Nie tylko potrawy z grzybów

[kefirowa]

KURKI Z JARZYNAMI.

Składniki:
1 litr świeżych lub mrożonych kurek...10 dag słoniny świeżej, 4 średnie ziemniaki, 2 marchewki, 1 cebula, 2 ząbki czosnku, 1 pietruszka (korzeń), 200 ml kwaśnej śmietany, pół szklanki rosołu wołowego lub bulionu z kostki, przyprawy: pieprz, sól, koper (świeży a w zimie mrożony).
Wykonanie:
Pokroić drobno słoninę i cebulę i usmażyć na patelni. Stopniowo dodawać kurki pokrojone drobno a następnie marchewkę, pietruszkę oraz pokrojone w kostkę ziemniaki. Pod koniec dodać utarty czosnek. To wszystko podlać rosołem, dodając soli i pieprzu. Dusić potrawę na wolnym ogniu aż grzyby i jarzyny zmiękną.Tuż przed zakończeniem dodać posiekany drobno koper i całość podlać śmietaną.

[kefirowa]

MAŚLAKI PANIEROWANE W ORZECHACH.

Idealne na przekąskę !

Składniki:
Kapelusze maślaków... 1-2 jajka, zmielone orzechy do panierowania, ojej do smażenia.
Wykonanie:
Maślaki oczyścić (nie płukać wodą), zdjąć skórkę z kapelusza, oczyszczone grzyby posolić i przyprawić do smaku, każdy kapelusz obtoczyć w jajku i w zmielonych orzechach.
Smażyć na patelni, z obu stron każdy kapelusz na złoty kolor.
Grzyby odsączyć na pergaminie podawać z natką pietruszki i cząstką pomidora.

Wersja druga: składniki i wykonanie jak wyżej, z tym że po odwróceniu na usmażoną połowę nałożyć startego oscypka, smażyć do stopienia się sera.
Podawać z zielona pietruszką i odrobiną konfitury z żurawiny.

[kefirowa]

PLACUSZKI GRZYBOWE.

Składniki:
Świeże pokrojone grzyby...boczek, kminek, pieprz, sól, mąka, jajka, mleko.
Wykonanie:
Słoninę albo kawałek boczku pokroić w kosteczki i usmażyć. Następnie dodać pokrojone grzyby. Smażoną mieszankę należy doprawić kminkiem, szczyptą pieprzu i solą. Dusić do momentu aż grzyby będą miękkie. W międzyczasie przygotować z mąki, jajek i mleka - ciasto takie jak na lane kluchy. Uduszoną mieszankę należy wymieszać z ciastem - im więcej grzybów tym lepiej. Następnie z powstałej masy formuje się niewielkie placuszki, które łyżką należy kłaść na rozpalony na patelni olej.

Placuszki opieka się z obu stron na złoty kolor.
Tak przygotowane placuszki można podawać i na gorąco i na zimno.

[kefirowa]

RYDZE DUSZONE

6 - 8 średnich lub dużych kapeluszy rydzów, duża cebula, 4 łyżki masła, szklanka śmietany, sól i pieprz do smaku.

Wykonanie:
Rydze starannie oczyścić, opłukać pod bieżącą wodą i pozostawić na sicie by obciekły.
Cebulę pokroić w średniej wielkości kostkę. Rydze usiekać w niezbyt cienkie paski.
Roztopić masło na patelni. Wrzucić i lekko zeszklić cebule. Dorzucić rydze.
Dusić pod przykryciem na małym ogniu, aż będą miękkie (kwadrans do 20 minut).
Pod koniec duszenia lekko posolić i dodać pieprz do smaku. Podbić śmietaną i jeszcze przez 2 minuty potrzymać na małym ogniu delikatnie mieszając.

Podawać jako przystawkę z prawdziwym wiejskim chlebem lub podpłomykiem.
Znakomite, zamiast sałatek, do drugich dań, szczególnie z dziczyzną i baraniną.

[kefirowa]

RYDZE PANIEROWANE.

Smażyć jak kotlety schabowe, panierując w jajku i bułce tartej.Po usmażeniu posypać koperkiem.

[kefirowa]

RYDZE W CIEŚCIE PIWNYM.

2 jajka, szklanka piwa, pół szklanki mąki, sól, pieprz, koperek, czapki rydzów - 8 średnich, szklanka oleju do smażenia.
Wykonanie:
Zrobić ciasto jak na naleśniki z solą i pieprzem, w dużej misce, włożyć rydze, zanurzyć, niech trochę nabiorą ciasta. Smażyć na dużym tłuszczu z obu stron po parę minut.

Po usmażeniu posypać drobno pokrojonym koperkiem, podawać z korniszonami, albo z grulami i stuka jagnięcą z polewki.

[madohora]

OMLET Z WARZYWAMI I PIECZARKAMI

5 jajek, sól, pieprz, łyżeczka soku z cytryny, 50 dag młodych marchewek, 10 dag groszku cukrowego, 10 dag pieczarek, 250 ml bulionu warzywnego, 2 łyżeczka masła lub margaryny, 2 łyżki śmietany do zup i sosów, 1 łyżeczka jasnego sosu pieczeniowego

Jajka rozbić, oddzielić żółtka od białek. Białka ubić na sztywną pianę z odrobiną soli i pieprzu. Delikatnie wymieszać z żółtkami i łyżeczką soku z cytryny. Dwie jednakowe patelnie mocno rozgrzać, cienko posmarować olejem. Na każdą wylać połowę masy jajecznej. Przykryć i smażyć omlety około 20 minut. Od czasu do czas delikatnie podważać łopatką brzegi aby masa jajeczna spływała pod spód. Marchewki obrać, pokroić. Strączki groszku cukrowego i pieczarki oczyścić, pociąć na duże kawałki. Bulion doprowadzić do wrzenia, włożyć marchewki. Gotować 10 minut. Na 4 minuty przed końcem dodać groszek cukrowy. Ugotowane warzywa odcedzić, osączyć. Wywar zachować. Pieczarki podsmażyć na maśle, wlać wywar z gotowania warzyw. Zagotować. Połączyć ze śmietaną i sosem pieczeniowym. Do sosu włożyć warzywa i mocno razem podgrzać. Doprawić do smaku solą i pieprzem. Gotowe omlety zsunąć na talerze. Nałożyć nadzienie. Złożyć na pół, udekorować.

[madohora]

BOCZNIAK W OCCIE

300 g boczniaków, 1 cebula, 4 ząbki czosnku, 2 łyżki stołowe oliwy, 2 łyżki stołowe octu winnego, chili, sól

Wykonanie:
Oczyszczone, małe boczniaki pokroić w paski wrzucić na gorącą oliwę i usmażyć na złoty kolor. Oczyszczoną cebulę pokroić w krążki, dodać do boczniaków tuz przed końcem ich smażenia, aby się tylko lekko zeszkliła. Wszystko przełożyć do miseczki, doprawić do smaku chili oraz solą. Dodać oczyszczony, pokrojony w cienkie plasterki czosnek. Dolać oliwę i ocet, wymieszać. Podawać na zimno jako samodzielna przystawkę lub jako dodatek do pieczonych wędlin.

[madohora]

[madohora]

BOROWIKI DUSZONE WŚMIETANIE

2 kg borowików, 2 cebule, 2 łyżki masła, szklanka śmietany, sól, pieprz

1. Umyć kapelusze borowików i sparzyć wrzątkiem.
2. Drobno posiekaną cebulę zeszklić na maśle.
3. Dodać grzyby i podlać wodą. Dusić około 20 minut. Co jakiś czas przemieszać delikatnie, aby nie połamać kapeluszy.
4. Dodać śmietanę, sól i pieprz, dusić jeszcze przez 10 minut

[madohora]

[madohora]

[madohora]

ZUPA Z OPIEniek

Składniki:
1 kg opieniek, 0,5 kg ziemniaków, 1 cebula, 1 łyżka masła, 1 łyżka mąki, sól, pieprz oraz włoszczyzna i 0,6 kg wołowego mięsa z kością na bulion (można użyć bulionu z kostki lub rosołu instant)
Wykonanie:
1. Z mięsa i włoszczyzny ugotować bulion w małej ilości wody.
2. Bulion przelać do właściwego garnka, w którym będziemy gotować zupę, uzupełnić wodą do około 2 l.
3. Opieńki (same kapelusze) oczyścić, umyć (zawsze krótko, pod bieżącą wodą, nie moczyć) i wrzucić na wrzątek. Gotować około 20 min i odlać na sito, przelać zimną wodą i wrzucić do bulionu.
4. Ziemniaki obrać, pokroić w kostkę, dodać do zupy i gotować 1 godzinę. Wsypać sól (pół łyżeczki) i pieprz mielony.
5. Z ugotowanej włoszczyzny wziąć tylko marchew, pokroić w plasterki i dodać pod koniec gotowania do zupy.
6. Drobno pokrojoną cebulę przysmażyć na złoty kolor na maśle, wsypać mąkę i przyrumienić. Tak przygotowaną zasmażkę połączyć z zupą, zagotować.
Idealnym dodatkiem do zupy będzie świeży biały chleb wiejski, grubo posmarowany prawdziwym śmietankowym masłem.

[madohora]

[madohora]

ZUPA Z GĄSEK

Składniki:
Warzywa: marchew, pietruszka, seler i por (tylko biały koniec), 1 kg gąsek, 1 jajko, 2 łyżki masła, 0,5 szklanki mąki, 100 ml śmietany, sól, pieprz.
Wykonanie:
1. Marchew, pietruszkę i seler zetrzeć na tarce o dużych otworach. Por pokroić w talarki. Wszystkie warzywa podsmażyć w garnku na 1,5 łyżki masła, wlać wodę (około 2 l), posolić i dodać pieprz.
2. Z jajka, mąki i 0,5 łyżki masła zarobić twarde ciasto i zrobić zacierkę (mniej wprawnym amatorom dobrej kuchni, możemy polecić fabryczny drobny makaron zacierkowy dostępny w sklepach w dość dużym wyborze).
3. Do gotującego się bulionu z warzyw, wrzucić oczyszczone i starannie umyte pod bieżącą wodą, pokrojone (niezbyt drobno) gąski, gotować 40 min.
4. Wsypać zacierkę, gotować jeszcze około 7-10 min (a w przypadku gotowej zacierki, zgodnie z instrukcją na opakowaniu). Zdjąć z ognia, zaprawić śmietaną.

[madohora]

[madohora]

ŻUREK ZE ŚWIEŻYMI GRZYBAMI

Składniki:
1,5 szklanki żuru naturalnego (zamiast kisić, najlepiej kupić gotowy z podlaskich wytwórni) 1,5 l bulionu (gotowy wywar mięsno-warzywny) 0,5 kg borowików (mogą być mieszane: borowiki, koźlaki, podgrzybki i kurki) 1 listek laurowy, 3 ziarna ziela angielskiego, 6 ziaren pieprzu, 1 cebula, 15 dkg wędzonego boczku, 0,5 kg ziemniaków, 0,5 szklanki śmietany
Wykonanie:
1. Oczyszczone i umyte grzyby pokroić w paski i wrzucić na wrzącą wodę gotować 10 min., odlać na sito i przelać gorącą wodą.
2. Do bulionu wrzucić listek laurowy, ziele angielskie i pieprz.
3. Włożyć grzyby i pokrojone w kostkę ziemniaki - gotować.
4. Kiedy ziemniaki będą miękkie, wlać żur (nie wcześniej, bo pozostaną twarde pod wpływem kwasu).
5. Wędzony boczek pokroić w kostkę, zesmażyć i dodać pokrojoną cebulę. Przyrumienić i wrzucić do zupy.
6. Zdjąć z ognia, doprawić śmietaną.

[madohora]

[madohora]

SOS GRZYBOWY KLASYCZNY

Składniki:
3 dkg suszonych grzybów, 1 cebula, 1 łyżka masła, 1 łyżka mąki, 1 szklanka bulionu, sól, pieprz.
Wykonanie:
Grzyby umyć, namoczyć w szklance wody na 4-6 godzin, ugotować w tej samej wodzie dodając bulion. Grzyby wyjąć i drobno posiekać. Na maśle udusić drobno posiekaną cebulę, dodać mąkę, rozprowadzić zasmażkę wywarem z grzybów. Dodać sól, pieprz i posiekane grzyby.

[madohora]

.

[madohora]

SOS GRZYBOWY

Składniki:
50 dkg świeżych grzybów np. pogrzybków lub opieniek (jeśli opieńki to tylko używamy kapeluszy), 1 cebula, 1 łyżka masła, 1 szklanka bulionu warzywnego, pół szklanki śmietany, sól, pieprz.
Wykonanie:
Grzyby umyć, pokroić w paski i sparzyć wrzątkiem. Jeśli używamy opieniek, to gotować je około 20 minut. Na maśle udusić drobno posiekaną cebulę, dodać grzyby, podlać bulionem i dalej dusić przez 30 min. Doprawić solą, pieprzem i śmietaną. W drodze wyjątku zamiast grzybów leśnych można użyć 30 dkg pieczarek lub boczniaków, ale nie będzie to już tak chasydzkie, jak być powinno.

[madohora]

[madohora]

BIGOS

100 g kapusty kiszonej, 100 g różnego rodzaju mięsa, 1/2 szklanki czerwonego wina, 1 cebula, 2-3 suszone śliwki, kilka suszonych grzybków, świeżo zmielony pieprz, sól

Kapustę dokładnie przepłukać 2-3 razy, odcedzić. Zalać niewielką ilością wody, gotować na małym ogniu bez przykrycia. Mięsa i wędliny pokroić na kawałki, dodać do kapusty. Włożyć namoczone lub obgotowane grzybki. Gotować do całkowitej miękkości często mieszając. Stopniowo dodać sól i pieprz. Cebulę obrać, drobno pokroić, podsmażyć, dodać do bigosu. Posypać mąką, zrobić zasmażkę. Zaciągnąć bigos. Podlać winem. Gotować kilka minut.

[madohora]

[madohora]

TYMBALIKI ZE ŚWIEŻYMI GRZYBAMI

P ó ł kilo g rz y b ó w
p ra w d z iw y c h oczyścić stara n n ie , o b e trz e ć w ilg o tn ą sciereczką, p o k
rajać w p ask i i udusić, ja k zw ykle, z m a s łe m i cebulą; z a p ra w ie m ąk ą,
d o d a ć k w a śn e j śm ie ta n y , z a g o to w a ć raz ra zem , trz y m a ć w cieple.
S ześć n a jm ło d s z y c h g rz y b k ó w p o k ra ja ć w p ask i, zrum ienić m o c n o
z ły ż k ą m asła, z m iesz ać z ja ja m i i śm ie ta n k ą , ja k p o d a n o w u p rz e d n ic h
p rz e p isa c h , zro b ić ja k zw y k le t i m b a l k i . N a o k rą g ły m p ó łm is k u u ło żyć
d u s z o n e grzyby, w k o ło ustaw ić tim b a lk i i g o rą c e p o d ać

[madohora]

OMLET Z GRZYBAMI

N a o m le t z sześciu jaj u d u sić ć w ie rć
kilo g rz y b ó w p ra w d z iw y c h w m a śle z c e b u lk ą , z a p ra w ić ły ż e c z k ą m ą ki,
p a r u ły ż k a m i śm ie ta n y , u w a żając , a b y sos b y ł g ęsty i nie b y ł o go
za dużo. G d y o m le t ju ż u p iecz o n y , p o ło ż y ć n a je d n ą p o ło w ę grzyby,
p rz y k ry ć d r u g ą p o ło w ą i n a ty c h m ia s t p o d a w a ć

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Kobieta mówi znajomej, że wychodzi po raz czwarty za mąż.
- Jak wspaniale! Mam nadzieję, że nie będziesz miała mi za złe, jeśli spytam, co się stało z twoim pierwszym mężem?
- Zjadł trujące grzyby i zmarł.
- Ależ tragedia! A drugi mąż?
- On też zjadł trujące grzyby i umarł.
- Ale nieszczęście! Boję się spytać, co się stało trzeciemu mężowi.
- Zmarł z powodu skręcenia karku.
- Skręcenia karku?
- Nie chciał jeść grzybów.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Dwa grzyby w barszcz.

[madohora]

[madohora]

Ciekawość to pierwszy stopień do znalezienia grzyba.

[madohora]

Co rok, to grzyb.

[madohora]

Darowanemu grzybowi nie zagląda się w zęby.

[madohora]

Dziś grzyb żyje, a jutro gnije.

[madohora]

Gdzie grzybów sześć, tam nie ma co jeść.

[madohora]

Grzyb na grzybie i grzybem pogania.

[madohora]

Grzyb to zdrowie.

[madohora]

Grzybem muru nie przebijesz.

[madohora]

I wilk syty, i grzyb cały.

[madohora]

Jaki las, takie grzyby.

[madohora]

Każdy ma swojego grzyba.

[madohora]

Kto jada borowiki, ten ma dobre wyniki.

[madohora]

Łaska pańska na pstrym grzybie jeździ.

[madohora]

Miłe grzyba początki, lecz koniec żałosny.

[madohora]

Nie ma smardza bez ognia.

[madohora]

Nie samym grzybem człowiek żyje.

[madohora]

Obiecanki cacanki, a grzybowi radość.

[madohora]

Przy jednym ogniu dwa grzyby upiec.

[madohora]

Tonący grzyba się chwyta.

[madohora]

U wdowy grzyb gotowy.

[madohora]

W puszczy być, a grzyba nie widzieć.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Z grzyba bicza nie ukręci.

[madohora]

KWAŚNA KAPUSTA ZE SZCZUPAKIEM I RAKAMI

Kapustę gotuy tym samy sposobem. Szczupaka ugotuj z soli, obierz z ości i poskub; ugotuy także raki i wyłam ze skorup; z nóżek raków, prób drobne kloseczki i osobno ugotuy. Podobnie ugotuy miękko dobrze oczyszczonych smardzów, a potem szczupaka, ogonki raków , kluseczki i smardze włóż do kapusty i umieszay. Następnie wyłóż kapustę na półmisek czubato, głowę szczupaka włożywszy wątrobę w pysk połóż na samym wierzchu, przykryj ryi papierem w maśle umoczonym, aby nie cierpiała w pieczeniu, poley kapustę mieszaniną z wina, cukru i tartey bułki, a potem wstaw
do pieca i przymmień

[madohora]

NALEŚNIKI Z KREWETKAMI

1 szklanka mąki ryżowej, 1.5 szklanki wody, 2 jajka, sól, 1 łyżeczka cukru pudru, /4 szklanki ugotowanej fasolki mung, 1/2 szklanki namoczonych i pokrojonych chińskich grzybków, 10-15 dag krewetek, 3 plasterki szynki, /2 szklanki kiełków fasolki, garść posiekanej zieleniny, garść pokrojonych w paski liści sałaty lodowej, 2 łyżki oleju

Zmiksuj mąkę z wodą i jajkami, przypraw, odstaw na 10 minut. Na patelni rozgrzej łyżkę oleju, wlej ciasto, wymieszaj. Posyp fasolką i grzybami. Przykryj i smaż minutę. Zdejmij pokrywkę, wsyp krewetki, szynkę, kiełki i zieleninę. Smaż bez pokrywki, aż naleśnik będzie złocisty i chrupiący. Posyp sałatą lodową, podawaj z sosem sojowym lub rybnym.

[madohora]

Istnienie grzybów zaobserwowano we wszystkich strefach klimatycznych, przede wszystkim na lądach, ale także w wodach (słodkich i słonych). Do tej pory opisano ok. 70 tysięcy gatunków grzybów, ale brak jednolitych kryteriów nie pozwala na dokładny szacunek, w efekcie ta liczba może być wyższa[1]. Szacuje się, że co roku charakteryzuje się średnio 1700 nowych gatunków grzybów[potrzebny przypis]. Korzystając z danych uzyskanych z obszarów, na których rozpoznano większość organizmów żywych, przypuszcza się, że istnieje ok. miliona gatunków grzybów (4 razy więcej niż roślin nasiennych)

[madohora]

[madohora]

Obecnie taki status jest uważany za niewłaściwy. Grzyby są uznawane za jedną z linii rozwojowych w obrębie supergrupy Opisthokonta (jednej z sześciu, na które podzielono jądrowce), do której zalicza się także m.in. zwierzęta. Poświadczeniem wspólnego pochodzenia grzybów, zwierząt i wiciowców kołnierzykowych są pewne cechy anatomiczne i biochemiczne (obecność wici umieszczonej na tylnym biegunie komórki, obecność chityny, glikogenu i in.) Z kolei pewne cechy niegdyś uważane za łączące grzyby z roślinami (np. obecność celulozy) obecne są jedynie u lęgniowców, które współcześnie odłączone zostały od grzybów i ulokowane w obrębie supergrupy siostrzanej dla roślin ? Chromalveolata. Większość cech wspólnych dla całej supergrupy występuje u skoczkowców. Prawdopodobnie jest to takson parafiletyczny ? jednokomórkowi i posiadający wici kuzyni grzybów wielokomórkowych. Zaliczani czasem do (pod-)królestwa Protista

[madohora]

[madohora]

Sposoby rozmnażania bezpłciowego:

fragmentacja plechy,
pączkowanie,
wytwarzanie różnego rodzaju zarodników: pływkowych, sporangialnych i konidialnych,
cykl paraseksualny

[madohora]

Grzyby w obiegu materii
Grzyby jako jedyne organizmy mają zdolność do rozkładu ligniny oraz mają duże znaczenie przy rozkładzie celulozy dzięki specyficznemy enzymowi ? celulazie. Są reducentami ? ostatnim ogniwem w łańcuchu pokarmowym ? a zatem są istotnym składnikiem obiegu materii w przyrodzie. Grzyby mogą być źródłem zarówno materii nieorganicznej (CO2, H2O i innych) będącej produktami metabolizmu; lub materii organicznej, gdyż grzyby są pokarmem dla wielu drobnoustrojów.[10] Bez nich większość ekosystemów lądowych pokryłaby gruba warstwa nierozłożonych liści czy gałęzi, a związki zawarte w szczątkach organicznych nie wróciłyby do ekosystemu, aby stać się ponownie dostępnymi dla rosnących organizmów. Szacuje się, iż bez rozkładu szczątków roślinnych, rocznie powstawałoby w lasach tropikalnych 12 ton odpadów celulozowych na jeden hektar.

[madohora]

Na lekcji katechezy.
Dziecko: Proszę księdza, a my w domu coraz częściej modlimy się przed jedzeniem.
Ksiądz: To dobrze, a dlaczego coraz częściej?
Dziecko: Bo nasz tata zaczął chodzić na grzyby.

[madohora]

[madohora]

Z list gatunków zagrożonych opublikowanych przez kraje europejskie wynika, że aż do 10-20% gatunków grzybów wielkoowocnikowych jest zagrożona, prawdopodobnie 2000-3000 gatunków wykazuje tendencję spadkową. Główne przyczyny to nieodpowiednie dla nich środowisko w lasach, gospodarka rolna oraz zanieczyszczenie powietrza[3]. Wśród bardziej specyficznych przyczyn wymienia się[3]:

zmniejszanie się obszarów starych lasów;
spadek dostępności martwego grubego drewna;
spadek liczby wiekowych drzew;
ubożenie i zmniejszanie się obszarów dawnych półnaturalnych i nienawożonych łąk z powodu nawożenia, zalesiania i zaniechania wypasu;
wysoka depozycja antropogenicznego azotu w naturalnie obogich glebach;
zwiększanie się fragmentacji siedlisk;
zbyt intensywny zbiór gatunków jadalnych w niektórych krajach.

[madohora]

[madohora]

grzyby pasożytujące na grzybach. grzyby zoosporowe: Woronina, Rozella, Skirgiellia, Rozellopsis

[madohora]

grzyby pasożytnicze:
endopasożyty ? rozwijają się wewnątrz komórek, w jamie ciała żywiciela lub w jego przewodzie pokarmowym
ektopasożyty ? rozwijają się np. na jajach płazińców

[madohora]

[madohora]

czyreń dębowy (Phellinus robustus), pasożyt dębów (Quercus sp.);

[madohora]

trzęsak łzawnikowy (Tremella obscura), pasożyt łzawnika rozciekliwego (Dacrymyces stillatus).

[madohora]

Grzyby trujące ? funkcjonalna (nie będąca taksonem) grupa grzybów, zwłaszcza kapeluszowych, zawierających substancje trujące w ilościach toksycznych dla ludzi. Nie istnieje żaden prosty i niezawodny sposób na rozpoznanie, który grzyb jest trujący, a który jadalny. Nie są prawdą rozpowszechnione wśród niektórych grzybiarzy przekonania, że wszystkie grzyby trujące są niesmaczne, gorzkie, lub mają nieprzyjemny zapach. Nie jest prawdą, że grzyby trujące można rozpoznać po wyciekaniu mleczka, po zmianie barwy po uciśnięciu, że srebrna łyżeczka lub cebula podczas gotowania z grzybem trującym sczernieje. Nie można też kierować się zasadą, że jeśli grzyba nadgryzły ślimaki, czy jest robaczywy, to znaczy, że jest jadalny. Np. śmiertelnie trujący muchomor sromotnikowy ma łagodny smak i zapach, nie ma mleczka, nie ciemnieje po ucisku, a ślimaki i owady jedzą go bez szkody dla siebie. Jedynym sposobem na uniknięcie zatrucia grzybami jest zbieranie tylko grzybów jadalnych dobrze nam znanych, które potrafimy rozróżnić od innych, podobnych, ale trujących. Ok. 90% śmiertelnych zatruć grzybami w Polsce powodują 2 gatunki muchomorów: sromotnikowy i jadowity. Prócz nich jest jeszcze wiele gatunków grzybów powodujących śmiertelne zatrucia, oraz jeszcze liczniejsza grupa grzybów lżej trujących. Istnieje wreszcie spora grupa grzybów, która jest trująca w stanie surowym, po obróbce termicznej natomiast są doskonałymi grzybami jadalnymi. Niektóre gatunki trujące są tylko w niektórych okolicznościach, np. w połączeniu z alkoholem, niektóre gatunki są bez szkody zjadane przez większość ludzi, u niektórych jednak powodują zatrucia lub bardzo silne reakcje immunologiczne[1]. O niektórych gatunkach grzybów (szczególnie drobnych) nie wiadomo, czy są jadalne, czy trujące, gdyż do tej pory nikt tego nie sprawdził, obecnie należy je więc uważać za niejadalne. Ale nawet w przypadku niektórych dobrze znanych gatunków grzybów nie ma zgodności w atlasach grzybów; w zależności od autorów są uznawane za niejadalne, bądź za trujące

[madohora]

[mg]fotoforum.gazeta.pl/photo/0/wa/qa/uuil/6aA4KVyusWNnT8IjXX.jpg[/img]

[madohora]

neurotoksyczne muscymol, kwas ibotenowy, muskazon muchomor białożółtawy, muchomor czerwony, muchomor królewski, muchomor narcyzowy, muchomor plamisty, muchomor szorstki

[madohora]

[madohora]

immunologiczne brak trucizn, ale występuje reakcja immunologiczna gąska zielonka, krowiak podwinięty, lejkówka biaława

[madohora]

[madohora]

5. Zatrucia izoksazolowe, neurotoksyczne
Powodują je kilka substancji psychotropowych, m.in. są to: kwas ibotenowy, muscimol, muskazon. Działają one na układ nerwowy powodując zmiany świadomości, myślenia i zachowania się, oraz halucynacje. Czasami w grzybach zawierających te trucizny występuje także muskaryna należąca do trzeciej grupy trucizn grzybowych i powodująca dodatkowe objawy muskarynowe[2].

Objawy zatrucia występują w czasie od 30 min do kilku godzin od spożycia grzybów. Są to: uczucie ciepła w całym ciele, mrowienie i palenie skóry, suchość w ustach, oczach, nosie i innych miejscach z błonami śluzowymi, Dominują objawy ze strony układu nerwowego; skłonność do szybkich ruchów, biegania, a także wzruszania się, mówienie dużo, szybko i bez sensu, problemy z widzeniem oraz halucynacje. Przy małych dawkach chory może usnąć, przy czym podczas snu ma halucynacje, przy większych dawkach może zapaść w śpiączkę

W Polsce najczęściej zatrucia tego typu powoduje muchomor czerwony

[madohora]

[madohora]

10. Grzyby wywołujące reakcję immunologiczną
Nie zawierają żadnych trucizn, ale u niektórych ludzi wywołują reakcję immunologiczną polegającą na nadprodukcji przeciwciał. Nie można opisać objawów, gdyż są one bardzo różnorodne, w zależności od gatunku grzyba, rodzaju alergenu i bardzo zróżnicowanej wrażliwości poszczególnych ludzi na określone alergeny

[madohora]

[madohora]

Do najbardziej cenionych i popularnych grzybów jadalnych należą: borowiki, podgrzybki i koźlarze, rydze, pieprzniki, czubajki, gąski i opieńki, a także rosnące pod ziemią trufle. Nie wolno zbierać grzybów chronionych prawnie (zobacz: grzyby chronione).

[madohora]

[madohora]

SPAGETTI Z LEŚNYMI GRZYBAMI

Makaron spaghetti, Ok 10 średnich leśnych grzybów, 3 pieczarki, 1/2 średniej cukini, 1 cebula, 2 łyżki śmietany, natka pietruszki, 1 łyżka mąki, sól, pieprz

Makaron gotujemy w osolonej wodzie. Grzyby i warzywa kroimy w kostkę. Smażymy na rozgrzanej patelni ok 10-15 min. Dodajemy 2-3 szklanki wody,doprawiamy, zagotowujemy. Na koniec dodajemy śmietanę, natkę i mieszamy z makaronem.

[madohora]

[madohora]

. Wincenta Zawadzka w swojej Kucharce litewskiej (pierwsze wydanie 1854) podaje przepis na bezmięsną zupę z suszonych borowików. Zaleca podawać ją z makaronem, kluskami zaparzanymi albo gęstą drobną kaszką, z dodatkiem koperku lub zielonej pietruszki. Jako odmianę proponuje tę samą zupę z dodatkiem wywaru z buraków oraz dużą ilością śmietany, ale podawaną z poszatkowanymi grzybami bądź podsmażanymi pierożkami grzybowymi

[madohora]

Uszka ? niewielkie pierogi w kształcie ucha[1] wypełnione farszem, m.in. grzybowym, mięsnym, szpinakowym czy serowym. Uszka używane są jako uzupełnienie zup, które nie zawierają dodatków takich jak np. marchew czy pietruszka czyli tzw. "czystych zup". Mogą być one podawane jako dodatek do barszczu czerwonego czy zupy pomidorowej oraz jako potrawa samodzielna (z roztopionym masłem, tartą bułką bądź innym dodatkiem).

[madohora]

farsz z kapustą kiszoną i grzybami;

[madohora]

Po rozsmarowaniu farszu naleśnik zawija się i układa w rodzaj koperty, tak aby farsz nie wypadł, a następnie obtacza się w jajku z mąką i tartej bułce. Tak przygotowane krokiety smaży się na patelni na niezbyt głębokim oleju, do momentu, aż zbrązowieją ze wszystkich stron.

[madohora]

Pierogi znane są w kuchni polskiej, słowackiej, litewskiej, rosyjskiej, białoruskiej, ukraińskiej, chińskiej i japońskiej oraz we włoskiej.

[madohora]

[madohora]

Grzyby marynowane z szyszką z województwa zachodniopomorskiego mają tradycję przyrządzania sięgającą roku 1955. Wówczas zaczęto je przygotowywać dodając podczas gotowania zalewy octowej miód i zieloną szyszkę sosnową, których aromaty łagodzą i wzbogacają marynatę. Tak przyrządzone grzyby podaje się do dań z dziczyzny, wieprzowiny, wołowiny i drobiu.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

W wydanej w Berlinie niemieckiej, choć wydrukowanej po łacinie, książce Johanna Gottlieba Gleditscha o grzybach Methodus Fungorum z 1753 wspomniane zostały grzyby marynowane. Także we współczesnym mu francuskim słowniku kulinarnym Dictionnaire des alimens, vins et liqueurs, leurs qualites, leurs effets etc z 1750 znajdował się przepis na marynowanie pieczarek. Po niemiecku przepis na pieczarki marynowane ukazał się w Oekonomische encyklopädie Johanna Georga Krünitza w 1776

[madohora]

[madohora]

Grzyby marynowane występowały też w dwóch zasadniczych odmianach w książce kucharskiej Lucyny Ćwierczakiewiczowej.
Rydze marynowane. Sposób pierwszy i najlepszy. Rydze drobne i średnie, gdyż do marynowania nigdy dużych brać nie można, zdrowe, opłókać w zimnej wodzie, i na przetaku dobrze osączyć z tej wody. Włożyć w rondel rydze, przesypując warstwami krajaną w plasterki cebulą, przykryć rondel, niech się tak same rydze z cebulą tylko duszą, potrząsając często rondlem, aby się nie przypaliły; gdy już dobrze podduszone, tak że niewiele sosu jest, dolać szklankę dobrego octu, niech się parę razy z tym octem zagotują i gdy już niewiele sosu zostanie, wylać rydze w słój, zimnym przegotowanym octem zalać tyle, co brak będzie sosu, uważając, aby ocet był na wierzchu rydzów, pęcherzem zawiązać, gdy przestygną i w suchej piwnicy albo śpiżarni trzymać. W zimie chcąc używać, posolić i jeśli kto lubi, podawać z cebulą i galaretą, która się z sosu uformuje. Jeżeli zaś kto chce podać bardziej elegancko, wybrać rydze z galarety, cebulę powybierać, posolić, polać oliwą i octem.

[madohora]

Prawo do zbierania grzybów nie obejmuje gatunków chronionych, obszarów chronionych (w tym upraw leśnych powszechnie lecz mylnie zwanych szkółkami) ani prawa do eksportu.

[madohora]

[madohora]

SOS BOROWIKOWY Z KASZĄ

Sos borowikowy (1 opakowanie), borowiki mrożone (600 g), cebula (2 sztuki), masło (3 łyżki),
śmietana 30% (2 łyżki), kasza gryczana (200 g), ser żółty starty (50 g), sól, pieprz (do smaku)

Rozmrożone borowiki pokrój w plasterki. Cebulę obierz, posiekaj i zeszklij na patelni na rozgrzanym maśle, dodaj borowiki i śmietanę, duś ok. 15 minut. Sos rozprowadź w 300 ml wody i połącz z grzybami. Zawartość patelni dopraw solą i pieprzem, gotuj razem na wolnym ogniu przez 5 minut.
Kaszę ugotuj, polej sosem i posyp serem.

[madohora]

[madohora]

W świecie grzybów

Gdy nadchodzi wrzesień
A z nim razem jesień
Dużo grzybów w lesie
W którym echo niesie

Stoją grzyby dumnie
Wystrojone szumnie
W środku, król borowik
Dumny niczym słowik

Wiatr nagle się zerwał
Grzybom humor przerwał
Bardzo blisko burza
A wraz z nią kałuża

Dziś daleko grzyby się rozeszły
Ciężkie czasy dla nich nadeszły
Teraz w lesie smutek, cisza
Las bez grzybów to ponura głusza

Hubert Adamczyk

[madohora]

[madohora]

Grzybobranie

W naszym starym lesie
Pięknie jest jesienią
Jedne liście są żółte
Inne jeszcze się zielenią

Ludzi w lesie mnóstwo
Z prostej to przyczyny
Bo w tym roku grzybki
Bardzo obrodziły

Chodźcie do koszyczka
Piękne prawdziweczki
I kozaki i podgrzybki
I żółte kurczeki

A wy muchomorki
Siedźcie w cicho w trawie
Bo jak przyjdzie Wojtek
Nóżki wam połamie

Zniszczy nakrapiane
Piękne kapelusze
A mnie się nie bójcie
Bo ja was nie ruszę

Kamila Badera

[madohora]

Lepsza opieńka ze osłonecznionej strony pieńka

[madohora]

Lepszy prawdziwek niż kilo śliwek

[madohora]

Dwa grzyby w barszcz

[madohora]

Kto pierwszy ten lepszy - do koszyczka ?pieprznik?

[madohora]

Lepiej z mądrym zgubić kozaka niż z głupim znaleźć maślaka

[madohora]

Nie było nas był las, nie będzie nas będzie las

[madohora]

Bliższy ciału grzyb niż koszula

[madohora]

Co grzyb to robak

[madohora]

Czym grzyb za młodu nasiąknie tym na starość trąci

[madohora]

Dobrać się jak w koszyku grzybów

[madohora]

Gdyby kóźka nie skakał toby grzybów nie zdeptała

[madohora]

Grzyb grzybowi oka nie wykole

[madohora]

Gzyb to zdrowie

[madohora]

Grzybowi wszędzie dobrze

[madohora]

I wilk syty i grzyb cały

[madohora]

Jak ty grzybom tak one tobie

[madohora]

Każdy ma swojego grzyba

[madohora]

Jak teściowa dobrze gotuje to zięć nieraz zapach grzybów czuje

[madohora]

[madohora]

Masz babo grzyba

[madohora]

Na dwoje babka (koźlarz) wróżyła

[madohora]

Nie przyszedł grzyb do grzybiarza, przyszedł grzybiarz do grzyba

[madohora]

Nie z jednego lasu grzyby jadł

[madohora]

STRUCEL ZIEMNIACZANY Z OPIEŃKAMI

Składniki:
1 kg gotowanych ziemniaków, 1 kg opieńków, 2 jaja, 1 cebula, 2 łyżki niewędzonej bryndzy, 1 szklanka mąki, sól, pieprz, 2 łyżki masła
Wykonanie:
1. Opieńki (same kapelusze), oczyścić, opłukać i wrzucić na wrzątek, gotować ok. 20 minut. Wylać na sito, przelać wrzątkiem i pozostawić do odcieknięcia.
2. Cebulę drobno pokroić i zeszklić na 1 łyżce masła. Dodać grzyby, jajko i ser. Posolić, popieprzyć, wymieszać.
3. Ugotowane poprzedniego dnia i dobrze wystudzone ziemniaki przecisnąć przez praskę. Na stolnicy posypanej mąką wymieszać ziemniaki z 1 łyżką masła i 1 jajem, posolić ok. pół łyżeczki. Szybko zagnieść ciasto, nie wyrabiać tylko dobrze połączyć składniki, bowiem im dłużej wyrabiać tym bardziej się “leje”. Ostrożnie rozwałkować na placek grubości pół centymetra.
4. Farsz wyłożyć na ciasto, zwinąć. Strudel ułożyć w wąskiej, podłużnej formie, posmarować masłem i upiec w dobrze nagrzanym piekarniku na złoty kolor. Podawać z surówką z pora.

[madohora]

[madohora]

Składniki:
2 kg niedużych kapeluszy borowików, 2 cebule, 2 łyżki masła, 1 szklanka śmietany, po pół łyżeczki soli i pieprzu białego
Wykonanie:
1. Umyć kapelusze borowików i sparzyć wrzątkiem.
2. Drobno posiekaną cebulę zeszklić na maśle.
3. Dodać grzyby i podlać wodą. Dusić około 20 minut. Co jakiś czas przemieszać delikatnie, aby nie połamać kapeluszy.
4. Dodać śmietanę, sól i pieprz, dusić jeszcze przez 10 minut.

[madohora]