Architekt: Nie niszczyć salonu miasta

[andrew95]

Szkoda, że nie podajecie państwo linku, gdzie zobaczyć można byłoby
istniejący w tym miejscu przed wojną hotel. Z tą przestrzenią
publiczną zdajecie się Państwo trochę przesadzać. Zróbcie coś
sensownego z Placem Litewskim - on oferuje mnóstwo przestrzeni,
tylko nikt wskutek jego brzydoty nie chce z niej korzystać.

Architekt: Nie niszczyć salonu miasta

[hubertkm]

W pełni popieram słowa p. Jamiołkowksiej. Szkoda byłoby tego miejsca,
niezależnie od tego, jak dobry byłby budynek tu postawiony.

[Gość: 456]

Jakie miast taki salon

[andrzej.sawa]

Hubercie,a moze zaorać i posiać trawę - tu i tam.
Niestety nie lubie dziur,a tzw.architektura prl,jest niestety w znacznej części
do d.....

[Gość: Nikt]

Czy zabudować placyk przed galerią Centrum (dawniej PDT)? Myślę, że nie jest to
właściwie zadane pytanie. Pytanie mogłoby brzmieć, czy w historycznym, objętym
ochroną konserwatorską Śródmieściu, w bezpośrednim sąsiedztwie obszaru uznanego
za Pomnik Historii powinna być wzniesiona wielkopowierzchniowa galeria handlowa?
Jak pokazuje przypadek dawnych terenów ogrodowych przy ul. Świętoduskiej, czy w
nieco innych uwarunkowaniach formalno-prawnych przypadek terenów za Zamkiem, w
Lublinie galeria taka może pojawić się w chronionym obszarze historycznym. Nie
pytam o to czy w Śródmieściu Lublina, ani o to czy w historycznym Śródmieściu
Lublina, ale o to czy w objętym ochroną konserwatorską historycznym Śródmieściu
Lublina powinna powstać tego rodzaju inwestycja? Co oznacza fakt, że Śródmieście
jest objęte ochroną, jaki jest zakres tej ochrony? Ochrona według Słownika
Języka Polskiego – to zabezpieczenie przed czymś niekorzystnym, złym lub
niebezpiecznym. A co do zakresu tejże trzeba wyjaśnić ( chyba po raz kolejny na
forum), że istnieją różne formy ochrony: poprzez wpis do rejestru zabytku,
poprzez uznanie za pomnik historii, poprzez ustalenia miejscowego planu
zagospodarowania przestrzennego oraz utworzenie parku kulturowego. W Lublinie w
odniesieniu do terenu, o którym mówimy obowiązuje ochrona na podstawie wpisu do
rejestru zabytków województwa lubelskiego zespołu urbanistycznego Śródmieścia
(ogólnie rzecz ujmując). W samym Śródmieściu obowiązuje także ochrona poprzez
indywidualne wpisy do rejestru (obiektów i zespołów obiektów). Część obszaru
Śródmieścia (m. in. Stare Miasto, Wzgórze Zamkowe, tzw. „wąskie” Krakowskie
Przedmieście czyli Deptak) dodatkowo uznana została przez Prezydenta
Rzeczpospolitej Polskiej za Pomnik Historii. Czego dotyczy ta ochrona? Dotyczy
chronologicznie nawarstwionego zespołu zabudowy, a więc historycznego układu tej
zabudowy wraz z jego geograficznym kontekstem (ukształtowaniem terenu).
Odwołując się do definicji zawartych w przytoczonym już wyżej słowniku - układ -
możemy określić, jako 1. «uporządkowany według określonych zasad lub właściwości
szereg przedmiotów, zdarzeń itp.; też: sposób uporządkowania lub rozmieszczenia
czegoś», 2. «całość składająca się z powiązanych wzajemnie elementów». Jeśli
weźmiemy pod uwagę, że na układ chronionego Śródmieścia, w skład którego wchodzi
kwartał zabudowy wyznaczony ulicami: Kapucyńską, Narutowicza, Peowiaków,
Kościuszki i Krakowskie Przedmieście, składają się istniejące tu kwartały
zabudowy wraz z siecią dróg w postaci ulic, wewnętrzna strukturą kwartałów
tworzona poprzez zespoły działek budowlanych, oraz zabudowa każdej z tych
działek (najczęściej w układzie kamienica frontowa, oficyny boczne lub/i oficyna
tylna) to pytanie o wielkopowierzchniową galerię w obszarze wzmiankowanego
kwartału wydaje się być bardziej zasadne. Jest przecież rzeczą oczywistą, że
tego typu budowla w minimalnym stopniu oparta zostanie ( jeśli w ogóle) na
zasadach odpowiadających historycznemu kształtowaniu kwartału. Cechą
charakterystyczna tejże jest bowiem wielkopowierzchniowa, raczej monolityczna, a
struktura zabudowy. Tymczasem struktura kwartału cechuje się drobniejszymi
zindywidualizowanymi podziałami, zwłaszcza ta w lubelskim Śródmieściu.
Odwoływanie się w tej sytuacji do konserwatorskiego pojęcia odtworzenia,
rekonstrukcji, gmachu dawnego hotelu Victoria odnoszę wrażenie ma typowo
postmodernistyczne znaczenie, raczej mylące. Należy, w moim przekonaniu, mówić w
rzeczonym przypadku o kreacji – a nie rekonstrukcji - inspirowanej elementami
historycznej architektury hotelu ( wskazywać by na to mogły według enuncjacji
prasowych przyjęta – jak się wydaje - linia zabudowy z charakterystycznym
wyokrągleniem narożnika, może wysokość, ale już nie wielkość działki, sposób jej
zabudowy, zapewne nie podziały architektoniczne, elewacji, detal
architektoniczny, proporcje otworów okiennych, ich relacja do powierzchni ścian,
układ wnętrz, stolarka okienna, itd.). W przypadku realizacji planowanej
inwestycji w sposób oczywisty dokona się zmiana struktury urbanistycznej
chronionego fragmentu Śródmieścia, obejmując także przedmiotowy placyk przed
Galerią Centrum. Naruszone zostaną sposób, zasady uporządkowania istniejących
historycznych elementów (tych z XIX i pocz. XX stulecia). W miejsce istniejącego
– w kategoriach estetycznych różnie zapewne ocenianego – obiektywnie jednak
historycznie ukształtowanego ładu powstanie nowy, sprzeczny z dawnym bowiem
takie są konsekwencje wprowadzenia dużej kubatury w obszar drobnoskalowej (w
relacji do planowanej) zabudowy formowanej na mniejszych indywidualnych
działkach. W zamian uzyskamy zapewne pewien efekt w postaci linii zabudowy
ul. Kapucyńskiej i fragmentu Krakowskiego Przedmieścia uformowanej prawie jak ta
z okresu 2 poł. stulecia XIX do czasu wojny i nowe precedensowe ukształtowanie
historycznego kwartału zabudowy. Kwartału, który oczywiście został zniszczony, a
następnie przekształcony poprzez realizacje gmachu domu handlowego Witkowskiego.
Rozważając kolejne sugestie inwestorskie można odnieść wrażenie, że destrukcja
tego historycznego miejsca będzie postępowała. Nie oznacza to oczywiście
niemożności kreacji nowych wartości, które mogą znaleźć swoich zwolenników.
Pytanie co do zasadności takich działań w obszarze chronionym (sic!) jest w moim
przekonaniu pytaniem otwartym. Uważam, że działań takich nie można by osadzić w
kategoriach działań konserwatorskich.
Nie jestem zwolennikiem historyzmu zastępującego miejsce należne współczesnej
architekturze. Kwartał zabudowy zniszczony w czasach wojennych mógł uzyskać nowy
kształt z odwołaniem się do historycznych cech jego kształtowania przy
zastosowaniu współczesnych form architektonicznych. Tak się nie stało. Nota
bene, ciekawe jak by wtedy wyglądał? Obecna sytuacja różni się w sposób istotny
od okresu, w którym zapadały, z udziałem arch. Witkowskiego, decyzje, co do
sposobu zabudowy tego obszaru. Teren mimo, że historyczny nie podlegał wówczas
żadnej ochronie. Istniejąca wcześniej zabudowa uległa zniszczeniu. Witkowski
wykreował pewną nową wartość w tym miejscu. Stworzone przez niego miejsce stało
się naszym, zostało zaakceptowane i przejęte przez Lublinian. Dzisiaj jego
dzieło stanowi jeden z elementów palimpsestu zatytułowanego Lublin.
Miasto to rodzaj palimpsestu – jak pisze Ewa Rewers – nad którym prac ciągle
trwa. Palimpsestu należącego do wszystkich, którzy zostawili na nim swój ślad –
taki chociażby jak my prowadzący tę dyskusję na współczesnej internetowej agorze.

[Gość: J-k]

A ja myślę, że pytanie powinno brzmieć; czy budynek PDT-u jest
wielkopowierzchniową galerią handlową czy jeszcze nie i ewentualnie ile m2
brakuje mu do tego miana? Czy jest to budowla monolityczna czy też jest budowlą
o "drobniejszych zindywidualizowanych podziałach". Mam wrażenie, że raczej tą
pierwszą, ale może ja źle widzę. Czy zabudowa działki zajętej przez PDT jest
typowa dla historycznego układu przestrzennego czy też wręcz przeciwnie? A
jakież to zagrożenie dla tego historycznego układu przestrzennego niesie projekt
odtworzenia bryły dawnego hotelu i uzupełnienia zabudowy pomiędzy galerią a
teatrem? Czyżby zachodziła konieczność zmiany kształtu działki z prostokątnej na
okrągłą? A może inwestor, przy akceptacji konserwatora, zechce usypać na terenie
tej działki górę, z wierzchołka której będzie wypływać gorąca lawa. Zaś dołem w
tunelu wykopie kanał wypełniony morską wodą? Prawda jest taka, że dom handlowy
projektu Witkowskiego jest co najwyżej architektonicznie poprawny (niemal każde
ówczesne miasto wojewódzkie miało taki swój PDT lub CDT), zaś z punktu widzenia
uszanowania historycznego układu przestrzennego jest zwykłą katastrofą. Także
plac przed obecną galerią trudno uznać za salon miasta - bo jeżeli tak ma
wyglądać salon to lepiej nie myśleć jak ma wyglądać reszta miejskiej
przestrzeni. W rzeczywistości jest on tylko wyrównanym i wyłożonym betonową
kostką brukową lejem po bombie!!! I nawet ustawienie na jego środku okazałej
paprotki tej sytuacji nie zmieni. No chyba, że będzie to plastikowa palma!!!

[Gość: Nikt]

Wydaje się, że Galerię Centrum można określić, jako wielkopowierzchniowa
galerię. Nie wykluczone, a nawet na pewno, jej powierzchnia sprzedaży
przekracza 2000 m2.
Odtworzenie czy rekonstrukcja części frontowej hotelu Victoria nie stanowi
żadnego zagrożenia dla zachowanego historycznego układu tego kwartału
Śródmieścia. Obawiam się, że niezbyt jasno się wyraziłem. Zagrożeniem dla tego
układu – podkreślam, według mojej opinii – jest aplikowanie mu obiektu, który
wypełni nie tylko przestrzeń placyku przed Galerią Centrum wraz z miejscem
obecnie istniejącego budynku, ale także przestrzeń za nim w kierunku ul.
Kościuszki. Nie można wykluczyć, że inwestycja wciągnie także jedną lub dwie
kamienice od strony ul. Peowiaków i ul. Kościuszki, dla poprawienia dostępności
do wnętrza handlowego. Odnoszę wrażenie, że inna powierzchnia zabudowy, w
realiach współczesnych tzw. centrów handlowych, byłaby po prostu mało opłacalna.
Jest to oczywiście tylko moja supozycja. Tego typu rozwiązanie byłoby według
mojej opinii zagrożeniem dla tożsamości tego miejsca. Po realizacji byłoby to
zupełnie inny kawałek Lublina, a jestem pewien, że nie o to właśnie chodzi w
dziedzinie ochrony zabytków czy szerzej dziedzictwa kulturowego.
Innym aspektem sprawy jest konieczność przeanalizowania skutków wprowadzenia
takiej inwestycji dla chronionego indywidualnym wpisem do rejestru zabytków
założeniem kościoła i klasztoru Kapucynów. Chodzi mi o chronione widoki na ten
zespół. Szczególnie od strony Krakowskiego Przedmieścia z Placu Litewskiego. Czy
ewentualne nowe tło tego zespołu w postaci, co najmniej, infrastruktury
technicznej galerii ulokowanej na jej dachach będzie tą jakością której
oczekujemy dzisiaj? Czy uda się rozwiązać problem „styku” na granicy wschodniej
założenia kapucyńskiego z boczną elewacją nowej galerii; a czego nie udało się
uczynić dobrze architektowi hotelu?
Czy zabudowa działki zajętej przez Obecny gmach Galerii Centrum jest typową dla
historycznego układu przestrzennego? W sposób oczywisty nie jest. Witkowski
ustawił swój gmach
inspirując się lokalizacją frontowych kamienic na działkach historycznych,
których relikty przecież, a pewnie i oryginały znał, z których jedna - hotelowa
usytuowana była prostopadle do Krakowskiego Przedmieścia zaś dwie kolejne
działki, w formie wydłużonych trapezów, usytuowane były pod lekkim nachyleniem
do ul. Kapucyńskiej (mniej niż 90 stopni). Te trzy działki uległy w dużej części
scaleniu, zaś sam gmach jest absolutną kreacją. Z drugiej strony, na tak
zarysowanych działkach niewiele miał do wymyślenia. W usytuowaniu frontu
galerii, z odsunięciem go od Krakowskiego Przedmieścia, czytelny jest zamysł
architekta odsłonięcia wschodniej elewacji kościoła Kapucynów i podporządkowania
się wartości, którą autor uznał za istotniejszą od własnego dzieła. Słyszałem,
że o takie usytuowanie walczył, a miał wówczas z kim.
Ja również nie nazwałbym placu przed dawnym PDT salonem, bo jak wówczas nazwać
Krakowskie Przedmieście. Placyk przed tym domem handlowym, jeśli go wiązać z
salonem Krakowskiego Przedmieścia, to raczej rodzaj niszy, wnęki przy salonie.
Ma zatem prawo być inny. Może powinien zatem być nieco bardziej kameralny? Jakby
troszkę obok? Jakby rodzaj alkierza?
I jeszcze słowo o odtworzeniu bryły dawnego hotelu. Odnoszę wrażenie, jak
napisałem wcześniej, że nie idzie tu o odtworzenie tego obiektu bowiem nic by to
nie dało zainteresowanym. Ta bryła przecież to budowla frontowa z dwiema
równoległymi oficynami: wschodnią i zachodnią z dziedzińcem we wnętrzu.
Dziedziniec pod przykryciem będzie już inna forma architektoniczną, nie będzie
więc mowy o rekonstrukcji czy odtworzeniu.
I na koniec – nie używam pojęcia p i e r w o t n y do określania zabudowy w
obrębie omawianego kwartału. Pierwotną zabudowę tego terenu tworzyły
wolnostojące dwory w otoczeniu ogrodowym. A jeszcze wcześniej były tu pola
miejskie. Głębiej nie będę się cofał w czasie, bo po prostu nie mam takiej wiedzy.

[Gość: J-k]

Ponieważ widzę, że ma do czynienia z osobą obeznaną w tej problematyce pozwolę
sobie na zadanie kilku pytań. Bo być może odpowiedzi na nie uświadomią mi, że
jestem w całkowitej konfuzji a stopień mojej ignorancji jest znacznie większy
niż mogę przypuszczać.
1) Jaki to typ elewacji frontowej prezentuje kościół OO. Kapucynów? Czy
projektant mógł przypuszczać, że działka (gdzie znajduje się ten nieszczęsny
"salon") zostanie zabudowana, czy raczej przeznaczona pod plac miejski? Czy np.
"Nikt" byłby zwolennikiem (gdyby padła taka propozycja) odsłonięcia południowej
elewacji kościoła Św. Ducha, czy raczej nie?
2) Czy z punktu widzenia zachowania układu przestrzennego Starego Miasta
właściwszym była rekonstrukcja zniszczonych podczas wojny kamienic, czy lepiej
byłoby wstawić w ich miejsce budynek typu PDT. Jeżeli słuszniejszym było to
pierwsze rozwiązanie, to dlaczego w przypadku kwartału zajętego przez Galerię
Centrum właściwsze jest to drugie? Czy od 2 poł. XX wieku do początku XXI w. aż
tak bardzo zmieniła się doktryna i praktyka konserwatorska.
3)"Nikt" podejrzewa, że inwestor wybuduje to co mu się podoba. Jak więc widzi
rolę Konserwatora Zabytków i Urzędu Miasta. Może te urzędy należy zlikwidować
skoro nie mają kompetencji i możliwości decyzyjnych? Może inwestor niepotrzebnie
będzie tracić czas przedstawiając projekt do akceptacji? A może należy
prewencyjnie poinformować prokuraturę lub nadzór budowlany o zamiarze
popełnienia przestępstwa, samowoli budowlanej?
4) Na terenie byłego NRD częstą praktyką jest przywracanie w historycznych
centrach miast dawnych kwartałów zabudowy (w miejscu socjalistycznych budynków).
Architektura tych kwartałów w swej formie zewnętrznej nawiązuje do dawnej brył i
szaty architektonicznej (często jest repliką). Wnętrza zaś są na wskroś
nowoczesne, odpowiadające współczesnym funkcjom. Takie rozwiązania znaleźć można
także w Wilnie (świetne centrum Giedymina). Czy jest to z punktu widzenia
ochrony układów przestrzennych błędna praktyka? A może słuszniejszym jest nic
nie robić?

[Gość: Nikt]

Ad. 1 Elewacja frontowa (fasada) kościoła kapucynów wywodzi się z tzw. baroku
toskańskiego. Fasada przykryta jest trójkątnym tympanonem. Wejście umieszczone
centralnie podobnie jak i okno powyżej. Charakteryzuje się powściągliwością i
umiarem. Detal architektoniczny w formie pilastrów, lizen i spływów wolutowych
jest konsekwencją wprowadzenia tego typu dekorowania tych elewacji w wieku XVIII.
Kiedy Karol Bay w początku XVIII stulecia projektował kościół kapucynów w
Lublinie doskonale znał jego warunki ekspozycji. Teren ten otoczony był ogrodami
(ok. 2 ha). Obecna ul. Kapucyńska była wąskim przejazdem odsuniętym od kościoła
nieco dalej aniżeli ma to miejsce dzisiaj. Jej regulacja nastąpiła na przełomie
lat 1859-1860. Jestem głęboko przekonany, ze nawet przez myśl mu nie przeszło,
że w ponad 100 lat później ogrody kapucynów, otaczające kościół i klasztor w
granicach dzisiejszego kwartału zamienione zostaną na parcele budowlane, a teren
samego założenia zostanie tak znacząco ograniczony. W roku 1864 ukazem carskim
zamknięto, razem z szeregiem innych, konwent kapucynów w Lublinie. Majątek
kapucynów, w tym teren ogrodu, sprzedano na publicznej licytacji. Teren dawnego
ogrodu podzielono na 12 parceli, z czego wcześniej sprzedano 5 przy Krakowskim
Przedmieściu, Kapucyńskiej i Wizytkowskiej (ob. Peowiaków), a w późniejszym
terminie pozostałe 7. W latach 70 XIX wieku parcele te zostały zabudowane. Na
tych terenach powstał
w latach 80. XIX stulecia gmach teatru. (Większość powyższych danych przekazuję
za: M. Budziarek, Kapucyni w Lublinie. Dzieje klasztoru 1721-1864,
Warszawa-Lublin 1966.)
Ad. 2 Rekonstrukcja zabudowy Starego Miasta po zniszczeniach wojennych odbywała
się, jak wskazuje odbudowa warszawskiej Starówki, w konkretnych uwarunkowaniach
i co miało także wpływ na decyzje w innych polskich miastach, zgodnie z
poglądami, które głosił wówczas
prof. J. Zachwatowicz. Przez wiele lat działania te nie były w pełni akceptowane
i doceniane przez środowisko konserwatorskie. Uważano je za sprzeczne z
doktryną. Ostatecznie jednak myśl Zachwatowicza odniosła sukces a Stare Miasto w
Warszawie – pomimo tego, że jest kopią – wpisane zostało na światową listę
dziedzictwa UNESCO. Działania konserwatorskie na lubelskim Starym Mieście
wypada również ocenić pozytywnie, jakkolwiek budynki przy ulicy Bramowej raczej
należałoby zaliczyć do ówczesnej historyzującej architektury, a zatem nowej.
Sądzę, że wartość Starego Miasta jako obszaru o wielkich wartościach
historycznych i zabytkowych, a także kultura zawodowa podyktowała ówczesnym
architektom-konserwatorom działania, które chyba nie budzą naszych wątpliwości
dzisiaj. Czy z uwagi na wartość układu staromiejskiego można byłoby wprowadzić
w jego obszar architekturę w rodzaju d. PDT. Można, ale byłoby to złe rozwiązanie.
Problem architektoniczno-konserwatorski z galerią Centrum polega na tym, że
nawet jeżeli wypadało w tym obszarze zaprojektować coś, co bardziej
korespondowałoby z historią to, jednak tak się nie stało. I dzisiaj istnieje.
Wpis do rejestru zabytków obszaru Śródmieścia, tego fragmentu między innymi, to
rok 1967. Powszechny Dom Towarowy, wg H. Gawareckiego i Cz. Gawdzika, Ulicami
Lublina, Lublin 1976, Śródmieście - wkładka, poz. 36, to dzieło z lat 1956-1964.
Jest zatem objęty ochroną konserwatorską i to niezależnie od tego jak dzisiaj go
oceniamy. Na dzisiaj nie mamy problemu czy właściwe jest pierwsze z wymienionych
działań czy drugie. Mamy, jak napisałem stan istniejący. Natomiast w swojej
wypowiedzi zwracałem uwagę, na potrzebę uwzględnienia w prowadzonych pracach
projektowych kwestii nie tyle historycznych, ile konserwatorskich. Problem 1 –
to czy wyburzyć PDT skoro jest objęty ochroną i jak to w świetle przepisów prawa
uzasadnić? Problem 2 – jeśli wyburzyć, to jak kształtować nową zabudowę, nie
tylko w sensie architektonicznym ale i urbanistycznym, biorąc pod uwagę fakt, że
obszar jest objęty ochrona konserwatorską i ma swoje historyczne uwarunkowania.
Jaką metodę postępowania przyjąć? Czyli jesteśmy przy pytaniu, od którego
wyszliśmy; czy odtwarzać (przypadek metody zastosowanej na Starym Mieście w
Lublinie), czy może odstąpić od działań konserwatorskich i zezwolić w tym
obszarze na kreację architektoniczną (przypadek d. PDT). Sygnalizując te kwestie
chcę zaznaczyć, że nie wchodzę w skomplikowana problematykę metod działań
konserwatorskich. Warto być może zastanowić się w tym miejscu nad słowami
jednego z polskich konserwatorów Bohdana Rymaszewskiego, specjalisty w
dziedzinie historii i teorii konserwacji zabytków oraz ochrony i konserwacji
zabytków architektury:
„ Skoro na zabytkowej materii muszą pojawić się nowe elementy, w tym całe
budowle a nawet ich zespoły koniecznym okazuje się umiejętność nie fałszowania,
lecz jedynie czytelnego czerpania z motywów historycznych w sposób , nie
ukrywający ich współczesności.” I o tym właśnie pisałem.

Ad. 3 Nie widzę potrzeby likwidowania instytucji konserwatora zabytków. Co do
Urzędu – to zbyt szerokie pojęcie – więc nie odpowiem. Uważam tylko, że mam
prawo do wypowiedzi i z niego korzystam. Nie oceniam działań służby
konserwatorskiej w odniesieniu do tego przypadku bowiem , nie znamy tychże.

Ad. 4. Uważam, że to dobra praktyka stosowana także w Polsce w stosunku do
zniszczonych obszarów historycznych, np. w Elblągu, Kołobrzegu, Szczecinie.

Nie byłbym zwolennikiem odsłonięcia elewacji południowej kościoła Świętego
Ducha. To nie jest przypadek Kapucynów. Tu już mamy elewacje odsłoniętą zatem
pytanie brzmi czy ją zasłonić?
Co do kwestii inspiracji kamienicami frontowymi nie szło mi o architekturę, lecz
o usytuowanie ich na działkach, a więc kwestii urbanistycznych. Z całą resztą
absolutnie się zgadzam.
Pozdrawiam.

[Gość: J-k]

No i jaka ciekawa wymiana opinii. Według mnie fasada kościoła kapucynów ma swój
formalny pierwowzór w Rzymie, a dokładnie w kościele Il Gesu. Oczywiście w
naszym przypadku jest ona znacznie uproszczona, to narzucała reguła zakonu.
Niezmieniona pozostaje natomiast barokowa zasada koncentracji dekoracji na
elewacji frontowej (pisał o tym m.in. Max Dvorak). Bay zaprojektował fasadę
kościoła zgodnie z tą barokową zasadą. Innymi słowy fasada kościoła OO Kapucynów
według intencji projektanta powinna być oglądana z frontu a nie z boku. (Z Placu
Litewskiego a nie z "salonu miasta")
Ktoś może powiedzieć (np. pani Michalska), że chodzi o neogotycką kaplicę, ale
ta została wzniesiona w latach 1857-60 a więc jej projektant (Podczaszyński)
nie mógł mieć wątpliwości, że wraz z rozwojem Lublina zagęszczać się będzie
zabudowa miasta. Będzie rosła wartość gruntów i obciążenia podatkowe. Nikt nie
będzie chciał utrzymywać pustych działek w centrum miasta.
Nie jestem zwolennikiem zburzenia PDT-u, jestem zwolennikiem zabudowania "salonu
miasta" i dziury pomiędzy teatrem a Galerią Centrum. Rozumiem, że powodem
wpisania do rejestru zabytków Śródmieścia jest jego historyczny układ
przestrzenny a nie fakt, że na jego terenie znajduje się budynek PDT-u. Myślę,
że gdyby budynek PDT-u powstał na Tatarach to ta dzielnica nie zostałaby uznana
za zabytkową.
Wyobraźmy sobie, że Śródmieście Lublina to dystyngowany pan, który w
nieszczęśliwym wypadku utracił trzy przednie zęby. Znany lubelski stomatolog,
pan Witkowski wstawia mu w to miejsce jednego okazałego, złotego zęba. Jest on
trochę za duży i sztuczny z ubytkami po bokach ale wszyscy przyzwyczajają się do
takiego widoku. Po latach gdy pojawia się propozycja, że należy uzupełnić te
dwie luki w uzębieniu od razu pojawiają się głosy. Broń Boże, lepiej nic nie
rób. Przyzwyczailiśmy się do tego twojego uzębienia, a tak może cię nie poznamy.
Inni ostrzegają, że ten nowy dentysta Ingarden to jakiś konował i cię oszpeci.
Jeszcze inni, że zyskałeś uznanie mając ten ząb, być może gdybyś go nie miał
nikt by cię nie zauważył.
Przywołałeś nazwisko profesora Zachwatowicza - człowieka, który nadał autorytetu
instytucji konserwatora zabytków. Szkoda, że go nie ma wśród nas. Na pewno
pomógłby nam w podjęciu jak najlepszej decyzji. Czytając jednak publikacje
profesora, jak i publikacje jednego z jego asystentów - najwybitniejszego
polskiego historyka urbanistyki profesora Zagrodzkiego nie mam wątpliwości, że
na pytanie czy plac przed "pedetem" można czy należy zabudować prawidłowa
odpowiedź by brzmiała; NALEŻY. Oprócz ogromnej wiedzy jaką posiadali byli to
Ludzie "przedwojennego wychowania". My jesteśmy "peerelowsko-katolickiej
mieszanką". To co dla Nich było oczywiste i proste dla nas jest względne i
skomplikowane.

[Gość: Nikt]

Z pewnością wzorzec Il Gesu leży u podstaw wielu katolickich kościołów całej Europy.
W mojej opinii fasada lubelskiego kościoła kapucynów była tak zaprojektowana,
aby jej ekspozycja była optymalna od strony frontowej, a więc przede wszystkim z
ówczesnego traktu Krakowskiego i może jeszcze nie z Placu Litewskiego bo go
przecież wówczas nie było, ale niewątpliwie istotnym było powiązanie z dworem
Firlejów przebudowanym przez Tylmana z Gameren dla potrzeb Lubomirskich
i pozostającym następnie w rękach Sanguszków. Dwa ostatnie nazwiska to nazwiska
związane z fundatorami założenia kapucyńskiego.
Nie upierałbym się z tym „salonem” w odniesieniu do placyku przed PDT.
Powtórzę, że za salon w Lublinie można uznawać Krakowskie Przedmieście i to
dopiero od początku wieku XIX, kiedy to właśnie pojawił się pierwszy element
placu nieco na północny-zachód od kościoła, czyli plac musztry. Salon
kształtował się przede wszystkim w ciągu stulecia XIX i na początku XX.
Czy Podczaszyński widział Lublin, a przede wszystkim tereny bliskie kościoła
kapucynów jako zwartą zabudowę, trudno mi powiedzieć. Trudno przecież przyjąć,
że przewidział Powstanie Styczniowe i konsekwencje tego w postaci zakazania bądź
znacznego ograniczenia działalności zakonów. Tym bardziej zaś przewidział losy
gruntów kapucyńskich. Trzeba przecież mieć na uwadze, że intensywniejszy rozwój
zabudowy nastąpił wzdłuż Krakowskiego Przedmieścia jednak od 4 ćw. XIX wieku.
Jest dokładnie tak jak Pan stwierdza. Powodem ochrony Śródmieścia są jego
wartości historyczne, urbanistyczne, architektoniczne, artystyczne, etc.
Powszechny Dom Towarowy trudno było zapewne z wpisu wyłączyć.
Problem zabudowy i wyburzenia, lub nie, PDT w sensie konserwatorskim wydaje mi
się problemem, który powinien podlegać gruntownej analizie i tu widzę rolę służb
konserwatorskich. Przede wszystkim nie można podchodzić do niego emocjonalnie
lub tylko w kategoriach estetycznych – podoba nam się to miejsce to należy je
zachować, a jeśli się nie podoba to należy je zmienić. Powtórzę po raz kolejny
nie chcąc nikogo pouczać, przede wszystkim powinniśmy znać wartość tego miejsca
i rzeczy, które go wypełniają, biorąc pod uwagę jego historyczny kontekst i
fakt, że przecież i PDT i placyk same mają już wartość historyczną. Tak jak
zwracano uwagę na forum, są one związane z nową powojenną tożsamością Lublina. W
obszarze tego pojęcia, tej nazwy, mieszczą się z całą pewnością, a dla generacji
powojennych są jedyną postacią tego miejsca jaką znają one z autopsji, to ich
miejsce - w sensie miejsca oswojonego. Ja nie jestem w tej chwili ani
zwolennikiem pozostawienia placu i PDT, jak również nie jestem zwolennikiem ich
likwidacji i nowej zabudowy. Nie znam szczegółowych analiz problemów, o których
napisałem wyżej. Nie znam też szczegółowych propozycji zmian. W tej sytuacji,
nie mając ani dostatecznej wiedzy, co do wartości tego miejsca, wartości nie dla
mnie bowiem ja nie muszę go darzyć żadna estymą, ale wartości dla lokalnej
społeczności i w sytuacji braku wiedzy o jego przyszłej postaci byłbym ostrożny
w formowaniu ostatecznej opinii.
Co do kwestii zaufania do twórcy, to nie jestem przekonany, że należy go takim
obdarzać ze względu na nazwisko, a nawet dorobek. Każde miejsce jest inne i
warunki są różne. I Witkowski i Ingarden nie byli niezależni. Witkowski zależny
był od układu politycznego, który był jednocześnie zleceniodawcą. Stał więc
pomiędzy młotem i kowadłem, za które można uznać jego stosunek do tego co
zrobił, jego wiedzę, ambicje twórcze i etykę zawodową. Ingarden też ma z jeden
strony uwarunkowania, a z drugiej Inwestora. Twój problem polega na tym, że w
opowieści o dystyngowanym panu bez zębów już dokonałeś oceny pracy dentysty. A
jeśli to założenie (ocena) nie jest trafne? Rozumiem, że masz prawo do własnego
zdania, ale to nie oznacza, że za nim kryje się racja bo problem, z którym mamy
do czynienia jest nieco bardziej skomplikowany i nie dotyczy tylko
wartościowania estetycznego. Nie chciałbym w tym miejscu czynić żadnego
wykładu, więc na tym poprzestanę.
Co do zdania w tej kwestii profesora Tadeusza Zagrodzkiego, nie mogę się
wypowiadać, mimo, że spotkałem go, a nawet pobierałem u niego nauki. Profesor
był człowiekiem niezwykłej kultury i sądzę, że głęboko rozważył by problem
dostrzegając w nim całą skomplikowana materię konserwatorską. Nie oznacza to
oczywiście, że nie byłby za rekonstrukcją, ale właśnie czy Inwestor w istocie
zamierza tu rekonstruować gmach hotelu Victoria? Osobiście wątpię.
Jeśli to o czym piszę przedstawiam, jako skomplikowane kwestie, to tylko i
wyłącznie dlatego, że rozwagi i nie podejmowania pochopnych decyzji uczyłem się
od takich właśnie nauczycieli, jak prof. Tadeusz Zagrodzki czy prof. Janusz
Bogdanowski, a także od kilku innych wielkiej kultury i wiedzy, również
konserwatorskiej.
Serdecznie pozdrawiam.

[Gość: J-k]

Pan Profesor pisał i uczył o fundamentalnym znaczeniu "granicy" w
planowaniu i historii rozwoju miast. To ta "granica" stanowiła o
istocie historycznej urbanistyki od czasów rzymskich przynajmniej do
Toniego Garniera i Le Corbusiera (w teorii) i Lucio Costy (w
praktyce). Projektant "Salonu przed PDT-em" z całą pewnością nie
rozumiał znaczenia "limites". (A przynajmniej zaprojektował budynek
ignorujący tą zasadę) Mam wrażenie że nie rozumie tego pani
Jamiołowska i redakcja Gazety.
Pojawiła się szansa na reperację szkód jakie zostały dokonane w
latach wojny i PRL (nie jestem doktrynalnym krytykiem czasów PRL)
Prawdopodobnie zostanie ona zaprzepaszczona jak wiekszość szans jakie
miało nasze miasto. Za kilkanascie lat elewację Galerii przesłoni
telebim wyświetlajacy trójwymiarowe reklamy, a na placu przybędą
kolejne bankomaty. Być może ktoś ustawi gablotę z wizualizacjami
projektów zagospodarowania placu przed PDT-em opracowanymi przez
studentów architektury.
Jest to mój ostatni wpis na forum Gazety, Nie mogę zaakceptować formy
debaty jaki Gazeta w tym przypadku zaproponowała. Pozornie otwarta
dyskusja, z góry określoną konstatacją nie jest moją ulubioną formą.
Być może jest to poziom dyskusji z "Salonu przed PDT-em"?.
Pozdrawiam.

[Gość: mały]

> Jest to mój ostatni wpis na forum Gazety,

Też o tym pomyślałem.Nie pierwszy raz! Człowiek się angażuje wypruwa flaki a na koniec okazuje się że uczestniczy w mistyfikacji,zgadzam się z Tobą - to nie jest przyjemne.

[Gość: J-k]

Ja nie znajduję w budynku "Galerii Centrum" śladów inspiracji "kamienicami
frontowymi" (czy chodzi o te o dachach ustawionych kalenicami równolegle do
frontu posesji?) a raczej architekturą Powszechnych Domów Towarowych (np.
warszawskiego Smyka). Podejrzewam też, że na taki a nie inny wygląd "dzieła
Witkowskiego" duży wpływ miały władze ówczesnego komitetu partii. Chodziło wszak
o prestiżową budowlę miasta wojewódzkiego.

[Gość: J-k]

Pani Jamiołkowska mówi; "jestem przywiązana do niszy, która powstał
po wyburzeniu hotelu. Teoretycznie odtworzenie narożnika jest
możliwe. Nie ma jednak żadnych racjonalnych przesłanek, by to robić.
Przemawiają za tym jedynie względy komercyjne". Z całym szacunkiem
dla pani architekt, nie wartościując jej przyzwyczajeń, uważam, że
jej twierdzenie o braku racjonalnych przysłanek nie znajduje żadnego
historycznego, merytorycznego i konserwatorskiego uzasadnienia. Jest
jedynie emocjonalną, nieprzemyślaną opinią, która równie dobrze
mogłaby być wygłoszona przez ulicznego sprzedawcę krzyżówek. Proszę
wyobrazić sobie, że hotel Victoria istnieje, a w wyniku jakiegoś
nieszczęśliwego zdarzenia (np. zamachu terorystycznego lub wybuchu
gazu) zniszczony zostaje hotel Lublinianka. Radcy miejscy po długich
debatach, wskutek braku funduszy lub braku kompetencji(co zapewne
byłoby bliższe rzeczywistosci) decydują, że rekonstrukcja zostaje
ograniczona jedynie do wybrukowania powstałej przestrzeni cementowym
brukiem (w mniej lub bardziej skomplikowany deseń). Ktoś inny ustawia
tam kiosk z biletami lub z cukrową watą, a "koło prawdziwych
patriotów" ustawia "cierpiętniczy głaz". I to ma być wystarczajacem
argumentem na to, że teren ten uzyskać miałby funkcję miejskiego
salonu? Że powstaje przestrzeń publiczna równie istotna jak Plac
Litewski? To są wolne żarty.
Ja ze swoimi znajomymi umawiałem się "Pod Jesionem", lub koło krzyża
w "Małpim Gaju". Ten pierwszy został zastąpiony koszmarną "quasi
pagodą", a "Małpi Gaj" miejscy projektanci chcą wyrąbać aby zrobić
miejsce dla placu parkingowego. Szkoda gadać.

Co pani powie natakie mebelki wogódku przysalonie?

[Gość: mały]

A co pani architekt powie na takie gustowne mebelki w średnoowiecznym ogródku tuż przy tym salonie?
www.frl.org.pl/images/stories/user/ikrys/arkady/wiz/arkady-1.jpg
I takie betonowe mury i asfaltowe ścieżki sześciopasmowe w tym zabytkowym ogródku przysalonowym???
www.frl.org.pl/images/stories/user/ikrys/arkady/wiz/arkady-2.jpg
I te dwa akwaria na środku salonu, w tym jedno w formie szklarni z Leonowa a drugie bardzo odważne bo na planie trójkata, WOW???

Przy tym heppeningu pomyśł zabudowy placu przed PDTem to Pikuś Szczeniaczek Miniaturka!
Ale pewnie się przyzwyczaimy. :-))))

[Gość: J-k]

Drogi "Mały" jesteś troche złośliwy. Nigdy nie twierdziłem, że się
mi podoba projekt "arkad". Uważam jedynie (i mam nadzieję, że nie
jestem w tym osamotniony), że propozycja odbudowy hotlu Victoria na
placu przed PDT-em jest ze wszech miar porządana. A najważniejszym
argumentem za jego odbudową są względy kompozycyjne i
konserwatorskie zwiazane z zabytkowym układu przestrzennym naszego
Lublina!!! Może Ci się trochę narażę, ale uważam że pozostawienie
placu wraz z PDT-em w obecnej formie jest z tego punktu widzenia
bardziej szkodliwe niż realizacja projektu "arkady". I to pomimo
tego, że budynek projektu Witkowskiego sam w sobie jest lepszy
od "arkad". Problem tego budynku polega na tym, że on do tego
miejsca pasuje tak jak musztardówka do calvadosa.

[Gość: mały]

Drogi J-k nigdy nie twierdziłem że tak twierdzisz :D
Powiem więcej: wcale mi sie nie narażasz bo ja całkowicie się z Tobą zgadzam i jestem ZA ZABUDOWANIEM PLACU WRAZ Z PEDETEM, czym naraziłem się wczoraj OKRUTNIE wszystkim (poza Tobą jak mniemam!)na tym forum.
PS: Calvados pity z musztardówki to wcale nie taki zły pomysł, chyba mam gdzies w piwnicy taki zabytkowy okaz, muszę to sprawdzić :-)

[Gość: J-k]

Z tym calvadosem w musztardówce być może masz i rację, tylko co na
to powiedziałby dzielnicowy? Zapewne kazałby sie nam wynieść gdzieś
w ustronne miejsce, np. w okolice "Klina". Tam zapewne i budynek o
formie obecnego PDT-u też by nikomu nie przeszkadzał. Nawet i mnie.
W historycznym centrum Lublina, w odbudowanej Victorii, chyba jednak
takie szkło do tak szlachetnego trunku by nie było w dobrym tonie.
Gdyby jednak pozostawiono ten pożal się Boże "plac - salon" to
jedyne na co moglibyśmy liczyć to piwo i kebab pod muzyczkę z
megafonu.

Architekt: Nie niszczyć salonu miasta

[Gość: hh]

Hotel Viktora byl przepiekny a wzgledy komercyjne sa jak najbardziej racjonalne!
Jesli tylko udaloby sie zmusic inwestora do odbudowania fasady i nadania
elegancjie wnetrzom - w stylu wnetrz Lublinianki - bylaby to perelka! Nie
rozumiem dlaczego Pani architekt z takim przekonaniem twierdzie ze odbudowa
starej elewacji raczej nie wchodzi w gre? Np. dobudowa jednego pietra do
obecnego Hotelu Vanilia przy Banku PKO na deptaku jest wlasnie w starym srylu
wiele osob nawet nie wiedzac ze jest nowa. Gdyby tylko nakazac dokladna kopie
fasady Viktorii - byloby to kolejne cudo godne pochwaly i zachwytu tak jak
Lublinianka stary bar mleczny chyba stala sie ekskluzywnym hotelem uwidacznianym
na wszystkich zdjeciach promujacych Lublin obecnie. Ja rozumiem sprzeciw
przeciwko szklanej zabudowie w scislym centrum bo ona nie pasuje i za kilka lat
bedzie wygladac zalosnie - ale odbudowa Viktorii! - nie rozumiem sprzeciwu! Bo
co bo kostka "Dauna" w desen i kiosk ruchu??? a moze tandetne jedzenie w
"salonie Lublina" w postaci hot-dogow????? powinno byc nasza wizytowka?????
Zastanowcie sie ludzie! To szansa na kolejne piekne miejsce w Lublinie! I to
takie z klasa:)

Ratusz można "odbudować" a Victorii nie?

[Gość: mały]

A dlaczego pani architekt nie protestuje gdy w miejscu zburzonego w czasie wojny starego skrzydła Ratusza spólka ARKADY buduje dom towarowy zwany dla jaj "Nowym Skrzydłem Ratusza" o wygladzie typowego, tępego niemieckiego KAUFHOFU z lat 80tych ubiegłego wieku?!

[Gość: zarys]

Odbudowa hotelu dokładnie jak wyglądał przed wojną byłaby kosztowna, inwestorowi
najbardziej opłacało by się zrobienie mini plazy wielkości dawnego hotelu i tyle.

Nie niszczyć salonu miasta - Dla Mieszkańców ...

[Gość: leszeke]

Z placyku korzystają teraz setki czy tysiące ludzi dziennie, bo jest
to przestrzeń publiczna. Po zabudowaniu - z hotelu będzie korzystało
kilkadziesiąt osób - i niezaleznie od tego jak ładna fasada mogła by
tam powstac - będzie po prostu ciaśniej.
Ale to rzecz gustu ...
W Lublinie i tak jest cisno. A "ogródki piwne" też zajmują
przestrzeń publiczną i nawet sie niektórym podobają ...

czy budynek Wikrorii byl piekny? (tu zdjecie)

[monash]

www.lublin-art.pl/displayimage.php?album=31&pos=14
- taki srednio sobie, a w porownaniu z bogato ozdobnym budynkiem
Kasy Przemyslowcow Lubelskich dzisiejszym GH Lublinianka, bardzo
traci.
Skoro juz tak odbudowywac, to jeszcze kilka budowli - wieze cisnien,
bazylike sw.Michala, brame przez ktora sie wchodzilo z Kr.Przedm. na
ul. Swietoduska itp., itd

to nie jest żaden salon tylko wstyd dla miasta !

[lubelskie]

ten placyk jest małomiasteczkowy i zupełnie niepotrzebny w tym
miejscu (obok jest olbrzymi Plac Litewski !!!!!!!). Mam nadzieję że
inwestor szybko zlikwiduje szkaradny w tym miejscu budynek Galerii
Centrum i postawi piękną kamienicę, a wy nie będziecie tak kurczowo
trzymać się durnej zasady - oby się nic w centrum nie zminiło.....
na ul. Jasnej też jest idealne miejsce dla 13 piętrowego budynku a
miasto uważa że"godzi to w ukłąd architektoniczny tego miejsca"....
hahaha. jakiś kretyn tak uważa....tam dookoła są dwa wysokościowce i
dalej Astoria i nikomu to nie przeszkadza, a nowoczesny wysoki
budynek w centrum tylko zmini jego charakter z małomiasteczkowego
(typu Chełm) na wielkomiejski...

[Gość: zarys]

Jest tylko jeden mały problem inwestor nie odbuduje budynku hotelu Victoria o
ile się go do tego nie zmusi, już raczej postawi coś jak te plomby koło Poczty
Głównej czy na Narutowicza. Tutaj chodzi o zysk jak najmniejszym kosztem

Architekt: Nie niszczyć salonu miasta

[Gość: lubelak]

Oczywiście, że zabudować plac przed PDT-em! Wbrew opinii Pani
architekt Jamiołkowskiej przemawiają za tym TYLKO argumenty
racjonalne. Argumenty za pozostawieniem tej wyrwy są li tylko
sentymentalne! Te miejsca spotkań par itp., ach cóż za racjonalizm!
No i ta socjalistyczna skłonność wielu rodaków do rozporządzania
cudzym mieniem. Przyzwyczailiśmy się do łażenia przez cudzą działkę,
to tak ma być i basta! A może miasto Lublin albo ci tęskniący za tą
wyrwą mieszkańcy zrobią zrzutkę i odkupią ten teren od właściciela?
Za ciężkie, rynkowe pieniądze, bo tylko wtedy będą sobie mogli
mówić - zapłaciliśmy i stać nas na to żeby ta wyrwa stała pusta.
Swoją drogą, jeżeli jest to taka wartościowa przestrzeń publiczna,
to jak mniemam, miasto zwolniło właściciela z płacenia podatku od
nieruchomości za tą część działki?

zaścianek

[Gość: observer]

Zaścianek polega na tym, że ludzie nie umieją zmienić swoich
przyzwyczajeń.
Zawsze będziecie mieć taki syf, bo się do niego przyzwyczailiście,
"bo tak zawsze było".

A PDT jest taki śliczny że aż go musieli przysłonić dużą reklamą.
Podobnie jak śliczny budynek przy Świętoduskiej/Tysiąclecia,
przysłonięty Jogusiem.

Śliczne!

Architekt: Nie niszczyć salonu miasta

[aron2004]

no a jak zabraknie placyka przez Galerią Centrum to nie będzie się
gdzie umówić? Np. w Plazie?

[Gość: XP]

Cytat1:

"- To miejsce, do którego przyzwyczaiły się dwa a może nawet już trzy
pokolenia. Wszyscy się umawiają albo pod baobabem, albo właśnie pod Galerią
Centrum."

Daleko posunięte uogólnienie. Zabudowanie tego terenu wcale nie przeszkodzi w
umawianiu się przed Galerią Centrum. Ktoś kto się umawia w tym miejscu zazwyczaj
racej przechodzi gdzieś indziej i nie stoi tam przez pół dnia.

Cytat2
"Przestrzenie publiczne to miejsca w których się spotykamy, kojarzą się nam z
rożnymi wydarzeniami. Porównując do domu, przestrzeń publiczna to taki salon czy
living room, gdzie skupia się życie i najwięcej się dzieje."

A co tam takiego się dzieje. Jaka przez ostatni rok była tam jakaś impreza nie
powiązana z działalnością Galerii Centrum?

Cytat3
"Plac Litewski, plac przed Galerią Centrum i wejście na deptak to w tym
momencie właściwe centrum Lublina. Jeżeli ten narożnik zabudujemy, stracimy
salon miasta."

A może wprost przeciwnie, zamiast rozpaczać co możemy stracić, to lepiej
zastanowić się co można zyskać. Najprościej to okopać się, oflagować,
protestować, żyć w syfie i grajdole. I na siłę udowadniać, że kawałek placyku
pokryty płytami chodnikowymi i budka z piwem to jest to co powinno być w centrum
miasta. Porównanie tego do salonu jest żałosne.

Architekt: Nie niszczyć salonu miasta

[Gość: miejscowy]

Nie jestem przeciwny budowie czegoś nowego w tym miejscu, jeśli będzie to
zrobione z głową, ale przynajmniej powinno zostać ok. 50% obecnego placu przed GC...

[Gość: ef]

juz to widze jak w dzisiejszych czas ktos wybuduje cos z glowa , wystarczy
spojrzec na to co ostanimi laty powstalow lublinie macdonalds , corner czy ta
chatka na przedluzeniu okopowej, proponuje poczekac jeszcze z 10 lat kiedy
troche wzrosnie swiadomosc architektoniczna i wtedy mozemy wrocic do sprawy , bo
spieprzyc ten fragment miasta bedzie bardzo latwo

beznadzieja

[Gość: eee]

> Jestem więc za tym, by zostawić plac przed galerią

A po co? Jaka jest jego funkcja??

> Jestem przywiązana do niszy

G nas to obchodzi , że pani jest "przywiązana do niszy". Decydować mają względy
praktyczne i historyczne, a nie czyjeś przywiązanie. Do wielkiej płyty też jest
pani przywiązana? Przecież to tęż architektura powojenna.

[Gość: Kain]

Macdonalds jeszcze od biedy jakoś niby pasuje do reszty. Mnie zastanawia co
innego: jak to jest, że odbudowany w starym stylu hotel nie będzie pasował do
zabudowy śródmieścia a za to Plaza pasowała do Lipowej??

[Gość: ef]

a co masz na lipowej na wysokosci plazy -socrealistyczne bloczki i to nie
najwyzszych lotów, plaza piekna nie jest ale tu chodzi o nieco inny fragment miasta
poczekajmy az bedziemy mieli gwarancje , ze nie dostaniemy gniota

[Gość: Kain]

> a co masz na lipowej na wysokosci plazy -socrealistyczne bloczki i to nie
> najwyzszych lotów, plaza piekna nie jest

No właśnie to mi przeszkadza. Pozwolono na wybudowanie pudełkowatego koszmarku
zamiast wymusić na inwestorze jakiś kawał ciekawej architektury :(

Architekt: Nie niszczyć salonu miasta

[ziemzaw]

Znam Panią architekt Jamiołkowską - i w "ciemno" przyjmuję jej
argumentację: nie warto zabudowywać każdego skrawka przestrzeni
miejskiej.Miasto, aby miało swój własny,indywidualny charakter -
musi miec własciwie rozłożone akcenty : dominant,placów,zieleni,
tkanki kubaturowej. Szczelne obudowywanie pierzei ulic niezależnie
od jakości architektury - unifikuje je; odbiera ich unikalność.Takie
miasta przestają być rozpoznawalne.
ziemowit

Pan Wasilewski włączył się do debaty :-))))))))))

[Gość: mały]

www.dziennikwschodni.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20081022/LUBLIN/319321471
Dwie pieczenie na jednym ogniu, czyli jak jednym podpisem "zrewitalizować" dwa place!!!
Teraz już na pewno nie będzie konkursu na Plac Litewski bo i po co?
Pomniki juz stoją jak należy, baobab usycha, fontannę wybuduje wdzięczny sponsor według wskazówek pana redaktora Loeglera.......
Wypadało by jeszcze coś postawić na środku ku pamieci pana Wasilewskiego więc pozwolę sobie podsunąć pomysły z archiwum:
forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=62&w=83448875&a=83455717