13 listopada wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora1]

[madohora1]

13 listopada jest 317. (w latach przestępnych 318.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 48 dni
imieniny obchodzą: Alojzy, Antonin, Arkadia, Arkadiusz, Arkady, Augustyna, Benedykt, Brykcjusz, Dydak, Eugeniusz, Eutychian, German, Izaak, Jan, Kalikst, Krystyn, Liwia, Mateusz, Mikołaj, Nicefor, Paschazy, Probus, Stanisław, Stanisława, Walenty, Walentyn, Wiktor i Włodzisław.
międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Niewidomych (od 1946 roku, w rocznicę urodzin Valentina Haüya, założyciela pierwszej szkoły dla niewidomych)
Polska – Święto Służby Uzbrojenia i Elektroniki (od 2009 r.)
wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:
św. Abbo z Fleury (opat)
św. Augustyna Pietrantoni (dziewica i zakonnica)
św. Eugeniusz z Toledo (biskup)
św. Kalikst Caravario (salezjanin, jeden ze 120 męczenników chińskich)
św. Mikołaj I (papież)
Pięciu Braci Męczenników (Pierwsi Polscy Męczennicy – św. Benedykt, Jan, Izaak i Mateusz, Krystyn)
św. Stanisław Kostka (w Kościele katolickim w Polsce, od reformy Soboru II, obchodzone 18 września)

Wydarzenia w Polsce

[madohora1]

1308 – Krzyżacy zajęli Gdańsk i dokonali masakry jego mieszkańców (tzw. rzeź Gdańska).

[madohora1]

1521 – powstało II Księstwo opolsko-raciborskie.

[madohora1]

1817 – Lwów: powstał Zakład Narodowy im. Ossolińskich (Ossolineum).

[madohora1]

1904 – na Placu Grzybowskim w Warszawie, Organizacja Bojowa PPS starła się po raz pierwszy z oddziałami wojska rosyjskiego.

[madohora1]

1918 – PPS zorganizowała w Warszawie wielką demonstrację przeciwko rządom Rady Regencyjnej.

[madohora1]

1921 – w Krakowie została opublikowana w formie plakatu druga jednodniówka futurystów polskich Nuż w bżuhu.

[madohora1]

1924 – Władysław Reymont otrzymał Nagrodę Nobla za powieść Chłopi.

[madohora1]

1939 – Służbę Zwycięstwu Polski przemianowano na Związek Walki Zbrojnej, późniejszą Armię Krajową.

[madohora1]

1945:
na mocy dekretu rządowego utworzono państwowe przedsiębiorstwo Film Polski.
Władysław Gomułka został ministrem nowo utworzonego Ministerstwa Ziem Odzyskanych w Tymczasowym Rządzie Jedności Narodowej.

[madohora1]

1953 – założono Olsztyński Teatr Lalek.

[madohora1]

1954 – dwanaście miejscowości zaliczono w poczet miast. Były to: Brzeg Dolny, Dęblin, Jaworzyna Śląska, Luboń, Niedobczyce, Pionki, Pszów, Radlin, Rumia, Strzemieszyce Wielkie, Świdnik oraz Żarów.

[madohora1]

1962 – powstała Liga Obrony Kraju.

[madohora1]

1974 – zakończono budowę Obserwatorium Wysokogórskiego na Śnieżce.

[madohora1]

1975 – utworzono Morską Jednostkę Działań Specjalnych "Formoza".

[madohora1]

1976 – w Studio 2 wyemitowano recital szwedzkiego zespołu ABBA.

[madohora1]

1998 – premiera filmu U Pana Boga za piecem.

[madohora1]

2000 – w Radomiu upadły Zakłady Metalowe Łucznik.

[madohora1]

2009 – premiera filmu Rewers.

Wydarzenia na Świecie

[madohora1]

1002 – anglosaski król Ethelred II wydał rozkaz wymordowania duńskich osadników, którzy przebywali wtedy w królestwach Anglów.

[madohora1]

1160 – król Francji Ludwik VII ożenił się z Adelą z Szampanii.

[madohora1]

1239 – wyprawy krzyżowe: klęska krzyżowców w bitwie z wojskami egipskim pod Gazą.

[madohora1]

244 – arcybiskup Zygfryd III z Eppstein przekazał mieszczanom Moguncji dokument "Wolność miasta", gwarantujący szereg przywilejów i zatwierdzający powstanie 24-osobowej Rady Miejskiej.

[madohora1]

1474 – wojna szwajcarsko-burgundzka: zwycięstwo Szwajcarów w bitwie pod Hericourt.

[madohora1]

1475 – wojna szwajcarsko-burgundzka: zwycięstwo Szwajcarów w bitwie pod Sion.

[madohora1]

1493 – Krzysztof Kolumb odkrył wyspę Saba.

[madohora1]

1642 – wojna domowa w Anglii: zwycięstwo wojsk Parlamentu w bitwie pod Turnham Green.

[madohora1]

1805 – wojska koalicji pod wodzą Napoleona zajęły bez walki Wiedeń.

[madohora1]

1899 – odbyło się pierwsze publiczne wykonanie hymnu Litwy.

[madohora1]

1907 – odbył się pierwszy lot helikopterem w Lisieux we Francji; dokonał tego Paul Cornu na zbudowanym przez siebie dwuwirnikowym śmigłowcu, wzniósł się na wysokość 30 cm i utrzymał w powietrzu 20 sekund.

[madohora1]

1908 – w Australii powołano pierwszy gabinet Andrew Fishera.

[madohora1]

1918:
król Karol IV wygłosił na zamku Eckartsau deklarację, w której zrzekł się wszystkich swoich kompetencji i władztwa nad Węgrami. Dwa dni wcześniej to samo uczynił w parlamencie austriackim.
uchwalono tymczasową konstytucję Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej.

[madohora1]

1923 – w Sydney rozpoczęła nadawanie pierwsza australijska rozgłośnia radiowa.

[madohora1]

1924 – premiera filmu Gabinet figur woskowych.

[madohora1]

1928 – w Moskwie utworzono Instytut Mózgu.

[madohora1]

1940 – premiera pierwszego stereofonicznego filmu animowanego Fantazja.

[madohora1]

1942:
pod Guadalcanalem (Wyspy Salomona) japoński okręt podwodny zatopił amerykański krążownik USS "Juneau". Wśród ofiar śmiertelnych było pięciu braci Sullivan.
wojska brytyjskie zdobyły Tobruk.

[madohora1]

1950 – zginął w zamachu prezydent Wenezueli Carlos Delgado Chalbaud.

[madohora1]

1954 – w Egipcie doszło do zamachu stanu.

[madohora1]

1960 – w pożarze kina w leżącym na północy Syrii mieście Amude zginęły 152 osoby, głównie dzieci.

[madohora1]

1964 – rozpoczęła się arabsko-izraelska bitwa o wodę.

[madohora1]

1966 – Japonia: 50 osób zginęło w katastrofie samolotu NAMC YS-11 linii All Nippon Airways.

[madohora1]

1970 – minister obrony Syrii Hafiz al-Assad przeprowadził bezkrwawy pucz, w wyniku którego przejął następnie pełnię władzy w kraju.

[madohora1]

1971 – premiera filmu Pojedynek na szosie.

[madohora1]

1975 – palestyńscy terroryści z Al-Fatah zdetonowali bombę na handlowej ulicy Zion Square w centrum Jerozolimy. Zginęło 6 Izraelczyków, a 40 osób zostało rannych.

[madohora1]

1979 – w wyniku zamachu przeprowadzonego przez palestyńskich terrorystów został ranny izraelski ambasador w Portugalii Efraim Eldar, a jego ochroniarz zginął.

[madohora1]

1982:
NASA utraciła kontakt z lądownikiem sondy Viking 1 na Marsie.
Waszyngton: otwarto Vietnam Veterans Memorial.

[madohora1]

1985 – tragedia w Armero: doszło do erupcji kolumbijskiego wulkanu Nevado del Ruiz. Zginęło 28 700 osób.

[madohora1]

1989:
Hans Modrow został ostatnim komunistycznym premierem NRD.
Jan Adam II został księciem Liechtensteinu.

[madohora1]

1990:
Nowa Zelandia: 13 osób zostało zastrzelonych przez szaleńca w mieście Aramoana.
pojawiła się pierwsza strona WWW.

[madohora1]

1991 – premiera filmu Przylądek strachu.

[madohora1]

1992 – premiera filmu Drakula.

[madohora1]

1994 – w referendum Szwedzi zadecydowali o przystąpieniu do Unii Europejskiej.

[madohora1]

1995:
premiera filmu GoldenEye.
w wyniku eksplozji dwóch ciężarówek na parkingu koło prowadzonego przez armię amerykańską centrum szkolenia saudyjskiej gwardii narodowej w Rijadzie zginęło 7 osób, w tym 5 Amerykanów, a 60 zostało rannych.

[madohora1]

1999 – Chile i Peru zawarły porozumienie kończące ponad stuletni spór graniczny.

[madohora1]

2000 – Haga: rozpoczęła się 6. konferencja państw stron Konwencji Klimatycznej ONZ z Rio de Janeiro z 1992 roku.

[madohora1]

2001 – wojska Sojuszu Północnego zajęły Kabul.

[madohora1]

2002 – u wybrzeży hiszpańskiej Galicji został uszkodzony tankowiec MT Prestige z ładunkiem 70 tysięcy ton oleju napędowego.

[madohora1]

2004 – Colin Powell złożył rezygnację z funkcji sekretarza stanu w gabinecie George'a W. Busha.

Urodzili się słynni Polacy

[madohora1]

1806 – Emilia Plater, polski żołnierz, uczestniczka powstania listopadowego (zm. 1831)

[madohora1]

1836 – Jarosław Dąbrowski, polski dowódca wojskowy, generał, uczestnik Komuny Paryskiej (zm. 1871)

[madohora1]

1881 – Klemens Matusiak, polski działacz narodowy, pedagog (zm. 1969)

[madohora1]

1889 Jadwiga Falkowska, polska harcmistrzyni, żołnierz AK, uczestniczka powstania warszawskiego (zm. 1944)

[madohora1]

1891 – Edward Kozikowski, polski pisarz (zm. 1980)

[madohora1]

1893 – Stanisław Antoni Ratold, polski aktor, piosenkarz (zm. 1926)

[madohora1]

1897 – Stanisław Czajka, polski duchowny katolicki, biskup częstochowski (zm. 1965)

[madohora1]

1898 – Aleksander Marten, polski aktor filmowy i teatralny oraz reżyser filmowy (zm. 1942)

[madohora1]

1899:
Stanisław Brucz, polski poeta, tłumacz
Tadeusz Kulisiewicz, polski grafik, rysownik (zm. 1988)

[madohora1]

1903 – Janina Dziarnowska, polska pisarka, tłumaczka (zm. 1992)

[madohora1]

1904 – Zofia Morawska, polska działaczka społeczna (zm. 2010)

[madohora1]

1905 – Romuald Nałęcz-Tymiński, polski kontradmirał, dowódca ORP Conrad (zm. 2003)

[madohora1]

1906 – Stefan Staszewski, polski polityk, działacz partyjny (zm. 1989)

[madohora1]

1920 Eugeniusz Grasberg, polski ekonomista

[madohora1]

1925 – Janusz Osęka, polski pisarz, satyryk

[madohora1]

1929:
Zofia Komedowa, polska miłośniczka jazzu, promotorka, menedżer (zm. 2009)
Bogdan Tranda, polski duchowny ewangelicki, redaktor naczelny Jednota (zm. 1996)

[madohora1]

1930 – Danuta Idaszak, polska muzykolog (zm. 2011)

[madohora1]

1933 Janusz Kamiński, polski polityk

[madohora1]

1937:
Adam Holender, polski operator i reżyser filmowy
Stanisław Oślizło, polski piłkarz

[madohora1]

1938 Roma Ligocka, polska malarka, pisarka

[madohora1]

1939 Jerzy Siemasz, polski pisarz, autor tekstów piosenek, tłumacz

[madohora1]

1940 Stanisław Moszuk, polski operator i reżyser filmowy (zm. 1995)

[madohora1]

1943 Włodzimierz Korcz, polski kompozytor

[madohora1]

1946:
Stanisław Barańczak, polski poeta, tłumacz
Wiesław Nowicki, polski aktor

[madohora1]

1947:
Janusz Strobel, polski gitarzysta jazzowy
Zbigniew Wichłacz, polski operator filmowy

[madohora1]

1949:
Barbara Dohnalik, polska pisarka, tłumaczka
Stanisław Wielanek, polski wokalista zespołu Kapela Czerniakowska

[madohora1]

1951 – Zbigniew Janusz, polski poeta

[madohora1]

1952:
Andrzej Bratkowski, polski ekonomista
Elżbieta Tosza, polska dziennikarka, publicystka

[madohora1]

1958:
Izabela Kłosińska, polska śpiewaczka operowa (sopran)
Adam Szejnfeld, polski prawnik, polityk, poseł na Sejm RP

[madohora1]

1959 Stanisław Wziątek, polski samorządowiec, polityk, pedagog, poseł na Sejm RP

[madohora1]

1961 Lech Piasecki, polski kolarz szosowy

[madohora1]

1964 Małgorzata Saramonowicz, polska pisarka, dziennikarka

[madohora1]

1965 – Robert Moskwa, polski aktor

[madohora1]

1968 – Janusz Wituch, polski aktor

[madohora1]

1969 Edyta Bach, polska aktorka

[madohora1]

1972 – Arkadiusz Kaliszan, polski piłkarz

[madohora1]

1974 Arkadiusz Protasiuk, polski pilot wojskowy (zm. 2010)

[madohora1]

1979:
Paweł Magdoń, polski piłkarz
Joanna Mueller, polska poetka, literaturoznawczyni, krytyczka literacka

[madohora1]

1982 Roksana Krzemińska, polska aktorka

[madohora1]

1987
Julia Kamińska, polska aktorka
Aleksandra Urbańczyk, polska pływaczka

[madohora1]

1990 – Jerzy Janowicz, polski tenisista

Zmarli Polacy

[madohora1]

1891 – Paweł Stalmach, polski dziennikarz, publicysta (ur. 1824)

[madohora1]

1943 Atanazy Fic, polski archeolog biblista, dominikanin, teolog katolicki (ur. 1901)

[madohora1]

1945 – Tadeusz Koniewicz, polski malarz (ur. 1891)

[madohora1]

1964 – Franciszek Barda, polski duchowny katolicki, biskup przemyski (ur. 1880)

[madohora1]

1967 – Wojciech Kajder, polski pisarz (ur. 1930)

[madohora1]

1976:
Konrad Eberhardt, polski pisarz, krytyk literacki, tłumacz (ur. 1931)
Stanisław Malatyński, polski aktor, reżyser teatralny (ur. 1906)

[madohora1]

1979 – Jerzy Peters, polski aktor (ur. 1918)

[madohora1]

1982:
Marian Godlewski, polski aktor, reżyser teatralny (ur. 1895)
Włodzimierz Trzebiatowski, polski chemik, profesor Uniwersytetu Lwowskiego i Wrocławskiego (ur. 1906)

[madohora1]

1983 – Marian Rułka, polski aktor (ur. 1929)

[madohora1]

1984 – Teodor Goździkiewicz, polski pisarz (ur. 1903)

[madohora1]

1985 Jan Orsza-Łukaszewicz, polski aktor (ur. 1907)

[madohora1]

1987 – Hanna Kula, polska aktorka (ur. 1954)

[madohora1]

1991 – Henryk Borowski, polski aktor (ur. 1910)

[madohora1]

1992 Waldemar Malak, polski sztangista (ur. 1970)

[madohora1]

2003:
Stanisław Tkocz, polski duchowny katolicki, infułat, redaktor naczelny Gościa Niedzielnego (ur. 1931)
Stanisław Wroński, polski polityk, minister kultury i sztuki, członek Rady Państwa, prezes ZBoWiD, prezes TPPR (ur. 1916)

[madohora1]

2005:
Kazimierz Lipień, polski zapaśnik (ur. 1949)
Stanisław Węglarz, polski polityk, działacz związkowy, poseł na Sejm RP (ur. 1948)

[madohora1]

2006 – Edward Zawada, polski chemik, polityk, minister przemysłu chemicznego (ur. 1922)

[madohora1]

2008:
Stanisława Grabska, polska teolog, publicystka, plastyk (ur. 1922)
Ryszard Smożewski, polski dziennikarz, reżyser, scenarzysta, publicysta (ur. 1930)

[madohora1]

2009:
Michał Gajownik, polski kajakarz, dwukrotny mistrz świata (ur. 1981)
Mieczysław Wałęga, polski dowódca wojskowy, generał brygady, AK, działacz emigracyjny (ur. 1914)

[madohora1]

2010:
Witold Hatka, polski polityk, działacz związkowy (ur. 1939)
Dominik Jastrzębski, polski polityk, minister (ur. 1942)

[madohora1]

[madohora]

***

[madohora]

[madohora]

[madohora]

2011 Jacek Arlet, polski koszykarz (ur. 1922)

[madohora]

[madohora1]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]