysztof Bawarski został wybrany przez szwedzki parlament na króla Szwecji.

[madohora]

1550 – I wojna szmalkaldzka: wojska elektora Saksonii Maurycego Wettyna rozpoczęły oblężenie Magdeburga.

[madohora]

1582 – Papież Grzegorz XIII wprowadził w życie kalendarz gregoriański, kolejny dzień (5 października) stał się 15 października w Italii, Hiszpanii, Portugalii i Polsce. W niedługim czasie poszło za tym przykładem wiele innych krajów katolickich.

[madohora]

1744 – Michał Franciszek Karpowicz, polski duchowny katolicki, biskup wigierski (zm. 1803)

[madohora]

1749 lub 1750 – Franciszek Dionizy Kniaźnin, polski poeta (zm. 1807)

[madohora]

1754 Franciszek Skarbek-Malczewski, polski duchowny katolicki, arcybiskup warszawski, prymas Królestwa Polskiego (zm. 1819)

[madohora]

1831 – Bruno Bielawski, polski pisarz, poeta, autor tekstu pieśni Czarny krzyżyk (zm. 1861)

[madohora]

1872 – Juliusz Tadeusz Tarnawa-Malczewski, polski generał, polityk, minister spraw wojskowych (zm. 1940)

[madohora]

1876 – Karol Bertoni, polski polityk, dyplomata, minister spraw zagranicznych (zm. 1967)

[madohora]

1885 – Edmund Malinowski, polski botanik, genetyk (zm. 1979)

[madohora]

1887 – Franciszek Olejniczak, polski duchowny katolicki, działacz społeczny (zm. 1965)

[madohora]

1894 – Józef Beck, polski polityk, dyplomata, minister spraw zagranicznych (zm. 1944)

[madohora]

1898 – Marian Drobik, polski wojskowy, szef wywiadu i kontrwywiadu AK (zm. 1944)

[madohora]

1904 – Henryk Vogelfänger, polski aktor (zm. 1990)

[madohora]

1907 – Franciszek Jurecki, polski żołnierz AK, porucznik, uczestnik powstania warszawskiego (zm. 1944)

[madohora]

1910 Eugenia Umińska, polska skrzypaczka, pedagog (zm. 1980)

[madohora]

1922 – Adam Hollanek, polski pisarz, publicysta (zm. 1998)

[madohora]

1923 Janina Trojanowska-Zborowska, polska łączniczka, żołnierz AK, uczestniczka powstania warszawskiego (zm. 1944)

[madohora]

1927:
Krystyna Jacobson, polska malarka, artystka tkacz
Dobrosław Mater, polski aktor (zm. 1997)

[madohora]

1930:
Paweł Cieślar, polski polityk, dyplomata (zm. 2011)
Wiesław Gołas, polski aktor

[madohora]

1931 Marek Roman, polski inżynier środowiska, rektor Politechniki Warszawskiej (zm. 2003)

[madohora]

1933 – Jerzy Fronk, polski operator filmowy

[madohora]

1934 – Zbigniew Pietrzykowski, polski bokser

[madohora]

1935:
Jacek Butrymowicz, polski reżyser filmowy
Jan Piątkowski, polski prawnik, polityk, minister sprawiedliwości
Jadwiga Wejcman, polska aktorka (zm. 1997)

[madohora]

1937
Wojciech Łazarek, polski trener piłkarski
Urszula Trawińska-Moroz, polska śpiewaczka operowa (sopran)

[madohora]

1944 Józef Szaniawski, polski politolog, sowietolog, dziennikarz (zm. 2012)

[madohora]

1948 – Stanisław Nicieja, polski historyk, profesor i rektor Uniwersytetu Opolskiego, senator RP

[madohora]

1953: Sebastian Jasiński, polski duchowny katolicki, franciszkanin, biblista

[madohora]

1954:
Krzysztof Michalski, polski dziennikarz
Józef Szamocki, polski duchowny katolicki, biskup toruński

[madohora]

1958 – Włodzimierz Pawlik, polski pianista jazzowy, kompozytor

[madohora]

1959: Beata Kolak-Kuzdak, polska aktorka

[madohora]

1963 – Sławomir Makaruk, polski podróżnik, fotograf

[madohora]

1969 – Wojciech Lubiński, polski lekarz, dr hab. nauk medycznych, pulmonolog, pułkownik, osobisty lekarz prezydenta RP (zm. 2010)

[madohora]

1970 Dorota Wysocka-Schnepf, polska dziennikarka

[madohora]

1971: Sylwester Czereszewski, polski piłkarz

[madohora]

1973 – Monika Wielichowska, polska polityk, poseł na Sejm RP

[madohora]

1987 – Michał Pajor, polski siatkarz (zm. 2008)

[madohora]

1988: Alan Andersz, polski aktor

04.10 Zmarli Polacy

[madohora]

1480 – Jakub z Sienna, polski duchowny katolicki, arcybiskup gnieźnieński, prymas Polski (ur. 1413)

[madohora]

1569 – Mikołaj Rej, polski pisarz (ur. 1505)

[madohora]

1677 – Józef Bartłomiej Zimorowic, polski poeta (ur. 1597)

[madohora]

1687 – Bartłomiej Nataniel Wąsowski, polski pisarz, jezuita (ur. 1617)

[madohora]

1790 – Jan Dekert, polski polityk, prezydent Warszawy (ur. 1738)

[madohora]

1922 – Bohdan Broniewski, polski przemysłowiec, polityk, minister (ur. 1855)

[madohora]

1942 – Kazimierz Kwietniewski, polski zoolog, profesor Uniwersytetu Lwowskiego (ur. ?)

[madohora]

1943 – Irena Iłłakowiczowa, polska agentka wywiadu, poliglotka (ur. 1906)

[madohora]

1955 – Zofia Stankiewicz, polska malarka, graficzka (ur. 1862)

[madohora]

1959 – Mieczysław Orłowicz, polski geograf, krajoznawca, popularyzator turystyki (ur. 1881)

[madohora]

1963 – Zygmunt Nowakowski, polski pisarz (ur. 1891)

[madohora]

1965 – Henryk Modrzewski, polski aktor (ur. 1897)

[madohora]

1965 – Artur Maria Swinarski, polski pisarz, tłumacz (ur. 1900)1965 – Artur Maria Swinarski, polski pisarz, tłumacz (ur. 1900)

[madohora]

1967 – Janusz Franciszek Radziwiłł, książę, polski polityk konserwatywny, minister (ur. 1880)

[madohora]

1968 – Jan Kurnakowicz, polski aktor (ur. 1901)

[madohora]

1969 – Jerzy Stempowski, polski eseista, krytyk literacki, tłumacz (ur. 1893)

[madohora]

1974: Michał Butkiewicz polski polityk, minister komunikacji (ur. 1886)

[madohora]

1977 – Jadwiga Andrzejewska, polska aktorka (ur. 1915)

[madohora]

1978 – Konstanty Stecki, polski botanik (ur. 1885)

[madohora]

1981 – Aleksander Wojciechowski, łódzki krajoznawca (ur. 1904)

[madohora]

1984 – Maria Majdrowicz, polska aktorka (ur. 1900)

[madohora]

1986 – Józef Osławski, polski aktor (zm. 1940)

[madohora]

1989 Edmund Osmańczyk, polski publicysta, politolog, polityk (ur. 1913)

[madohora]

1993 – Jerzy Broszkiewicz, polski pisarz (ur. 1922)

[madohora]

1998 – Tadeusz Wittlin, polski pisarz, publicysta (ur. 1909)

[madohora]

1999 Stanisław Marian Kamiński, polski aktor (ur. 1921)

[madohora]

2007 – Teodor Liese, polski skrzypek, działacz społeczny, żołnierz podziemia (ur. 1916)

5.10 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

5 października jest 278. (w latach przestępnych 279.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 87 dni.
Imieniny obchodzą: Apolinary, Bartłomiej, Charytyna, Donat, Eutychiusz, Faust, Faustyna, Flawia, Flawiana, Galla, Igor, Justyn, Konstancjusz, Maur, Placyd, Rajmund, Tulia i Wiktoryn.
Portugalia – Święto Republiki
Vanuatu – Święto Konstytucji
Międzynarodowe – Światowy Dzień Nauczyciela (święto proklamowane przez UNESCO)
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą: bł. Anna Schäffer (tercjarka)
bł. Bartłomiej Longo (Kawaler Maryi)
św. Faustyna Kowalska (dziewica)
św. Flora z Beaulieu (zakonnica)
bł. Rajmund z Kapui (generał zakonu)

05.10 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1263 – Wrocławskie Nowe Miasto zostało lokowane na prawie magdeburskim.

[madohora]

1356 – Król Kazimierz III Wielki powołał Sąd Wyższy Prawa Niemieckiego i Sąd Sześciu Miast (ten drugi jako ostateczną instancję odwoławczą przy królu).

[madohora]

1377 – Bełz otrzymał prawa miejskie.

[madohora]

1580 – Wojna polsko-rosyjska: wojska polskie rozpoczęły oblężenie Zawołocza.

[madohora]

1672 – Wojna polsko-turecka: rozpoczęła się bitwa pod Krasnobrodem.

[madohora]

1709 – W Toruniu spotkali się król August II Mocny i car Rosji Piotr I Wielki.

[madohora]

1716 – Konfederacja tarnogrodzka: zwycięstwo wojsk saskich w bitwie pod Kowalewem.

[madohora]

1733 – We wsi Kamion pod Warszawą 3 tys. stronników saskich, pod osłoną rosyjskiego korpusu generała Piotra Lacy’ego, ogłosiło królem Augusta III Sasa.

[madohora]

1767 – Rozpoczął obrady Sejm Repninowski.

[madohora]

1807 – Utworzono rząd Stanisława Małachowskiego.

[madohora]

1827 – We wsi Fasty spadł meteoryt Białystok.

[madohora]

1831 – Wojsko polskie w liczbie 20 tys. ludzi wraz z ostatnim wodzem powstania listopadowego gen. Maciejem Rybińskim przekroczyło granicę pruską we wsi Jastrzębie pod Brodnicą i złożyło broń. Był to ostatni epizod powstania listopadowego.

[madohora]

1868 – Sejm Krajowy Galicji uchwalił we Lwowie akt prawny dotyczący ochrony świstaka i kozicy w Tatrach.

[madohora]

1900 – Niemal całkowicie spłonęła wieś Siemkowice w powiecie pajęczańskim.

[madohora]

1910 – Ujawniono zbrodnię jasnogórskiego zakonnika Damazego Macocha.

[madohora]

1915 – Premiera filmu Żona.

[madohora]

1924 – Ukazało się pierwsze wydanie czasopisma Młody Lotnik.

[madohora]

1925 – Oddano do użytku Stadion Miejski w Szczecinie.

[madohora]

1926 – Podczas oblotu samolotu JD-2 doszło do pęknięcia przewodu paliwowego i pożaru, w wyniku czego został ciężko poparzony pilot por. Kazimierz Kalina.

[madohora]

1933 – Premiera filmu Dwanaście krzeseł.

[madohora]

1938 – Z Eksperymentalnej Stacji Telewizyjnej, znajdującej się w warszawskim wieżowcu Prudential, wyemitowano pierwszy w Polsce program telewizyjny, który był oglądany na 4 odbiornikach.

[madohora]

1939 – Kampania wrześniowa: Adolf Hitler odebrał w Warszawie defiladę Wehrmachtu.
Pod Kockiem Samodzielna Grupa Operacyjna Polesie pod dowództwem gen. bryg. Franciszka Kleeberga stoczyła ostatnią bitwę z Niemcami, a następnie złożyła broń.
Rozstrzelano 38 obrońców Poczty Polskiej w Gdańsku.

[madohora]

1944 – 2. dzień po upadku powstania warszawskiego: ostatnie oddziały Armii Krajowej opuściły Warszawę po kapitulacji powstania.

[madohora]

1945 – Utworzono Enklawę Policką.

[madohora]

1949 – Polska uznała Chińską Republikę Ludową i nawiązała z nią stosunki dyplomatyczne.

[madohora]

1957 – W Warszawie zdławiono zamieszki wywołane zamknięciem czasopisma „Po prostu” (tzw. Warszawski Październik '57).

[madohora]

1960 – Na Stadionie Wojska Polskiego w Warszawie rozegrano pierwszy mecz przy sztucznym oświetleniu.

[madohora]

1964 – Melchior Wańkowicz został aresztowany pod zarzutem współpracy z Radiem Wolna Europa.

[madohora]

1965:
Otwarto Miasteczko Studenckie Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie.
Otwarto Rondo ONZ w Warszawie.

[madohora]

1967 – Premiera 1. odcinka serialu Niewiarygodne przygody Marka Piegusa.

[madohora]

1968 – Jaskinia Raj została uznana za rezerwat przyrody.

[madohora]

1971 – Premiera filmu Kłopotliwy gość.

[madohora]

1983 – Lech Wałęsa został uhonorowany Pokojową Nagrodą Nobla.

[madohora]

1986 – Na antenie TVP2 wyemitowano premierowe wydanie Magazynu Kryminalnego 997.

[madohora]

1987 – Premiera filmu Misja specjalna.

[madohora]

1994 – Mieczysław Bareja został prezydentem Warszawy.

[madohora]

2000 – Na antenie TVP1 wyemitowano premierowy odcinek serialu Plebania.

[madohora]

2006 – W szpitalu w Siedlcach doszło do nagłego pogorszenia się stanu zdrowia u dwóch pacjentek po podaniu im zastrzyków z Corhydronem, co doprowadziło do wybuchu tzw. afery Corhydronu.

[madohora]

2007 – Minister Obrony Narodowej Aleksander Szczygło awansował pośmiertnie 7842 polskich oficerów zamordowanych przez NKWD w 1940 roku.

05.09 Wydarzenia ze świata

[madohora]

578 – Tyberiusz II Konstantyn został cesarzem wschodniorzymskim.

[madohora]

610 – Herakliusz został koronowany na cesarza bizantyńskiego.

[madohora]

869 – Rozpoczął się Sobór konstantynopolitański IV.

[madohora]

1056 – Henryk IV Salicki został królem Niemiec.

[madohora]

1143 – Zawarto Traktat z Zamory, na mocy którego król Kastylii i Leónu Alfons VII Imperator uznał niepodległość Portugalii i używany od 4 lat tytuł królewski Alfonsa I Zdobywcy.

[madohora]

1285 – Filip IV Piękny został królem Francji.

[madohora]

1338 – Wojna stuletnia: atak floty francuskiej na Southampton.

[madohora]

1465 – Zawarto Traktat z Conflans na mocy którego król Francji Ludwik XI przekazał sporne terytoria przyszłemu władcy Burgundii Karolowi Zuchwałemu.

[madohora]

1851 – W Londynie ukazała się powieść Moby Dick Hermana Melville'a.

[madohora]

1550 – W Chile założono miasto Concepción.

[madohora]

1860 – II wojna opiumowa: brytyjscy żołnierze podpalili kompleks pałacowo-parkowy Yuanmingyuan w zdobytym Pekinie.

[madohora]

1861 – Wilhelm I Hohenzollern koronował się w Królewcu na króla Prus.

[madohora]

1563 – W Kopenhadze zawarto sojusz polsko-duński, na mocy którego oba państwa zobowiązały się wspólnie wystąpić przeciwko Szwecji i Rosji.

[madohora]

1867 – Alaska została oficjalnie przejęta przez USA.

[madohora]

1582 – Ze względu na reformę kalendarza gregoriańskiego tego dnia nie było w Italii, Hiszpanii, Portugalii i Polsce.

[madohora]

1870 – Amerykanin Benjamin Tilgham opatentował piaskowanie.

[madohora]

1665 – Założono uniwersytet w Kilonii.

[madohora]

1690 – W Rzymie została założona akademia literacka Arkadia.

[madohora]

1744 – W nocy z 4 na 5 października podczas sztormu na Kanale La Manche zatonął brytyjski okręt liniowy HMS Victory wraz z 1150-osobową załogą i ładunkiem złota.

[madohora]

1789 – Rewolucja francuska: odbył się marsz kobiet na Wersal, po którym król Ludwik XIV powrócił do Paryża i zaakceptował Deklarację Praw Człowieka i Obywatela oraz konstytucję.

[madohora]

1793 – Wprowadzono francuski kalendarz rewolucyjny.

[madohora]

1795 – W Paryżu doszło do nieudanej próby zamachu stanu Rojalistów przeciwko Konwentowi Narodowemu.

[madohora]

1813 – Wojna brytyjsko-amerykańska: zwycięstwo wojsk amerykańskich w bitwie pod Moraviatown.

[madohora]

1817 – W Brukseli skradziono rzeźbę Manneken pis.

[madohora]

1842 – Mistrz piwowarski Josef Groll uwarzył w Pilznie pierwszą warkę piwa Pilsner.

[madohora]

1857 – Niemieccy imigranci założyli Anaheim w Kalifornii.

[madohora]

1864 – Około 60 tys. osób zginęło w Kalkucie w wyniku przejścia cyklonu.

[madohora]

1869 – W Glasgow zwodowano statek Otago, jedyny żaglowiec, który prowadził w latach 1888-1889 jako kapitan pisarz Józef Konrad Korzeniowski

[madohora]

1877 – Chief Joseph, wódz indiańskiego plemienia Nez Percé, został wzięty do niewoli przez wojska amerykańskie.

[madohora]

1889 – Niemiecki kartograf Hans Meyer i austriacki przewodnik Ludwik Purtscheller dokonali pierwszego wejścia na Kilimandżaro.

[madohora]

1892 – W trakcie strzelaniny po napadzie na bank w Coffeyville w stanie Kansas, zginęli wszyscy, oprócz jednego, członkowie gangu Daltonów.

[madohora]

1904 – Wojna rosyjsko-japońska: rozpoczęła się bitwa nad Sha He.

[madohora]

1905 – Wilbur Wright odbył rekordowy, 39-minutowy lot samolotem na dystansie 24,5 mili.

[madohora]

1908:
Austro-Węgry dokonały aneksji Bośni i Hercegowiny.
Bułgaria proklamowała niepodległość (od Turcji).

[madohora]

1910 – Portugalia została proklamowana republiką.

[madohora]

1914 – Esad Pasza Toptani ogłosił się w Tiranie naczelnym wodzem armii i szefem rządu Albanii.

[madohora]

1916 – Oddano do użytku kolejowy Most Chabarowski nad rzeką Amur.

[madohora]

1917 – 28. Prezydent USA Thomas Woodrow Wilson podpisał dekret zezwalający Polakom z USA formować swoją armię, do czego doszło w kanadyjskim Tadeusz Kosciuszko Camp.

[madohora]

1919 – António José de Almeida został prezydentem Portugalii.

[madohora]

1921:
W Liechtensteinie przyjęto nową konstytucję wprowadzającą ustrój monarchii konstytucyjnej w miejsce dotychczasowej monarchii absolutnej.
W Londynie założono PEN Club.

[madohora]

1925 – Rozpoczęła się konferencja w Locarno.

[madohora]

1929 – Zwodowano japoński niszczyciel Ayanami.

[madohora]

1930 – Zmierzający do Indii brytyjski sterowiec R101 rozbił się w północnej Francji. Zginęło 48 osób.

[madohora]

1934:
Premiera filmu Kleopatra.
Wybuchła rewolucja w Asturii (Hiszpania).

[madohora]

1938 – Prezydent Czechosłowacji Edvard Beneš ustąpił ze stanowiska.

[madohora]

1944 – Saarbrücken zostało zbombardowane przez Royal Air Force, w wyniku czego zginęło 361 osób.

[madohora]

1946 – Zakończył się 1. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Cannes.

[madohora]

1947 – 33. Prezydent USA Harry Truman wygłosił apel do Amerykanów o zrezygnowanie z jedzenia mięsa przez kilka dni w tygodniu, aby zaoszczędzone w ten sposób środki można było przekazać głodującym mieszkańcom Europy.

[madohora]

1948:
110 tys. osób zginęło w wyniku trzęsienia ziemi w turkmeńskim Aszchabadzie.
Dokonano oblotu brytyjskiego śmigłowca Westland WS-51 Dragonfly.
Podczas Międzynarodowego Kongresu Ochrony Przyrody we francuskim Fontainebleau powstała późniejsza Międzynarodowa Organizacja Ochrony Przyrody i jej Zasobów (IUCN).

[madohora]

1951 – W egipskiej Aleksandrii rozpoczęły się I Igrzyska Śródziemnomorskie.

[madohora]

1953 – W dzielnicy Los Angeles Sun Valley odbył się pierwszy udokumentowany mityng Anonimowych Narkomanów.

[madohora]

1954 – Włochy i Jugosławia podpisały porozumienie o podziale Wolnego Terytorium Triestu.

[madohora]

1958 – Francuska Afryka Zachodnia rozpadła się na odrębne republiki autonomiczne.

[madohora]

1959 – Amerykański atomowy okręt podwodny USS Seadragon zderzył się z wielorybem, co spowodowało uszkodzenie jednej ze śrub napędowych.

[madohora]

1961:
Podpisano konwencję haską znoszącą wymóg legalizacji zagranicznych dokumentów urzędowych przez placówki dyplomatyczne lub urzędy konsularne.
Premiera filmu Śniadanie u Tiffany'ego.

[madohora]

1962:
Premiera filmu Doktor No, pierwszego z serii z agentem 007 Jamesem Bondem.
Ukazał się pierwszy singiel grupy The Beatles – Love Me Do/P.S. I Love You.

[madohora]

1964 – 57 osób uciekło do Berlina Zachodniego tunelem wydrążonym pod Murem Berlińskim.

[madohora]

1966 – Doszło do stopienia rdzenia w eksperymentalnym reaktorze atomowym w Detroit.

[madohora]

1967 – W nocy z 4 na 5 października u wybrzeży kanadyjskiej prowincji Nowa Szkocja spadł duży, niezidentyfikowany obiekt (incydent w Shag Harbour).

[madohora]

1968 – W Londonderry policja brutalnie rozpędziła pokojową demonstrację katolików, co zapoczątkowało trwający 30 lat konflikt w Irlandii Północnej.

[madohora]

1969 – BBC wyemitowała premierowy odcinek serialu komediowego Latający cyrk Monty Pythona.

[madohora]

1970:
Separatyści z Frontu Wyzwolenia Quebecu uprowadzili w Montrealu brytyjskiego dyplomatę Jamesa Richarda Crossa.
Utworzono sieć amerykańskich publicznych stacji telewizyjnych PBS.

[madohora]

1972:
Bangladesz i Tajlandia nawiązały stosunki dyplomatyczne.
We Francji Jean-Marie Le Pen założył skrajnie prawicowy Front Narodowy.

[madohora]

1973 – W Monachium podpisano Konwencję o udzielaniu patentów europejskich.

[madohora]

1974:
5 osób zginęło, a 65 zostało rannych w przeprowadzonych przez Tymczasową Irlandzką Armię Republikańską zamachach bombowych na dwa puby w angielskim Guildford.
W Waseca w stanie Minnesota Amerykanin Dave Kunst zakończył trwającą ponad 4 lata pieszą wyprawę dookoła świata.

[madohora]

1975 – Południowoafrykańska wojna graniczna: bitwa pod Norton de Matros.

[madohora]

1980 – W RFN odbyły się wybory parlamentarne.

[madohora]

1981 – Szwedzki dyplomata Raoul Wallenberg, ratujący w czasie II wojny światowej węgierskich Żydów, otrzymał pośmiertnie tytuł Honorowego Obywatela Stanów Zjednoczonych.

[madohora]

1983 – Czeski astronom Antonín Mrkos odkrył planetoidę 9007 James Bond.

[madohora]

1984 – Rozpoczęła się misja STS-41-G wahadłowca Discovery z pierwszym kanadyjskim astronautą (Marc Garneau) na pokładzie.

[madohora]

1985 – Zamachy na turystów izraelskich w Egipcie (7 zabitych) i Tunezji (5 zabitych i 2 rannych).

[madohora]

1986 – Zachodnia prasa opublikowała zdradzone przez Mordechaja Vanunu informacje o izraelskim programie broni atomowej.

[madohora]

1988:
55% obywateli Chile odrzuciło w referendum propozycję trzeciej kadencji prezydenckiej gen. Augusto José Ramóna Pinocheta Ugarte.
Przyjęto nową konstytucję Brazylii.

[madohora]

1989 – XIV Dalajlama Tenzin Gjaco został laureatem Pokojowej Nagrody Nobla.

[madohora]

1991 – 137 osób zginęło w katastrofie indonezyjskiego samolotu wojskowego Lockheed C-130 Hercules pod Dżakartą

[madohora]

1992 – Lennart Meri został wybrany na prezydenta Estonii.

[madohora]

1994 – 48 członków sekty Zakon Świątyni Słońca w Szwajcarii i 5 w Kanadzie popełniło zbiorowe samobójstwo.

[madohora]

1995 – Przyjęto flagę Macedonii.

[madohora]

1999 – 31 osób zginęło, a 523 zostały ranne w wyniku zderzenia pociągów w Londynie.

[madohora]

2000 – W Belgradzie odbyła się masowa demonstracja mająca zmusić prezydenta Jugosławii Slobodana Miloševicia do ustąpienia ze stanowiska.

[madohora]

2001 – Na Florydzie zmarł fotoedytor tabloidu Sun, pierwsza z 5 śmiertelnych ofiar zarażonych bakteriami wąglika, rozsyłanych drogą pocztową do instytucji publicznych po zamachach z 11 września 2001 roku.

[madohora]

2003 – Achmad Kadyrow został wybrany na prezydenta Czeczenii.

[madohora]

2004 – Monako zostało przyjęte do Rady Europy.

[madohora]

2009 – 5 osób zginęło w samobójczym zamachu na biuro Światowego Programu Żywnościowego (WFP) w stolicy Pakistanu Islamabadzie.

05.10 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1789 – Leon Przyłuski, polski duchowny katolicki, arcybiskup poznański, prymas Polski (zm. 1865)

[madohora]

1874 – Alfred Chłapowski, polski ziemianin, polityk, minister, ambasador (zm. 1940)

[madohora]

1878 – Ryszard Ordyński, polski reżyser, scenarzysta filmowy (zm. 1953)

[madohora]

1904 – Franciszek Klon, polski pisarz (zm. 1983)

[madohora]

1909:
Zbigniew Koczanowicz, polski aktor, reżyser (zm. 1987)
Edward Osóbka-Morawski, polski polityk, przewodniczący Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego, premier Polski (zm. 1997)

[madohora]

1911 – Zbigniew Czeczot-Gawrak, polski filmoznawca, historyk i teoretyk filmu, publicysta i wykładowca uniwersytecki (zm. 2009)

[madohora]

1913 – Marian Woyna Orlewicz, polski biegacz narciarski (zm. 2011)

[madohora]

1921 – Wanda Kruszewska, polska aktorka

[madohora]

1922: Brunon Bukowski, polski aktor (zm. 1997)

[madohora]

1924 – Andrzej Wolski, polski harcerz, żołnierz Szarych Szeregów i AK (zm. 2011)

[madohora]

1925 Jan Gieryng, polski urzędnik, działacz krajoznawczy, przewodnik turystyczny (zm. 1974)

[madohora]

1928 – Wojciech Wieczorek, polski dziennikarz, dyplomata, redaktor naczelny miesięcznika „Więź” (zm. 2012)

[madohora]

1929: Maciej Borniński, polski aktor (zm. 1993)

[madohora]

1931 Jan Wiktor Nowak, polski duchowny katolicki, biskup siedlecki (zm. 2002)

[madohora]

1943 – Andrzej Litwornia, polski historyk literatury, eseista (zm. 2006)

[madohora]

1944 Andrzej Zieliński, polski klawiszowiec zespołu Skaldowie, kompozytor

[madohora]

1949 – Zygmunt Garłowski, polski piłkarz (zm. 2008)

[madohora]

1951 – Adam Ferency, polski aktor

[madohora]

1953: Bożena Baranowska, polska aktorka, reżyser

[madohora]

1954 Ryszard Gajewski, polski himalaista

[madohora]

1955 – Michał Lorenc, polski kompozytor, twórca muzyki filmowej

[madohora]

1961 – Piotr Morawiec, polski gitarzysta, członek grupy Kult

[madohora]

1962 Sylwia Wysocka, polska aktorka

[madohora]

1963 – Krzysztof Król, polski polityk, poseł na Sejm RP, dziennikarz, informatyk, publicysta

[madohora]

1971: Angelika Broniewska, polska aktorka

[madohora]

1974 – Robert Mateja, polski skoczek narciarski

[madohora]

1977 Szymon Niemiec, polski polityk, dziennikarz, działacz społeczny

[madohora]

1979: Piotr Cugowski, polski wokalista zespołu Bracia, syn Krzysztofa Cugowskiego, brat Wojciecha Cugowskiego

[madohora]

1984 Wojciech Winnik, polski siatkarz

05.10 Zmarli Polacy

[madohora]

1512 – Zofia Jagiellonka, królewna polska, księżniczka litewska, margrabina na Ansbach i Bayreuth (ur. 1464)

[madohora]

1861 – Antoni Melchior Fijałkowski, polski duchowny katolicki, arcybiskup warszawski (ur. 1778)

[madohora]

1938:
Faustyna Kowalska, święta, polska zakonnica, mistyczka (ur. 1905)
Marian Zdziechowski, polski filozof, historyk idei (ur. 1861)

[madohora]

1973:
Lidia Hornicka, polska aktorka, reżyser filmowa (ur. 1923)
Tadeusz Morgenstern-Podjazd, polski kontradmirał (ur. 1895)
Mieczysław Stoor, polski aktor (ur. 1929)

[madohora]

1979 – Zygmunt Hertz, polski pisarz (ur. 1908)

[madohora]

1992 ydor Gąsienica-Łuszczek, polski narciarz (ur. 1912)

[madohora]

1995 – Mieczysław Pszon, polski dziennikarz (ur. 1915)

[madohora]

1996 Antonina Kawecka, polska śpiewaczka operowa (sopran) (ur. 1923)

[madohora]

2001:
Barbara Bormann-Żółkiewska, polska reżyser (ur. 1923)
Jan Lenica, polski grafik, twórca filmów animowanych i ilustracji książkowych (ur. 1928)
Monika Żeromska, polska pisarka, malarka (ur. 1916)

[madohora]

2005:
Natan Gross, polski pisarz, dziennikarz, reżyser pochodzenia żydowskiego (ur. 1919)
Marian Kryszewski, polski fizykochemik, członek Polskiej Akademii Nauk (ur. 1925)

[madohora]

2007 Władysław Kopaliński, polski leksykograf, tłumacz, wydawca, twórca słowników (ur. 1907)

[madohora]

2009:
Mira Jaworczakowa, polska pisarka (ur. 1917)
Edward Leja, polski fizyk i wynalazca (ur. 1937)

[madohora]

2012 Stefan Leletko, polski sztangista (ur. 1953)

6.10 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

6 października jest 279. (w latach przestępnych 280.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 86 dni.
Imieniny obchodzą: Alberta, Artur, Askaniusz, Baldwin, Baldwina, Bronisław, Bruno, Brunon, Fryderyka, Magnus, Monika, Renat, Roman i Wiara.
Egipt – Dzień Sił Zbrojnych
Polska – Święto Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych (w rocznicę utworzenia w 2006 Inspektoratu)
Syria – Rocznica Październikowej Wojny Wyzwoleńczej
Turkmenistan – Dzień Pamięci (dzień żałoby narodowej)
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą: św. Bruno Kartuz z Kolonii (opat)
św. Maria Franciszka od Pięciu Ran Pana Jezusa (dziewica), Anna Maria Gallo
św. Roman (biskup Auxerre, †564)
bł. Jakub Alojzy de San Vitores (†1672 r., prezbiter i męczennik)
Maria Róża Durocher (zakonnica)

06.10 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1409 – Wojna polsko-krzyżacka: wojska króla Władysława II Jagiełły odbiły Bydgoszcz.

[madohora]

1609 – Wojna polsko-szwedzka: hetman wielki litewski Jan Karol Chodkiewicz pokonał Szwedów w bitwie nad Gawią.

[madohora]

1667 – Wojna z Kozakami i Tatarami: rozpoczęła się bitwa pod Podhajcami.

[madohora]

1672 – Wojna polsko-turecka:
Hetman wielki koronny Jan Sobieski pokonał wojska tatarsko-kozackie w bitwie pod Krasnobrodem.
Turcy w zamian za spory okup zakończyli oblężenie Lwowa.

[madohora]

1674 – W Krakowie został wydany zbiór utworów Wespazjana Kochowskiego Niepróżnujące próżnowanie.

[madohora]

1768 – Konfederacja barska: Turcja wypowiedziała wojnę Rosji, żądając wycofania wojsk rosyjskich z terenów Rzeczypospolitej

[madohora]

1788 – Marszałkowie Stanisław Małachowski i Kazimierz Nestor Sapieha dokonali otwarcia Sejmu Czteroletniego.

[madohora]

1877 – W Krakowie ukazało się pierwsze wydanie tygodnika literacko-teatralno-artystycznego Echo.

[madohora]

1892 – Mikołaj Bibikow został prezydentem Warszawy.

[madohora]

1904 – Powstała Politechnika Gdańska (jako Wyższa Szkoła Techniczna).

[madohora]

1917 – Piotr Drzewiecki został prezydentem Warszawy.

[madohora]

1923 – W katastrofie łodzi latającej Nieuport Macchi M 9 na Zatoce Puckiej zginęła dwuosobowa załoga.

[madohora]

1929 – Taterniczki Lida i Marzena Skotnicówny zginęły podczas wejścia na Zamarłą Turnię w Tatrach.

[madohora]

1939 – Kampania wrześniowa: zakończenie bitwy pod Kockiem.

[madohora]

1941 – Hitlerowcy rozstrzelali w Klecku (ob. Białoruś) około 4 tysięcy Żydów.

[madohora]

1942 – We wsi Zieluń (powiat żuromiński) hitlerowcy powiesili 20 mieszkańców.

[madohora]

1946 – Powstała Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki.

[madohora]

1947 – Henryk Dobrowolski został prezydentem Krakowa.

[madohora]

1954 – Uwięziony przez władze PRL prymas Stefan Wyszyński został drogą lotniczą przewieziony z miejsca odosobnienia w Stoczku Klasztornym do Prudnika.

[madohora]

1971 – Bracia Kowalczykowie podłożyli bombę w auli Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu.

[madohora]

1972 – Premiera filmu Bolesław Śmiały.

[madohora]

1978 – Odsłonięto Pomnik Żołnierza Polskiego w Katowicach.

[madohora]

2000 – W Warszawie otwarto Most Świętokrzyski.

[madohora]

2006:
W Bydgoszczy utworzono Inspektorat Wsparcia Sił Zbrojnych. Pierwszym dowódcą został gen. dyw. Zbigniew Głowienka.
W Katowicach otwarto Centrum Sztuki Filmowej z Filmoteką Silesianów.

[madohora]

2007 – Kanał TVP3 został zastąpiony przez TVP Info.

[madohora]

2008 – Uruchomiono kanały telewizyjne Polsat Café i Polsat Play.

06.10 Wydarzenia na świecie

[madohora]

105 p.n.e. – Wojna cymbryjska: Rzymianie ponieśli klęskę w bitwie pod Arusio.

[madohora]

69 p.n.e. – Rzymianie pokonali Ormian w bitwie pod Tigranocertą.

[madohora]

891 – Formosus został wybrany na papieża.

[madohora]

1499 – Król Francji Ludwik XII wkroczył triumfalnie do Mediolanu po podbiciu Księstwa Mediolańskiego.

[madohora]

1600 – We Florencji odbyła się premiera opery Eurydyka Jacopo Periego.

[madohora]

1683 – Do Ameryki Północnej przybyła pierwsza grupa osadników niemieckich.

[madohora]

1689 – Papież Aleksander VIII zainaugurował swój pontyfikat.

[madohora]

1762 – Wojna siedmioletnia: zwycięstwo wojsk brytyjskich nad hiszpańskimi w bitwie o Manilę.

[madohora]

1789 – Rodzina królewska została zmuszona przez francuskich rewolucjonistów do opuszczenia Wersalu.

[madohora]

1799 – Wojna Francji z drugą koalicją: zwycięstwo wojsk holendersko-francuskich nad brytyjsko-rosyjskimi w bitwie pod Castricum.

[madohora]

1848 – W Wiedniu, na wieść o wymarszu wojsk austriackich w celu zdławienia rewolucji węgierskiej, wybuchło prowęgierskie powstanie.

[madohora]

1849 – Wykonano wyroki śmierci na pierwszym premierze Węgier Lajosu Batthyány'm i 13 węgierskich generałach, uczestnikach przegranego powstania anty-habsburskiego.

[madohora]

1854 – 53 osoby zginęły, a setki zostały rannych wskutek serii pożarów i eksplozji w miastach Newcastle upon Tyne i Gateshead, leżących naprzeciw siebie nad rzeką Tyne.

[madohora]

1879 – II wojna brytyjsko-afgańska: zwycięstwo wojsk brytyjskich w bitwie pod Czahar Asiab, które otwarło im drogę do zdobycia Kabulu.

[madohora]

1889:
Thomas Alva Edison przeprowadził w swym laboratorium w West Orange pierwszą projekcję filmu.
W Paryżu otwarto kabaret Moulin Rouge.

[madohora]

1891 – Wilhelm II został ostatnim królem Wirtembergii.

[madohora]

1903 – Po raz pierwszy zebrał się Sąd Najwyższy Australii.

[madohora]

1906 – Po raz pierwszy zebrał się irański parlament Majlis.

[madohora]

1908 – Autonomiczna Republika Krety ogłosiła niepodległość (od Imperium osmańskiego).

[madohora]

1910:
Eleutherios Venizelos został premierem Grecji.
Niemiecki astronom Emil Ernst odkrył planetoidę Erminia,

[madohora]

1913 – Rosyjski astronom Grigorij Nieujmin odkrył planetoidę Tatjana.

[madohora]

1915 – I wojna światowa: wojska austriackie rozpoczęły ofensywę w Serbii.

[madohora]

1923:
Manuel Teixeira Gomes został prezydentem Portugalii.
Powstały Czechosłowackie Linie Lotnicze.
W Niemczech został utworzony drugi rząd Gustava Stresemanna

[madohora]

1924 – Rozpoczęła emisję pierwsza włoska rozgłośnia Rai Radio Uno.

[madohora]

1927 – W Nowym Jorku odbyła się premiera pierwszego filmu dźwiękowego Śpiewak jazzbandu.

[madohora]

1935 – W San Francisco uruchomiono pierwszą linię trolejbusową.

[madohora]

1938 – W Żylinie proklamowano autonomię Słowacji.

[madohora]

1941 – Front wschodni: wojska niemieckie zdobyły Briańsk.

[madohora]

1942 – Bitwa o Atlantyk: zaginął bez śladu niemiecki okręt podwodny U-116 wraz z 56-osobową załogą.

[madohora]

1943 – Kampania włoska: zwycięstwo wojsk brytyjskich nad niemieckimi w bitwie o Termoli.

[madohora]

1944:
Operacja dukielsko-preszowska: Korpus Czechosłowacki wkroczył przez Przełęcz Dukielską na terytorium Czechosłowacji.
W wyniku amerykańskiego nalotu bombowego na Stralsund nad Bałtykiem zginęło ponad 800 osób.
W wyniku brytyjskiego nalotu bombowego na Dortmund zginęło co najmniej 1148 osób.

[madohora]

1948 – Na Międzynarodowym Salonie Samochodowym w Paryżu został zaprezentowany Citroën 2CV.

[madohora]

1949 – Chiny i Korea Północna nawiązały stosunki dyplomatyczne.

[madohora]

1955:
Prezentacja Citroëna DS.
W katastrofie samolotu Douglas DC-4 w stanie Wyoming zginęło 66 osób.

[madohora]

1958 – Atomowy okręt podwodny USS Seawolf zakończył rekordowy, 60-dniowy rejs bez wynurzenia.

[madohora]

1960 – Premiera filmu Spartakus.

[madohora]

1966 – W Kalifornii zdelegalizowano LSD.

[madohora]

1970 – W wyniku wojskowego zamachu stanu został obalony prezydent Boliwii Alfredo Ovando Candía.

[madohora]

1972 – W pożarze pociągu w meksykańskim Saltillo zginęło 208 osób.

[madohora]

1973 – Wybuchła izraelsko-arabska wojna Jom Kippur.

[madohora]

1976:
73 osoby zginęły w wyniku wybuchu bomby na pokładzie samolotu DC-8 linii Cubana de Aviación nad Barbadosem.
W Bangkoku co najmniej 46 osób zginęło podczas tłumienia protestów studenckich na uniwersytecie Thammasat. Władzę w kraju przejęła armia.
W Pekinie aresztowano członków tzw. bandy czworga.

[madohora]

1977 – Dokonano oblotu myśliwca MiG-29.

[madohora]

1979 – Jan Paweł II jako pierwszy papież został przyjęty w Białym Domu, spotykając się z prezydentem Jimmy Carterem.

[madohora]

1981 – Podczas defilady wojskowej z okazji 8. rocznicy wybuchu wojny Jom Kippur dokonano udanego zamachu na prezydenta Egiptu Anwara Sadata.

[madohora]

1982 – W Lozannie zakończył się proces 4 polskich terrorystów, którzy miesiąc wcześniej zajęli polską ambasadę w stolicy Szwajcarii Bernie.

[madohora]

1985 – NRD-owska sprinterka Marita Koch pobiła ostatni w karierze rekord świata (w biegu na 400 m).

[madohora]

1986 – U wybrzeży USA zatonął uzbrojony w rakiety balistyczne radziecki atomowy okręt podwodny K-219 .

[madohora]

1987 – Fidżi zostało proklamowane republiką.

[madohora]

1990 – W kierunku Słońca została wystrzelona amerykańsko-europejska sonda kosmiczna Ulysses.

[madohora]

1993 – Pakistańska Partia Ludowa kierowana przez Benazir Bhutto odniosła zwycięstwo w wyborach parlamentarnych.

[madohora]

1995 – Odkryto planetę pozasłoneczną 51 Pegasi b.

[madohora]

2000:
Chang Chun-hsiung został premierem Tajwanu.
Pod naciskiem masowych protestów ulicznych prezydent Jugosławii Slobodan Milošević ustąpił ze stanowiska.

[madohora]

2002:
W Zatoce Adeńskiej (Jemen) francuski tankowiec Limburg został zaatakowany przez łódź motorową wypełnioną materiałami wybuchowymi. Zginął 1 członek załogi, a 12 zostało rannych, wyciekło 90 tys. baryłek ropy naftowej.
Założyciel Opus Dei hiszpański ksiądz Józef Maria Escrivá de Balaguer został kanonizowany przez papieża Jana Pawła II.

[madohora]

2004 – Tony Blair jako pierwszy premier Wielkiej Brytanii przybył z wizytą do Sudanu.

[madohora]

2006 – Fredrik Reinfeldt został premierem Szwecji.

[madohora]

2007:
27 osób zginęło w zorganizowanym przez Tamilskie Tygrysy samobójczym zamachu bombowym w mieście Anuradhapura na północy Sri Lanki.
Urzędujący prezydent Pakistanu Pervez Musharraf został wybrany w głosowaniu kolegium elektorskiego na drugą kadencję.

[madohora]

2009:
Jeorios Andreas Papandreu został premierem Grecji.
Marek Safjan zastąpił Jerzego Makarczyka na stanowisku polskiego sędziego w Europejskim Trybunale Sprawiedliwości.
Prezydent Tadżykistanu Emomali Rahmon podpisał ustawę znoszącą oficjalny status języka rosyjskiego.

[madohora]

2010 – W katastrofie wojskowego śmigłowca Mi-8 w Tadżykistanie zginęło 28 osób.

06.10 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1289 – Wacław III, król Polski, Czech i Węgier (zm. 1306)

[madohora]

1745 – Franciszek Smuglewicz, polski malarz, rysownik (zm. 1807)

[madohora]

1835 – Leonard Marconi, polski rzeźbiarz, architekt (zm. 1899)

[madohora]

1852 – Bruno Abdank-Abakanowicz, polski matematyk, wynalazca (zm. 1900)

[madohora]

1873 – Wacław Baehr, polski biolog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (zm. 1939)

[madohora]

1876 – Jan Bułhak, polski fotografik (zm. 1950)

[madohora]

1884:
Stanisław Poniatowski, polski etnograf, etnolog, antropolog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (zm. 1945)
Stanisław Porębski, polski taternik i działacz turystyczny, przemysłowiec i handlowiec (zm. 1960)

[madohora]

1889 – Maria Dąbrowska, polska pisarka (zm. 1965)

[madohora]

1902 – Dionizy Smoleński, polski fizyk, polityk, profesor i rektor Politechniki Wrocławskiej i Politechniki Warszawskiej, poseł na Sejm PRL (zm. 1984)

[madohora]

1907 – Jeremi Wasiutyński, polski filozof, astrofizyk (zm. 2005)

[madohora]

190 Elżbieta Wieczorkowska, polska aktorka (zm. 1980)

[madohora]

1919 – Barbara Fijewska, polska aktorka, reżyserka teatralna, choreograf (zm. 2005)

[madohora]

1920 – Arkadiusz Degler, polski dowódca wojskowy, szef sztabu AL (zm. 1944)

[madohora]

1921: Czesław Danowski, polski inżynier, filatelista (zm. 1978)

[madohora]

1924 – Zdzisław Grudzień, polski polityk, działacz komunistyczny, poseł na Sejm PRL (zm. 1982)

[madohora]

1926: Waldemar Cwenarski, polski malarz (zm. 1953)

[madohora]

1929 Eugenia Herman, polska aktorka

[madohora]

1930
Brunon Hołyst, polski prawnik
Edward Skórzewski, polski reżyser filmowy (zm. 1991)

[madohora]

1932:
Danuta Balicka, polska aktorka
Jerzy Aleksander Braszka, polski aktor (zm. 2000)

[madohora]

1933 – Marian Foik, polski lekkoatleta, sprinter (zm. 2005)

[madohora]

1935 – Alojzy Szorc, polski duchowny katolicki, historyk, regionalista (zm. 2010)

[madohora]

1938 – Brunon Bendig, polski bokser (zm. 2006)

[madohora]

1939 – Edward Lach, polski aktor (zm. 1977)

[madohora]

1942 Marian Filar, polski prawnik, polityk, poseł na Sejm RP, profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

[madohora]

1943 – Elżbieta Starostecka, polska aktorka, piosenkarka

[madohora]

1946 – Janusz Danecki, polski językoznawca, arabista, islamista, tłumacz, profesor Uniwersytetu Warszawskiego

[madohora]

1949 Jerzy Hausner, polski ekonomista, polityk

[madohora]

1952 – Jerzy Engel, polski piłkarz, trener piłkarski

[madohora]

1953 – Jerzy Owsiak, polski dziennikarz, działacz charytatywny, twórca Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy

[madohora]

1954 – Marek Włodarczyk, polski aktor

[madohora]

1964: Manuela Gretkowska, polska pisarka

[madohora]

1965 Mateusz Pospieszalski, polski muzyk zespołu Voo Voo

[madohora]

1966 Andrzej Sołtysik, polski dziennikarz

[madohora]

1974:
Arkadiusz Bąk, polski piłkarz
Łukasz Gorszkow, polski piłkarz

[madohora]

1979:
Kamilla Baar, polska aktorka
Marek Twardowski, polski kajakarz

[madohora]

1986
Łukasz Dzióbek, polski łyżwiarz figurowy
Adam Kokoszka, polski piłkarz

06.10 Zmarli Polacy

[madohora]

1873 – Paweł Edmund Strzelecki, polski podróżnik, geolog, geograf, badacz Australii (ur. 1797)

[madohora]

1904 – Karol Wilhelm Seeliger, polski inżynier-elektryk (ur. 1877)

[madohora]

1929:
Czesław Jankowski, polski poeta, krytyk, publicysta, historyk (ur. 1857)
Lida Skotnicówna, polska taterniczka (ur. 1913)
Marzena Skotnicówna, polska taterniczka (ur. 1911)

[madohora]

1962 – Bronisław Linke, polski malarz, rysownik, grafik (ur. 1906)

[madohora]

1970 – Julian Przyboś, polski poeta (ur. 1901)

[madohora]

1986 – Józef Dutkiewicz, polski historyk, profesor Uniwersytetu Łódzkiego (ur. 1903)

[madohora]

1988 – Adam Galis, polski poeta, tłumacz (ur. 1906)

[madohora]

1990 – Henryk Vogelfänger, polski aktor (ur. 1904)

[madohora]

1992 Tadeusz Jasiński, polski pisarz (ur. 1928)

[madohora]

1995 – Ryszard Pikulski, polski aktor (ur. 1927)

[madohora]

2004 Józef Kukułka, polski politolog, historyk, polityk, dyplomata, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (ur. 1929)

[madohora]

2007:
Maciej Mroczkowski, polski entomolog, profesor PAN (ur. 1927)
Jerzy Wadowski, polski publicysta, podróżnik, autor piosenek żeglarskich (ur. 1929)

[madohora]

2009: Maciej Bordowicz, polski pisarz, aktor, reżyser teatralny (ur. 1941)

7.10 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

7 października jest 280. (w latach przestępnych 281.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 85 dni.
Imieniny obchodzą: Amalia, Apulejusz, August, Bachus, Bakchus, Blanka, Justyna, Marceli, Marek, Maria, Mateusz, Mirela, Rodsław, Rosława, Rościsława, Sergiusz, Stefan i Tekla.
Brazylia – Dzień Kompozytora
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą[1][2]: Matka Boża Różańcowa
św.św. Sergiusz i Bakchus (męczennicy)
św. Justyna z Padwy (dziewica, męczennica)
św. Marek (papież)
bł. Mateusz Carrieri (Giovanni Francesco Carrieri)

07.10 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1620 – Wojna polsko-turecka: podczas chaotycznego odwrotu spod Cecory zginął hetman polny koronny Stanisław Żółkiewski.

[madohora]

1660 – Wojna polsko-rosyjska: zwycięstwo wojsk polsko-tatarskich w bitwie pod Słobodyszczami.

[madohora]

1672 – Wojna polsko-turecka: rozpoczęła się bitwa pod Niemirowem.

[madohora]

1879 – Uchwałą Rady Miasta zostało powołane Muzeum Narodowe w Krakowie.

[madohora]

1882 – Jan Matejko przekazał powstającemu muzeum na Wawelu swój nowy obraz pt. Hołd pruski.

[madohora]

1897 – W Wilnie został założony międzynarodowy żydowski związek robotniczy Bund.

[madohora]

1900 – W Poznaniu otwarto Dom Brandtów, pierwszy w mieście nowoczesny dom towarowy.

[madohora]

1905 – W Krakowie zainaugurował działalność kabaret literacki Zielony Balonik.

[madohora]

1912 – W Warszawie otwarto Dom Sierot założony przez Janusza Korczaka.

[madohora]

1918 – Rada Regencyjna ogłosiła niepodległość Polski.

[madohora]

1920 – W Suwałkach została zawarta polsko-litewska umowa wojskowa, dotycząca porozumienia w sprawie zawieszenia broni i ustalenia linii demarkacyjnej na Suwalszczyźnie.

[madohora]

1942 – W nocy z 7na 8 października Armia Krajowa przeprowadziła akcję "Wieniec", polegającą na wysadzeniu w powietrze linii kolejowych wokół Warszawy.

[madohora]

1944:
Utworzono Milicję Obywatelską i Państwowy Urząd Repatriacyjny.
W obozie Auschwitz-Birkenau wybuchł największy w jego historii bunt, w czasie którego zginęło 451 więźniów.

[madohora]

1945:
Ukazało się pierwsze wydanie dziennika Kurier Szczeciński.
Założono klub piłkarski Promień Żary.

[madohora]

1959 – Na terenie warszawskiego kościoła św. Augustyna doszło do tzw. cudu na Nowolipkach.

[madohora]

1970:
Rozpoczął się VIII Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina.
Ze Stacji Sondażu Rakietowego w Łebie wystrzelono dwie rakiety badawcze Meteor 2K.

[madohora]

1971 – 40 minut po północy w auli Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu eksplodowała bomba podłożona przez Jerzego Kowalczyka (za wiedzą jego brata Ryszarda).

[madohora]

1973 – W warszawskim kościele oo. jezuitów na Starym Mieście prymas kardynał Stefan Wyszyński dokonał koronacji obrazu Matki Bożej Łaskawej.

[madohora]

1975 – Rozpoczął się IX Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina.

[madohora]

1976 – Szwedzka grupa ABBA przybyła jedyny raz do Polski na nagranie występu dla programu telewizyjnego Studio 2.

[madohora]

1991 – W wypadku samochodowym w Słostowicach koło Radomska zginął prezes Najwyższej Izby Kontroli Walerian Pańko i 2 inne osoby.

[madohora]

1994 – W wypadku samochodowym w Krzeczowie koło Rabki zginęło 4 posłów na Sejm RP i pracownik Kancelarii Sejmu.

[madohora]

1999 – Sejm przyjął ustawę o języku polskim.

[madohora]

2005 – Premiera filmu Komornik.

[madohora]

2009 – Wmurowano kamień węgielny pod budowę Stadionu Narodowego w Warszawie.

[madohora]

2135 – Najbliższe całkowite zaćmienie Słońca widoczne z terenu Polski.

07.10 Wydarzenia ze świata

[madohora]

3761 p.n.e. – Postulowany początek rachuby kalendarza żydowskiego.

[madohora]

336 – Po śmierci papieża św. Marka rozpoczął się 4-miesięczny okres sediswakancji.

[madohora]

1334 – W bitwie pod Taphede książę Gerard z Holsztynu pokonał i wziął do niewoli Ottona, syna byłego króla Danii Krzysztofa II, umacniając tym samym swoją faktyczną władzę w czasie bezkrólewia.

[madohora]

1506 – Bolonia znalazła się ponownie pod władzą papieży.

[madohora]

1513 – Wojny włoskie: zwycięstwo wojsk hiszpańskich nad wojskami weneckimi w bitwie pod Schio.

[madohora]

1542 – Juan Rodriguez Cabrillo odkrył wyspę Catalina u wybrzeży Kalifornii.

[madohora]

1571 – Flota Świętej Ligi pod dowództwem księcia Juana de Austrii pokonała pod Lepanto flotę turecką w jednej z najkrwawszych bitew morskich w dziejach świata.

[madohora]

1582 – Ze względu na reformę kalendarza gregoriańskiego tego dnia nie było w Italii, Hiszpanii, Portugalii i Polsce.

[madohora]

1683 – Wojna polsko-turecka: rozpoczęła się bitwa pod Parkanami.

[madohora]

1691 – Została utworzona prowincja Massachusetts Bay.

[madohora]

1710 – III wojna północna: zwycięstwo floty szwedzkiej nad flotą duńską w bitwie w zatoce Køge.

[madohora]

1763 – Została ogłoszona Proklamacja królewska Jerzego III Hanowerskiego, na mocy której ustanowiono nowe granice Quebecu i zagwarantowano jego mieszkańcom wolność religijną oraz utworzono w dolinie Ohio i nad Wielkimi Jeziorami Terytorium Indiańskie.

[madohora]

1769 – 127 lat po przegonionym przez tubylców podczas próby zejścia na ląd Abelu Tasmanie, James Cook odkrył ponownie Nową Zelandię.

[madohora]

1776 – Następca rosyjskiego tronu książę Paweł poślubił księżniczkę wirtemberską Zofię Dorotę Wirtemberską.

[madohora]

1780 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: zwycięstwo Amerykanów w bitwie pod Kings Mountain.

[madohora]

1826 – Rosja i Imperium osmańskie podpisały Konwencję akermańską.

[madohora]

1840 – Wilhelm II Holenderski objął tron Holandii.

[madohora]

1870 –
Wojna francusko-pruska: Minister spraw wewnętrznych Léon Gambetta wydostał się balonem z oblężonego przez wojska pruskie Paryża.
Zwycięstwo wojsk pruskich w bitwie pod Bellevue.

[madohora]

1879 – W Wiedniu Austro-Węgry i Niemcy zawarły tzw. Dwuprzymierze.

[madohora]

1886 – Hiszpania zniosła niewolnictwo na Kubie.

[madohora]

1909 – W Wiedniu odbyła się premiera operetki pt. Dziecko księcia z muzyką Franza Lehára.

[madohora]

1910 – W Szwajcarii wprowadzono zakaz produkcji i sprzedaży absyntu.

[madohora]

1912 – Powstała Helsińska Giełda Papierów Wartościowych.

[madohora]

1916 – Otwarto Taronga Zoo w Sydney.

[madohora]

1919 – Założono holenderskie linie lotnicze KLM.

[madohora]

1922 – Antonín Švehla został premierem Czechosłowacji.

[madohora]

1933 – Albert Einstein wraz z rodziną wypłynął z Southampton udając się na emigrację do Stanów Zjednoczonych

[madohora]

1935:
Liga Narodów uznała Włochy za agresora w wojnie z Etiopią.
12 osób zginęło w amerykańskim stanie Wyoming w katastrofie samolotu Boeing 247 linii lotniczych United Airlines.

[madohora]

1939 – Powstały Hiszpańskie Siły Powietrzne (EdA).

[madohora]

1940 – Wojska niemieckie wkroczyły do Rumunii w celu przejęcia kontroli nad polami naftowymi i portami.

[madohora]

1941:
Front wschodni: pod Wiaźmą wojska niemieckie zamknęły w kotle 30 dywizji radzieckich.
John Curtin został premierem Australii.

[madohora]

1943:
Kampania śródziemnomorska: okręt podwodny ORP Sokół zatopił u wybrzeży półwyspu Istria niemiecki transportowiec wojska SS Eridania. Był to największy statek zatopiony podczas wojny przez okręty polskiej Marynarki Wojennej.
Wojna na Pacyfiku: u wybrzeży wyspy Vella Lavella (Wyspy Salomona) amerykańskie niszczyciele USS Chevalier i USS Selfridge zatopiły japoński niszczyciel Yūgumo, w wyniku czego zginęło 138 osób.
Wojna na Pacyfiku: masakra 98 amerykańskich jeńców wojennych na wyspie Wake.
Wojna na Pacyfiku: na północ od Wysp Kurylskich został zatopiony amerykański okręt podwodny USS S-44 wraz z 56-osobową załogą.

[madohora]

1944 – Przedstawiciele Egiptu, Syrii, Libanu, Iraku i Transjordanii podpisali Protokół Aleksandryjski w sprawie utworzenia Ligi Państw Arabskich

[madohora]

1946:
W swym pierwszym oficjalnym meczu reprezentacja Albanii w piłce nożnej przegrała w Tiranie z reprezentacją Jugosławii 2–3.
Została uchwalona nowa Konstytucja Japonii.

[madohora]

1949 – Utworzono Niemiecką Republikę Demokratyczną.

[madohora]

1950:
Chińska Armia Ludowo-Wyzwoleńcza rozpoczęła operację wojskową w Tybecie.
Wojna koreańska: wojska ONZ przekroczyły 38. równoleżnik i weszły na terytorium Korei Północnej.

[madohora]

1951 – Henry Gurney, wysoki komisarz brytyjski w Federacji Malajskiej, został zamordowany przez komunistycznych powstańców.

[madohora]

1952 – Girard Feissel otrzymał amerykański patent na kod kreskowy.

[madohora]

1958 – Prezydent Pakistanu Iskander Mirza rozwiązał parlament i wprowadził w kraju stan wyjątkowy.

[madohora]

1959 – Radziecka sonda Łuna 3 wykonała pierwsze zdjęcia niewidocznej z Ziemi strony Księżyca.

[madohora]

1960 – Nigeria została członkiem ONZ.

[madohora]

1963 – Dokonano oblotu amerykańskiego samolotu pasażerskiego Learjet 23.

[madohora]

1964 – Odbyła się testowa misja kosmiczna radzieckiego statku Kosmos 47 z dwoma manekinami na pokładzie.

[madohora]

1965 – Sonda Łuna 7 rozbiła się na Księżycu podczas nieudanej próby miękkiego lądowania tamże.

[madohora]

1970:
Powołano Kongres Młodzieży Tybetańskiej (TYC).
Założono pierwszy niemiecki park narodowy - Park Narodowy Las Bawarski

[madohora]

1971 – Oman został członkiem ONZ.

[madohora]

1977:
Rada Najwyższa uchwaliła nową Konstytucję ZSRR.
Ukazał się singel We Are the Champions grupy Queen.

[madohora]

1982 – Odbyła się broadwayowska premiera musicalu Koty z muzyką Andrew Lloyda Webbera.

[madohora]

1985 – Na Morzu Śródziemnym palestyńscy terroryści uprowadzili włoski statek wycieczkowy MS Achille Lauro.

[madohora]

1988 – Zakrycie Wenus przez Księżyc.

[madohora]

1991 – Wojna w Chorwacji: jugosłowiańskie samoloty ostrzelały pałac prezydencki w Zagrzebiu.

[madohora]

1996 – Wystartowała amerykańska telewizja informacyjna Fox News Channel.

[madohora]

2000 – Po abdykacji księcia Jana wielkim księciem Luksemburga został jego syn Henryk.

[madohora]

2001 – Rozpoczęła się interwencja wojsk NATO w Afganistanie.

[madohora]

2002 – Rozpoczęła się misja STS-112 wahadłowca Atlantis.

[madohora]

2003:
Anerood Jugnauth został prezydentem Mauritiusa.
Arnold Schwarzenegger został wybrany na 38. gubernatora stanu Kalifornia.

[madohora]

2004:
Abdykował król Kambodży Norodom Sihanouk.
34 osoby zginęły w wyniku wybuchu serii bomb w egipskim kurorcie Taba na południu półwyspu Synaj.
42 osoby zginęły w wyniku wybuchu samochodu-pułapki podczas sunnickiej procesji w pakistańskim mieście Multan.

[madohora]

2006:
Erupcja wulkanu Tavurvur na Nowej Brytanii w Papui-Nowej Gwinei.
Stolica Palau została przeniesiona do nowo wybudowanej miejscowości Ngerulmud.
W Moskwie została zastrzelona niezależna dziennikarka Anna Politkowska.

[madohora]

2008:
Oskarżony o korupcję były prezydent Gwatemali Alfonso Antonio Portillo Cabrera został ekstradytowany z Meksyku do ojczyzny.
Nad Sudanem spłonęła w atmosferze 2-metrowa planetoida 2008 TC3, pierwsza odkryta przed kolizją z Ziemią.

[madohora]

2011 – Pierre Damien Habumuremyi został premierem Rwandy.

[madohora]

1765 – Michał Kleofas Ogiński, książę, polski kompozytor, podskarbi wielki litewski, miecznik wielki litewski (zm. 1833)

[madohora]

1797 – Bruno Kiciński, hrabia, polski dziennikarz, poeta, tłumacz, wydawca (zm. 1844)

[madohora]

1873 – Marian Jednowski, polski aktor (zm. 1932)

[madohora]

1877 – Eugeniusz Kiernik, polski zoolog, paleontolog (zm. 1921)

[madohora]

1878 – Adolf Kamiński, polski taternik, profesor gimnazjalny (zm. 1951)

[madohora]

1884 – Józef Unrug, polski wiceadmirał (zm. 1973)

[madohora]

1887 – Bolesław Mierzejewski, polski aktor (zm. 1980)

[madohora]

1892 – Franciszek Bielak, polski historyk literatury, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (zm. 1973)

[madohora]

1906 – Adam Daniewicz, polski aktor (zm. 1984)

[madohora]

1907 – Józef Klejer, polski aktor (zm. 1973)

[madohora]

1910 – Juliusz Żuławski, polski pisarz, tłumacz (zm. 1999)

[madohora]

1914: Jerzy Albrecht, polski ekonomista, polityk, prezydent Warszawy, wiceprzewodniczący Rady Państwa, minister finansów (zm. 1992)

[madohora]

1915 – Roman Padlewski, polski kompozytor, pianista, skrzypek, dyrygent, muzykolog, uczestnik powstania warszawskiego (zm. 1944)

[madohora]

1919 Zdzisław Klucznik, polski aktor (zm. 2007)

[madohora]

1920:
Henryk Baranowski, polski bibliotekarz, bibliograf (zm. 2011)
Zofia Więcławówna, polska aktorka, tancerka, reżyser, choreograf, pedagog (zm. 1994)

[madohora]

1922:
Ryszard Pietruski, polski aktor (zm. 1996)
Joanna Walter, polska aktorka, tłumaczka literatury francuskiej i włoskiej (zm. 1996)

[madohora]

1923:
Maria Krawczyk-Ważyk, polska aktorka (zm. 1998)
Zbigniew Ohanowicz, polski generał

[madohora]

1926 – Bolesław Nowak, polski aktor (zm. 2000)

[madohora]

1927
Barbara Biernacka, polska poetka, krytyk literacki, publicystka (zm. 1982)
Aleksandra Karzyńska, polska aktorka

[madohora]

1929 – Wiesław Kowalczyk, polski aktor

[madohora]

1930:
Adam Brzozowski, polski kompozytor, klarnecista
Jerzy Wojnar, polski lotnik szybowcowy, saneczkarz (zm. 2005)

[madohora]

1932 – Wojciech Standełło, polski aktor (zm. 2005)

[madohora]

1937 – Maria Szyszkowska, polska filozof, polityk, senator RP

[madohora]

1938 Wiesław Nowosielski, polski aktor (zm. 2006)

[madohora]

1943 – Bogumiła Wander, polska spikerka telewizyjna, dziennikarka

[madohora]

1944:
Włodzimierz Nieporęt, polski polityk, poseł na Sejm RP (zm. 2006)
Adam Odzimek, polski duchowny, biskup radomski

[madohora]

1945 – Dymitr Hołówko, polski aktor

[madohora]

1947:
Jan Jarczyk, polski muzyk jazzowy
Edward Nawrot, polski duchowny katolicki (zm. 2005)
Marek Strzaliński, polski polityk, wojewoda łomżyński i podlaski, poseł na Sejm RP

[madohora]

1948 – Tadeusz Raszyk, polski duchowny luterański

[madohora]

1950 – Andrzej Mellin, polski aktor, reżyser, pedagog

[madohora]

1958 – Wojciech Drzyzga, polski siatkarz, trener siatkarski

[madohora]

1959: Aleksander Adamczyk, polski aktor, mim, artysta kabaretowy

[madohora]

1966 – Cezary Specht, polski komandor, profesor Akademii Marynarki Wojennej

[madohora]

1972 – Sidney Polak, polski perkusista zespołu T.Love

[madohora]

1973 Radosław Kaim, polski aktor

[madohora]

1975 – Artur Siódmiak, polski piłkarz ręczny

[madohora]

1982:
Katarzyna Cichopek, polska aktorka, żona Marcina Hakiela
Paweł Piwko, polski piłkarz ręczny

07.10 Zmarli Polacy

[madohora]

1620 – Stanisław Żółkiewski, hetman polny koronny, hetman wielki koronny (ur. 1547)

[madohora]

1900 – Władysław Małachowski, polski fotograf, wynalazca, konstruktor i przemysłowiec fotograficzny (ur. 1837)

[madohora]

1911 – Zofia Trzeszczkowska, polska poetka, tłumaczka (ur. 1847)

[madohora]

1943 – Eugeniusz Bodo, polski aktor, reżyser, piosenkarz (ur. 1899)

[madohora]

1944 – Józef Śliwicki, polski aktor, prezes Związku Artystów Scen Polskich (ur. 1867)

[madohora]

1968 – Józef Maślanka, polski polityk, minister administracji publicznej (ur. 1883)

[madohora]

1979:
Henryk Matwiszyn, polski aktor (ur. 1932)
Jerzy Petersburski, polski kompozytor (ur. 1895

[madohora]

1980 – Bolesław Mierzejewski, polski aktor (ur. 1887)

[madohora]

1984 – Jan Rudnicki, polski aktor (ur. 1905)

[madohora]

1986 – Jerzy Łojek, polski historyk (ur. 1932)

[madohora]

1991 – Walerian Pańko, polski prawnik, nauczyciel akademicki, poseł na Sejm, prezes NIK (ur. 1941)

[madohora]

1994 – Ofiary wypadku drogowego w Krzeczowie koło Rabki:
Marian Korczak, polski polityk, poseł na Sejm RP (ur. 1930)
Halina Licnerska, polska polityk, poseł na Sejm RP (ur. 1952)
Wanda Sokołowska, polska polityk, poseł na Sejm RP (ur. 1940)
Maria Trzcińska-Fajfrowska, polska lekarka, polityk, poseł na Sejm RP (ur. 1937)

[madohora]

1996 – Wiesław Górnicki, polski pisarz, dziennikarz (ur. 1931)

[madohora]

1997 – Leszek Polessa, polski aktor, reżyser teatralny (ur. 1935)

[madohora]

1999 – Karol Nicze, polski pianista (ur. 1944)

[madohora]

2001 – Zygmunt Albert, polski lekarz, profesor i rektor Akademii Medycznej we Wrocławiu (ur. 1908)

[madohora]

2004 – Przemysław Bystrzycki, polski pisarz, cichociemny (ur. 1923)

[madohora]

2006: Walek Dzedzej, polski muzyk zespołu Walek Dzedzej Pank Bend, bard, poeta (ur. 1953)

[madohora]

2007 Luciana Frassati-Gawrońska, polska działaczka społeczna, kurierka Rządu RP na Uchodźstwie (ur. 1902)

[madohora]

2008 – Adam Śmigielski, polski duchowny katolicki, biskup sosnowiecki (ur. 1933)

[madohora]

2009 Grzegorz Roszko, polski poeta, malarz, muzyk (ur. 1940)

[madohora]

2010 Sławomir Lewandowski, polski aktor (ur. 1949)

[madohora]

2011 Wacław Wieczorek, polski pilot sportowy (ur. 1958)

8.10 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

8 października jest 281. (w latach przestępnych 282.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 84 dni.
Imieniny obchodzą: Artemon, Demetriusz, Ewodia, Ewodiusz, Ginter, Guncerz, Gunter, Gratus, Laurencja, Ludwik, Marcjusz, Marcin, Pelagia, Symeon, Taida i Waleria.
Chorwacja – Święto Niepodległości
Peru – Dzień Marynarki Wojennej (rocznica bitwy pod Angamos)
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1][2] obchodzą: św. Ludwik Bertrand (prezbiter i apostoł Indian)
św. Pelagia z Antiochii (dziewica i męczennica)
św. Taida (pustelnica)
św. Waleria z Honnecourt (dziewica)

8.10 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1414 – Zawarto polsko-krzyżacki rozejm pod Brodnicą.

[madohora]

1656 – Potop szwedzki: zwycięstwo wojsk polsko-litewskich w bitwie pod Prostkami.

[madohora]

1660 – Wojna polsko-rosyjska: nierozstrzygnięta bitwa nad Basią.

[madohora]

1672 – Wojna polsko-turecka: zwycięstwo hetmana Jana Sobieskiego w bitwie pod Niemirowem.

[madohora]

1715 – Konfederacja tarnogrodzka: zwycięstwo wojsk polskich nad saskimi w bitwie pod Radogoszczą.

[madohora]

1901 – Sopot uzyskał prawa miejskie.

[madohora]

1934 – 10 osób zginęło, a kilkanaście zostało rannych w wyniku zderzenia pociągów pod Krakowem.

[madohora]

1939:
Adolf Hitler podpisał w Berlinie dekret o włączeniu do III Rzeszy polskich ziem zachodnich i północnych.
Hitlerowcy utworzyli getto w Piotrkowie Trybunalskim.

[madohora]

1943 – Członkowie złożonego z Żydow „Sonderkommando 1005”, sformowanego w celu zatarcia śladów zbrodni niemieckich, wydobyli zwłoki zamordowanych 2 lata wcześniej profesorów lwowskich i zawieźli je na stos, gdzie następnego dnia zostały spalone.

[madohora]

1944 – W nocy z 7/8 października oddział AK przeprowadził nieudaną akcję rozbicia więzienia NKWD na rzeszowskim zamku w celu uwolnienia 400 AK-owców.

[madohora]

1966 – Kazimierz Deyna zadebiutował w barwach ŁKS Łódź w wówczas najwyższej I lidze piłkarskiej.

[madohora]

1968:
Wprowadzono zmiany do ustawy o szkolnictwie wyższym.
Założono klub sportowy AZS Koszalin

[madohora]

1976 – Oddano do użytku trasę Warszawa-Katowice (tzw. gierkówkę).

[madohora]

1979 – W Muzeum Narodowym w Krakowie otwarto wystawę Polaków Portret Własny.

[madohora]

1982 – Sejm uchwalił ustawę o związkach zawodowych, tym samym formalnie delegalizując „Solidarność”.

[madohora]

2000 – Odbyły się wybory prezydenckie, w których zwycięstwo w I turze odniósł urzędujący prezydent Aleksander Kwaśniewski.

[madohora]

2004 – Premiera filmu Pręgi.

[madohora]

2010 – Rozpoczęto budowę Portu lotniczego Modlin.

08.10 Wydarzenie ze świata

[madohora]

314 (lub 316) – Konstantyn I Wielki pokonał Licyniusza w bitwie pod Kybalis.

[madohora]

451 – Rozpoczęła się pierwsza sesja obrad Soboru chalcedońskiego.

[madohora]

1052 – Erhard z Ratyzbony został ogłoszony świętym przez papieża Leona IX.

[madohora]

1075 – Dymitr Zwonimir został koronowany na króla Chorwacji.

[madohora]

1110 – Zwycięstwo wojsk polskich w bitwie nad Trutiną w trakcie wyprawy Bolesława Krzywoustego do Czech.

[madohora]

1480 – Wielki książę moskiewski Iwan III odparł tatarską Wielką Ordę podczas próby przekroczenia przez nią rzeki Ugra.

[madohora]

1517 – Król Francji Franciszek I założył miasto portowe Hawr.

[madohora]

1573 – Wojna osiemdziesięcioletnia: po otwarciu przez obrońców śluz i zastąpieniu terenów podmiejskich, armia hiszpańska zakończyła nieudane oblężenie Alkmaaru.

[madohora]

1582 – Ze względu na reformę kalendarza gregoriańskiego tego dnia nie było w Italii, Hiszpanii, Portugalii i Polsce.

[madohora]

1600 – San Marino przyjęło konstytucję.

[madohora]

1619 – Wojna trzydziestoletnia: w Monachium został podpisany traktat na mocy którego książę Bawarii Maksymilian I oddał wojska Ligi Katolickiej do dyspozycji cesarza Ferdynanda II.

[madohora]

1652 – I wojna angielsko-holenderska: zwycięstwo floty angielskiej w bitwie morskiej pod Kentish Knock.

[madohora]

1777 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: zakończyła się bitwa pod Saratogą.

[madohora]

1798 – Wyprawa Napoleona do Egiptu: zwycięstwo wojsk francuskich w bitwie pod Al-Lahun.

[madohora]

1801 – W Paryżu został podpisany układ pokojowy pomiędzy Francją a Rosją

[madohora]

1804 – Jean-Jacques Dessalines został koronowany na cesarza Haiti (jako Jakub I).

[madohora]

1805 – III koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk francuskich nad austriackimi w bitwie pod Wertingen.

[madohora]

1808 – Klemens Lothar von Metternich został ministrem spraw zagranicznych Austrii.

[madohora]

1813 – W austriackim Ried podpisano porozumienie na mocy którego Bawaria opuściła Związek Reński i przystąpiła do VI koalicji antyfrancuskiej.

[madohora]

1814 – Została utworzona argentyńska prowincja Salta.

[madohora]

1821 – Został ustanowiony Order Słońca Peru.

[madohora]

1822 – W wyniku erupcji wulkanu Galunggung na Jawie zginęło 4011 osób.

[madohora]

1843 – W porozumienu z Humenczai, będącym uzupełnieniem traktatu nankińskiego kończącego I wojnę opiumową, Chiny zobowiązały się stosować wobec Wielkiej Brytanii klauzulę największego uprzywilejowania.

[madohora]

1856 – Władze chińskie zatrzymały w Kantonie pod zarzutem piractwa i przemytu opium brytyjski okręt Arrow, co uznane zostało za casus belli II wojny opiumowej.

[madohora]

1862 – Wojna secesyjna: bitwa pod Perryville.

[madohora]

1871:
Ogień przeniesiony przez silny wiatr z płonącego lasu strawił zupełnie miasto Peshtigo w stanie Wisconsin i wiele sąsiednich miejscowości. Zginęło od 1200 do 2500 osób.
Wybuchł wielki pożar w Chicago.

[madohora]

1879 – Wojna o saletrę: flota chilijska pokonała peruwiańską w bitwie pod Angamos.

[madohora]

1887:
Amerykański astronom Christian Peters odkrył planetoidę Anahita.
Harry Atkinson został po raz czwarty premierem Nowej Zelandii

[madohora]

1892 – Zwodowano francuski krążownik pancerny Latouche-Tréville.

[madohora]

1906 – Niemiecki astronom August Kopff odkrył planetoidę Veronika.

[madohora]

1912 – Czarnogóra wypowiedziała wojnę Turcji; początek I wojny bałkańskiej.

[madohora]

1914:
Premiera filmu niemego Hello, Mabel.
Uruchomiono pierwszą linię tramwajową w Quito.

[madohora]

1918 – I wojna światowa: rozpoczęła się bitwa pod Cambrai.

[madohora]

1920 – Utworzono Bucharską Ludową Republikę Radziecką.

[madohora]

1922:
Odbyły się pierwsze wybory do łotewskiego Sejmu (7-8 października).
Otwarto stadion Rose Bowl w kalifornijskiej Pasadenie.

[madohora]

1929 – Założono kubańskie linie lotnicze Cubana de Aviación.

[madohora]

1932 – Utworzono Indyjskie Siły Powietrzne.

[madohora]

1933:
Diego Martínez Barrio został premierem Drugiej Republiki Hiszpańskiej.
W Belgii powstał Flamandzki Związek Narodowy (VNV)

[madohora]

1939 – Dokonano oblotu brytyjskiego samolotu łącznikowego i treningowego Percival P-14 Proctor.

[madohora]

1975 – W Warszawie podpisano układ PRL-RFN zezwalający członkom mniejszości niemieckiej na emigrację w zamian za zapewnienie przez Bonn świadczeń emerytalnych polskim przymusowym robotnikom w III Rzeszy.

[madohora]

1941 – Hitlerowcy rozpoczęli masakrę 16 tys. Żydów z getta w Witebsku na Białorusi.

[madohora]

1942:
Bitwa o Atlantyk: niemiecki okręt podwodny U-179 zatopił brytyjski statek City of Athens i tego samego dnia został zaatakowany i zatopiony wraz z 61-osobową załogą przez brytyjski niszczyciel HMS Active, który wcześniej podjął rozbitków z City of Athens.
Około 600 Żydów zostało zamordowanych podczas likwidacji getta w Demidówce na Ukrainie.

[madohora]

1943:
Front zachodni: zostało wyzwolone pierwsze francuskie miasto – Ajaccio na Korsyce.
U wybrzeży Grenlandii zatonął po storpedowaniu przez niemiecki okręt podwodny niszczyciel ORP Orkan; zginęło 178 członków załogi.

[madohora]

1945 – Prezydent Harry Truman poinformował o udostępnieniu know-how dotyczącego broni jądrowej Wielkiej Brytanii i Kanadzie.

[madohora]

1952 – W zderzeniu pociągów na dworcu Harrow and Wealdstone w Londynie zginęło 112 osób.

[madohora]

1958 – W klinice Karolinska Sjukhuset w Sztokholmie wszczepiono pierwszy rozrusznik serca.

[madohora]

1960 – Zwodowano atomowy okręt podwodny USS Scamp.

[madohora]

1962 – Algieria została członkiem ONZ.

[madohora]

1967 – Boliwijscy żołnierze zranili i aresztowali rewolucjonistę Che Guevarę; następnego dnia został rozstrzelany.

[madohora]

1968 – W meksykańskim mieście Puebla otwarto Stadion Cuauhtémoc.

[madohora]

1977 – W Hobart na Tasmanii oddano do użytku odbudowany Most Tasmana, zburzony po katastrofie statku 5 stycznia 1975 roku.

[madohora]

1982 – Olof Palme został po raz drugi premierem Szwecji.

[madohora]

1985
Palestyńscy terroryści zamordowali na uprowadzonym włoskim statku MS Achille Lauro amerykańskiego inwalidę żydowskiego pochodzenia Leona Klinghoffera.
Został przedstawiony tzw. Plan Bakera mający przeciwdziałać rosnącemu zadłużeniu państw rozwijających się.

[madohora]

1990 – 17 Palestyńczyków zginęło, a ponad 100 zostało rannych w starciach z izraelską policją na Wzgórzu Świątynnym w Jerozolimie.

[madohora]

1991:
Milan Kučan został pierwszym prezydentem Słowenii.
Parlament Chorwacji zerwał wszystkie konstytucyjne powiązania z Jugosławią.

[madohora]

1992 – Amerykańska sonda Pioneer Venus 1 uległa zniszczeniu w atmosferze Wenus.

[madohora]

1996 – Prezydent Autonomii Palestyńskiej Jaser Arafat przybył z pierwszą oficjalną wizytą do Izraela.

[madohora]

1997:
Kim Dzong Il został sekretarzem generalnym Partii Pracy Korei.
USA uznały Tamilskie Tygrysy i baskijską ETA za organizacje terrorystyczne.

[madohora]

2001:
118 osób zginęło, a 4 na ziemi zostały ranne po zderzeniu krótko po starcie należącego do skandynawskich linii SAS samolotu MD-82 z awionetką.
Arnold Rüütel został prezydentem Estonii.
Girma Woldegiorgis został prezydentem Etiopii.
Prezydent USA George W. Bush wydał zarządzenie o powołaniu Departamentu Bezpieczeństwa Krajowego Stanów Zjednoczonych (DHS).
W zestrzelonym nad wąwozem Kodori w Abchazji helikopterem ONZ-owskiej misji obserwacyjnej UNOMIG zginęło wszystkie 9 osób na pokładzie.

[madohora]

2005:
Otwarto odbudowany Most Wolności nad Dunajem w Nowym Sadzie (Serbia), zniszczony w czasie nalotów NATO w 1999 roku.
W pakistańskim Kaszmirze miało miejsce trzęsienie ziemi o sile 7,6 stopnia w skali Richtera, które pochłonęło dziesiątki tysięcy ofiar.

[madohora]

2007:
Pod Oslo otwarto Port lotniczy Moss-Rygge.
W odległości 200 metrów od polskiej ambasady w Bagdadzie wybuchł samochód-pułapka, zabijając 2 osoby.

[madohora]

2008:
18 osób zginęło, a jedna została ranna w katastrofie samolotu pasażerskiego DHC-6 Twin Otter w Nepalu.
Kryzys polityczny na Ukrainie: prezydent Wiktor Juszczenko rozwiązał Radę Najwyższą i rozpisał przedterminowe wybory.
Mohamed Nasheed wygrał pierwsze demokratyczne wybory prezydenckie na Malediwach.

[madohora]

2009:
Co najmniej 17 osób zginęło, a 76 zostało rannych w samobójczym zamachu bombowym koło ambasady indyjskiej w Kabulu.
Kongres Stanów Zjednoczonych nadał pośmiertnie gen. Kazimierzowi Pułaskiemu jako siódmej osobie w historii tytuł Honorowego Obywatela Stanów Zjednoczonych.

08.10 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1834 – Bronisław Antoni Szwarce, polski działacz niepodległościowy, członek Komitetu Centralnego Narodowego (zm. 1904)

[madohora]

1840 – Bernard Ludwik Beaulieu, francuski misjonarz, męczennik, święty katolicki (zm. 1866)

[madohora]

1897: Franciszek Jop, polski duchowny katolicki, biskup opolski (zm. 1976)

[madohora]

1909 – Piotr Jaroszewicz, polski generał, polityk, wicepremier, minister górnictwa, premier PRL (zm. 1992)

[madohora]

1917 Mieczysław Sawicki, polski dowódca wojskowy, generał brygady WP, działacz środowisk kombatanckich (zm. 2008)

[madohora]

1920 Leszek Ostrowski, polski aktor (zm. 1981)

[madohora]

1922 Stefania Woytowicz, polska śpiewaczka operowa (sopran) (zm. 2005)

[madohora]

1923 – Jan Adamski, polski aktor, pisarz (zm. 2010)

[madohora]

1926:
Tadeusz Grabowski, polski pisarz (zm. 2012)
Maria Kalota-Szymańska, polska poetka, krytyk literacki (zm. 2011)
Krzysztof Skubiszewski, polski prawnik, polityk, dyplomata, minister spraw zagranicznych (zm. 2010)

[madohora]

1931
Maria Broniewska, polska aktorka
Elżbieta Kilarska, polska aktorka

[madohora]

1932: Wacław Gapiński, polski duchowny katolicki, kapłan diecezji płockiej (zm. 2010)

[madohora]

1933 Halina Winiarska, polska aktorka

[madohora]

1935 – Sławomir Kryska, polski pisarz

[madohora]

1937 – Wojciech Ziętarski, polski aktor, reżyser teatralny (zm. 1996)

[madohora]

1938: Edward Hyra, polski dowódca wojskowy, generał brygady WP (zm. 2009)

[madohora]

1941 Krzysztof Misiurkiewicz, polski aktor (zm. 2010)

[madohora]

1943 Bronisław Cieślak, polski dziennikarz, aktor, polityk, poseł na Sejm RP

[madohora]

1945 – Ewa Lipska, polska poetka

[madohora]

1947 – Marek Toczek, polski dowódca wojskowy, wiceadmirał

[madohora]

1948: Tadeusz Drzewiecki, polski aktor

[madohora]

1952:
Ryszard Chlebuś, polski aktor
Piotr Kownacki, polski prawnik, urzędnik państwowy

[madohora]

1954 Waldemar Wołk-Karaczewski, polski tancerz, pedagog

[madohora]

1955:
Andrzej Bączkowski, polski prawnik, polityk, minister pracy i polityki socjalnej (zm. 1996)
Jarosław Modzelewski, polski malarz, rysownik, pedagog

[madohora]

1957 Zbigniew Siemiątkowski, polski polityk, minister spraw wewnętrznych

[madohora]

1965 Andrzej Wroński, polski zapaśnik

[madohora]

1971:
Rafał Kosik, polski pisarz fantastyki naukowej
Dariusz Pick, polski aktor

[madohora]

1974 Łukasz Witt-Michałowski, polski aktor, reżyser teatralny

[madohora]

1978 – Piotr Chęciński, polski dziennikarz

[madohora]

1980: Przemysław Kulig, polski piłkarz

08.10 Zmarli Polacy

[madohora]

1473 – Jan Gruszczyński, polski duchowny katolicki, arcybiskup gnieźnieński, prymas Polski (ur. 1405)

[madohora]

1766 – Franciszek Bieliński, polski polityk, marszałek nadworny koronny, wojewoda chełmiński, marszałek wielki koronny (ur. 1683)

[madohora]

1869 – Zofia Węgierska, polska felietonistka, pisarka (ur. 1822)

[madohora]

1910 – Maria Konopnicka, polska pisarka (ur. 1842)

[madohora]

1911 – Jan Gajda, polski poeta, malarz, działacz społeczny (ur. 1827)

[madohora]

1919 – Leandro Marconi, polski architekt (ur. 1834)

[madohora]

1929 – Jacek Malczewski, polski malarz (ur. 1854)

[madohora]

1933 – Teodor Sobański, polski działacz gospodarczy, polityk (ur. 1877)

[madohora]

1943:
Stanisław Hryniewiecki, polski komandor porucznik (ur. 1896)
Maria Malanowicz-Niedzielska, polska aktorka (ur. 1899)

[madohora]

1966 Stanisław Jarocki, polski scenograf (ur. 1887)

[madohora]

1974 – Marian Falski, polski pedagog, działacz oświatowy, autor Elementarza (ur. 1881)

[madohora]

1975 – Witold Lisowski, polski aktor (zm. 1919)

[madohora]

1979: Helena Bystrzanowska, polska aktorka (ur. 1910)

[madohora]

1985 – Kazimierz Sławiński, polski pisarz (ur. 1914)

[madohora]

1989 – Emanuel Rostworowski, polski historyk, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego (ur. 1923)

[madohora]

1990 – Tadeusz Kudliński, polski pisarz (ur. 1898)

[madohora]

1991 – Edward Skórzewski, polski reżyser filmowy (ur. 1930)

[madohora]

1992
Janusz Deryng, polski architekt (ur.?)
Antoni Żukowski, polski aktor (ur. 1912)

[madohora]

1993 – Piotr Zaremba, polski urbanista, polityk, prezydent Szczecina (ur. 1910)

[madohora]

1997 – Henryk Bista, polski aktor (ur. 1934)

[madohora]

2000 – Olga Siemaszko, polska graficzka, ilustratorka (ur. 1914)

[madohora]

2005 – Andrzej Jakóbiec, polski trębacz jazzowy (ur. 1943)

[madohora]

2007:
Urszula Hałacińska, polska aktorka (ur. 1928)
Zdzisław Peszkowski, polski duchowny katolicki, kapelan Rodzin Katyńskich (ur. 1918)
Andrzej Zagórski, polski historyk, żołnierz AK (ur. 1926)

[madohora]

2008 – Jan Różewicz, polski reżyser teatralny, pisarz (ur. 1953)

[madohora]

2011 – Jerzy Rzewuski, polski dziennikarz muzyczny (ur. 1948)

9.10 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

9 października jest 282. (w latach przestępnych 283.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 83 dni.
Imieniny obchodzą: Aaron, Abraham, Arnold, Atanazja, Bogodar, Bogudar, Bożdar, Bożydar, Dionizy, Dionizjusz, Ginter, Guncerz, Gunter, Jan, Ludwik, Piotr, Przedpełk, Sara, Sybilla i Wincenty.
Azerbejdżan – Święto Armii i Marynarki Wojennej
Uganda – Święto Niepodległości
Międzynarodowe – Światowy Dzień Poczty obchodzony w rocznicę założenia Powszechnego Związku Pocztowego (UPU) w 1874 roku (ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ)[1]
Polska Dzień Znaczka Pocztowego (od 1956 w rocznicę podpisania konwencji pocztowej w Bernie w 1874)[2]
Rozpoczyna się Tydzień Pisania Listów (do 15 października)

Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[3][4] obchodzą: św. Cyryl Bertram i siedmiu towarzyszy (męczennicy)
św. Dionizy i towarzysze (w Polsce 10 października)
św. Gislen
św. Jan z Bridlington
bł. Jan Henryk Newman (filipin i kardynał)
bł. Kacper Vaz, bł. Maria Vaz i bł. Jan Roman (męczennicy)
bł. Wincenty Kadłubek (biskup)

09.10 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1292 – Podpisano ugodę na mocy której Władysław Łokietek wraz z bratem Kazimierzem II Łęczyckim zostali zmuszeni zrzeczenia się pretensji do Małopolski i złożenia hołdu lennego czeskiemu władcy Wacławowi II, w zamian za co mogli pozostać przy swych dzierżawach kujawskich.

[madohora]

1479 – Na zamku w Nowym Mieście Korczynie wielki mistrz krzyżacki Martin Truchsess von Wetzhausen złożył hołd lenny królowi Kazimierzowi IV Jagiellończykowi.

[madohora]

1550 – Na wieży wrocławskiego ratusza umieszczono zegar z pozytywką.

[madohora]

1621 – Zawarto polsko-turecki pokój pod Chocimiem.

[madohora]

1626 – Zwycięstwo wojsk polskich nad Tatarami w bitwie pod Białą Cerkwią.

[madohora]

1633 – Uruchomiono Fontannę Neptuna w Gdańsku.

[madohora]

1672 – Wojna polsko-turecka: zwycięstwo hetmana Jana Sobieskiego w bitwie pod Komarnem.

[madohora]

1831 – Powstanie listopadowe: skapitulowała twierdza Modlin.

[madohora]

1919 – Wojna polsko-bolszewicka: rozpoczęły się rokowania pokojowe w Mikaszewiczach.

[madohora]

1920 – Bunt Żeligowskiego: wojsko polskie zajęło dotychczas litewskie Wilno i okolice.

[madohora]

1939:
Ukazał się ostatni numer wydawanego nieprzerwanie przez 118 lat Kurjera Warszawskiego.
W Dobrczu pod Bydgoszczą hitlerowcy rozstrzelali ok. 800 osób.

[madohora]

1943 – 163 amerykańskie bombowce zbombardowały porty w Gdańsku i Gdyni.

[madohora]

1944 – Heinrich Himmler wydał rozkaz całkowitego zburzenia Warszawy.

[madohora]

1948 – Tadeusz Bejt, kurier i organizator przerzutów z kraju na Zachód osób ściganych przez służby bezpieczeństwa i rodzin pozostających za granicą oficerów 2. Korpusu gen. Władysława Andersa, został porwany ze swego mieszkania w Berlinie, przewieziony do Warszawy i osadzony w więzieniu mokotowskim.

[madohora]

1962:
34 osoby zginęły, a 67 zostało rannych w wyniku zderzenia dwóch pociągów pośpiesznych pod Piotrkowem Trybunalskim.
W trakcie defilady wojsk Układu Warszawskiego w Szczecinie polski czołg rozjechał 7 dzieci i zranił innych 21 osób.

[madohora]

1966 – Odsłonięto Pomnik Obrońców Wybrzeża na Westerplatte.

[madohora]

1980 – Czesław Miłosz został laureatem literackiej Nagrody Nobla.

[madohora]

1989 – Premiera filmu Kornblumenblau.

[madohora]

2005 – Odbyła się I tura wyborów prezydenckich. Do II tury (23 października) przeszli Donald Tusk (36,33%) i Lech Kaczyński (33,10%).

[madohora]

2007 – Na antenie TVP Info ukazało się premierowe wydanie programu informacyjno-publicystycznego Minęła dwudziesta.

[madohora]

2011 – Rządząca Platforma Obywatelska wygrała wybory do Sejmu i Senatu.

09.10 Wydarzenia ze świata

[madohora]

43 p.n.e. – Wódz rzymski Lucjusz Munatius Plancus założył Lugdunum (dzisiejszy Lyon)

[madohora]

768 – Karloman i Karol Wielki zostali koronowani na królów frankijskich.

[madohora]

1000 – Leif Eriksson dobił do brzegów Winlandii i jako pierwszy znany Europejczyk postawił stopę na ziemi kanadyjskiej.

[madohora]

1238 – Rekonkwista: król Aragonii Jakub I wyzwolił Walencję spod panowania arabskiego i założył Królestwo Walencji.

[madohora]

1264 – Rekonkwista: król Kastylii-Leónu Alfons X wyzwolił Jerez de la Frontera.

[madohora]

1446 – W Korei opublikowano alfabet Hangyl.

[madohora]

1514 – Król Francji Ludwik XII poślubił Marię Tudor.

[madohora]

1531 – Wybuchła II wojna kappelska między katolickimi i protestanckimi kantonami Szwajcarii.

[madohora]

1556 – Założono wenezuelskie miasto Mérida.

[madohora]

1582 – Ze względu na reformę kalendarza gregoriańskiego tego dnia nie było w Italii, Hiszpanii, Portugalii i Polsce.

[madohora]

1600 – Irlandzka wojna dziewięcioletnia: nierozstrzygnięta bitwa pod Moyry Pass.

[madohora]

1604 – Została zaobserwowana supernowa SN 1604 (Gwiazda Keplera).

[madohora]

1610 – Wojna polsko-rosyjska: polskie chorągwie pod dowództwem hetmana Stanisława Żółkiewski wkroczyły na Kreml moskiewski.

[madohora]

1635 – Władze Salem w kolonii Massachusetts skazały na banicję pastora Rogera Williamsa, reformatora religijnego, poźniejszego założyciela Providence i obrońcę Indian.

[madohora]

1651 – Parlament angielski uchwalił Akt Nawigacyjny.

[madohora]

1683 – Król Jan III Sobieski pokonał Turków w II bitwie pod Parkanami.

[madohora]

1695 – Wojna Turcji ze Świętą Ligą: wojska rosyjskie zakończyły nieudane oblężenie tureckiej twierdzy Azak.

[madohora]

1701 – Założono Yale University.

[madohora]

1708 – III wojna północna: pierwsze w historii zwyciestwo wojsk rosyjskich nad szwedzkimi w otwartej bitwie pod Leśną.

[madohora]

1717 – Władze burbońskie zlikwidowały uniwersytet w Lleidzie.

[madohora]

1760 – Wojna siedmioletnia: wojska rosyjsko-austriackie zdobyły i spaliły Berlin.

[madohora]

1771 – Holenderski żaglowiec Vrouw Maria zatonął u wybrzeży Finlandii.

[madohora]

1776 – Franciszkanin Francisco Palóu założył klasztor Mission San Francisco de Asís, który stał się podwaliną dzisiejszego San Francisco w Kalifornii.

[madohora]

1799 – Zatonął brytyjski żaglowiec HMS Lutine z 240 osobami na pokładzie, przewożący złoto wartości 1 200 000 funtów.

[madohora]

1803 – W wyniku powodzi wywołanej sztormem na Maderze zginęło 600-1000 osób.

[madohora]

1804 – Założono Hobart na Tasmanii.

[madohora]

1806 – Prusy wypowiedziały wojnę Francji.

[madohora]

1817:
W egipskiej Dolinie Królów odkryto grobowiec KV21.
Założono uniwersytet w Gandawie.

[madohora]

1824 – W Kostaryce zniesiono niewolnictwo.

[madohora]

1829 – Niemiec Friedrich Parrot i Ormianin Chaczatur Abowian dokonali pierwszego wejścia na Ararat.

[madohora]

1831 – Pierwszy prezydent niepodległej Grecji Joanis Kapodistrias zginął w zamachu w Nauplionie.

[madohora]

1861 – Wojna secesyjna; zwycięstwo wojsk Unii w bitwie o wyspę Santa Rosa.

[madohora]

1864 – Wojna secesyjna; zwycięstwo wojsk Unii w bitwie pod Tom’s Brook.

[madohora]

1874 – W szwajcarskim Bernie założono Powszechny Związek Pocztowy.

[madohora]

1888 – W Waszyngtonie odsłonięto Pomnik Waszyngtona.

[madohora]

1890 – Francuski inżynier i wynalazca Clément Ader odbył 50-metrowy, niekierowany lot samolotem o napędzie parowym.

[madohora]

1913 – Na Atlantyku zatonął w wyniku pożaru płynący do Nowego Jorku brytyjski statek pasażerski SS Volturno; zginęło 136 osób, uratowano 521.

[madohora]

1915 – I wojna światowa: zajęcie Belgradu przez Niemców.

[madohora]

1924 – W Chicago otwarto stadion Soldier Field.

[madohora]

1934 – W Marsylii w zamachu dokonanym przez chorwackich nacjonalistów zginęli: król Jugosławii Aleksander I i francuski minister spraw zagranicznych Louis Barthou.

[madohora]

1941:
Naczelny Wódz gen. Władysław Sikorski przemianował 4. Kadrową Brygadę Strzelców na 1. Samodzielną Brygadę Spadochronową.
W wyniku zamachu stanu obalono prezydenta Panamy Arnulfo Ariasa Madrida. Nowym prezydentem został Ricardo Adolfo de la Guardia Arango.

[madohora]

1942 – Wiedeń został sklasyfikowany jako wolny od Żydów (Judenfrei).

[madohora]

1943 – Wojna na Pacyfiku: zwycięstwo wojsk amerykańsko-nowozelandzkich w bitwie o wyspę Vella Lavella (Wyspy Salomona).

[madohora]

1945:
Kijūrō Shidehara został premierem Japonii.
W Wenezueli zniesiono zakaz działalności Partii Komunistycznej.

[madohora]

1949 – Otwarto Stadion Partizana w Belgradzie.

[madohora]

1952 – Premiera filmu Piętno śmierci w reżyserii Akiry Kurosawy.

[madohora]

1962 – Uganda uzyskała niepodległość (od Wielkiej Brytanii).

[madohora]

1963 – W wyniku przerwania zapory Vajont we włoskich Alpach zginęło ok. 2 tys. osób.

[madohora]

1967 – Argentyński rewolucjonista Ernesto „Che” Guevara został rozstrzelany przez boliwijskich żołnierzy.

[madohora]

1970 – Kambodża została proklamowana Republiką Khmerską.

[madohora]

1973 – Elvis Presley po 6,5 roku małżeństwa rozwiódł się z Priscillą.

[madohora]

1975 – Radziecki naukowiec i dysydent Andriej Sacharow otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla.

[madohora]

1977:
Papież Paweł VI kanonizował maronickiego zakonnika ojca Charbela Makhloufa.
Rozpoczęła się załogowa misja kosmiczna Sojuz 25.

[madohora]

1981 – We Francji zniesiono karę śmierci.

[madohora]

1982 – Palestyńscy terroryści otworzyli ogień do Żydów modlących się w rzymskiej Wielkiej Synagodze; zginęła 1 osoba, 34 zostały ranne.

[madohora]

1983 – Kilka minut przed przyjazdem prezydenta Korei Południowej Chun Doo-hwana, wybuch bomby podłożonej przez północnokoreańskich agentów zniszczył Muzeum Męczenników w stolicy Birmy Rangunie. Zginęło 4 Birmańczyków i 17 członków delegacji koreańskiej (w tym 4 ministrów), a 46 osób zostało rannych.

[madohora]

1985 – Palestyńscy porywacze włoskiego liniowca MS Achille Lauro poddali się władzom egipskim w Port Said, w zamian za gwarancję swobodnego opuszczenia kraju.

[madohora]

1986:
W Londynie odbyła się premiera musicalu Upiór w operze.
Wystartowała amerykańska sieć telewizyjna Fox.

[madohora]

1992:
Premiera filmu 1492. Wyprawa do raju.
W stanie Nowy Jork spadł meteoryt Peekskill.

[madohora]

1999 – Odbył się ostatni lot samolotu rozpoznawczego Lockheed SR-71 Blackbird.

[madohora]

2001 – Otwarto Most nad Kanałem Sueskim.

[madohora]

2004:
Hamid Karzaj wygrał pierwsze demokratyczne wybory prezydenckie w Afganistanie.
Królowa Elżbieta II dokonała otwarcia nowej siedziby szkockiego parlamentu.

[madohora]

2006:
Korea Północna przeprowadziła pierwszą próbną eksplozję nuklearną.
Toomas Hendrik Ilves został prezydentem Estonii.

[madohora]

2008:
Czarnogóra i Macedonia uznały niepodległość Kosowa.
Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu oddalił w całości roszczenia majątkowe Powiernictwa Pruskiego wobec Polski.

[madohora]

2009:
11 jordańskich i urugwajskich żołnierzy sił pokojowych MINUSTAH zginęło w katastrofie lotniczej na Haiti.
2 polskich żołnierzy zginęło, a 4 zostało rannych gdy ich pojazd wjechał na przydrożną minę w afgańskiej prowincji Wardak.
Co najmniej 52 osoby zginęły, a ponad 100 zostało rannych w wyniku wybuchu samochodu-pułapki w pakistańskim Peszawarze.
Prezydent USA Barack Obama otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla.
W chmurze pyłu powstałej po celowym rozbiciu fragmentu amerykańskiej sondy LCROSS na Księżycu odkryto wodę.

[madohora]

2011:
Niemiecki kolarz Tony Martin wygrał 1. edycję wieloetapowego wyścigu Dookoła Pekinu.
W rumuńskim mieście Kluż-Napoka otwarto stadion Cluj Arena.

09.10 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1815 – Jan Kanty Andrusikiewicz, polski pedagog, organista, przywódca powstania chochołowskiego (zm. 1850)

[madohora]

1824 – Włodzimierz Wolski, polski pisarz, tłumacz (zm. 1882)

[madohora]

1826 – Maksymilian Nowicki, polski zoolog, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, twórca Towarzystwa Tatrzańskiego (zm. 1890)

[madohora]

1846 – Maksymilian Gierymski, polski malarz (zm. 1874)

[madohora]

1896 – Antoni Cwojdziński, polski pisarz, reżyser teatralny (zm. 1972)

[madohora]

1900: Kazimierz Przybyłowski, polski prawnik, profesor Uniwersytetu Lwowskiego i Uniwersytetu Jagiellońskiego (zm. 1987)

[madohora]

1901 – Irena Byrska, polska aktorka, reżyserka teatralna, pedagog (zm. 1997)

[madohora]

1902 – Jerzy Kreczmar, polski reżyser teatralny, aktor (zm. 1985)

[madohora]

1904:
Janina Romanówna, polska aktorka, pedagog (zm. 1991)
Kazimierz Truchanowski, polski pisarz, tłumacz (zm. 1994)

[madohora]

1907: Jadwiga Domańska, polska aktorka, reżyser teatralna (zm. 1996)

[madohora]

1919 Krystyna Wańkowicz, polska sanitariuszka, żołnierz AK, uczestnik powstania warszawskiego (zm. 1944)

[madohora]

1921 Tadeusz Różewicz, polski poeta, prozaik, dramaturg, scenarzysta

[madohora]

1923 – Stefan de Julien, polski żołnierz AK, podporucznik, uczestnik powstania warszawskiego (zm. 1944)

[madohora]

1924
Kazimierz Błahij, polski dziennikarz, pisarz, publicysta (zm. 1990)
Regina Smendzianka, polska pianistka (zm. 2011)

[madohora]

1929 Teresa Szmigielówna, polska aktorka

[madohora]

1932 – Józef Konieczny, polski aktor (zm. 2007)

[madohora]

1936 Agnieszka Osiecka, polska poetka, autorka tekstów piosenek (zm. 1997)

[madohora]

1941: Maria Romanowska, polska działaczka opozycji antykomunistycznej (zm. 2007)

[madohora]

1949:
Czesław Bilski, polski tancerz, choreograf (zm. 1993)
Elżbieta Katolik, polska lekkoatletka, biegaczka (zm. 1983)
Wojciech Morawski, polski perkusista zespołu Perfect
Magda Umer, polska piosenkarka, reżyser teatralna i estradowa

[madohora]

1950: Krzysztof Stroiński, polski aktor

[madohora]

1951 – Ryszard Rynkowski, polski piosenkarz, kompozytor

[madohora]

1953 Stanisław Zybowski, polski gitarzysta zespołu Budka Suflera (zm. 2001)

[madohora]

1955:
Jerzy Ciechanowicz, polski pisarz, publicysta, historyk, archeolog, podróżnik, tłumacz (zm. 1999)
Krzysztof Sujka, polski kolarz szosowy
Andrzej Szczytko, polski aktor
Piotr Uszok, polski samorządowiec, prezydent Katowic

[madohora]

1964 Bogusław Ziętek, polski działacz związkowy, polityk

[madohora]

1972 – Elżbieta Cherezińska, polska pisarka, teatrolog

[madohora]

1979: Bartosz Łęczycki, polski harmonijkarz

[madohora]

1980 – Filip Bobek, polski aktor

[madohora]

1981 – Rafał Murawski, polski piłkarz

21.10 Zmarli Polacy

[madohora]

1771 – Jan Klemens Branicki, miecznik wielki koronny, hetman polny koronny, hetman wielki koronny, wojewoda krakowski (ur. 1689)

09.10 Zmarl Polacy

[madohora]

1820 – Barbara Mickiewicz, matka Adama Mickiewicza (ur.?)

[madohora]

1867 – Ignacy Feliks Dobrzyński, polski pianista, kompozytor (ur. 1807)

[madohora]

1908 – Józef Montwiłł-Mirecki, polski działacz socjalistyczny, przywódca Organizacji Bojowej PPS (ur. 1879)

[madohora]

1916 – Bronisław Gustawicz, polski krajoznawca, taternik, przyrodnik, członek Komisji Fizjograficznej i Antropologicznej Akademii Umiejętności (ur. 1852)

[madohora]

1950 Stanisław Szeptycki, hrabia, polski dowódca wojskowy, polityk, minister spraw wojskowych, szef Sztabu Generalnego WP, prezes PCK (ur. 1867)

[madohora]

1957 – Herminia Naglerowa, polska pisarka, publicystka (ur. 1890)

[madohora]

1974: Artur Nacht-Samborski, polski malarz, profesor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie (ur. 1898)

[madohora]

1977 – Zdzisław Maklakiewicz, polski aktor (ur. 1927)

[madohora]

1980 – Bronisław Duch, polski dowódca wojskowy, generał, generalny inspektor Sił Zbrojnych (ur. 1896)

[madohora]

1992 – Jędrzej Giertych, polski polityk, dyplomata, publicysta (ur. 1903)

[madohora]

1998 – Ryszard Lindenberg, polski muzyk, twórca programów i filmów muzycznych (ur. 1921)

[madohora]

2005 – Waldemar Wróblewski, polski kompozytor (ur. 1959)

[madohora]

2006:
Cezariusz Chrapkiewicz, polski aktor (ur. 1934)
Marek Grechuta, polski piosenkarz, poeta, kompozytor, malarz (ur. 1945)
Paul Hunter, angielski snookerzysta (ur. 1978)
Renata Kossobudzka, polska aktorka (ur. 1921)

[madohora]

2010 Olgierd Narkiewicz, polski lekarz, anatom, neuroanatom, profesor Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego (ur. 1925)

10.10 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

10 października jest 283. (w latach przestępnych 284.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 82 dni.
Imieniny obchodzą: Adalryk, Alderyk, Daniel, Dionizjusz, Dionizy, Eleuteria, Eleuteriusz, Eleutery, Eulampia, Eulampiusz, Franciszek, Gereon, German, Jan, Kalistrat, Kasjusz, Leon, Leona, Lutomir, Maria, Paulin, Przemysław, Rustyk, Rustyka, Samuel, Tomił, Tomiła i Twardostoj.
Fidżi – Święto Niepodległości
Finlandia – Dzień Fińskiej Literatury
Kenia – Święto Prezydenta Daniela Moi
Korea Północna – Rocznica Utworzenia Partii Robotniczej
Kuba – Dzień I Wojny o Niepodległość[1]
Republika Chińska (Tajwan) – Święto Republiki
Międzynarodowe: Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego[2] (pod patronatem World Federation for Mental Health i Światowej Organizacji Zdrowia)
Europejski Dzień Przeciw Karze Śmierci[3]
Światowy Dzień Drzewa – międzynarodowa[4] i ogólnopolska (Klub Gaja) akcja sadzenia drzew

Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[5][6] obchodzą: św. Cerboniusz (biskup)
św. Daniel Comboni („Ojciec Afrykanów”, kanonizowany przez Jana Pawła II 5 października 2003 roku)
św. Dionizy, biskup, i towarzysze (Kościół katolicki w Polsce)
święci: Kasjusz i Florencjusz, Gereon (męczennicy z Legionu Tebańskiego)
św. Jan z Bridlington (Jan Thwing, Jan Twenge, zakonnik)
św. Jan Leonardi († 1609, prezbiter, kanonizowany przez Piusa XI w 1938 roku razem ze św. Andrzejem Bobolą)
św. Paulin z Yorku († 644, biskup)
bł. Maria Angela Truszkowska

10.10 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1410 – Wielka wojna z zakonem krzyżackim: zwycięstwo wojsk polskich w bitwie pod Koronowem.

[madohora]

1427 – Przasnysz uzyskał prawa miejskie.

[madohora]

1574 – W Krakowie doszło do kilkudniowych starć między katolikami a ewangelikami.

[madohora]

1794 – Insurekcja kościuszkowska: klęska powstańców w bitwie pod Maciejowicami. Ciężko ranny Tadeusz Kościuszko trafił do niewoli.

[madohora]

1906 – Z wyroku sądu polowego stracono 5 robotników, uczestników antyrosyjskiego powstania łódzkiego.

[madohora]

1910 – Otwarto Most Grunwaldzki we Wrocławiu.

[madohora]

1912 – W Inowrocławiu uruchomiono komunikację tramwajową.

[madohora]

1914 – I wojna światowa: klęską wojsk rosyjskich zakończyło się I oblężenie Twierdzy Przemyśl.

[madohora]

1922 – W Katowicach zebrał się na pierwszym posiedzeniu Sejm Śląski.

[madohora]

1936:
W Bydgoszczy uruchomiono komunikację autobusową.
Założono Automobilklub Kielecki.

[madohora]

1937 – Założono Stronnictwo Pracy.

[madohora]

1939:
Przeprowadzono pierwszą masową egzekucję w bydgoskiej „Dolinie Śmierci”.
Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich przekazał Wileńszczyznę Litwie.

[madohora]

1942 – Oddział Gwardii Ludowej rozbił więzienie w Kraśniku i uwolnił kilkudziesięciu więźniów.

[madohora]

1943 – W Legnicy uruchomiono komunikację trolejbusową.

[madohora]

1944 – Zbrodnia w Rudzie Różanieckiej na Podkarpaciu, popełniona przez funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej i polską ludność cywilną na 32 Ukraińcach.

[madohora]

1947:
W Gdańsku stracono 10 skazanych na karę śmierci w II procesie załogi obozu koncentracyjnego Stutthof.
Wszedł do służby pierwszy ze 100 zakupionych przez Polskę ciężkich parowozów towarowych Ty246 produkcji amerykańskiej, potocznie zwanych „trumanami”.

[madohora]

1956:
Kazimierz Kordylewski po raz pierwszy zaobserwował księżyce pyłowe Ziemi.
Zainaugurowano I Międzynarodowy Festiwal Muzyki Współczesnej Warszawska Jesień.

[madohora]

1957 – Premiera filmu Prawdziwy koniec wielkiej wojny.

[madohora]

1968 – Telewizja Polska wyemitowała premierowy odcinek serialu Stawka większa niż życie.

[madohora]

1971 – Reprezentacja Polski w piłce nożnej przegrała z reprezentacją RFN 1–3 w rozegranym w Warszawie meczu eliminacyjnym do piłkarskich mistrzostw Europy.

[madohora]

1977 – Premiera filmu Śmierć prezydenta.

[madohora]

1979 – 34 górników zginęło w wyniku wybuchu pyłu węglowego w Kopalni Węgla Kamiennego Dymitrow w Bytomiu.

[madohora]

1980 – Premiera filmu Ćma.

[madohora]

1990 – Konferencja Episkopatu Polski reaktywowała Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży i Caritas Polska.

[madohora]

1994 – Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie została przyjęta do Światowej Federacji Giełd.

[madohora]

1995 – Na granicy z Ukrainą otwarto drogowe przejście graniczne Zosin-Uściług.

[madohora]

2002 – Sejm RP przyjął ustawę o płacy minimalnej.

[madohora]

2005 – Bundz i śliwowica łącka zostały wpisane na Listę Produktów Tradycyjnych.

[madohora]

2007 – Konflikt w domu zakonnym w Kazimierzu Dolnym: komornik w asyście policji dokonał eksmisji zbuntowanych betanek.

[madohora]

2009 – Prezydent Lech Kaczyński ratyfikował w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej Traktat lizboński.

10.10 Wydarzenia ze świata

[madohora]

680 – Stoczono bitwę pod Karbalą.

[madohora]

1471 – Zwycięstwo wojsk szwedzkich nad wojskami duńskimi w bitwie pod Brunkeberg.

[madohora]

1575 – V wojna religijna we Francji: książę Henri I de Guise pokonał hugenockich najemników w bitwie pod Dormans.

[madohora]

1582 – Ze względu na reformę kalendarza gregoriańskiego tego dnia nie było w Italii, Hiszpanii, Portugalii i Polsce.

[madohora]

1631 – Wojska saksońskie zajęły Pragę.

[madohora]

1683 – W hiszpańskim porcie Kadyks w wyniku pożaru eksplodowała amunicja na niemieckim statku Wapen von Hamburg. Zginęło 64 marynarzy.

[madohora]

1733 – Francja wypowiedziała wojnę Austrii. Rozpoczęła się wojna o sukcesję polską.

[madohora]

1774 – Wojna lorda Dunmore'a: stoczono bitwę pod Point Pleasant między Szaunisami a milicją z Wirginii.

[madohora]

1776 – Maurycy Beniowski został obwołany przez tubylców królem Madagaskaru.

[madohora]

1780 – Na Atlantyku uformował się potężny cyklon tropikalny, który w ciągu następnych dni zabił kilkadziesiąt tysięcy ludzi w rejonie Karaibów.

[madohora]

1806 – IV koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk francuskich nad wojskami pruskimi w bitwie pod Saalfeld.

[madohora]

1845 – W Annapolis powstała Akademia Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych.

[madohora]

1846 – William Lassell odkrył Trytona, jeden z księżyców Neptuna.

[madohora]

1868 – Na Kubie wybuchło powstanie antyhiszpańskie.

[madohora]

1871 – Zakończył się wielki pożar Chicago.

[madohora]

1881 – Ukazała się ostatnia książka Karola Darwina pt. O tworzeniu się gleby w następstwie działania dżdżownic oraz obserwacje nad ich zachowaniem się

[madohora]

1882 – Utworzono Bank Japonii.

[madohora]

1904 – Niemiecki astronom Paul Götz odkrył planetoidę 546 Herodias.

[madohora]

1911 – Na apel Ligi Związkowej w Chinach wybuchło powstanie, które doprowadziło do proklamowania republiki.

[madohora]

1912 – Założono Uniwersytet Memphis.

[madohora]

1913 – 28. Prezydent USA Thomas Woodrow Wilson symbolicznie zakończył budowę Kanału Panamskiego, wysadzając zaporę Gamboa.

[madohora]

1914 – Ferdynand I Rumuński został królem Rumunii.

[madohora]

1918:
I wojna światowa: na Zatoce Dublińskiej, po storpedowaniu przez niemiecki okręt podwodny UB-123, zatonął brytyjski statek pasażerski RMS Leinster. Zginęło 501 osób.
I wojna światowa: zwycięstwo Aliantów nad Niemcami w bitwie pod Cambrai.

[madohora]

1920 – Niemiecki astronom Karl Wilhelm Reinmuth odkrył planetoidę 940 Kordula.

[madohora]

1921 – Utworzono Królestwo Kurdystanu.

[madohora]

1923 – Cao Kun został prezydentem Chin.

[madohora]

1929 – W Berlinie odbyła się premiera operetki Kraina uśmiechu z muzyką Franza Lehára.

[madohora]

1930 – Gheorghe Mironescu po raz drugi został premierem Rumunii.

[madohora]

1933 – Należący do United Airlines Boeing 247 rozbił się po wybuchu bomby podłożonej w luku bagażowym w pobliżu Chesterton w stanie Indiana, w wyniku czego zginęło wszystkie 7 osób na pokładzie.

[madohora]

1935 – W Grecji gen. Jeorios Kondilis obalił rząd Panagisa Tsaldarisa i republikę, ogłosił się regentem i przeprowadził plebiscyt o przywrócenie monarchii.

[madohora]

1938 – Niemcy zajęli ostatnie tereny w Sudetach przyznane im kosztem Czechosłowacji na konferencji monachijskiej.

[madohora]

1940 – Fulgencio Batista y Zaldívar został prezydentem Kuby.

[madohora]

1941 – Premiera nazistowskiego filmu propagandowego Powrót do ojczyzny.

[madohora]

1942:
Australia i ZSRR nawiązały stosunki dyplomatyczne.
Bitwa o Atlantyk: niemiecki okręt podwodny U-172 zatopił na północny zachód od Przylądka Dobrej Nadziei brytyjski transportowiec wojska RMS Orcades (23.456 BRT) – jeden z największych statków zatopionych przez U-Booty. Zginęło 28 członków jego załogi, 2 artylerzystów i 18 pasażerów, a około 1000 rozbitków zostało wyłowionych podczas brawurowej akcji ratunkowej przez polski statek SS Narwik.

[madohora]

1944:
Józef Stalin i Winston Churchill zawarli na Kremlu poufną umowę o przyszłym, ścisłym podziale stref wpływów i ich proporcji, m.in. w Grecji i w Polsce.
Ramón Grau San Martin po raz drugi został prezydentem Kuby.

[madohora]

1948 – Carlos Prío Socarrás został prezydentem Kuby.

[madohora]

1954 – Oddziały Việt Minhu wkroczyły do Hanoi po wycofaniu się, zgodnie z porozumieniami genewskimi, wojsk francuskich.

[madohora]

1956 – Rozpoczęto produkcję radzieckiego samochodu osobowego GAZ Wołga.

[madohora]

1957:
Doszło do pożaru grafitowego rdzenia reaktora atomowego w Windscale w Wielkiej Brytanii.
Premiera 1. odcinka serialu telewizyjnego Zorro.

[madohora]

1959 – Reprezentacja Polski w koszykówce kobiet zadebiutowała na mistrzostwach świata, przegrywając w Moskwie z Czechosłowacją 61–76.

[madohora]

1960 – Nieudana próba wystrzelenia radzieckiej sondy Mars 1M 1.

[madohora]

1963 – Premiera filmu Pozdrowienia z Rosji.

[madohora]

1964 – W Tokio rozpoczęły się XVIII Letnie Igrzyska Olimpijskie.

[madohora]

1967 – Wszedł w życie Traktat o Przestrzeni Kosmicznej.

[madohora]

1968 – Premiera filmu Barbarella.

[madohora]

1970:
Fidżi proklamowało niepodległość (od Wielkiej Brytanii).
Kanadyjski wicepremier Pierre Laporte został uprowadzony przez terrorystów z separatystycznego Frontu Wyzwolenia Quebecu.

[madohora]

1973 – Oskarżony o korupcję 39. wiceprezydent USA Spiro Theodore Agnew ustąpił ze stanowiska.

[madohora]

1975 – Papua-Nowa Gwinea została członkiem ONZ.

[madohora]

1976 – Dokonano oblotu brazylijskiego samolotu wielozadaniowego Embraer 121 Xingu.

[madohora]

1977 – Amnesty International otrzymała Pokojową Nagrodę Nobla.

[madohora]

1980:
W Salwadorze powstała lewicowa organizacja partyzancka Front Wyzwolenia Narodowego im. Farabunda Martíego (FMLN).
Ponad 3500 osób zginęło, a około 10000 zostało rannych w wyniku trzęsienia ziemi w Szalif w Algierii.

[madohora]

1981:
Japońska ekspedycja dokonała pierwszego wejścia na szczyt siedmiotysięcznika Langtang Ri w Himalajach.
Reprezentacja Polski pokonała w Lipsku reprezentację Niemieckiej Republiki Demoratycznej 3:2 i zapewniła sobie awans na piłkarskie mistrzostwa świata w Hiszpanii.

[madohora]

1982 – Papież Jan Paweł II kanonizował w Rzymie Maksymiliana Marię Kolbego.

[madohora]

1983:
Icchak Szamir zastąpił Menachema Begina na stanowisku premiera Izraela.
Radziecka sonda Wenera 15 weszła na orbitę Wenus.

[madohora]

1985 – 4 amerykańskie myśliwce Grumman F-14 Tomcat przechwyciły i zmusiły do lądowania na Sycylii egipski samolot pasażerski, na pokładzie którego znajdowali się palestyńscy porywacze włoskiego statku wycieczkowego MS Achille Lauro.

[madohora]

1986:
Premiera filmu Peggy Sue wyszła za mąż.
Około 1500 osób zginęło w trzęsieniu ziemi w stolicy Salwadoru San Salvador

[madohora]

1991 – Abdur Rahman Biswas został prezydentem Bangladeszu.

[madohora]

1997 – 74 osoby zginęły w katastrofie argentyńskiego samolotu McDonnell Douglas DC-9 w Urugwaju.

[madohora]

1999 – Alberto Bustamante Belaunde został premierem Peru.

[madohora]

2000 – W Biszkeku została powołana Euroazjatycka Wspólnota Gospodarcza.

[madohora]

2001 – 43. Prezydent USA George Walker Bush zaprezentował listę 22 ściganych najgroźniejszych terrorystów.

[madohora]

2003 – Premiera pierwszej części filmu Kill Bill.

[madohora]

2004 – Abdullahi Yusuf został wybrany na tymczasowego prezydenta Somalii.

[madohora]

2006:
Katastrofa lotu Atlantic Airways 670 podczas lądowania w norweskim mieście Stord. Zginęły 4 osoby, a 12 zostało rannych.
Serwis internetowy YouTube został kupiony przez Google za 1,65 mld dolarów.

[madohora]

2007 – Rozpoczęła się misja statku Sojuz TMA-11 z pierwszym kosmonautą z Malezji na pokładzie.

[madohora]

2008:
Były prezydent Finlandii Martti Ahtisaari został laureatem Pokojowej Nagrody Nobla.
Co najmniej 40 osób zginęło, a około 200 zostało rannych w zamachu bombowym w pakistańskim Orakzai.

[madohora]

2009:
Grupa talibów zaatakowała kwaterę główną armii pakistańskiej w Rawalpindi, biorąc 42 zakładników. Następnego ranka pakistańscy komandosi przeprowadzili akcję ich odbicia, w której zginęło 20 osób (9 terrorystów, 8 żołnierzy i 3 zakładników).
Turcja i Armenia podpisały w Zurychu umowę o nawiązaniu stosunków dyplomatycznych, mającą w konsekwencji doprowadzić do otwarcia wspólnej granicy.

[madohora]

2010:
Antyle Holenderskie zostały podzielone na 5 oddzielnych prowincji Królestwa Niderlandów.
W Kirgistanie przeprowadzono pierwsze wybory parlamentarne po zmianie konstytucji i wprowadzeniu w kraju systemu parlamentarnego.

10.10 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1585 – Piotr Gembicki, polski duchowny katolicki, podkanclerzy koronny, kanclerz wielki koronny, biskup krakowski (zm. 1657)

[madohora]

1860 – Władysław Abraham, polski prawnik, profesor i rektor Uniwersytetu Lwowskiego (zm. 1941)

[madohora]

1861: Napoleon Louis-Wawel, polski dowódca wojskowy, wiceadmirał (zm. 1934)

[madohora]

1870 – Franciszek Trąbalski, polski polityk, poseł na Sejm (zm. 1964)

[madohora]

1873 – Maria Lubomirska, polska księżna, małżonka Zdzisława Lubomirskiego, pierwsza dama (zm. 1934)

[madohora]

1887 – Wacław Barcikowski, polski prawnik, polityk, pierwszy prezes Sądu Najwyższego, wicemarszałek Sejmu, wiceprzewodniczący Rady Państwa (zm. 1981)

[madohora]

1888 – Michał Halicz, polski aktor (zm. 1969)

[madohora]

1890 – Fryderyk Jarossy, polski aktor, reżyser teatralny, konferansjer pochodzenia węgierskiego (zm. 1960)

[madohora]

1891: Bolesław Barbacki, polski malarz (zm. 1941)

[madohora]

1907 – Wanda Jakubowska, polska reżyserka filmowa (zm. 1998)

[madohora]

1916: Edward Fiszer, polski poeta, autor tekstów piosenek (zm. 1972)

[madohora]

1919:
Danuta Baduszkowa, polska tancerka, reżyserka teatralna (zm. 1978)
Stanisław Stampf'l, polski pisarz (zm. 1980)

[madohora]

1925: Witold Leśniewicz, polski reżyser i operator filmów dokumentalnych (zm. 1983)

[madohora]

1927 Witold Żukowski, polski twórca filmów oświatowych (zm. 1985)

[madohora]

1929 – Bogdan Łazarkiewicz, polski lekarz, chirurg, rektor Akademii Medycznej we Wrocławiu

[madohora]

1935 – Stanisław Jopek, polski śpiewak (tenor) Państwowego Zespołu Ludowego Pieśni i Tańca „Mazowsze”, ojciec piosenkarki Anny Marii Jopek (zm. 2006)

[madohora]

1938: Krystyna Bigelmajer, polska aktorka (zm. 1997)

[madohora]

1940 Witold Pograniczny, polski dziennikarz muzyczny (zm. 2008)

[madohora]

1942: Wojciech Siudmak, polski malarz

[madohora]

1945: Krzysztof Jędrzejko, polski botanik, briolog, geobotanik, profesor nauk biologicznych (zm. 2012)

[madohora]

1948 – Władysław Komendarek, polski muzyk zespołu Exodus

[madohora]

1949 – Andrzej Sikorowski, polski muzyk, wokalista zespołu Pod Budą

[madohora]

1950: Andrzej Dziuba, polski duchowny katolicki, biskup łowicki

[madohora]

1951 Zbigniew Moszumański, polski dziennikarz, historyk

[madohora]

1955:
Janusz Białek, polski piłkarz, trener piłkarski
Teresa Kotlarczyk, polska reżyserka filmowa

[madohora]

1960 – Urszula Kielan, polska lekkoatletka, skoczkini wzwyż

[madohora]

1961 Danuta Stenka, polska aktorka

[madohora]

1963: Katarzyna Kozak, polska aktorka

[madohora]

1966 Anna Nowak, polska aktorka

[madohora]

1967 Jacek Zieliński, polski piłkarz, trener piłkarski

[madohora]

1968: Marek Bogucki, polski aktor

[madohora]

1974: Krzysztof Kaśkos, polski żołnierz (zm. 2004)

[madohora]

1975: Monika Kwiatkowska, polska aktorka

[madohora]

1980: Tomasz Krzyżaniak, polski perkusista

[madohora]

1984: Jacek Falkowski, polski piłkarz

10.10 Zmarli Polacy

[madohora]

1835 – Kazimierz Brodziński, polski poeta, krytyk literacki, tłumacz, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (ur. 1791)

[madohora]

1862 – Franciszek Kowalski, polski poeta (ur. 1799)

[madohora]

1899 – Maria Angela Truszkowska, błogosławiona, polska zakonnica, założycielka Zgromadzenia Sióstr Felicjanek (ur. 1825)

[madohora]

1923 – Heliodor Święcicki, polski lekarz, ginekolog-położnik, rektor Uniwersytetu Poznańskiego (ur. 1854)

[madohora]

1928 – Teodor Roland, polski aktor (ur. 1862)

[madohora]

1953 – Stanisław Bryliński, polski aktor, reżyser teatralny (ur. 1890)

[madohora]

1958 – Ferdynand Zarzycki, polski generał, polityk, minister przemysłu i handlu (ur. 1888)

[madohora]

1960 – Stanisław Porębski, polski taternik i działacz turystyczny, przemysłowiec i handlowiec (ur. 1884)

[madohora]

1967 – Anda Kitschmann, polska piosenkarka, kompozytorka (ur. 1895)

[madohora]

1968 – Nikifor Krynicki, łemkowski malarz prymitywista (ur. 1895)

[madohora]

1970 Adam Rapacki, polski ekonomista, polityk, dyplomata, minister spraw zagranicznych (ur. 1909)

[madohora]

1985 Kazimierz Szemioth, polski poeta, publicysta, aktor, malarz, grafik (ur. 1933)

[madohora]

1988 – Kazimierz Siedlecki, polski aktor teatralny (ur. 1938)

[madohora]

1989 – Jan Gałkowski, polski poeta, autor tekstów piosenek (ur. 1926)

[madohora]

1991:
Zuzanna Leśniak, polska aktorka (ur. 1964)
Andrzej Zaucha, polski piosenkarz, aktor (ur. 1949)

[madohora]

2003:
Henryk Abbe, polski aktor (ur. 1920)
Marek Nowicki, polski fizyk, działacz społeczny, prezes Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka w Polsce (ur. 1947)

[madohora]

2006 Mieczysław Poznański, polski operator filmów animowanych, założyciel Studia Filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej (ur. 1923)

[madohora]

2007 – Karol Sabath, polski biolog, paleontolog (ur. 1963)

[madohora]

2012
Jerzy Jarocki, polski reżyser teatralny (ur. 1929)
Piotr Lenartowicz, polski filozof przyrody, witalista, lekarz, jezuita (ur. 1934)

11.10 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

11 października jest 284. (w latach przestępnych 285.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 81 dni.
Imieniny obchodzą: Aldona, Aleksander, Andronik, Brunon, Burchard, Dobromiła, Domaczaja, Emanuel, Emil, Emilian, Firmin, Gardomir, Gromisław, Maria, Marian, Placyd, Probus i Zenaida.
Społeczność LGBT – Międzynarodowy Dzień Coming Outu („Dzień Wychodzenia z Szafy”; w Polsce od 2009)
USA – Dzień Pamięci Generała Pułaskiego (obchodzony od 1933 roku – zobacz Dzień Kazimierza Pułaskiego)
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1][2] obchodzą: św. Aleksander Sauli (biskup, apostoł Korsyki)
św. Bruno(n) z Kolonii (arcybiskup)
św. Firmin (biskup)
bł. Jan XXIII (papież)
św. Kanizjusz z Aghaboe (apostoł Irlandii)
św. Maria Soledad (†1887, kanonizowana w 1979 przez Pawła VI)
św. Nektariusz (†397 – patriarcha Konstantynopola)
św. Zenaida z Tarsu (męczennica)

11.10 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1633 – Wojna trzydziestoletnia: zwycięstwo wojsk austriackich nad saskimi w bitwie pod Ścinawą.

[madohora]

1675 – Wojna polsko-turecka: odwrót armii tureckiej za Dniestr zakończył oblężenie Trembowli.

[madohora]

1745 – Ewald Jürgen Georg von Kleist zaprezentował w Kamieniu Pomorskim działanie butelki lejdejskiej, jako jeden z jej dwóch niezależnych odkrywców (obok Holendra Pietera van Musschenbroeka).

[madohora]

1830 – W Warszawie odbył się pożegnalny koncert Fryderyka Chopina, który w listopadzie opuścił Polskę na zawsze.

[madohora]

1842 – W ramach reformy podziału administracyjnego Królestwa Polskiego obwody zastąpiono powiatami, a dotychczasowe powiaty okręgami sądowymi.

[madohora]

1918 – Polskie organizacje działające w Niemczech wydały wspólny komunikat opowiadający się jawnie za niepodległością Polski.

[madohora]

1919:
Powstał Polski Związek Lekkiej Atletyki, pierwsze polskie stowarzyszenie sportowe.
Uroczyście otwarto Uniwersytet Wileński.

[madohora]

1929 – Z Belgii do kraju sprowadzono prochy Joachima Lelewela.

[madohora]

1938 – Prezydent Ignacy Mościcki wydał dekret o ponownym zjednoczeniu Zaolzia z Polską.

[madohora]

1939 – Ukazało się pierwsze wydanie gadzinówki Nowy Kurier Warszawski.

[madohora]

1943 – W obozie koncentracyjnym Auschwitz-Birkenau SS-man Wilhelm Clausen osobiście rozstrzelał 54 więźniów narodowości polskiej podejrzanych o przynależność do obozowego ruchu oporu.

[madohora]

1957 – Skonstruowano pierwszy prototyp jednoosiowego ciągnika ogrodniczego Ursus C-308.

[madohora]

1966 – W Będzinie Zdzisław Marchwicki („Wampir z Zagłębia” zamordował 18-letnią bratanicę Edwarda Gierka.

[madohora]

1990 – Powstała Unia Metropolii Polskich.

[madohora]

1991 – Premiera filmu Kroll.

[madohora]

1994 – We Wrocławiu podczas promocji swej książki gen. Wojciech Jaruzelski został uderzony kamieniem w głowę.

[madohora]

1996 – Premiera filmu Wirus.

[madohora]

1998 – Odbyły się wybory samorządowe.

[madohora]

2002:
W Bydgoszczy została oddana do użytku Hala sportowo-widowiskowa Łuczniczka.
Wmurowano kamień węgielny pod budowę Centrum Olimpijskiego w Warszawie.

[madohora]

2004:
Na antenie Polsatu ukazało się premierowe wydanie głównego serwisu informacyjnego Wydarzenia.
Rozpoczęła się prywatyzacja największego polskiego banku PKO BP.

[madohora]

2006 – W meczu eliminacyjnym do mistrzostw Europy reprezentacja Polski w piłce nożnej pokonała w Chorzowie Portugalię 2:1.

11.10 Wydarzenia ze świata

[madohora]

1138 – Około 230 tysięcy osób zginęło w trzęsieniu ziemi w syryjskim mieście Aleppo.

[madohora]

1365 – Zdobycie Aleksandrii przez krzyżowców.

[madohora]

1531 – II wojna kappelska w Szwajcarii: zwycięstwo wojsk katolickich nad protestanckimi w bitwie pod Kappel.

[madohora]

1573 – Wojna osiemdziesięcioletnia: zwycięstwo floty niderlandzkiej nad hiszpańską w zatoce Zuider Zee.

[madohora]

1582 – Ze względu na reformę kalendarza gregoriańskiego tego dnia nie było w Italii, Hiszpanii, Portugalii i Polsce.

[madohora]

1614 – Kupcy z Amsterdamu i Hoorn zawiązali Nową Niderlandzką Kompanię Handlową.

[madohora]

1634 – Od 8 do 15 tys. osób zginęło na wybrzeżach Niemiec i Danii w powodzi wywołanej sztormem na Morzu Północnym.

[madohora]

1637 – Wojna osiemdziesięcioletnia: książę Fryderyk Henryk Orański odbił po oblężeniu zajmowaną przez Hiszpanów Bredę.

[madohora]

1643 – Angielska wojna domowa: zwyciestwo wojsk Parlamentu w bitwie pod Winceby.

[madohora]

1649 – Kampania Cromwella w Irlandii: wojska angielskie zdobyły Wexford i dokonały masakry obrońców.

[madohora]

1727 – Jerzy II został koronowany na króla Wielkiej Brytanii.

[madohora]

1746 – Wojna o sukcesję austriacką: zwycięstwo wojsk francuskich nad austriacko-holendersko-brytyjsko-hanowerskimi w bitwie pod Roucoux.

[madohora]

1776 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: stoczono bitwę morską pod Valcour.

[madohora]

1797 – I koalicja antyfrancuska: zwycięstwo floty brytyjskiej nad holenderską w bitwie pod Kamperduin.

[madohora]

1835 – W Rosji wprowadzono nowy system miar.

[madohora]

1852 – Zainaugurował działalność Uniwersytet w Sydney, najstarsza uczelnia wyższa w Australii.

[madohora]

1864 – Campina Grande w Brazylii uzyskała prawa miejskie.

[madohora]

1865 – W mieście Morant Bay na Jamajce wybuchło powstanie niewolników.

[madohora]

1870 – Wojna francusko-pruska: kapitulacja Orleanu.

[madohora]

1872 – George Waterhouse został premierem Nowej Zelandii.

[madohora]

1890 – João Crisóstomo de Abreu e Sousa został premierem Portugalii.

[madohora]

1891 – Austriacki astronom Johann Palisa odkrył planetoidę Katharina.

[madohora]

1899 – Wybuchła II wojna burska.

[madohora]

1901 – Włoski astronom Luigi Carnera odkrył planetoidę Merxia.

[madohora]

1905 – Po negocjacjach w Karlstad została wycofana sprzed norweskiego wybrzeża szwedzka flota wojenna, postawiona w stan alarmu w związku z planami Norwegii zerwania unii między oboma krajami.

[madohora]

1906 – Niemiecki astronom August Kopff odkrył planetoidy: Ginevra, Pia i Roswitha.

[madohora]

1912 – Johann Palisa odkrył planetoidę Benda.

[madohora]

1913 – W Wiedniu odbyła się premiera operetki Idealna żona Ferenca Lehára.

[madohora]

1917 – I wojna światowa: rozpoczęła się operacja operacja morsko-lądowa wojsk niemieckich połączona z desantem na estoński archipelag Wysp Moonsudzkich, wówczas należący do Imperium Rosyjskiego.

[madohora]

1918 – 116 osób zginęło w trzęsieniu ziemi na Portoryko.

[madohora]

1922:
Na Litwie zakończyły się dwudniowe wybory do Sejmu I kadencji.
Zawarto rozejm w wojnie grecko-tureckiej.

[madohora]

1925 – Rosyjski astronom Siergiej Bielawski odkrył planetoidę Ljuba.

[madohora]

1926 – W Chicago został zastrzelony gangster polskiego pochodzenia Henryk Wojciechowski (ps. „Hymie Weiss”.

[madohora]

1929 – Émile Eddé został premierem Libanu pod panowaniem francuskim.

[madohora]

1931:
Rosyjski astronom Grigorij Nieujmin odkrył planetoidę Hyperborea.
W Niemczech utworzono antyrządowy Front Harzburski.

[madohora]

1942 – Wojna na Pacyfiku: w czasie walk o Guadalcanal (Wyspy Salomona) stoczono bitwę koło przylądka Ésperance.

[madohora]

1943 – Wojna na Pacyfiku: w Cieśninie La Pérouse’a został zatopiony przez Japończyków okręt podwodny USS Wahoo wraz z 80-osobową załogą.

[madohora]

1944 – ZSRR dokonał aneksji azjatyckiej republiki Tannu-Tuwa.

[madohora]

1949 – Wilhelm Pieck został pierwszym prezydentem NRD.

[madohora]

1951 – Rozpoczęły się przesłuchania przed komisją śledczą Kongresu USA ds. zbrodni katyńskiej.

[madohora]

1952 – Dimitrios Kiousopoulos został premierem Grecji.

[madohora]

1954 – Việt Minh przejął kontrolę nad Wietnamem Północnym.

[madohora]

1958 – NASA: roczpoczęła się zakończona niepowodzeniem misja sondy księżycowej Pioneer 1

[madohora]

1961 – Premiera filmu Król królów.

[madohora]

1962 – Papież Jan XXIII otworzył Sobór watykański II.

[madohora]

1967:
Amerykańska sonda Lunar Orbiter 2 rozbiła się o powierzchnię Księżyca.
Premiera filmu Oskar.

[madohora]

1968:
Program Apollo: rozpoczęła się załogowa misja kosmiczna Apollo 7.
W Panamie gen. Omar Torrijos obalił prezydenta Arnulfo Ariasa.

[madohora]

1969:
Rozpoczęła się załogowa misja kosmiczna Sojuz 6.
Seryjny morderca znany jako Zodiak popełnił w San Francisco swą ostatnią zbrodnię.

[madohora]

1971:
Jens Otto Krag został po raz drugi premierem Danii.
Spłonęła w atmosferze radziecka stacja orbitalna Salut 1.

[madohora]

1972:
Chiny i RFN nawiązały stosunki dyplomatyczne.
Gabriel Ramanantsoa został prezydentem Madagaskaru.

[madohora]

1975:
Na antenie NBC ukazało się premierowe wydanie programu Saturday Night Live.
W Fayetteville w stanie Arkansas odbył się ślub Billa Clintona i Hillary Rodham.
Zwodowano lotniskowiec o napędzie atomowym USS Dwight D. Eisenhower.

[madohora]

1976:
Premiera 1. odcinka brazylijskiego serialu Niewolnica Isaura.
Ukazał się album Arrival szwedzkiej grupy ABBA.

[madohora]

1977 – Prezydent Jemenu Północnego Ibrahim al-Hamdi został zamordowany przez saudyjskich agentów.

[madohora]

1980 – Na Ziemię powrócili Leonid Popow i Walerij Riumin, ustanawiając rekord 185 dni spędzonych w kosmosie.

[madohora]

1981 – Okręt podwodny USS Silversides przepłynął pod Biegunem Północnym.

[madohora]

1982 – Zatopiona w 1545 roku karaka Mary Rose, flagowy okręt floty wojennej króla Anglii Henryka VIII, została wydobyta na powierzchnię.

[madohora]

1984:
178 osób zginęło w katastrofie samolotu Tu-154B pod Omskiem.
W ramach misji STS-41-G wahadłowca Challenger, Kathryn Sullivan jako pierwsza Amerykanka odbyła spacer kosmiczny.

[madohora]

1986 – W Reykjavíku spotkali się Ronald Reagan i Michaił Gorbaczow.

[madohora]

1988 – Papież Jan Paweł II wygłosił przemówienie na forum Parlamentu Europejskiego w Strasburgu.

[madohora]

1992 – Postkomunista Ion Iliescu wygrał w II turze wybory prezydenckie w Rumunii.

[madohora]

1998 – Jan Paweł II kanonizował Edith Stein.

[madohora]

1999 – RPA i Unia Europejska zawarły porozumienie w sprawie handlu, rozwoju i współpracy, zakładające utworzenie strefy wolnego handlu w ciągu 12 lat.

[madohora]

2000 – Rozpoczęła się misja STS-92 wahadłowca Discovery.

[madohora]

2002:
Były prezydent USA Jimmy Carter został laureatem Pokojowej Nagrody Nobla.
W centrum handlowym w fińskim mieście Vantaa doszło do zamachu bombowego. Zginęło 6 osób i zamachowiec, 19-letni student chemii, a 166 zostało rannych.

[madohora]

2004 – Paul Biya zwyciężył ponownie w wyborach prezydenckich w Kamerunie.

[madohora]

2006 – W katastrofie kolejowej we francuskiej miejscowości Zoufftgen zginęło 6 osób, a 20 zostało rannych.

[madohora]

2008 – W trzęsieniu ziemi w Czeczenii zginęło 13 osób, a 116 zostało rannych.

[madohora]

2009 – Papież Benedykt XVI kanonizował Zygmunta Szczęsnego Felińskiego.

11.10 Urodzili się słyni Polacy

[madohora]

1585 – Johann Heermann, śląski poeta i pisarz, krzewiciel reformacji na Śląsku i w Wielkopolsce (zm. 1647)

[madohora]

1815 Maksymilian Jackowski, polski działacz społeczny i gospodarczy w Wielkopolsce (zm. 1905)

[madohora]

1849 – Alfred Wierusz-Kowalski, polski malarz (zm. 1915)

[madohora]

1863 – Ludwika Godlewska, polska pisarka (zm. 1901)

[madohora]

1882 – Manfred Kridl, polski historyk literatury (zm. 1957)

[madohora]

1903 – Kazimierz Kordylewski, polski astronom (zm. 1981)

[madohora]

1905 – Jadwiga Chojnacka, polska aktorka (zm. 1992)

[madohora]

1907 – Tadeusz Woźniak, polski aktor

[madohora]

1913 – Zbyszko Bednorz, polski pisarz (zm. 2010)

[madohora]

1916:
Antoni Heda, polski generał brygady WP, legendarny dowódca oddziałów partyzanckich ZWZ i AK (zm. 2008)
Julian Kawalec, polski poeta, prozaik i publicysta

[madohora]

1921 – Ryszard Nazarewicz, polski historyk, podpułkownik MO (zm. 2008)

[madohora]

1922:
Józef Marek, polski rzeźbiarz, malarz, poeta, profesor Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie
Stefan Moysa-Rosochacki, polski duchowny katolicki, autor, tłumacz rozpraw teologicznych (zm. 2007)

[madohora]

1924 – Jadwiga Kucianka, polska filolog, badacz Śląska (zm. 1970)

[madohora]

1927: Ludwik Dutkowski, polski wiceadmirał

[madohora]

1928 – Alfred Smoczyk, polski żużlowiec (zm. 1950)

[madohora]

1931 – Tadeusz Rut, polski lekkoatleta specjalizujący się w rzucie młotem (zm. 2002)

[madohora]

1932 – Bolesław Woźniak, polski aktor, muzyk (zm. 1982)

[madohora]

1933 – Jarosław Czarnobaj, polski dziennikarz radiowy (zm. 2009)

[madohora]

1937 Andrzej Szajewski, polski aktor, piosenkarz (zm. 1999)

[madohora]

1939 Zenon Grocholewski, polski duchowny katolicki, kardynał

[madohora]

1947 – Jędrzej Czajkowski, polski admirał floty

[madohora]

1950 – Sławomir Siwek, polski polityk, dziennikarz, publicysta

[madohora]

1960 – Andrzej Malina, polski zapaśnik

[madohora]

1962: Andrzej Błasik, polski dowódca wojskowy, generał broni, pilot Wojska Polskiego, dowódca Sił Powietrznych RP (zm. 2010)

[madohora]

1963 – Katarzyna Chrzanowska, polska aktorka

[madohora]

1966 Dariusz Starczewski, polski aktor, członek kabaretu Grupa Rafała Kmity

[madohora]

1966:
Waldemar Kuleczka, polski gitarzysta basowy zespołów: Papa Dance i Oddział Zamknięty
Bolesław Śliwicki, polski poeta i prozaik

[madohora]

1969
Grzegorz Lewandowski, polski reżyser i scenarzysta filmowy
Jacek Łągwa, polski muzyk zespołu Ich Troje, kompozytor
--
MADOHORA
FORUM NIKISZOWIEC

[madohora]

1973: Tomasz Jachimek, polski artysta kabaretowy, konferansjer

[madohora]

1974 – Igor Sypniewski, polski piłkarz

11.10 Zmarli Polacy

[madohora]

1304 – Konrad II Garbaty, książę ścinawski i żagański (ur. 1260/65)

[madohora]

1779 – Kazimierz Pułaski, wybitny dowódca, marszałek konfederacji barskiej oraz gen. rewolucji amerykańskiej (ur. 1745)

[madohora]

1859 – Józef Kmietowicz, polski duchowny katolicki, wikary parafii w Chochołowie, przywódca powstania chochołowskiego (ur. 1819)

[madohora]

1878 – Leon Dembowski, polski pamiętnikarz i polityk (ur. 1789)

[madohora]

1943 – Jan Mosdorf, polski działacz polityczny i publicysta (ur. 1904)

[madohora]

1944 – Józef Kałuża, polski piłkarz i trener (ur. 1896)

[madohora]

1966 – Karol Korytowski, polski kontradmirał, uczestnik I wojny światowej, wojny polsko-bolszewickiej i II wojny światowej (ur. 1892)

[madohora]

1967 – Halina Poświatowska, polska poetka (ur. 1935)

[madohora]

1969 – Kazimierz Sosnkowski, generał broni Wojska Polskiego, polityk, działacz niepodległościowy, minister (ur. 1885)

[madohora]

1986 – Andrzej Szalawski, polski aktor (ur. 1911)

[madohora]

1989 – Henryk Jabłoński, polski kompozytor, pedagog (ur. 1915)

[madohora]

1991 Janina Romanówna, polska aktorka (ur. 1904)

[madohora]

1992 – Stanisław Wyszomirski, polski krytyk filmowy, dziennikarz

[madohora]

1995 – Zbigniew Kryński, polski aktor (ur. 1921)

[madohora]

1996 Stanisław Tołpa, polski botanik, torfoznawca, profesor (ur. 1901)

[madohora]

2001 – Krzysztof Chamiec, polski aktor (ur. 1930)

[madohora]

2005 – Edward Szczepanik, polski ekonomista, polityk, premier Polski na uchodźstwie (ur. 1915)

[madohora]

2008 Dariusz Siatkowski, polski aktor (ur. 1960)

[madohora]

2012 Edward Kossoy, polski prawnik, publicysta (ur. 1913)

12.10 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

12 października jest 285. (w latach przestępnych 286.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 80 dni.
Imieniny obchodzą: Cyriak, Edwin, Edwina, Eustachiusz, Eustachy, Feliks, Grodzisław, Grzymisław, Maksymilian, Maksymiliana, Marcin, Serafin, Wilfryd, Witold i Witolda.
Ameryka – Columbus Day (Dzień Kolumba)
Bahamy – Rocznica Odkrycia
Brazylia Dzień Dziecka
Matki Bożej z Aparecidy (Nossa Senhora da Aparecida)

Gwinea Równikowa – Święto Niepodległości (święto narodowe)
Hiszpania – rocznica odkrycia Ameryki (święto narodowe)
Laos – Dzień Wyzwolenia od Francji
Malawi – Dzień Matki
Polska: dawn. święto Ludowego Wojska Polskiego (1950-1989)
Dzień Bezpiecznego Komputera (od 2004)

Wspomnienia i święta Kościoła katolickiego[1][2] obchodzą: bł. Jan Beyzym (prezbiter)
św. Edwin (król)
św. Maksymilian z Lorch
św. Mobi z Glasnevin (apostoł Irlandii)
bł. Radzim Gaudenty (pierwszy arcybiskup gnieźnieński; również 14 października)
św. Serafin z Montegranaro (kapucyn)
św. Wilfryd Yorku (biskup)

12.10 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1520 – Wojna pruska: po zbombardowaniu miasta przez wojska krzyżackie skapitulował Międzyrzecz.

[madohora]

1900 – Otwarto Synagogę Wielką w Katowicach.

[madohora]

1901 – Wmurowano kamień węgielny pod budowę kościoła Najświętszego Zbawiciela w Warszawie.

[madohora]

1914 – I wojna światowa: rozpoczęła się rosyjsko-niemiecka bitwa o Pruszków.

[madohora]

1918 – Rada Regencyjna objęła władzę zwierzchnią nad wojskiem.

[madohora]

1919 – Założono Polski Komitet Olimpijski.

[madohora]

1920:
Gen. broni Lucjan Żeligowski proklamował powstanie Litwy Środkowej.
Zawarto rozejm w wojnie polsko-bolszewickiej.

[madohora]

1921 – Liga Narodów podjęła decyzję o podziale Górnego Śląska. Polska otrzymała 29% spornego terytorium, na którym znajdowało 50% hut i 76% górnośląskich kopalń węgla.

[madohora]

1929 – Uchwalono Konwencję warszawską o ujednoliceniu niektórych prawideł dotyczących międzynarodowego przewozu lotniczego.

[madohora]

1935 – Premier RP Walery Sławek podał się do dymisji.

[madohora]

1938 – Założono miasto Stalowa Wola.

[madohora]

1939 – Adolf Hitler podpisał dekret o utworzeniu Generalnego Gubernatorstwa.

[madohora]

1953 – Uwięziony przez władze komunistyczne prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński został przeniesiony z Rywałdu do Stoczka Klasztornego.

[madohora]

1961 – Premiera filmu Ogniomistrz Kaleń.

[madohora]

1962 – Uruchomiono pierwszy blok Elektrowni Halemba.

[madohora]

1963:
Fabryka Samochodów Ciężarowych w Lublinie rozpoczęła seryjną produkcję transportera opancerzonego SKOT.
W Warszawie odsłonięto Pomnik Żołnierza 1. Armii Wojska Polskiego.

[madohora]

1968 – Premiera filmu Ostatni po Bogu.

[madohora]

1969 – W Beskidzie Śląskim odkryto Jaskinię Salmopolską.

[madohora]

1980 – Odsłonięto Pomnik Artylerii Polskiej w Toruniu.

[madohora]

1990 – Sejm RP przyjął ustawę powołującą Straż Graniczną.

[madohora]

1996 – Widoczne było częściowe zaćmienie Słońca.

[madohora]

2006 – Uruchomiono platformę cyfrową n.

[madohora]

2010 – 18 osób zginęło w zderzeniu przepełnionego busa z ciężarówką pod Nowym Miastem nad Pilicą.

12.10 Wydarzenia ze świata

[madohora]

539 p.n.e. – Bitwa pod Opis między wojskami perskimi Cyrusa II Wielkiego, a wojskami babilońskimi Nabonida.

[madohora]

633 – Stoczono bitwę pod Hatfield Chase.

[madohora]

1279 – Nichiren Daishōnin napisał Gohonzon.

[madohora]

1322 – I wojna o niepodległość Szkocji: zwycięstwo wojsk szkockich nad wojskami angielskimi w bitwie pod Old Byland

[madohora]

1398 – Wielki książę litewski Witold Kiejstutowicz zawarł z krzyżakami pokój na wyspie Salin.

[madohora]

1428 – Wojna stuletnia: wojska angielskie rozpoczęły oblężenie Orleanu.

[madohora]

1435 – Agnes Bernauer, żona dziedzica księstwa Bawarii-Monachium Albrechta III Bawarskiego, została utopiona w Dunaju na rozkaz swego teścia, księcia Ernesta.

[madohora]

1459 – Wojna Dwóch Róż: zwycięstwo Lancasterów nad Yorkami w bitwie pod Ludlow.

[madohora]

1492 – Krzysztof Kolumb dopłynął do archipelagu Bahamów. Jest to oficjalna data odkrycia Ameryki.

[madohora]

1576 – Rudolf II Habsburg został cesarzem niemieckim.

[madohora]

1582 – Ze względu na reformę kalendarza gregoriańskiego tego dnia nie było w Italii, Hiszpanii, Portugalii i Polsce.

[madohora]

1617 – Gustaw II Adolf został koronowany na króla Szwecji.

[madohora]

1654 – W wyniku wybuchu składu prochu strzelniczego w holenderskim Delft zginęło około 1200 osób.

[madohora]

1681 – Jedna z mieszkanek Londynu została publicznie wychłostana "za zaangażowanie się w politykę".

[madohora]

1748 – Wojna o ucho Jenkinsa: nierozstrzygnięta hiszpańsko-brytyjska bitwa pod Hawaną.

[madohora]

1773 – W stanie Wirginia otwarto pierwszy amerykański szpital psychiatryczny.

[madohora]

1792 – W Nowym Jorku po raz pierwszy obchodzony był Dzień Kolumba (Columbus Day).

[madohora]

1810 – Odbył się pierwszy Oktoberfest w Monachium. Bawarska para królewska zaprosiła obywateli Monachium do wspólnego świętowania godów weselnych księcia Ludwika I Wittelsbacha i księżniczki Teresy von Sachsen-Hildburghausen.

[madohora]

1822 – Piotr I został ogłoszony cesarzem Brazylii, która formalnie uzyskała niepodległość od Portugalii.

[madohora]

1825 – Wojna brazylijsko-argentyńska: zwycięstwo powstańców urugwajskich nad brazylijską milicją w bitwie pod Sarandi.

[madohora]

1841 – Król Holandii Wilhelm II Holenderski nadał Luksemburgowi pierwszą konstytucję.

[madohora]

1847 – Założono Zakład Budowy Telegrafów Siemens&Halske (obecnie Siemens AG).

[madohora]

1859 – Uzurpator Joshua Abraham Norton ogłosił się cesarzem Stanów Zjednoczonych i nakazał rozwiązanie Kongresu.

[madohora]

1862 – Bartolomé Mitre Martínez został prezydentem Argentyny.

[madohora]

1868 – Domingo Faustino Sarmiento został prezydentem Argentyny.

[madohora]

1874 – Nicolás Avellaneda został prezydentem Argentyny.

[madohora]

1880 – Julio Argentino Roca został prezydentem Argentyny.

[madohora]

1884 – Założono miasto Ushuaia na Ziemi Ognistej w południowej Argentynie.

[madohora]

1886 – Miguel Juárez Celman został prezydentem Argentyny.

[madohora]

1887 – Założono japoński koncern Yamaha.

[madohora]

1889 – Gustaf Åkerhielm został premierem Szwecji.

[madohora]

1892 – Luis Sáenz Peña został prezydentem Argentyny.

[madohora]

1896 – W Algierze wyruszył na trasę pierwszy tramwaj elektryczny.

[madohora]

1898 – Julio Argentino Roca po raz drugi został prezydentem Argentyny.

[madohora]

1900 – Wszedł do służby USS Holland (SS-1), pierwszy okręt podwodny pełniący służbę w United States Navy i jednocześnie pierwszy na świecie, w którym w pełni zastosowano napęd spalinowy na powierzchni i elektryczny w zanurzeniu.

[madohora]

1910 – Vajiravudh został królem Syjamu.

[madohora]

1903 – Założono paragwajski klub piłkarski Club Guaraní.

[madohora]

1904 – Manuel Quintana został prezydentem Argentyny.

[madohora]

1905 – W Rosji została założona Partia Konstytucyjno-Demokratyczna.

[madohora]

1908 – Niels Neergaard został premierem Danii.

[madohora]

1909 – Zwodowano żaglowiec Dar Pomorza (jako statek szkolny niemieckiej marynarki handlowej Prinzess Eitel Friedrich).

[madohora]

1910 – Roque Sáenz Peña został prezydentem Argentyny.

[madohora]

1911 – Wojna włosko-turecka: rozpoczęła się bitwa pod Trypolisem.

[madohora]

1913 – Założono argentyński klub piłkarski Club Atlético Talleres de Córdoba.

[madohora]

1915 – I wojna światowa: brytyjska pielęgniarka Edyta Luiza Cavell została rozstrzelana przez niemiecki pluton egzekucyjny za pomoc udzieloną żołnierzom alianckim w ucieczce z Belgii.

[madohora]

1916:
Hipólito Yrigoyen został prezydentem Argentyny.
W mieście Meksyk założono piłkarski Club América.

[madohora]

1919 – Założono japoński koncern Olympus.

[madohora]

1922 – Marcelo Torcuato de Alvear został prezydentem Argentyny.

[madohora]

1924 – Powstała Mołdawska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka.

[madohora]

1926 – Antonín Švehla po raz drugi został premierem Czechosłowacji.

[madohora]

1928:
Hipólito Yrigoyen po raz drugi został prezydentem Argentyny.
W Centralnym Domu Armii Czerwonej im. Frunzego w Moskwie odbył się pierwszy koncert Chóru Armii Czerwonej, dyrygował Aleksandr Wasiljewicz Aleksandrow.
W szpitalu dziecięcym w Bostonie po raz pierwszy użyto żelaznego płuca.

[madohora]

1931:
Belgijski astronom Eugène Joseph Delporte odkrył planetoidę 2913 Horta.
W Rio de Janeiro odsłonięto pomnik Chrystusa Odkupiciela.

[madohora]

1933 – Więzienie wojskowe na wyspie Alcatraz pod San Francisco zostało zakupione przez rząd federalny w celu przekształcenia go w federalny zakład karny.

[madohora]

1934 – W imieniu małoletniego następcy tronu Piotra II Karadiordziewicia, syna zamordowanego 3 dni wcześniej króla Aleksandra I Karadziordziewicia, władzę w Jugosławii objęła rada regencyjna z księciem Pawłem Karadziordziewiciem na czele.

[madohora]

1936:
Kálmán Darányi został premierem Węgier.
W stolicy Paragwaju Asunción otwarto Narodowy Panteon Bohaterów.

[madohora]

1939 – Jüri Uluots został premierem Estonii.

[madohora]

1940:
Kampania śródziemnomorska: zwycięstwo okrętów brytyjskich nad okrętami włoskimi w bitwie koło przylądka Passero.
W Japonii w miejsce rozwiązanych partii politycznych utworzono Stowarzyszenie Wspierania Władzy Cesarskiej.
-
MADOHORA
FORUM NIKISZOWIEC

[madohora]

1941:
Synagoga w Zagrzebiu została doszczętnie zniszczona przez ustaszów.
W ukraińskim Dniepropietrowsku hitlerowcy rozpoczęli mord na 11 tys. miejscowych Żydów. Okupację przetrwało jedynie 15 z nich.

[madohora]

1942 – Wojna na Pacyfiku: amerykańskie krążowniki i niszczyciele pokonały japoński zespół uderzeniowy w bitwie koło Przylądka Esperance.

[madohora]

1943 – Front wschodni: rozpoczęła się bitwa pod Lenino.

[madohora]

1944 – Wojska brytyjskie wyzwoliły Ateny.

[madohora]

1946 – Pieśń Bracia Włosi (Fratelli d'Italia) została ustanowiona nowym hymnem Włoch.

[madohora]

1949 – W Monachium założono Niemieckie Zrzeszenie Związków Zawodowych (DGB).

[madohora]

1951 – W Kostaryce założono Partię Wyzwolenia Narodowego.

[madohora]

1954 – Przyjęto flagę Somalii.

[madohora]

1957 – Ukraiński działacz emigracyjny Lew Rebet został zamordowany w Monachium przez agenta KGB Bohdana Staszynskiego.

[madohora]

1960:
Nikita Chruszczow chcąc wyrazić swą dezaprobatę wobec krytyki polityki, jaką Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich prowadził w stosunku do krajów Europy Wschodniej, uderzał własnym butem w pulpit w auli ONZ.
Przewodniczący Japońskiej Partii Socjalistycznej Inejirō Asanuma, w trakcie odbywającej się w tokijskiej Hibiya Hall i transmitowanej przez telewizję debaty poprzedzającej wybory parlamentarne, został zamordowany mieczem wakizashi przez 17-letniego zamachowca Otoyę Yamaguchiego.
--
MADOHORA
FORUM NIKISZOWIEC

[madohora]

1961 – Z wyspy Tristan da Cunha na południowym Atlantyku, z powodu formowania się nowego wulkanu, ewakuowano drogą morską do Kapsztadu wszystkich 290 mieszkańców.

[nudzacysmerf]

Po kiego d....taki wątek? Na podciągani statystki czy co?

[madohora]

1962 – Otwarto Bloomfield Stadium w Tel Awiwie.

[madohora]

1963 – Arturo Umberto Illia został prezydentem Argentyny.

[madohora]

1964:
Rozpoczęła się pierwsza wieloosobowa misja kosmiczna Woschod 1.
W Düsseldorfie rozpoczął się proces zbrodniarzy z Treblinki.

[madohora]

1967 – 66 osób zginęło w katastrofie brytyjskiego samolotu De Havilland Comet na greckiej wyspie Rodos.

[madohora]

1968
Gwinea Równikowa (jako Gwinea Hiszpańska) proklamowała niepodległość.
W mieście Meksyk rozpoczęły się XIX Letnie Igrzyska Olimpijskie.

[madohora]

1969 – Rozpoczęła się załogowa misja kosmiczna Sojuz 7.

[madohora]

1971 – Na Broadwayu odbyła się premiera rock opery Jesus Christ Superstar.

[madohora]

1973 – Juan Domingo Perón Sosa po raz drugi został prezydentem Argentyny.

[madohora]

1975 – Oliver Plunkett został kanonizowany przez papieża Pawła VI.

[madohora]

1979 – Na północnym Pacyfiku odnotowano najniższe w historii ciśnienie atmosferyczne (870 hPa).

[madohora]

1982 – Rozpoczął pracę radziecki system nawigacji satelitarnej GLONASS.

[madohora]

1984 – W hotelu w Brighton, w którym przebywała brytyjska premier Margaret Thatcher, wybuchła bomba podłożona przez Irlandzką Armię Republikańską. Zginęło 5 osób, a 34 zostały ranne.

[madohora]

1988 – Ladislav Adamec został premierem Czechosłowacji.

[madohora]

1990 – Niemiecki minister spraw wewnętrznych Wolfgang Schäuble, w czasie wiecu wyborczego w Oppenau, został dwukrotnie postrzelony przez zamachowca, w wyniku czego został częściowo sparaliżowany.

[madohora]

1992 – 545 osób zginęło, 6512 zostało rannych, a 50 tys. straciło dach nad głową w trzęsieniu ziemi w Kairze.

[madohora]

1994 – 66 osób zginęło w katastrofie samolotu Fokker F28 w środkowym Iranie.

[madohora]

1995 – Zawarto rozejm podczas wojny w Bośni i Hercegowinie.

[madohora]

1999:
Według szacunków ONZ urodził się sześciomiliardowy mieszkaniec Ziemi.
W Pakistanie gen. Pervez Musharraf dokonał bezkrwawego zamachu stanu, obalając i aresztując premiera Nawaza Sharifa i rozwiązując parlament.

[madohora]

2000 – 17 marynarzy zginęło, a 39 zostało rannych w wyniku samobójczego ataku z użyciem łodzi wypełnionej materiałami wybuchowymi na amerykański niszczyciel USS Cole (DDG-67) w porcie Aden w Jemenie.

[madohora]

2002 – Doszło do zamachu bombowego na indonezyjskiej wyspie Bali. Zginęły 202 osoby (w tym polska dziennikarka Beata Pawlik), ponad 300 zostało rannych.

[madohora]

2003 – Niemiec Michael Schumacher po raz szósty w karierze został mistrzem świata Formuły 1.

[madohora]

2005 – Wystrzelono drugi chiński załogowy statek kosmiczny Shenzhou 6.

[madohora]

2007 – 45. Wiceprezydent USA Al Gore i Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu zostali laureatami Pokojowej Nagrody Nobla.

[madohora]

2008 – Na Litwie odbyły się wybory parlamentarne połączone z referendum w sprawie zamknięcia Ignalińskiej Elektrowni Atomowej.

[madohora]

2010:
45 osób zginęło, a 9 zostało rannych w zderzeniu autobusu z lokomotywą regionalnych Kolei Naddniestrzańskich na niestrzeżonym przejeździe w mieście Marganiec na Ukrainie.
Filipiny zostały zaatakowane przez tajfun Megi.
Rozpoczęła się akcja uwalniania górników uwięzionych w chilijskiej kopalni miedzi i złota w Copiapó.

12.10 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1736 – Michał Poniatowski, polski duchowny katolicki, arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski (zm. 1794)

[madohora]

1788 – Wincenty Hipolit Gawarecki, polski prawnik, historyk (zm. 1852)

[madohora]

1810 – Tomasz Oskar Sosnowski, polski rzeźbiarz (zm. 1886)

[madohora]

1840 – Helena Modrzejewska, polska aktorka (zm. 1909)

[madohora]

1858:
Jan Biziel, polski lekarz, działacz społeczny, Honorowy Obywatel Bydgoszczy (zm. 1934)
Władysław Szcześniak, polski duchowny katolicki, sufragan warszawski (zm. 1926)

[madohora]

1905 – Edward Kowalczyk, polski aktor (zm. 1978)

[madohora]

1909:
Juliusz Dąbrowski, polski prawnik, instruktor harcerski, harcmistrz (zm. 1940)
Halina Rudnicka, polska pisarka (zm. 1982)

[madohora]

1914 – Leon Guz, polski dziennikarz (zm. 2010)

[madohora]

1915 – Irena Orska, polska aktorka (zm. 2004)

[madohora]

1923 – Zdzisław Beryt, polski dziennikarz, krytyk filmowy (zm. 2008)

[madohora]

1924 Mieczysław Tarnawski, polski aktor (zm. 1997)

[madohora]

1925
Jerzy Narbutt, polski pisarz
Jan Riesser, polski twórca filmów dokumentalnych (zm. 1986)

[madohora]

1928 – Jerzy Semkow, polski dyrygent

[madohora]

1932 – Aleksander Kopeć, polski inżynier, polityk, wicepremier

[madohora]

1934 – Urszula Nałęcz, polska zakonnica

[madohora]

1936 – Lucjan Słowakiewicz, polski bokser (zm. 2011)

[madohora]

1947:
Włodzimierz Kluciński, polski lekarz weterynarii, rektor SGGW
Andrzej Malec, polski aktor

[madohora]

1949 Jacek Urbaniak, polski oboista, flecista, lider zespołu instrumentów dawnych Ars Nova

[madohora]

1951 – Wiesław Ciczkowski, polski pedagog (zm. 2000)

[madohora]

1952:
Andrzej Krzysztof Kunert, polski historyk
Marek Zaleski, polski krytyk literacki, eseista, publicysta

[madohora]

1954 – Hanna Skowrońska-Zbrowska, polska montażystka filmowa

[madohora]

1956:
Renata Pałys, polska aktorka
Anna Sobik, polska aktorka

[madohora]

1959 – Józef Joniec, polski duchowny katolicki, zakonnik pijarski, prezes Stowarzyszenia "Parafiada" (zm. 2010)

[madohora]

1970 Arkadiusz Kampka, polski piłkarz

[madohora]

1977 Katarzyna Głowicka, polska kompozytorka

[madohora]

1978 Artur Ziętek, polski lotnik, porucznik pilot Wojska Polskiego (zm. 2010)

[madohora]

1979 – Monika Dryl, polska aktorka, wokalistka

[madohora]

1981 Szymon Kołecki, polski sztangista

[madohora]

1982 – Paweł Golański, polski piłkarz

12.10 Zmarli Polacy

[madohora]

1923 – Tadeusz Jasionowski, polski inżynier mechanik, minister robót publicznych w 1919 (ur. 1871)

[madohora]

1953 – Czesław Białobrzeski, polski fizyk, astronom (ur. 1878)

[madohora]

1990 – Andrzej Krzepkowski, polski pisarz fantastyki naukowej (ur. 1953)

[madohora]

1998 – Bogdan Chamczyk, polski operator filmowy (ur. 1926)

[madohora]

1999 Zygmunt Wiaderny, polski aktor (ur. 1932)

[madohora]

2001 – Witold Szalonek, polski kompozytor (ur. 1927)

[madohora]

2002 Beata Pawlak, polska dziennikarka, reporterka (ur. 1957)

[madohora]

2005 – Wojciech Dutka, polski ekolog (ur. 1946)

[madohora]

2007 Ryszard Sobkowski, polski dziennikarz, publicysta komputerowy (ur. 1949)

[madohora]

2009 Sławomir Kalembka, polski historyk, rektor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu (ur. 1936)

[madohora]

2010 Mirosława Dubrawska, polska aktorka (ur. 1928)

[madohora]

2011 Michał Krynicki, polski matematyk, sędzia lekkoatletyczny (ur. 1950)

[madohora]

2012:
Kazimierz Kowalski, polski pisarz (ur. 1926)
Anna Laszuk, polska dziennikarka radiowa, publicystka (ur. 1969)

13.10 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

13 października jest 286. (w latach przestępnych 287.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 79 dni.
Imieniny obchodzą: Daniel, Edward, Faust, Florencjusz, Florenty, Gerald, Geraldyna, Gerbert, Honorat, January, Karp, Magdalena, Marcjalis, Maurycy, Mikołaj, Reginbald, Siemisław, Teofil, Wacław, Wacława, Wenancjusz i Wenanty.
Burundi – Dzień Rwagasore (Louis Rwagasore)
Polska:
Dzień Ratownictwa Medycznego
Dzień Dawcy Szpiku
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:
bł. Aleksandra Maria da Costa (mistyczka)
św. Gerald z Aurillac († 909)
bł. Honorat Koźmiński (prezbiter) (Kościół katolicki w Polsce, na świecie 16 grudnia)
św. Karp z Berei (męczennik) (również 26 maja)
św. Karp z Tiatyry (męczennik) (również 13 kwietnia)
św. Teofil z Antiochii (biskup Antiochii Syryjskiej

13.10 Wydarzenia z kraju

[madohora]

770 – Konfederacja barska uchwaliła Wikiźródła Akt detronizacji Stanisława Augusta Poniatowskiego.

[madohora]

1906 – Została założona Szkoła Główna Handlowa w Warszawie (jako „Prywatne Kursy Handlowe Męskie Augusta Zielińskiego”.

[madohora]

1918 – Utworzono Republikę Zakopiańską.

[madohora]

1923 – Doszło do zamachu terrorystycznego w Cytadeli Warszawskiej. Zginęło 28 osób, a kilkadziesiąt zostało rannych.

[madohora]

1926:
Premiera filmu Zew morza.
Zainaugurował działalność Teatr Żydowski w Krakowie

[madohora]

1935 – Utworzono rząd Mariana Zyndrama-Kościałkowskiego.

[madohora]

1939 – Powołano Narodową Organizację Wojskową.

[madohora]

1942 – Jednostki niemieckie i ukraińskie zlikwidowały getto w Zdołbunowie na Wołyniu. Około 1700 Żydów doprowadzono pod wieś Staromylsk i tam rozstrzelano.

[madohora]

1952 – Założono reprezentacyjny zespół artystyczny Związku Harcerstwa Polskiego Gawęda.

[madohora]

1958 – Premiera filmu Pożegnania.

[madohora]

1963 – Na rozgrywanych we Wrocławiu koszykarskich mistrzostwach Europy reprezentacja Polski koszykarzy zdobyła tytuł wicemistrzowski po porażce w finale z reprezentacją ZSRR 45–61.

[madohora]

1978 – Przy ul. Głogowskiej w Poznaniu otwarto pierwszy sklep nocny.

[madohora]

1979 – Otwarto Obserwatorium Astronomiczne w Olsztynie.

[madohora]

1982 – Podczas demonstracji w Nowej Hucie został zastrzelony przez funkcjonariusza Służby Bezpeiczeństwa 20-letni robotnik Bogdan Włosik.

[madohora]

1985 – Odbyły się wybory do Sejmu.

[madohora]

1993 – Podpisano umowę koalicyjną pomiędzy Sojuszem Lewicy Demokratycznej a Polskim Stronnictwem Ludowym. Z negocjacji wycofała się Unia Pracy.

[madohora]

1994 – Rozpoczęła nadawanie regionalna rozgłośnia radiowa Radio 90 FM z siedzibą w Wodzisławiu Śląskim (od 2005 roku w Rybniku).

[madohora]

1998:
Telewizja Polsat rozpoczęła emisję sitcomu Miodowe lata.
Sejm RP uchwalił ustawę o systemie ubezpieczeń społecznych.

[madohora]

2006 – Premiera filmu Karol. Papież, który pozostał człowiekiem.

[madohora]

2007 – Otwarto Most Solidarności w Płocku.

[madohora]

2009:
Grzegorz Schetyna, Andrzej Czuma i Mirosław Drzewiecki odeszli z pierwszego rządu Donalda Tuska.
Mariusz Kamiński został odwołany z funkcji szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego.

13.10 Wydarzenia ze świata

[madohora]

539 p.n.e. – Kapitulacja Babilonu wobec króla perskiego Cyrusa II Wielkiego.

[madohora]

54 – Neron został cesarzem rzymskim.

[madohora1]

1307 – Z rozkazu króla Francji Filipa IV Pięknego i papieża Klemensa V zajęto cały majątek zakonu templariuszy oraz aresztowano większość rycerzy zakonnych.

[madohora1]

1399 – Henryk IV Lancaster został koronowany na króla Anglii.

[madohora1]

1479 – Zwycięstwo wojsk węgierskich nad wojskami tureckimi w bitwie na Chlebowym Polu.

[madohora1]

1534 – Paweł III został wybrany na papieża.

[madohora1]

1582 – Ze względu na reformę kalendarza gregoriańskiego tego dnia nie było w Italii, Hiszpanii, Portugalii i Polsce.

[madohora1]

1761:
We francuskiej Tuluzie powiesił się syn miejscowego kupca wyznania kalwińskiego Jeana Calasa, którego niesłusznie oskarżono o jego zamordowanie i skazano po głośnym procesie na karę śmierci.
Wojna siedmioletnia: zwycięstwo wojsk brunszwickich nad wojskami francusko-saskimi w bitwie pod Ölper.

[madohora1]

1773 – Charles Messier odkrył Galaktykę Wir w gwiazdozbiorze Psów Gończych.

[madohora1]

1775 – Kongres Kontynentalny zdecydował o utworzeniu Floty Kontynentalnej, przemianowanej później na United States Navy.

[madohora]

1775 – Kongres Kontynentalny zdecydował o utworzeniu Floty Kontynentalnej, przemianowanej później na United States Navy.

[madohora]

1781 – Cesarz Niemiec Józef II Habsburg wydał Patent tolerancyjny przyznający prawa ewangelikom i prawosławnym w Imperium Habsburgów na równi z katolikami.

[madohora]

1792 – Wmurowano kamień węgielny pod budowę Białego Domu w Waszyngtonie.

[madohora]

1812 – Wojna brytyjsko-amerykańska: zwycięstwo wojsk brytyjskich w bitwie pod Queenston Heights.

[madohora]

1815 – W Pizzo, po pojmaniu przez siły rywala Ferdynanda I Burbona, został rozstrzelany były król Neapolu Joachim Murat.

[madohora]

1825 – Ludwik I Wittelsbach został królem Bawarii.

[madohora]

1827 – Wojna rosyjsko-perska: wojska rosyjskie zajęły Erywań (1 października wg kalendarza juliańskiego).

[madohora]

1837 – Wojska francuskie zdobyły Konstantynę w Algierii.

[madohora]

1874 – Austriacki astronom Johann Palisa odkrył planetoidę 140 Siwa.

[madohora]

1526 – Ferdynand I Habsburg został królem Czech.

[madohora]

1879:
Amerykański astronom Christian Heinrich Friedrich Peters odkrył planetoidę 206 Hersilia.
Johann Palisa odkrył planetoidę 205 Martha.

[madohora]

1884 – Ustanowiono południk zerowy w Greenwich.

[madohora]

1887 – Rosyjski astronom pochodzenia niemieckiego Viktor Knorre odkrył planetoidę 271 Penthesilea.

[madohora]

1895 – Niemiecki astronom Max Wolf odkrył planetoidy 407 Arachne i 408 Fama.

[madohora]

1898 – Amerykański astronom Edwin Foster Coddington odkrył planetoidy 439 Ohio i 440 Theodora.

[madohora]

1831 – Na terenie Domu Fauna w Pompejach odnaleziono starożytną mozaikę Bitwa Aleksandra z Dariuszem.

[madohora]

1912 – W Hoyeswerdzie powstała serbołużycka organizacja mniejszościowa Domowina.

[madohora]

1914:
I wojna światowa: rząd belgijski przeniósł się do francuskiego Hawru.
Amerykanin Garret A. Morgan opatentował maskę przeciwgazową.

[madohora]

1915 – W hrabstwie New London w stanie Connecticut otwarto Naval Submarine Base New London (bazę morską okrętów podwodnych United States Navy).

[madohora]

1917 – Według tradycji Kościoła katolickiego miało miejsce ostatnie objawienie Matki Bożej w Fátimie, podczas którego doszło do tzw. Cudu Słońca.

[madohora]

1923 – Stolicę Turcji przeniesiono ze Stambułu do Ankary.

[madohora]

1929 – W Mińsku uruchomiono komunikację tramwajową.

[madohora]

1930
Dokonano oblotu niemieckiego samolotu transportowego Junkers Ju 52.
Kościół katolicki uznał Cud Słońca z Fatimy.

[madohora]

1936 – Węgierski astronom György Kulin odkrył planetoidę 2242 Balaton.

[madohora]

1939 – Bitwa o Atlantyk:
Niemiecki okręt podwodny U-42 został zatopiony bombami głębinowymi na południowy zachód od Irlandii przez niszczyciele HMS Imogen i HMS Ilex. Zginęło 26 członków załogi, uratowano 20.
Okręt podwodny U-40 zatonął po wejściu na minę w Cieśninie Kaletańskiej. Zginęło 45 członków załogi, uratowano 3.

[madohora]

1942 – Wojna na Pacyfiku: pierwsze oddziały amerykańskie wylądowały na Guadalcanal (Wyspy Salomona).

[madohora]

1943:
Front wschodni: zwycięstwem wojsk niemieckich nad wojskami radziecko-polskimi zakończyła się bitwa pod Lenino.
Kampania włoska: rząd włoski marszałka Pietro Badoglio wypowiedział wojnę III Rzeszy

[madohora]

1944:
Front wschodni: Armia Czerwona zdobyła Rygę.
Front zachodni: zakończyła się bitwa o Fort Driant.

[madohora]

1946 – Francuzi przyjęli w referendum konstytucję IV Republiki.

[madohora]

1949 – Dokonano oblotu bombowca Tu-14.

[madohora]

1950 – Premiera filmu Wszystko o Ewie.

[madohora]

1958:
Penelope Anne Coelen ze Związku Południowej Afryki zdobyła w Londynie tytuł Miss World 1958.
W Watykanie pochowano papieża Piusa XII.

[madohora]

1959 – Wystrzelono amerykańskiego satelitę naukowego Explorer 7.

[madohora]

1960 – Na Morzu Barentsa doszło do awarii obwodu chłodzącego reaktora na radzieckim okręcie podwodnym K-8, co doprowadziło do skażenia radioaktywnego akwenu.

[madohora]

1964 – Zakończyła się pierwsza wieloosobowa misja kosmiczna Woschod 1.

[madohora]

1966 – Botswana i Lesotho zostały członkami ONZ.

[madohora]

1969 – Rozpoczęła się załogowa misja kosmiczna Sojuz 8.

[madohora]

1970:
Chińska Republika Ludowa i Kanada nawiązały stosunki dyplomatyczne.
Fidżi zostało członkiem ONZ.
Saëb Salam po raz czwarty został premierem Libanu.

[madohora]

1972:
W Andach rozbił się samolot, którym do Chile leciała urugwajska drużyna rugby. Spośród 45 osób na pokładzie przeżyło 16.
174 osoby zginęły w katastrofie Iła-62 w miejscowości Krasnaja Polana na południu Rosji.

[madohora]

1973 – 119 osób zginęło w katastrofie samolotu Tu-104B pod Moskwą.

[madohora]

1976:
W boliwijskim Santa Cruz rozbił się transportowy Boeing 707. Zginęło 100 osób, z czego 97 (głównie dzieci) na ziemi.
95 osób zginęło w katastrofie indyjskiego samolotu Sud Aviation Caravelle pod Bombajem.

[madohora]

1977 – Palestyńscy terroryści porwali Boeinga 707 linii lotniczych Lufthansa lecącego z Palma de Mallorca do Frankfurtu nad Menem. Samolot został odbity 5 dni później na lotnisku w Mogadiszu przez niemiecką jednostkę specjalną, a troje z czworga terrorystów zastrzelono.

[madohora]

1978 – Uchwalono konstytucję Suazi.

[madohora]

1982 – Na granicy brazylijsko-paragwajskiej ukończono budowę zapory wodnej Itaipu na rzece Parana.

[madohora]

1983:
Do amerykańskich sklepów trafił pierwszy na świecie telefon komórkowy Motorola DynaTAC.
Komunistyczny zamach stanu na Grenadzie.

[madohora]

1989 – Premiery filmów I kto to mówi oraz Zabić księdza.

[madohora]

1990 – Wojska syryjskie zaatakowały siły generała Michela Aouna w Libanie. Zginęło ponad 500 osób.

[madohora]

1991 – W Bułgarii odbyły się pierwsze po wojnie wolne wybory parlamentarne.

[madohora]

1996 – Premiera filmu Skandalista Larry Flynt.

[madohora]

1999 – Senat Stanów Zjednoczonych nie zgodził się na ratyfikację Traktatu o całkowitym zakazie prób z bronią jądrową (CTBT).

[madohora]

2002 – Niemiec Michael Schumacher po raz piąty w karierze został mistrzem świata Formuły 1.

[madohora]

2003 – Wystartowała albańska Wikipedia.

[madohora]

2005 – 137 osób zginęło w walkach po ataku czeczeńskich separatystów na miasto Nalczyk (Kabardo-Bałkaria)

[madohora]

2006:
Bengalski ekonomista Muhammad Yunus, pionier mikrokredytów oraz założony przez niego Grameen Bank otrzymali Pokojową Nagrodę Nobla.
Minister spraw zagranicznych Korei Południowej Ban Ki-moon został wybrany na stanowisko sekretarza generalnego ONZ.

[madohora]

2007 – W Niemczech odbyło się 100. żużlowe Grand Prix.

[madohora]

2010 – Wydobyto na powierzchnię wszystkich 33 górników uwięzionych pod ziemią od czasu tąpnięcia 5 sierpnia w kopalni miedzi i złota w Copiapó w Chile.

[madohora]

2011:
28 osób zginęło, a 4 zostały ranne w katastrofie lotu Airlines PNG 1600 na wschodnim wybrzeżu Papui-Nowej Gwinei:
Król Bhutanu Jigme Khesar Namgyel Wangchuck ożenił się z Dziecyn Pemą.

13.10 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1680 – Katarzyna Opalińska, królowa Polski, żona Stanisława Leszczyńskiego (zm. 1747)

[madohora]

1734 – Maciej Kamieński, polski kompozytor pochodzenia słowackiego (zm. 1821)

[madohora]

1805 – Stefan Florian Garczyński, polski poeta (zm. 1833)

[madohora]

1872 – Cezary Szyszko, polski prawnik, działacz społeczny (zm. 1938)

[madohora]

1891 Stanisława Lubicz-Sarnowska, polska aktorka (zm. 1958)

[madohora]

1902 – Edward Bill, polski piłkarz (zm. 1966)

[madohora]

1906 – Tadeusz Rek, polski prawnik, publicysta, polityk (zm. 1968)

[madohora]

1911 Marzena Skotnicówna, polska taterniczka (zm. 1929)

[madohora]

1913 – Zbigniew Krukowski, polski kompozytor, autor piosenek (zm. 1995)

[madohora]

1914 – Witold Domański, polski dziennikarz sportowy (zm. 2008)

[madohora]

1924:
Edward Hołda, polski pisarz
Jerzy Kurczewski, polski muzykolog, założyciel Poznańskiego Chóru Chłopięcego (zm. 1995)

[madohora]

1928
Edward Rauch, polski aktor, muzyk (zm. 1985)
Alina Witkowska, polska eseistka, historyk literatury (zm. 2011)

[madohora]

1930 – Teresa Lubkiewicz-Urbanowicz, polska pisarka

[madohora]

1933 – Adam Kaczyński, polski pianista i kompozytor (zm. 2010)

[madohora]

1937:
Edward Balcerzan, polski pisarz, krytyk literacki
Jan Jagielski, polski działacz społeczny, autor publikacji na temat śladów historycznej obecności Żydów w Polsce, Działacz Towarzystwa Opieki nad Zabytkami

[madohora]

1942 Jan Kanty Pawluśkiewicz, polski kompozytor

[madohora]

1943 Grzegorz Gazda, polski historyk literatury

[madohora]

1948:
Andrzej Błaszczyk, polski aktor (zm. 1999)
Krystyna Kacperczyk, polska lekkoatletka, płotkarka

[madohora]

1951 Walter Chełstowski, polski reżyser, producent telewizyjny

[madohora]

1955 Krzysztof Surlit, polski piłkarz, trener piłkarski (zm. 2007)

[madohora]

1958 – Rafał Stradomski, polski kompozytor, pisarz

[madohora]

1965:
Mirosław Kochalski, polski polityk
Aleksandra Konieczna, polska aktorka

[madohora]

1967 Tomasz Kołodziejczak, polski pisarz science fiction i fantasy

[madohora]

1970 Piotr Gursztyn, polski dziennikarz

[madohora]

1972 – Rafał Sznajder, polski szermierz

[madohora]

1985 Łukasz Jasiński, polski piłkarz

13.10 Zmarli Polacy

[madohora]

1705 – Michał Stefan Radziejowski, polski duchowny katolicki, podkanclerzy koronny, kardynał, arcybiskup gnieźnieński, prymas Polski (ur. 1645)

[madohora]

1937 Kazimierz Nowak, polski podróżnik (ur. 1897)

[madohora]

1965 – Zofia Bohdanowiczowa, polska pisarka (ur. 1898)

[madohora]

1970 – Kazimierz Jarocki, polski aktor (ur. 1898)

[madohora]

1974 – Wojciech Rubinowicz, polski fizyk (ur. 1889)

[madohora]

1975 – Jerzy Popko, polski polityk (ur. 1914)

[madohora]

1978 – Władysław Ponurski, polski lekkoatleta (ur. 1891)

[madohora]

1980 – Stanisław Tarnowski (krajoznawca), ekonomista, łódzki działacz PTTK (ur. 1909)

[madohora]

1982 – Bogdan Włosik, polski robotnik (ur. 1962).

[madohora]

1989 Halina Bielińska, polska reżyserka filmowa (ur. 1914)

[madohora]

1990 Jerzy Ziomek, polski historyk literatury profesor (ur. 1924)

[madohora]

1995 – Jerzy Wąsowicz, polski aktor (ur. 1923)

[madohora]

1999 – Halina Dobrowolska, polska aktorka (ur. 1930)

[madohora]

2001:
Nika Strzemińska, lekarz psychiatra, pisarka (ur. 1936)
Janusz Szpotański, polski poeta, satyryk, tłumacz, szachista (ur. 1929)

[madohora]

2005
Krystyna Kwiatkowska, polska pisarka fantasy (ur. 1953)
Marian Zieliński, polski sztangista (ur. 1929)

[madohora]

2007 Krzysztof Rutkowski, polski piłkarz (ur. 1953)

[madohora]

2009 Marian Kołodziej, polski artysta plastyk, scenograf (ur. 1921)

[madohora]

2011 – Jan Lelej, polski wojskowy, oficer Wojska Polskiego, obrońca Westerplatte (ur. 1917)

[madohora]

[madohora]

***
**