Kalndarium na 365 dni

[madohora]

1968 – Leszek Kuzaj, polski kierowca rajdowy

[madohora]

1971 Marcin Rozynek, polski wokalista

[madohora]

1972:
Andrzej Duda, polski prawnik, polityk
Szymon Bobrowski, polski aktor
Dariusz Trafas, polski lekkoatleta, oszczepnik

[madohora]

1973:
Michał Figurski, polski prezenter radiowo-telewizyjny
Grzegorz Niciński, polski piłkarz, trener piłkarski

[madohora]

1975 Sebastian Nowak, polski piłkarz

[madohora]

1976:
Arkadiusz Dzierżawa, polski basista, członek grupy Łzy
Anna Gajewska, polska aktorka

[madohora]

1982: Łukasz Kubot, polski tenisista

16.05 Zmarli Polacy

[madohora]

1211 – Mieszko I Plątonogi, władca Polski (ur. 1130-1146)

[madohora]

1561 – Jan Amor Tarnowski, hetman Rzeczypospolitej (ur. 1488)

[madohora]

1657 – Andrzej Bobola, święty, polski jezuita, męczennik, kaznodzieja, misjonarz ludowy (ur. 1591)

[madohora]

1812 – Mikołaj Mickiewicz, polski adwokat, ojciec Adama Mickiewicza (ur. 1765)

[madohora]

1933 – Karol Adamiecki, polski teoretyk zarządzania (ur. 1866)

[madohora]

1942 – Bronisław Malinowski, polski podróżnik i antropolog (ur. 1884)

[madohora]

1968 – Karol Kot, polski seryjny morderca (ur. 1946)

[madohora]

1982 – Jerzy Krzysztoń, polski pisarz (ur. 1931)

[madohora]

1988 – Kazimierz Kordas, polski pisarz (ur. 1925)

[madohora]

1990: Emir Buczacki, polski aktor (ur. 1935)

[madohora]

2000 – Andrzej Szczypiorski, polski pisarz (ur. 1928)

[madohora]

2001 – Witold Stachurski, polski bokser, trener bokserski (ur. 1947)

[madohora]

2003 – Bogdan Śliwa, polski szachista (ur. 1922)

[madohora]

2007 – Mieczysław Doroszuk, polski trener siatkarski (ur. 1921)

[madohora]

2008 – Andrzej Warchał, polski aktor, scenarzysta, reżyser filmów animowanych (ur. 1943)

[madohora]

2009:
Tomasz Brandyk, polski naukowiec, specjalista z dziedziny melioracji i gospodarki wodnej (ur. 1951)
Mieczysław Jahoda, polski operator filmowy, pedagog (ur. 1924)

[madohora]

2010:
Wacław Gapiński, polski duchowny katolicki, kapłan diecezji płockiej (ur. 1932)
Józef Niweliński, polski biolog, farmaceuta, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego (ur. 1920)
Zofia Wilczyńska, polska aktorka (ur. 1915)

[madohora]

2011:
Michał Chęciński, polski oficer PRL-owskiego kontrwywiadu wojskowego (ur. 1924)
Olgierd Kossowski, polski lekarz, neurolog, psychiatra, pisarz, karykaturzysta (ur. 1928)
Wiesław Malicki, polski dziennikarz, poeta (ur. 1935)

17 maja

[madohora]

[madohora]

17 maja jest 137. (w latach przestępnych 138.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 228 dni.
Imieniny obchodzą: Andrzej, Antonia, Bruno, Brunon, Chwalimir, Falimir, Herakliusz, Montan, Paschalis, Sławomir, Weronika, Wiktor, Wilhelm i Wrocsława.
Demokratyczna Republika Konga – Święto Wyzwolenia Narodowego
Nauru, Norwegia – Dzień Konstytucji
Międzynarodowe: Międzynarodowy Dzień Przeciw Homofobii (ang. IDAHO)
Światowy Dzień Społeczeństwa Informacyjnego (proklamowany przez Zgromadzenie Ogólne ONZ jako kontynuacja Światowego Dnia Telekomunikacji)
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą: bł. Iwan Ziatyk (męczennik)
św. Julia Salzano (dziewica i zakonnica)
św. Paschalis Baylón (franciszkanin)

17.05 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1557 – Augustów otrzymał prawa miejskie.

[madohora]

1602 – Wojna polsko-szwedzka: wojska polsko-kozackie zdobyły twierdzę Fellin.

[madohora]

1661 – Wielki pożar w Żorach, spłonął m.in. drewniany kościół pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny.

[madohora]

1742 – Wojna o sukcesję austriacką: zwycięstwo Prusaków nad Austriakami w bitwie pod Chotusicami.

[madohora]

1828 – Szydłowiec wraz z dobrami odsprzedano Skarbowi Królestwa Polskiego.

[madohora]

1863 – Powstanie styczniowe: rozpoczęła się bitwa pod Horkami.

[madohora]

1915 – I wojna światowa: Niemcy powstrzymali kontrnatarcie Rosjan pod Jarosławiem.

[madohora]

1920 – Wojna polsko-bolszewicka: Wódz Naczelny Józef Piłsudski wydał dyrektywę o utworzeniu Frontu Północnego.

[madohora]

1923 – Podpisano porozumienie o powołaniu centrowo-prawicowej koalicji parlamentarnej, tzw. Chjeno-Piasta.

[madohora]

1928 – Polskie Radio nadało słuchowisko Pogrzeb Kiejstuta Witolda Hulewicza, pierwsze napisane oryginalnie dla radia.

[madohora]

1939 – Wincenty Witos został wybrany ponownie na prezesa Stronnictwa Ludowego.

[madohora]

1945 – We wsi Klichy na Podlasiu NKWD zamordowało podczas pacyfikacji, podpalenia i w nierównej walce 27 żołnierzy NSZ z dow. por. Orłowskim i zast. sierż. Krukiem, oraz 3 gospodarzy.

[madohora]

1953 – W Warszawie rozpoczęły się X Mistrzostwa Europy w Boksie.

[madohora]

1984 – Polski Komitet Olimpijski postanowił nie zgłaszać polskich sportowców do udziału w Letnich Igrzyskach Olimpijskich w Los Angeles.

[madohora]

1985 – Premiera filmu Smażalnia story.

[madohora]

1989:
Na lotnisku w Pile rozbił się samolot bombowo-szturmowy Su-22, zginął pilot.
Wyższa Szkoła Filozoficzno-Pedagogiczna "Ignatianum" w Krakowie otrzymała potwierdzenie osobowości prawnej przez polskie władze państwowe.
Zostały uchwalone ustawy: o gwarancjach wolności sumienia i wyznania oraz o stosunku państwa do Kościoła katolickiego.

[madohora]

2005 – Przyjęciem Deklaracji Warszawskiej zakończył się dwudniowy szczyt Rady Europy.

[madohora]

2006 – W Łodzi otwarto Centrum Manufaktura.

17.05 Wzdaryenia na świecie

[madohora]

352 – Liberiusz został papieżem.

[madohora]

884 – Adrian III został papieżem.

[madohora]

1101 – Król Jerozolimy Baldwin I zdobył Cezareę.

[madohora]

1257 – Ryszard z Kornwalii został koronowany na króla Niemiec.

[madohora]

1395 – W bitwie na Rowinie wojska wołoskie pokonały siły turecko-serbskie.

[madohora]

1410 – Został wybrany antypapież Jan XXIII.

[madohora]

1590 – Anna Duńska została koronowana na królową Szkocji.

[madohora]

1606 – W Moskwie odbył się ślub Dymitra I Samozwańca i Maryny Mniszchówny.

[madohora]

1639 – Persja i Imperium Osmańskie zawarły Traktat w Kasr-e Szirin.

[madohora]

1642 – Francuzi założyli fort Ville-Marie (obecnie Montreal).

[madohora]

1648 – Wojna trzydziestoletnia: zwycięstwo wojsk francusko-szwedzkich nad niemieckimi w bitwie pod Zusmarshausen.

[madohora]

1656 – Rosja wypowiedziała wojnę Szwecji.

[madohora]

1809 – Cesarstwo Francuskie zaanektowało Państwo Kościelne.

[madohora]

1814 – Uchwalono konstytucję niepodległej Norwegii.

[madohora]

1849 – W wyniku wielkiego pożaru miasta St. Louis w Missouri zginęły 3 osoby.

[madohora]

1860 – Założono klub sportowy TSV 1860 Monachium.

[madohora]

1864:
Premierowe wykonanie hymnu Norwegii.
Wojna secesyjna: zwycięstwo wojsk Unii w bitwie pod Adairsville.

[madohora]

1865 – W Paryżu założono Międzynarodowy Związek Telegraficzny (obecnie Międzynarodowy Związek Telekomunikacyjny).

[madohora]

1882 – Całkowite zaćmienie Słońca widoczne w północnej Afryce, Bliskim Wschodzie i Chinach.

[madohora]

1884 – Alaska została dystryktem zarządzanym przez cywilną administrację.

[madohora]

1890 – Pietro Mascagni wystawił w Teatro Costanzi w Rzymie operę Rycerskość wieśniacza.

[madohora]

1900 – II wojna burska: zakończyła się obrona Mafekingu.

[madohora]

1901 – Całkowite zaćmienie Słońca widoczne na Oceanie Indyjskim.

[madohora]

1902:
Alfons XIII został koronowany na króla Hiszpanii.
W Grecji odkryto mechanizm z Antykithiry, starożytny przyrząd do obliczania położenia ciał niebieskich.

[madohora]

1913 – Uruchomiono komunikację tramwajową w Woltersdorfie pod Berlinem.

[madohora]

1915 – José de Castro został premierem Portugalii.

[madohora]

1918 – Powstała szwedzka wytwórnia filmowa Skandia.

[madohora]

1923 – Otwarto Estadio Chamartin, pierwszy stadion domowy Realu Madryt.

[madohora]

1925 – Teresa z Lisieux została kanonizowana przez papieża Piusa XI.

[madohora]

1926 – Wilhelm Marx został kanclerzem Niemiec.

[madohora]

1928:
W Amsterdamie rozpoczęły się IX Letnie Igrzyska Olimpijskie.
We Włoszech uchwalono faszystowską ordynację wyborczą.

[madohora]

1930:
Premier André Tardieu podjął decyzję o wycofaniu pozostających w Nadrenii oddziałów armii francuskiej.
Rozpoczęto budowę Rockefeller Center w Nowym Jorku.

[madohora]

1933 – Powstała norweska partia faszystowska Nasjonal Samling.

[madohora]

1939 – W wyniku nacisków strony arabskiej Wielka Brytania ogłosiła tzw. "Białą Księgę", zezwalającą na przyjazd zaledwie 15 tys. osadników żydowskich do Palestyny w ciągu 5 lat.

[madohora]

1941 – W Tiranie 19-letni Vasil Laçi ostrzelał z rewolweru limuzynę, którą jechali król Włoch Wiktor Emanuel III i premier kolaboracyjnego rządu albańskiego Shefqet Verlaçi. Obaj nie odnieśli obrażeń.

[madohora]

1945 – Dokonano oblotu amerykańskiego morskiego samolotu rozpoznawczego i patrolowego Lockheed P-2 Neptune.

[madohora]

1954 – W amerykańskich szkołach została zniesiona segregacja rasowa.

[madohora]

1963 – Został utworzony Karkonoski Park Narodowy (Czechy).

[madohora]

1964 – Kanadyjski hokeista Tim Horton otworzył w Hamilton restaurację, która z czasem przerodziła się w największą kanadyjską sieć barów szybkiej obsługi Tim Hortons.

[madohora]

1969 – Radziecka sonda Wenera 6 weszła w atmosferę Wenus, gdzie uległa zniszczeniu.

[madohora]

1970 – Thor Heyerdahl wypłynął z Maroka w rejs przez Atlantyk na tratwie z trzciny Ra II.

[madohora]

1973:
Premiera filmu Wielkie żarcie.
Rozpoczęły się transmitowane przez telewizję przesłuchania przed senacką komisją śledczą w sprawie afery Watergate.

[madohora]

1974:
33 osoby zginęły w wybuchach 4 samochodów-pułapek w Dublinie i Monaghan, w największym zamachu terrorystycznym w historii Irlandii, zorganizowanym przez Ochotnicze Siły Ulsteru.
6 członków organizacji terrorystycznej Symbionese Liberation Army zginęło w czasie próby opanowania ich siedziby w Los Angeles przez oddział antyterrorystyczny SWAT.

[madohora]

1980 – W Korei Południowej wprowadzono stan wojenny.

[madohora]

1983 – Podpisano porozumienie kończące wojnę izraelsko-libańską.

[madohora]

1987 – Na wodach Zatoki Perskiej fregata USS Stark została prawdopodobnie omyłkowo trafiona dwiema rakietami wystrzelonymi przez iracki Mirage F1. Zginęło 37 marynarzy, 21 zostało rannych.

[madohora]

1990:
Na przedgórzu Uralu spadł meteoryt Sterlitamak.
Spłonął doszczętnie kościół Katarzyny w Sztokholmie.
Światowa Organizacja Zdrowia usunęła homoseksualizm z listy chorób i zaburzeń.
W Hongkongu oddano do użytku wieżowiec Bank of China Tower.

.

[madohora]

1991 – Tim Berners-Lee oficjalnie zaprezentował komitetowi C5 w CERN-ie sposób działania sieci WWW.

[madohora]

1992 – Josemaría Escrivá de Balaguer, założyciel Opus Dei, został beatyfikowany przez papieża Jana Pawła II.

[madohora]

1995 – Jacques Chirac został zaprzysiężony na prezydenta Francji.

[madohora]

1996:
Jan Paweł II rozpoczął podróż apostolską do Słowenii.
We Włoszech powstał pierwszy rząd Romano Prodiego.

[madohora]

1999 – W Izraelu odbyły się wybory parlamentarne.

[madohora]

2000:
Michaił Kasjanow został premierem Rosji.
Premiera filmu Tańcząc w ciemnościach.

[madohora]

2004:
Amerykański pojazd GoFast Rocket odbył pierwszy, suborbitalny, amatorski lot kosmiczny.
W amerykańskim stanie Massachusetts stały się legalne małżeństwa osób tej samej płci.

[madohora]

2006 – Została odkryta planeta pozasłoneczna XO-1 b.

[madohora]

2007:
François Fillon został premierem Francji.
Paul Wolfowitz ogłosił rezygnację z dniem 30 czerwca ze stanowiska prezesa Banku Światowego po ujawnieniu, że przyznał awans i podwyżkę swojej kochance.
Pierwsze od 1951 roku pociągi pasażerskie przejechały przez granicę międzykoreańską.
Rozpoczął się atak cybernetyczny na Estonię.
W Algierii odbyły się wybory parlamentarne.

[madohora]

2009:
Sri Lanka: Tamilskie Tygrysy ogłosiły zawieszenie broni.
W wyborach prezydenckich na Litwie zwyciężyła Dalia Grybauskaitė.

[madohora]

2010 – 44 osoby zginęły w katastrofie należącego do Pamir Airways samolotu An-24 w górach Hindukusz w Afganistanie.

17.05 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1500 – Stanisław mazowiecki, książę mazowiecki (zm. 1524)

[madohora]

1847 – Antoni Sempołowski, polski agronom (zm. 1936)

[madohora]

1866 – Julian Marchlewski, polski i radziecki działacz komunistyczny (zm. 1925)

[madohora]

1870 – Lucjan Rydel, polski poeta, dramatopisarz (zm. 1918)

[madohora]

1881 – Adam Półtawski, polski grafik, typograf (zm. 1952)

[madohora]

1888 – Stanisław Bryła, prawnik, działacz społeczny, samorządowiec (zm. 1939)

[madohora]

1900 – Władysław Rymkiewicz, polski pisarz (zm. 1984)

[madohora]

1902 – Karol Ferster, polski rysownik, grafik, malarz, karykaturzysta (zm. 1986)

[madohora]

1912 Feliks Rudomski, polski śpiewak operowy (bas), pedagog (zm. 2000)

[madohora]

1913 – Erna Rosenstein, polska malarka żydowskiego pochodzenia (zm. 2004)

[madohora]

1915 – Stanisław Smoleński, polski duchowny katolicki, biskup krakowski (zm. 2006)

[madohora]

1918 1Maria Szulecka, polska pisarka (zm. 2008)

[madohora]

1920:
Zofia Rysiówna, polska aktorka (zm. 2003)
Mieczysław Verocsy, polski operator filmowy (zm. 1987)

[madohora]

1923 – Marian Przełęcki, polski filozof, logik

[madohora]

1924 – Kazimierz Dejmek, polski reżyser teatralny, aktor, polityk, poseł na Sejm (zm. 2002)

[madohora]

1927 – Andrzej Roman, polski dziennikarz sportowy (zm. 2011)

[madohora]

1930 – Tadeusz Pyka, polski ekonomista, polityk, wicepremier (zm. 2009)

[madohora]

1933 Jarosław Abramow-Newerly, polski pisarz

[madohora]

1935:
Jerzy Chowańczak, polski duchowny katolicki, publicysta (zm. 1995)
Marian Norkowski, polski piłkarz (zm. 2001)

[madohora]

1940 – Marcel Łoziński, polski reżyser filmowy

[madohora]

1943 – Joanna Bruzdowicz, polska kompozytorka, pianistka, krytyk muzyczny

[madohora]

1953 Marek Biliński, polski kompozytor muzyki elektronicznej

[madohora]

1955 Czesław Lang, polski kolarz szosowy i torowy, działacz sportowy

[madohora]

1956
Jan Monczka, polski aktor
Barbara Szlachetka, polska maratonistka (zm. 2005)

[madohora]

1964 Grzegorz Przemyk, polski uczeń (zm. 1983)

[madohora]

1969 Janusz Onufrowicz, polski aktor

[madohora]

1970 Jolanta Mrotek, polska aktorka

[madohora]

1972 Dominika Bednarczyk, polska aktorka

[madohora]

1974:
Krzysztof Bieryt, polski kajakarz górski
Olivier Janiak, polski dziennikarz, prezenter telewizyjny, konferansjer

[madohora]

1982:
Karolina Nowakowska, polska aktorka
Iwona Węgrowska, polska wokalistka

[madohora]

1985 – Wacław Mikłaszewski, polski aktor

17.05 Zmarli Polacy

[madohora]

1751 – Józef Potocki, hetman wielki koronny (ur. 1673)

[madohora]

1869 Franciszek Ksawery Godebski, polski pisarz, publicysta (ur. 1801)

[madohora]

1918 – Bronisław Piłsudski, polski etnograf (ur. 1866)

[madohora]

1939 – Antoni Laubitz, polski duchowny katolicki, sufragan gnieźnieński (ur. 1861)

[madohora]

1940 – Mieczysław Maciejowski, polski generał (ur. 1886)

[madohora]

1967 – Marian Seyda, polski polityk, minister (ur. 1879)

[madohora]

1979 – Ryszard Milczewski-Bruno, polski pisarz (ur. 1940)

[madohora]

1981 – Feliks Skubiszewski, polski chirurg (ur. 1895)

[madohora]

1995 – Jerzy Chowańczak, polski duchowny katolicki, publicysta (ur. 1935)

[madohora]

2003 – Irena Opdyke, polska działaczka społeczna, Sprawiedliwa wśród Narodów Świata (ur. 1918)

[madohora]

2006 Mieczysław Nowak, polski sztangista (ur. 1936)

[madohora]

2007:
Anna Trojanowska-Kaczmarska, polska malarka, pedagog, historyk i teoretyk sztuki (ur. 1931)
Wiktor Zin, polski architekt, rysownik, działacz kultury, profesor (ur. 1925)

[madohora]

2009 Jerzy Perzanowski, polski filozof, profesor UMK w Toruniu (ur. 1943)

[madohora]

2011 – Ewa Szumańska, polska pisarka, satyryk, autorka słuchowisk radiowych (ur. 1921)

[madohora]

[madohora]

18 maja jest 138. (w latach przestępnych 139.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 227 dni.
imieniny obchodzą: Aleksandra, Eryk, Eryka, Eufrazja, Faina, Feliks, Jan, Julita, Klaudia, Liberiusz, Matrona, Myślibor, Sandra i Teodot.
Haiti – Święto Flagi i Uniwersytetów
międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Muzeów (ustanowiony w 1977 przez ICOM, Międzynarodową Radę Muzeów, działającą przy UNESCO)
Turkmenistan – Święto Konstytucji
wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą: św. Eryk IX Jedvardsson (król Szwecji)
św. Feliks z Kantalicjo (kapucyn)
św. Jan I (papież, męczennik)

18.05 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1282 – Podczas zjazdu w Miliczu doszło do ugody, w wyniku której Krzyżacy otrzymali ziemię gniewską, część Mierzei Wiślanej i Żuław.

[madohora]

1792 – Rozpoczęła się wojna polsko-rosyjska.

[madohora]

1809 – Wojna polsko-austriacka: wojska polskie zdobyły Sandomierz.

[madohora]

1886 – Oddano do użytku szpital psychiatryczny w Rybniku.

[madohora]

1922 – W swym pierwszym meczu międzynarodowym Legia Warszawa przegrała na własnym boisku z czeską Viktorią Žižkov 2:9.

[madohora]

1931 – Strajk 35 tysięcy górników z Zagłębia Dąbrowskiego spowodowany zapowiedzią obniżki płac.

[madohora]

1935 – W Krakowie zakończyły się uroczystości pogrzebowe Józefa Piłsudskiego.

[madohora]

1938 – Tadeusz Góra na szybowcu PWS-101 ustanowił rekord świata w długości lotu na trasie Bezmiechowa – Soleczniki Małe (577,8 km).

[madohora]

1939:
Dokonano oblotu szybowca PWS-102 Rekin.
Otwarto Stadion Miejski w Kielcach.

[madohora]

1943 – Żandarmeria niemiecka i formacje ukraińskie dokonały pacyfikacji wsi Szarajówka koło Biłgoraja. 58 mieszkańców wepchnięto do kilku domów i stajni zostało i spalono żywcem.

[madohora]

1945 – W Stargardzie założono pierwszy na Pomorzu Zachodnim po wojnie klub piłkarski – KKS Błękitni.

[madohora]

1958 – Założono Teatr Muzyczny w Gdyni.

[madohora]

1961 – Powołano trzeci rząd Józefa Cyrankiewicza.

[madohora]

1970 – Zakończyła się trwająca od 30 marca operacja obracania Pałacu Lubomirskich w Warszawie.

[madohora]

1974 – Ukończono budowę masztu radiowego w Konstantynowie.

[madohora]

1981:
Pierwsza próba zespołu Lombard w sali Estrady Poznańskiej. Data uważana jest za dzień powstania zespołu.
Premiera filmu Polonia Restituta.

[madohora]

1984 – Premiera filmu To tylko Rock.

[madohora]

1990 – Sejm uchwalił ustawę o ustroju Warszawy.

[madohora]

1992 – W Warszawie podpisano polsko-ukraiński traktat o dobrym sąsiedztwie, przyjaznych stosunkach i współpracy.

18.05 Wydarzenia na świecie

[madohora]

14 – Cesarz Oktawian wysłał Kaligulę do jego ojca Germanika do Galii lub Germanii.

[madohora]

113 – Otwarto Forum Trajana w Rzymie.

[madohora]

1012 – Benedykt VIII został papieżem.

[madohora]

1152 – Henryk II poślubił Eleonorę Akwitańską.

[madohora]

1160 – Król Szwecji Eryk IX został zamordowany koło Uppsali.

[madohora]

1190 – III wyprawa krzyżowa: armia niemiecka pokonała wojska seludżyckie w bitwie pod Ikonium.

[madohora]

1268 – Księstwo Antiochii zostało zdobyte przez sułtana Bajbarsa.

[madohora]

1621 – Angielski filozof, prawnik i polityk Francis Bacon został oskarżony o korupcję i pozbawiony stanowiska Lorda Kanclerza.

[madohora]

1291 – Zdobycie Akki przez Mameluków.

[madohora]

1302 – Rzemieślnicy flamandzcy w Brugii zaatakowali francuski garnizon i dokonali masakry 1400 osób.

[madohora]

1337 – W Pradze została koronowana Beatrice de Bourbon, druga żona króla Czech Jana Luksemburskiego.

[madohora]

1498 – Vasco da Gama dobił do portu w Kalikut w Indiach.

[madohora]

1565 – Rozpoczęło się Wielkie Oblężenie Malty.

[madohora]

1595 – Podpisano rosyjsko-szwedzki Traktat w Tiawzinie.

[madohora]

1652 – Ogłoszono nielegalność niewolnictwa w amerykańskim stanie Rhode Island.

[madohora]

1721 – Bakaffa został cesarzem Etiopii.

[madohora]

1725 – Król Jerzy I ustanowił Order Łaźni.

[madohora]

1741 – Koronacja Marii Teresy na królową Węgier.

[madohora]

1756 – Początek wojny siedmioletniej.

[madohora]

1765 – Wielki pożar Montrealu.

[madohora]

1794 – I koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk francuskich w bitwie pod Tourcoing

[madohora]

1803 – Wojny napoleońskie: Wielka Brytania wypowiedziała wojnę Francji.

[madohora]

1804 – We Francji zniesiono I Republikę, Napoleona ogłoszono cesarzem.

[madohora]

1811 – Zwycięstwo powstańców urugwajskich w bitwie pod Las Piedras.

[madohora]

1825 – Theodoros Kolokotronis, generał w greckiej wojnie o niepodległość, został zwolniony z więzienia.

[madohora]

1848 – Obrady pierwszego niemieckiego parlamentu we Frankfurcie nad Menem.

[madohora]

1869 – Republika Ezo podpisała traktat pokojowy z Japonią.

[madohora]

1876 – Otwarto międzynarodową konferencję pokojową w Hadze.

[madohora]

1896 – 1389 osób zginęło w Moskwie w wyniku paniki do jakiej doszło w czasie uroczystości z okazji koronacji cara Mikołaja II.

[madohora]

1897 – Opublikowano Drakulę, powieść irlandzkiego pisarza Brama Stokera.

[madohora]

1899 – Na filipińskiej wyspie Mindanao powstała Republika Zamboangi.

[madohora]

1900 – Tonga zostało protektoratem brytyjskim.

[madohora]

1903 – W Bułgarii otwarto port Burgas.

[madohora]

1907 – Uruchomiono Kolej linowo-terenową "Imperial" w Karlowych Warach.

[madohora]

1909 – W Bułgarii ustanowiono Order Świętych Cyryla i Metodego.

[madohora]

1910 – Ziemia znalazła się w warkoczu Komety Halleya.

[madohora]

1918 – Powstała Republika Dońska.

[madohora]

1920 – W Islandii parlament (Althing) uchwalił konstytucję.

[madohora]

1923 – Rozpoczęło działalność radio czechosłowackie.

[madohora]

1927 – 45 osób zginęło w zamachu bombowym w szkole w Bath Township w stanie Michigan.

[madohora]

1935 – 52 osoby zginęły w katastrofie lotniczej w Moskwie.

[madohora]

1941 – Książę Aimone został jako Tomisław II został królem marionetkowego państwa chorwackiego pod kontrolą Włoch i Niemiec.

[madohora]

1944:
Brygady SS spaliły sześć wiosek w południowo-zachodniej Słowenii.
Rozpoczęła się operacja deportacji Tatarów Krymskich do Azji Środkowej.
Zakończyła się bitwa pod Monte Cassino.
Zwycięstwem Amerykanów zakończyły się walki o Wyspy Admiralicji na Pacyfiku.

[madohora]

1950 – Nachodka uzyskała prawa miejskie.

[madohora]

1953 – Jackie Cochran jako pierwsza kobieta-pilot w historii przekroczyła barierę dźwięku.

[madohora]

1956 – Szwajcarzy Fritz Luchsinger i Ernst Reiss dokonali pierwszego wejścia na himalajski ośmiotysięcznik Lhotse.

[madohora]

1958 – 61 osób zginęło w katastrofie samolotu Douglas DC-7 w Casablance.

[madohora]

1965 – Izraelski szpieg Eli Cohen został publicznie powieszony na placu Marjeh w Damaszku.

[madohora]

1969 – Rozpoczęła się misja Apollo 10.

[madohora]

1970 – Została odkryta nieokresowa Kometa White-Ortiz-Bolelli.

[madohora]

1971 – W Göteborgu otwarto halę widowiskowo-sportową Scandinavium.

[madohora]

1973 – 100 osób zginęło w katastrofie samolotu Tu-104 w mieście Czyta na Syberii.

[madohora]

1974 – Indie przeprowadziły swoją pierwszą próbną eksplozję bomby jądrowej.

[madohora]

1980:
Obalony w 1968 roku przez wojsko Fernando Belaúnde Terry zwyciężył ponownie w wyborach prezydenckich w Peru.
W południowokoreańskim Kwangju doszło do masakry studentów protestujących przeciwko wojskowej dyktaturze generała Chun Doo Hwana.
Wybuch wulkanu St. Helens w stanie Waszyngton. Zginęło 57 osób.

[madohora]

1986 – Papież Jan Paweł II ogłosił swą piątą encyklikę Dominum et Vivificantem.

[madohora]

1990:
Francuski TGV Atlantique ustanowił rekord szybkości pociągu pasażerskiego (515,3 km/h).
Podpisano dwustronny układ o unii walutowej, gospodarczej i socjalnej pomiędzy RFN i NRD.

[madohora]

1991:
Rozpoczęła się załogowa misja statku Sojuz TM-12 na stację orbitalną Mir.
Somaliland ogłosił niepodległość i niezależność od Republiki Somalii.

[madohora]

1993:
Na Sycylii został aresztowany Nitto Santapaola, jeden z przywódców mafii.
W Danii odbyło się referendum zatwierdzające Traktat z Maastricht.

[madohora]

1995:
Alain Juppé został premierem Francji.
Powstała nikaraguańska partia polityczna Movimiento Renovador Sandinista (MRS).

[madohora]

1996 – W Oslo odbył się 41. Konkurs Piosenki Eurowizji.

[madohora]

1998:
Na szczycie UE-USA w Londynie przyjęto ideę Transatlantyckiego Partnerstwa Gospodarczego.
Założono Uniwersytet Polski w Wilnie.

[madohora]

1999:
Carlo Azeglio Ciampi został prezydentem Włoch.
Została odkryta Perdyta, księżyc Urana.

[madohora]

2003 – Premiera filmu Słoń.

[madohora]

2006 – Parlament Nepalu proklamował laickość kraju.

[madohora]

2009:
Kinga Baranowska weszła na szczyt Kanczendzongi w Himalajach, dzięki czemu Polska została pierwszym krajem, którego himalaistki (Anna Okopińska, Halina Krüger-Syrokomska, Wanda Rutkiewicz, Krystyna Palmowska, Anna Czerwińska, Ewa Panejko-Pankiewicz, Kinga Baranowska) zdobyły wszystkie ośmiotysięczniki.
Zakończyła się wojna domowa na Sri Lance.

18.05 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1631 – Stanisław Papczyński, błogosławiony, polski duchowny katolicki, zakonnik, pijar, założyciel Zgromadzenia Księży Marianów (zm. 1701)

[madohora]

1884 – Aniela Gruszecka, polska pisarka, krytyk literacki (zm. 1976)

[madohora]

1896 – Feliks Chmurkowski, polski aktor, reżyser teatralny, prezes ZASP (zm. 1971)

[madohora]

1905 Władysław Hańcza, polski aktor (zm. 1977)

[madohora]

1908 – Eugeniusz Barbier, polski – urzędnik, działacz turystyczny PTTK (zm.1989)

[madohora]

1918 – Helena Makowska-Fijewska, polska aktorka (zm. 1993)

[madohora]

1920 Karol Wojtyła (Jan Paweł II), polski duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup krakowski, papież (zm. 2005)

[madohora]

1921:
Jan Kaszuba, polski przedsiębiorca, działacz polonijny (zm. 2007)
Feliks Pociejewski, polski metalowiec, działacz społeczny, działacz PTTK (zm. 1972)

[madohora]

1928 Józef Kępa, polski polityk, wicepremier, minister (zm. 1998)

[madohora]

1930: Barbara Weber, polski socjolog (zm. 2007)

[madohora]

1933 Władysław Terlecki, polski pisarz (zm. 1999)

[madohora]

1937:
Andrzej Kern, polski polityk (zm. 2007)
Barbara Wachowicz, polska pisarka

[madohora]

1940 – Jan Czykwin, polski poeta, historyk literatury, tłumacz

[madohora]

1945 – Jan Ryszard Kurylczyk, polski pisarz, polityk

[madohora]

1950 – Natasza Czarmińska, polska piosenkarka, poetka, reżyser filmów dokumentalnych (zm. 2004)

[madohora]

1951 – Wiesław Kwiatkowski, polski piłkarz (zm. 2010)

[madohora]

1952 – Ryszard Wróblewski, polski śpiewak operowy (tenor)

[madohora]

1954:
Waldemar Tkaczyk, polski basista zespołu Kombii
Andrzej Urbański, polski polityk, dziennikarz, publicysta, działacz opozycyjny

[madohora]

1957
Leszek Dziarek, polski perkusista, kompozytor, wokalista, autor tekstów, aranżer
Bogdan Zdrojewski, polski polityk

[madohora]

1969:
Robert Czebotar, polski aktor
Jacek Płachta, polski hokeista
Paweł Poncyljusz, polski polityk, poseł na Sejm RP

[madohora]

1973 – Mirosława Boczniowicz, polska artystka

[madohora]

1974 Michał Jakubowski, polski gitarzysta rockowy

[madohora]

1979 – Mariusz Lewandowski, polski piłkarz

[madohora]

1981 Andrzej Hausner, polski aktor

18.05 Zmarli Polacy

[madohora]

1401 – Władysław Opolczyk, książę opolski (ur. 1326/1332)

[madohora]

1675 – Stanisław Lubieniecki, polski astronom (ur. 1623)

[madohora]

1910 – Eliza Orzeszkowa, polska pisarka (ur. 1841)

[madohora]

1921 – Józef Higersberger, polski polityk, prawnik, minister sprawiedliwości (ur. 1856)

[madohora]

1949 – Jacek Woroniecki, polski dominikanin, teolog, tomista, rektor KUL (ur. 1878)

[madohora]

1960 – Menachem Bornsztajn (Ślepy Maks), polski przestępca (ur. 1890)

[madohora]

1971 – Karol Trzasko-Durski, polski komandor (ur. 1894)

[madohora]

1980 Kalman Segal, polski pisarz, dziennikarz radiowy pochodzenia żydowskiego (ur. 1917)

[madohora]

1983 – Mieczysław Jurgielewicz, polski malarz (ur. 1900)

[madohora]

1996 – Czesław Bobrowski, polski ekonomista (ur. 1904)

[madohora]

2004 Stefan Swieżawski, polski filozof (ur. 1907)

[madohora]

2010 – Andrzej Pelczar, polski matematyk, profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego (ur. 1937)

[madohora]

2011 – Włada Majewska, polska dziennikarka radiowa, aktorka, piosenkarka, działaczka emigracyjna (ur. 1911)

[madohora]

[madohora]

19 maja jest 139. (w latach przestępnych 140.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 226 dni.
imieniny obchodzą: Augustyn, Bernarda, Celestyn, Cyriaka, Dunstan, Iwo, Iwon, Iwona, Jan, Kryspin, Mikołaj, Pękosław, Pękosława, Piotr, Potencjana, Potencjanna, Pudencjana, Pudencjanna, Urban i Teofil.
międzynarodowe – Światowy Dzień Wirusowego Zapalenia Wątroby (ang. World Hepatitis Day, ustanowione przez ELPA)
Polska – Dzień Dobrych Uczynków (Fundacja Ekologiczna Arka, od 2005)
Turcja – Dzień Młodzieży
Wietnam – Urodziny Hồ Chí Minha
wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą: bł. Alkuin (benedyktyn, teolog i poeta)
św. Dunstan (arcybiskup)
św. Iwo z Bretanii (prawnik i kapłan)
św. Maria Bernarda Bütler (zakonnica)
św. Urban I (papież)

19.05 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1634 – Wojna trzydziestoletnia: wycofujące się wojska pruskie spaliły Oławę.

[madohora]

1880 – W 400. rocznicę śmierci prochy Jana Długosza zostały przeniesione do nowo powstałej Krypty Zasłużonych na Skałce.

[madohora]

1925 – Komandor Jerzy Świrski zastąpił wiceadmirała Kazimierza Porębskiego na stanowisku szefa Kierownictwa Marynarki Wojennej.

[madohora]

1931 – W Jaworznie podczas krwawych starć górników z policją zginęło 5 osób.

[madohora]

1943 – Kilka osób zostało rannych w zamachu bombowym na kasyno przy alei Szucha, wymierzonym w osoby kolaborujące z Niemcami.

[madohora]

1945:
Radziecka komendantura wojskowa przekazała symboliczne klucze do Elbląga władzom polskim.
W Gdyni ukazał się pierwszy numer Dziennika Bałtyckiego.

[madohora]

1965 – Polska ratyfikowała Konwencję wiedeńską o stosunkach dyplomatycznych.

[madohora]

1966 – Dokonano oblotu szybowca SZD-30 Pirat.

[madohora]

1983 – Odbył się pogrzeb Grzegorza Przemyka.

[madohora]

1984 – Pedofil i morderca Henryk Dębski został skazany przez Sąd Wojewódzki w Suwałkach na karę śmierci.

[madohora]

1988 – Katastrofa kolejowa transportu wojskowego w Pile; zginęło 10 żołnierzy, a 28 zostało rannych.

[madohora]

2001 – Została uruchomiona Wigierska Kolej Wąskotorowa.

[madohora]

2004 – Z lotniska w Pyrzowicach w rejs do Londynu wystartował pierwszy w historii samolot węgierskich tanich linii lotniczych Wizz Air.

[madohora]

2007 – W Warszawie odsłonięto pomnik Agnieszki Osieckiej.

18.05 Wydarzenia ze świata

[madohora]

363 – Petra w Jordanii została zniszczona przez trzęsienie ziemi.

[madohora]

715 – Grzegorz II został papieżem.

[madohora]

861 – Upadek meteorytu w japońskiej Nōgacie.

[madohora]

1364 – Karol V został koronowany na króla Francji.

[madohora]

1499 – Odbył się ślub per procura Katarzyny Aragońskiej i Artura Tudora.

[madohora]

1536 – Anna Boleyn, druga żona króla Anglii Henryka VIII, została ścięta za romans ze śpiewakiem Markiem Smeatonem.

[madohora]

1547 – Przebywający w niewoli u cesarza Karola V książę Saksonii Jan Fryderyk I podpisał kapitulację kończącą I wojnę szmalkaldzką.

[madohora]

1568 – Królowa Szkotów Maria I Stuart została aresztowana na zamku Carlisle przez królową angielską, Elżbietę I.

[madohora]

1571 – Hiszpański podróżnik Miguel López de Legazpi założył miasto Manila na Filipinach.

[madohora]

1635 – Francja wypowiedziała wojnę Hiszpanii.

[madohora]

1643 – Wojna trzydziestoletnia: wojska francuskie pokonały Hiszpanów w bitwie pod Rocroi.

[madohora]

1649 – Anglia została proklamowana republiką.

[madohora]

1769 – Klemens XIV został wybrany 249. papieżem.

[madohora]

1780 – Dymy z ogromnego pożaru lasu w kanadyjskiej prowincji Ontario wywołały tzw. "Ciemny Dzień Nowej Anglii".

[madohora]

1781 – Król Ludwik XVI zdymisjonował generalnego kontrolera finansów Francji Jacques'a Neckera.

[madohora]

1798 – Rozpoczęła się wyprawa Napoleona do Egiptu.

[madohora]

1802 – Napoleon Bonaparte ustanowił Order Legii Honorowej.

[madohora]

1804 – Napoleon Bonaparte awansował 18 generałów na marszałków Francji.

[madohora]

1822 – Augustyn I został cesarzem Meksyku.

[madohora]

1848 – Wojna amerykańsko-meksykańska: Meksyk ratyfikował Traktat z Guadalupe Hidalgo.

[madohora]

1851 – John Russell Hind odkrył planetoidę Irene.

[madohora]

1903 – David Dunbar Buick założył Buick Motor Company.

[madohora]

1919:
Nowojorski hotelarz Raymond Orteig ufundował nagrodę w wysokości 25 tys. dolarów dla osoby, która jako pierwsza przeleci samolotem non stop z Nowego Jorku do Paryża lub odwrotnie.
Wojna grecko-turecka: oddziały tureckie pod dowództwem Mustafy Kemala Atatürka wylądowały w Samsun nad Morzem Czarnym.

[madohora]

1922 – Zakończyła się konferencja genueńska dotycząca odbudowy gospodarczej środkowej i wschodniej Europy po I wojnie światowej.

[madohora]

1931 – W ZSRR ogłoszono drugi plan pięcioletni.

[madohora]

1934 – W Bułgarii doszło do wojskowego zamachu stanu.

[madohora]

1935 – Oddano do użytku pierwszy zbudowany w III Rzeszy odcinek autostrady Frankfurt nad Menem-Darmstadt.

[madohora]

1939 – W Paryżu podpisano protokół o natychmiastowej pomocy francuskich sił zbrojnych w wypadku niemieckiej agresji na Polskę.

[madohora]

1940 – II wojna światowa: Niemcy osiągnęli brzeg Kanału La Manche i odcięli główne siły sprzymierzonych we Flandrii.

[madohora]

1943:
Joseph Goebbels ogłosił Berlin miastem bez Żydów (Judenfrei).
Winston Churchill wygłosił przemówienie w Kongresie USA.

[madohora]

1947:
Dokonano oblotu bombowca Tu-4.
Otwarto stadion BJK İnönü Stadı na którym mecze rozgrywa Beşiktaş Stambuł.

[madohora]

1948 – I wojna izraelsko-arabska: rozpoczęła się bitwa o Yad Mordechai.

[madohora]

1954 – Pakistan i USA podpisały w Karaczi układ o wzajemnej obronie.

[madohora]

1957 – Adone Zoli został premierem Włoch.

[madohora]

1959 – Jan de Quay został premierem Holandii.

[madohora]

1961 – Radziecka sonda Wenera 1 po utracie łączności z Ziemią przeleciała w odległości 100 tys. km. od Wenus.

[madohora]

1962 – Podczas imprezy z okazji zbliżających się 45-tych urodzin prezydenta Johna F. Kennedy'ego, odbywającej się w Madison Square Garden w Nowym Jorku, Marilyn Monroe wykonała dedykowany mu utwór Happy Birthday to You.

[madohora]

1964 – Powstał Narodowy Bank Rwandy.

[madohora]

1965 – Na Tonga padł co najmniej 188- letni żółw promienisty o imieniu Tu'i Malila, którego w 1777 roku kapitan James Cook przywiózł z Madagaskaru i podarował tongijskiej rodzinie królewskiej.

[madohora]

1967 – Egipt rozpoczął remilitaryzację półwyspu Synaj po wycofaniu na jego żądanie międzynarodowych sił pokojowych UNEF.

[madohora]

1969:
Helmut Kohl został premierem Nadrenii-Palatynatu.
Pożar zniszczył miasto Catbalogan na filipińskiej wyspie Samar.

[madohora]

1971 – Została wystrzelona radziecka sonda Mars 2.

[madohora]

1974 – Valery Giscard d'Estaing wygrał w drugiej turze wybory prezydenckie we Francji.

[madohora]

1977 – Odbył się ostatni regularny kurs Orient Expressu na trasie Paryż-Stambuł.

[madohora]

1981 – 5 brytyjskich żołnierzy zginęło w eksplozji miny podłożonej przez IRA koło Bessbrook w Irlandii Północnej.

[madohora]

1991 – Obywatele Chorwacji opowiedzieli się w referendum za niepodległością od Jugosławii.

[madohora]

1993 – 132 osoby zginęły w katastrofie Boeinga 727 w Kolumbii.

[madohora]

1995 – Premiera filmu Braveheart. Waleczne serce.

[madohora]

1997 – Premiera filmu Zaginiony świat: Jurassic Park.

[madohora]

1999 – Premiera filmu Gwiezdne wojny: część I - Mroczne widmo.

[madohora]

2000 – Rozpoczęła się misja STS-101 wahadłowca Atlantis.

[madohora]

1932 – Skazany na 11 lat pozbawienia wolności za oszustwa podatkowe Al Capone został przewieziony do ciężkiego więzienia federalnego w Atlancie.

[madohora]

2001 – Na Cyprze odbyły się wybory parlamentarne.

[madohora]

2002 – Paulina od Serca Jezusa została kanonizowana przez papieża Jana Pawła II.

[madohora]

2003 – 3 osoby zginęły, a 70 zostało rannych w zamachu bombowym na centrum handlowe w izraelskim mieście Afula.

[madohora]

2004 – W amerykańskim nalocie na iracką wioskę Makr Al-Deeb przy granicy z Syrią zginęło ponad 40 gości przyjęcia weselnego.

[madohora]

2007:
Estanislau da Silva został premierem Timoru Wschodniego.
W Rumunii odbyło się referendum w sprawie impeachmentu wobec prezydenta Traiana Băsescu.

[madohora]

2008 – Dokonano oblotu samolotu pasażerskiego Suchoj SuperJet 100.

[madohora]

2009 – Były prezydent USA Bill Clinton został powołany na specjalnego wysłannika ONZ do Haiti.

[madohora]

2010:
46 osób zginęło, a ponad 200 zostało rannych w wyniku osunięcia ziemi ze zbocza wulkanu Nyiragongo w Demokratycznej Republice Konga.
Rząd tymczasowy w wydanym dekrecie uznał Rozę Otunbajewą pełnoprawnym prezydentem Kirgistanu i przedłużył jej mandat do końca 2011 roku.
Tajlandzka policja zlikwidowała obóz demonstrantów w centrum Bangkoku, tłumiąc w ten sposób trwające od 14 marca protesty polityczne, w wyniku których zginęło 91 osób, a ponad 2000 zostało rannych.

19.05 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1827 – Zygmunt Sierakowski, polski generał armii rosyjskiej, działacz niepodległościowy (zm. 1863)

[madohora]

1890 Wacław Borowy, polski historyk literatury, krytyk literacki (zm. 1950)

[madohora]

1895 – Stanisław Kopański, polski generał dywizji, generalny inspektor Sił Zbrojnych (zm. 1976)

[madohora]

1907 – Jan Władysław Badowski, polski aktor, reżyser, dyrektor teatru (zm. 1980)

[madohora]

1910 – Stefan Jędrychowski, polski publicysta, polityk, członek PKWN, wicepremier, minister spraw zagranicznych i finansów (zm. 1996)

[madohora]

1928 – Juliusz Kulesza, polski grafik, uczestnik powstania warszawskiego

[madohora]

1930 Leszek Kubicki, polski prawnik, polityk, minister sprawiedliwości

[madohora]

1933 – Wacław Sadkowski, polski krytyk literacki, eseista, tłumacz

[madohora]

1934 – Jan Budkiewicz, polski reżyser filmowy

[madohora]

1935 – Krzysztof Gąsiorowski, polski poeta, krytyk literacki, eseista (zm. 2012)

[madohora]

1936 Piotr Hertel, polski kompozytor, pianista, twórca muzyki filmowej (zm. 2010)

[madohora]

1937 – Zygmunt Bielawski, polski aktor (zm. 2006)

[madohora]

1939 Tomasz Sikorski, polski kompozytor, pianista (zm. 1988)

[madohora]

1943 – Bohdan Urbankowski, polski poeta, eseista, filozof

[madohora]

1946 Piotr Różycki, polski dziennikarz (zm. 2004)

[madohora]

1948:
Marek Cajzner, polski dziennikarz
Wiktor Skworc, polski duchowny katolicki, biskup tarnowski

[madohora]

1950:
Wiesław Gawłowski, polski siatkarz, trener siatkarski
Tadeusz Ślusarski, polski lekkoatleta, skoczek o tyczce (zm. 1998)
Krzysztof Tchórzewski, polski polityk, poseł na Sejm RP
Sylwester Zych, polski duchowny katolicki (zm. 1989)

[madohora]

1959:
Marta Fogler, polska polityk, samorządowiec, wydawca
Marek Pfützner, polski fizyk jądrowy

[madohora]

1961:
Andrzej Andrzejewski, polski dowódca wojskowy, generał, pilot (zm. 2008)
Robert Tekieli, polski dziennikarz

[madohora]

1962 Jan Ziemianin, polski biathlonista

[madohora]

1965:
Tomasz Jasina, polski piłkarz, komentator sportowy
Jacek Piekara, polski pisarz fantasy, dziennikarz
Małgorzata Pieńkowska, polska aktorka

[madohora]

1969 Mirosław Malec, polski muzyk punkrockowy

[madohora]

1970 – Piotr Salak, polski dziennikarz

[madohora]

1972 Edyta Łukaszewska, polska aktorka

[madohora]

1977 Bartłomiej Kasprzykowski, polski aktor

[madohora]

1981:
Mateusz Damięcki, polski aktor
Mariusz Mowlik, polski piłkarz
Michał Rolnicki, polski aktor

[madohora]

1986:
Krzysztof Kwiatkowski, polski aktor
Łukasz Ratajczak, polski koszykarz

18.05 Zmarli Polacy

[madohora]

1480 – Jan Długosz, polski duchowny katolicki, biskup lwowski, historyk, kronikarz, kanonik krakowski (ur. 1415)

[madohora]

1531 – Jan Łaski, polski duchowny katolicki prymas Polski (ur. 1456)

[madohora]

1653 – Elżbieta Lukrecja, księżna cieszyńska, ostatnia przedstawicielka Piastów cieszyńskich (ur. 1599)

[madohora]

1855 – Adam Tomasz Chłędowski, polski bibliograf i dziennikarz (ur. 1790)

[madohora]

1911 – Ludwik Przedborski, polski lekarz laryngolog, łódzki działacz społeczny i oświatowy żydowskiego pochodzenia (ur. 1857)

[madohora]

1912 – Bolesław Prus, polski pisarz (ur. 1847)

[madohora]

1955 – Tadeusz Sygietyński, polski kompozytor, dyrygent (ur. 1896)

[madohora]

1965 – Maria Dąbrowska, polska pisarka (ur. 1889)

[madohora]

1970:
Tadeusz Breza, polski pisarz (ur. 1905)
August Zamoyski, polski rzeźbiarz (ur. 1893)

[madohora]

1971 – Czesław Janczarski, polski pisarz (ur. 1911)

[madohora]

1976 – Julian Krzyżanowski, polski historyk literatury (ur. 1892)

[madohora]

1987:
Ryszard Bukowski, polski kompozytor, publicysta, pedagog (ur. 1916)
Czesław Schabowski, polski pisarz (ur. 1908)
Stanisław Szukalski, polski rzeźbiarz, malarz (ur. 1893)

[madohora]

1992 – Józef Kurpas, polski duchowny katolicki, biskup katowicki (ur. 1912)

[madohora]

2004 Maciej Urbaniec, polski grafik (ur. 1925)

[madohora]

2007:
Bernard Blaut, polski piłkarz (ur. 1940)
Irena Burawska, polska aktorka (ur. 1922)

[madohora]

2008 – Ryszard Kulesza, polski piłkarz, trener piłkarski (ur. 1931)

[madohora]

2009 Henryk Muszczyński, polski pilot szybowcowy (ur. 1935)

[madohora]

2010 Feliks Milan, polski wojskowy, żołnierz AK, współzałożyciel Związku Sybiraków (ur. 1927)

[madohora]

[madohora]

20 maja jest 140. (w latach przestępnych 141.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 225 dni.
imieniny obchodzą: Aleksander, Asteriusz, Anastazy, Bernardyn, Bromir, Bronimir, Bronisąd, Dawid, Elfryda, Józefa, Karol, Kolumba, Rymwid, Saturnina, Taleleusz, Teodor i Wiktoria
Kamerun – Święto Narodowe
Timor Wschodni – Święto Niepodległości
wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:
św. Bernardyn ze Sieny (zakonnik i doktor Kościoła)
bł. Kolumba z Rieti (zakonnica i mistyczka)

20.05 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1350 – W bitwie pod Żukowem Kazimierz III Wielki rozgromił wojska litewskie, odzyskując Ruś halicko-wołyńską.

[madohora]

1573 – Na sejmie elekcyjnym spisano Artykuły henrykowskie.

[madohora]

1704 – Zawiązała się Konfederacja sandomierska.

[madohora]

1792 – Otwarto i poświęcono Cmentarz Powązkowski w Warszawie.

[madohora]

1794 – Wybuch największy w historii pożar Mikołowa.

[madohora]

1809 – Wojna polsko-austriacka: wojska polskie zdobyły twierdzę Zamość.

[madohora]

1862 – Założono Muzeum Narodowe w Warszawie.

[madohora]

1901 – Rozpoczął się strajk szkolny dzieci polskich we Wrześni.

[madohora]

1922 – Powstał Instytut Chemii Przemysłowej we Lwowie.

[madohora]

1935 – Uniwersytet Warszawski przyjął imię Józefa Piłsudskiego.

[madohora]

1940 – Do obozu Auschwitz przywieziono pierwszych więźniów – 30 niemieckich kryminalistów.

[madohora]

1941 – Władze niemieckie zezwoliły na otwarcie trzech warszawskich synagog.

[madohora]

1942 – W odwecie za zabicie trzech Niemców rozstrzelano około 400 mieszkańców Święcian na Wileńszczyźnie i okolicznych wsi.

[madohora]

1943 – Szare Szeregi przeprowadziły pod Celestynowem udaną akcję odbicia więźniów transportowanych do Auschwitz.

[madohora]

1944 – Patrol AK odnalazł nad Bugiem niewybuch niemieckiej rakiety V-2.

[madohora]

1945 – W Stargardzie uruchomiono pierwszą na Pomorzu Zachodnim po wojnie placówkę kulturalną – Stargardzki Dom Kultury Kolejarza.

[madohora]

1980 – Henryk Jaskuła wpłynął do portu w Gdyni, kończąc samotny rejs dookoła świata bez wejścia do portu.

[madohora]

1987 – Została założona Fundacja im. Brata Alberta z siedzibą w Radwanowicach.

[madohora]

1995 – Tomasz Gollob wygrał we Wrocławiu inauguracyjne zawody żużlowe z cyklu Grand Prix, który zastąpił jednodniowe indywidualne mistrzostwa świata.

[madohora]

1996 – Wznowił działalność odbudowany po pożarze z 1994 roku Teatr Polski we Wrocławiu.

[madohora]

2006 – Minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro upublicznił akta związane ze śledztwem w sprawie tzw. moskiewskiej pożyczki.

[madohora]

2010 – Gen. broni pil. Lech Majewski został powołany na stanowisko dowódcy Sił Powietrznych RP, a gen. dywizji Zbigniew Głowienka na dowódcę Wojsk Lądowych RP.

20.05 Wydarzenia ze świata

[madohora]

325 – Otwarto Sobór nicejski I na którym m.in. potępiono arianizm, uchwalono nicejskie wyznanie wiary i rozstrzygnięto spór o datę świąt Wielkanocy.

[madohora]

526 – Antiochia Syryjska została zniszczona przez trzęsienie ziemi. Zginęło około 250 tys. ludzi.

[madohora]

685 – W pobliżu Dunnichen Nortumbryjczycy pod dowództwem Egfryta przegrali bitwę z pogańskimi Piktami, którymi dowodził król Bruide.

[madohora]

885 – Karol Otyły został koronowany na króla zachodniofrankijskiego.

[madohora]

1202 – Trzęsienie ziemi z epicentrum w północno-zachodniej Syrii zabiło ponad milion osób na Bliskim Wschodzie i północnej Afryce.

[madohora]

1285 – Henryk II został królem Cypru i Jerozolimy.

[madohora]

1293 – Założono Uniwersytet Complutense w Madrycie.

[madohora]

1303 – Królowie Filip IV i Edward I podpisali traktat paryski. Anglia uzyskała potwierdzenie swego lenna Gujenny (Akwitanii), w zamian za co wycofała swe poparcie dla Flandrii i ta musiała podporządkować się Francji.

[madohora]

1347 – W Rzymie wybuchło powstanie ludowe.

[madohora]

1495 – Wojny włoskie: zagrożony odcięciem swych wojsk król Francji Karol VIII opuścił Neapol.

[madohora]

1521 – Ignacy Loyola został ciężko ranny podczas hiszpańsko-francuskiej bitwy pod Pampeluną.

[madohora]

1560 – Duńczycy zajęli księstwo biskupie w Kurlandii.

[madohora]

1570 – W Antwerpii został wydany pierwszy nowożytny atlas świata Theatrum Orbis Terrarum.

[madohora]

1571 – W Rzymie podpisano akt powołujący Świętą Ligę przeciwko Turcji.

[madohora]

1631 – Wojna trzydziestoletnia: wojska cesarskie dokonały rzezi 25 tysięcy mieszkańców Magdeburga.

[madohora]

1654 – Na wyspie Tobago została założona kurlandzka kolonia Nowa Kurlandia.

[madohora]

1756 – Wojna siedmioletnia: bitwa pod Minorką.

[madohora]

1813 – Wojny napoleońskie: rozpoczęła się bitwa pod Budziszynem.

[madohora]

1815 – Podpisano austriacko-neapolitański Traktat z Casalanzy.

[madohora]

1859 – Wojna francusko-austriacka: zwycięstwo wojsk francusko-sardyńskich w bitwie pod Montebello.

[madohora]

1861 – Wojna secesyjna: Karolina Północna wystąpiła z Unii.

[madohora]

1862 – Wojna secesyjna: Kongres Unii przyjął ustawę o osadnictwie (Homestead Act), która miała przyciągnąć ochotników do walki po jej stronie.

[madohora]

1864 – Wojna secesyjna: zwycięstwo Konfederatów w bitwie pod Ware Bottom Church.

[madohora]

1873 – Levi Strauss i Jacob Davis uzyskali amerykański patent na dżinsy.

[madohora]

1882 – Niemcy, Włochy i Austro-Węgry zawiązały Trójprzymierze.

[madohora]

1902 – Kuba uzyskała niepodległość (od USA).

[madohora]

1921 – Prezydent USA Warren Harding przekazał Marii Skłodowskiej-Curie kapsułkę z zawartością radu wartości 100 tys. dolarów.

[madohora]

1923 – W Walencji otwarto Stadion Mestalla.

[madohora]

1926 – Henri Jaspar został premierem Belgii.

[madohora]

1927 – Amerykański pilot Charles Lindbergh wystartował z lotniska w Garden City pod Nowym Jorkiem w pierwszy w historii samotny lot transatlantycki bez międzylądowań, zakończony po 33,5 godz. lądowaniem w Paryżu.

[madohora]

1928 – Z uszkodzonej cysterny w zakładach chemicznych w Hamburgu wydostało się 11 ton fosgenu, który rozprzestrzenił się na odległość ok. 10 km, w wyniku czego zginęło 10 osób, a około 300 zostało poszkodowanych.

[madohora]

1932:
Amerykanka Amelia Earhart, jako druga w historii po Charlesie Lindberghu, rozpoczęła udany samotny lot przez Atlantyk.
Engelbert Dollfuß został kanclerzem Austrii.

[madohora]

1933:
Engelbert Dollfuß założył faszystowski Front Ojczyźniany (VF).
Założono Białoruski Państwowy Uniwersytet Ekonomiczny w Mińsku.

[madohora]

1936 – José David Toro został po raz drugi prezydentem Boliwii.

[madohora]

1941 – Kampania śródziemnomorska: wojska niemieckie przeprowadziły desant na Kretę.

[madohora]

1946 – W Wielkiej Brytanii znacjonalizowano kopalnie.

[madohora]

1954 – W Genewie podpisano porozumienie dzielące Wietnam wzdłuż 17. równoleżnika.

[madohora]

1960 – Uprowadzony z Argentyny przez Mossad nazistowski zbrodniarz Adolf Eichmann został przewieziony specjalnym samolotem do Izraela.

[madohora]

1961 – Na Ukrainie została ustanowiona Państwowa Nagroda im. Tarasa Szewczenki.

[madohora]

1965:
119 osób zginęło, a 6 zostało rannych w katastrofie pakistańskiego Boeinga 720 w czasie podchodzenia do lądowania w Kairze.
W Thorshavn na Wyspach Owczych założono Uniwersytet Farerski.

[madohora]

1969 – Wojna wietnamska: zwycięstwo wojsk amerykańsko-południowowietnamskich w bitwie o Hamburger Hill.

[madohora]

1970 – Ustanowiono flagę Sudanu.

[madohora]

1975 – Ustanowiono flagę Kamerunu.

[madohora]

1978 – Został wystrzelony Pioneer Venus 1, sztuczny satelita Wenus.

[madohora]

1980 – 59,5% głosujących w referendum w kanadyjskiej prowincji Quebec opowiedziało się przeciwko ogłoszeniu przez nią niepodległości.

[madohora]

1981 – Premiera filmu Rydwany ognia.

[madohora]

1982:
Papież Jan Paweł II powołał Papieską Radę ds. Kultury.
Pierwszy okręt podwodny o napędzie atomowym USS Nautilus został uznany za okręt-muzeum.

[madohora]

1983 – W czasopiśmie Science ukazał się artykuł donoszący o odkryciu wirusa HIV.

[madohora]

1985 – W Miami finansowane przez amerykański rząd Radio Martí rozpoczęło nadawanie programów skierowanych do mieszkańców Kuby.

[madohora]

1986 – Na Narodowym Cmentarzu w Arlington pochowano we wspólnej mogile szczątki 5 z 7 śmiertelnych ofiar katastrofy wahadłowca Challenger.

[madohora]

1988 – W Carnarvon (Australia Zachodnia) doszło do katastrofy masowca Korean Star i wycieku 600 ton oleju napędowego ze zbiorników statku.

[madohora]

1989 – W związku z protestami na Placu Tian'anmen wprowadzono stan wyjątkowy w Pekinie.

[madohora]

1990:
Na przystanku autobusowym w mieście Riszon le-Cijjon izraelski żołnierz Ami Popper zastrzelił 7 Palestyńczyków.
Odbyły się pierwsze od 1937 roku wielopartyjne wybory parlamentarne w Rumunii.
W Los Angeles Amerykanin Randy Barnes ustanowił rekord świata w pchnięciu kulą (23,12 m).

[madohora]

1992:
FC Barcelona pokonała na londyńskim Wembley Sampdorię Genua 1:0 i zdobyła po raz pierwszy piłkarski Puchar Europy.
Joseph Yodoyman został premierem Czadu.
W północno-zachodniej Rosji założono Park Narodowy Paanajarvi.

[madohora]

1994 – Premiera filmu Maverick.

[madohora]

1996 – Rozpoczął się ponad półtoraroczny okres widoczności gołym okiem Komety Hale'a-Boppa, jednej z najjaśniejszych w historii.

[madohora]

2001 – Urzędujący prezydent Czadu Idriss Déby został wybrany na kolejną kadencję.

[madohora]

2002:
Chen Shui-bian został prezydentem Tajwanu.
Timor Wschodni odzyskał pełną niepodległość (od Indonezji)

[madohora]

2006:
Nuri al-Maliki został premierem Iraku.
W Atenach fiński zespół Lordi wygrał Konkurs Piosenki Eurowizji.
W Hanowerze zakończył się ostatni w historii kolarski Wyścig Pokoju.
Zakończono budowę Zapory Trzech Przełomów w Chinach.

[madohora]

2008:
Ma Ying-jeou został prezydentem Tajwanu.
Wieżowiec Burdż Chalifa w Dubaju osiągnął 649,7 m i stał się najwyższą budowlą w historii, przewyższając maszt radiowy w Konstantynowie.

[madohora]

2009:
41 osób zginęło, a 82 zostały ranne w wyniku wybuchu samochodu-pułapki w Bagdadzie.
W Irlandii opublikowano tzw. Raport Ryana, ujawniający systemowy charakter tortur, gwałtów i poniżania dzieci przez katolickich księży i zakonnice, zarządzających ośrodkami wychowawczymi.
W katastrofie samolotu wojskowego w indonezyjskiej prowincji Jawa Wschodnia zginęło 98 osób.

[madohora]

2010 – Z kosmodromu Tanegashima została wystrzelona w kierunku Wenus japońska sonda Akatsuki.

20.05 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1820 – Michał Bergson, polski kompozytor, pianista (zm. 1898)

[madohora]

1870 – Julian Flatau, polski chemik i farmaceuta (zm. 1935)

[madohora]

1875 – Stanisław Osiecki, polski polityk (zm. 1967)

[madohora]

1881 – Władysław Sikorski, polski generał, polityk, minister spraw wewnętrznych i spraw wojskowych, premier Polski, Naczelny Wódz (zm. 1943)

[madohora]

1883: Józef Maślanka, polski polityk, minister (zm. 1968)

[madohora]

1894 – Ewa Bandrowska-Turska, polska śpiewaczka operowa (zm. 1979)

[madohora]

1907 – Wanda Boniszewska, polska zakonnica, stygmatyczka (zm. 2003)

[madohora]

1911 – Mieczysław Lesz, polski ekonomista, polityk, minister handlu wewnętrznego (zm. 1998)

[madohora]

1916 Adam Roman, polski rzeźbiarz

[madohora]

1919 – Gustaw Herling-Grudziński, polski pisarz (zm. 2000)

[madohora]

1921 Ewa Szumańska, polska pisarka, reportażystka i satyryk (zm. 2011)

[madohora]

1924 – Andrzej Siciński, polski socjolog, polityk, minister kultury i dziedzictwa narodowego (zm. 2006)

[madohora]

1925:
Stefan Węgrzyn, polski fizyk
Robert Nawrocki, polski żużlowiec, trener żużlowy (zm. 1999)

[madohora]

1927 – Franciszek Macharski, polski duchowny katolicki, arcybiskup Krakowa, kardynał

[madohora]

1931:
Marian Jonkajtys, polski aktor, reżyser teatralny, poeta, pedagog (zm. 2004)
Bernard Krawczyk, polski aktor

[madohora]

1932:
Jan Celek, polski wojskowy, generał brygady WP (zm. 2007)
Andrzej Drawicz, polski eseista, krytyk literacki, tłumacz (zm. 1997)

[madohora]

35 – Hanna Krall, polska pisarka

[madohora]

1943 Erwin Fiedor, polski skoczek narciarski (zm. 2012)

[madohora]

1953
Aleksander Hall, polski historyk, polityk
Michał Listkiewicz, polski sędzia piłkarski, działacz piłkarski

[madohora]

1955:
Józef Łuszczek, polski biegacz narciarski
Zbigniew Preisner, polski kompozytor, twórca muzyki filmowej

[madohora]

1958 – Paweł Warchoł, polski grafik

[madohora]

1963 – Wojciech Walasik, polski aktor

[madohora]

1967 Adam Probosz, polski aktor, komentator sportowy

[madohora]

1968:
Janusz Chomontek, polski piłkarz, żongler
Jędrzej Kasperczyk, polski hokeista
Artur Wojdat, polski pływak

[madohora]

1971 Paweł Mykietyn, polski kompozytor

[madohora]

1974: Maria Cyranowicz, polska poetka, krytyk literacki

[madohora]

1976
Paweł Staszek, polski żużlowiec
Wojciech Żurawski, polski koszykarz

[madohora]

1977: Paweł Baraszkiewicz, polski kajakarz

[madohora]

1978 Karol Okrasa, polski kucharz, osobowość telewizyjna

[madohora]

1978 Jakub Kamieński, polski aktor

[madohora]

1982 Mariusz Łoś, polski zapaśnik

[madohora]

1988:
Marta Przeździecka, polska szachistka
Patryk Wajda, polski hokeista

20.05 Zmarli Polacy

[madohora]

1648 – Władysław IV Waza, król Polski (ur. 1595)

[madohora]

1915 – Kazimierz Jan Piątek ps. Herwin, kpt., żołnierz Legionów (ur. 1886)

[madohora]

1916 – Adam Karski, właściciel polskiej drukarni w Łodzi (ur. 1855?)

[madohora]

1968 – Piotr Grzegorczyk, polski bibliograf, (ur. 1894)

[madohora]

1970 – Jerzy Giżycki, polski pisarz, dyplomata (ur. 1889)

[madohora]

1973 – Włodzimierz Antoniewicz, archeolog polski pochodzenia ormiańskiego, rektor Uniwersytetu Warszawskiego, członek PAN (ur. 1893)

[madohora]

2004:
Stanisław Gronkowski, polski aktor (ur. 1922)
Mieczysław Łubiński, polski inżynier budownictwa lądowego, rektor Politechniki Warszawskiej (ur. 1921)

[madohora]

2006 – Anna Ciepielewska, polska aktorka (ur. 1936)

[madohora]

2009 Zbigniew Hołda, polski prawnik, adwokat, doktor nauk prawnych, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego (ur. 1950)

[madohora]

2010:
Tadeusz Gołębiewski, polski biotechnolog, piwowar, żołnierz AK, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1923)
Leszek Małkowski, polski fotoreporter, dziennikarz motoryzacyjny (ur. 1955)

21 maja

[madohora]

[madohora]

21 maja jest 141. (w latach przestępnych 142.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 224 dni.
Imieniny obchodzą: Antioch, Donat, Jan Nepomucen, Krzysztof, Piotr, Polieukt, Przecława, Rycheza, Ryksa, Serapion, Synezjusz, Teobald, Tymoteusz, Wiktor i Wszemir.
Chile – Dzień Marynarki Wojennej
Czarnogóra – Święto Niepodległości
Polska – Dzień Kadeta
Międzynarodowe: Światowy Dzień Kosmosu
Światowy Dzień Różnorodności Kulturowej (właśc. Światowy Dzień Różnorodności Kulturowej w Trosce o Dialog i Rozwój, pod patronatem UNESCO)
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą: św. Jan Nepomucen (prezbiter i męczennik)
św. Eugeniusz de Mazenod – założyciel zakonu Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej
bł. Rycheza Lotaryńska (żona Mieszka II)

21.05 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1363 – W Krakowie odbył się ślub króla Czech i cesarza rzymskiego Karola IV z wnuczką króla Kazimierza III Wielkiego, Elżbietą Pomorską.

[madohora]

1660 – Antonio Pignatelli, późniejszy papież Innocenty XII, został nuncjuszem apostolskim w Polsce.

[madohora]

1674 – Jan Sobieski został wybrany na króla Polski.

[madohora]

1819 – Namiestnik Królestwa Polskiego Józef Zajączek wydał dekret wprowadzający cenzurę.

[madohora]

1831 – Powstanie listopadowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Tykocinem.

[madohora]

1919 – Rozpoczęła działalność Oficerska Szkoła Aeronautyczna.

[madohora]

1921:
Rozpoczęły się zacięte walki o Górę św. Anny podczas III powstania śląskiego.
Ukazał się pierwszy numer Przeglądu Sportowego.

[madohora]

1928 – Rozpoczęto budowę gmachu Banku Gospodarstwa Krajowego w Warszawie.

[madohora]

1939 – Ernest Wilimowski ustanowił niepobity do dziś rekord polskiej ligi piłkarskiej, zdobywając 10 goli w meczu Ruch Chorzów-Union Touring Łódź (12:1).

[madohora]

1943 – Zlikwidowano getto w Brodach koło Lwowa.

[madohora]

1945 – Oddział AK rozbił obóz NKWD w Rembertowie.

[madohora]

1961 – W rozegranym w Warszawie towarzyskim meczu piłkarskim Polska pokonała ZSRR 1:0.

[madohora]

1962 – Założono Polskie Towarzystwo Cybernetyczne.

[madohora]

1971 – Premiera komedii filmowej Dzięcioł.

[madohora]

1972 – Założono Warmińsko-Mazurskie Muzeum Pożarnictwa w Lidzbarku.

[madohora]

1981 – W Teatrze Dramatycznym w Warszawie odbyła się prapremiera sztuki Pieszo Sławomira Mrożka.

[madohora]

1993 – Strajk komunikacji miejskiej w Warszawie.

[madohora]

1999 – Sejm przyjął ustawę o broni i amunicji.

[madohora]

2002 – Rozpoczął się Narodowy Spis Powszechny i Spis Rolny.

[madohora]

2005 – Dotychczasowa wiceprzewodnicząca PO Zyta Gilowska wystąpiła z ugrupowania.

21.05 Wydarzenia na świecie

[madohora]

878 – Syrakuzy na Sycylii zostały zdobyte przez muzułmanów.

[madohora]

879 – Branimir został uznany przez papieża Jana VIII za pierwszego księcia Chorwacji.

[madohora]

996 – Otton III został koronowany na cesarza rzymsko-niemieckiego.

[madohora]

1097 – I wyprawa krzyżowa: krzyżowcy oblegający Niceę (dzisiejszy İznik w Turcji) odparli po całodziennej walce próbę odsieczy wojsk Kilidża Arslana I, władcy seldżuckiego Sułtanatu Rum.

[madohora]

1349 – W Serbii został ogłoszony Kodeks cara Stefana Urosza IV Duszana.

[madohora]

1358 – We Francji wybuchł bunt chłopski zwany żakerią.

[madohora]

1388 – Założono Uniwersytet w Kolonii.

[madohora]

1420 – Podpisano francusko-angielski Traktat w Troyes.

[madohora]

1471 – Były król Anglii Henryk VI został ścięty w Tower of London.

[madohora]

1481 – Jan Oldenburg został królem Danii.

[madohora]

1502 – Portugalska ekspedycja pod wodzą João da Nova odkryła Wyspę Świętej Heleny.

[madohora]

1626 – Wojna chłopska w Austrii: zwycięstwo powstańców chłopskich w bitwie pod Peuerbach.

[madohora]

1725 – W Rosji ustanowiono Order św. Aleksandra Newskiego.

[madohora]

1792 – Wybuch japońskiego wulkanu Unzen wywołał tsunami, które zabiło około 15 tys. osób w mieście Shimabara.

[madohora]

1800 – Na Wyspach Jońskich powstała pod turecko-rosyjskim protektoratem Republika Siedmiu Wysp.

[madohora]

1809 – V koalicja antyfrancuska: rozpoczęła się francusko-austriacka bitwa pod Aspern.

[madohora]

1811 – W USA został opatentowany karabin Halla.

[madohora]

1813 – VI koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk francuskich w bitwie pod Budziszynem.

[madohora]

1815 – Została poświęcona katedra w Göteborgu.

[madohora]

1840 – Nowa Zelandia została przyłączona do Korony Brytyjskiej.

[madohora]

1851 – W Kolumbii zniesiono niewolnictwo.

[madohora]

1856 – Sprzeciwiający się zniesieniu niewolnictwa tzw. Łotry Pogranicza ze stanu Missouri, wraz ze swymi zwolennikami z Kansas i przedstawicielami legislatury terytorialnej, ponownie zaatakowali i złupili miasto Lawrence na wolnym Terytorium Kansas.

[madohora]

1871 – Rozpoczął się tzw. krwawy tydzień w trakcie którego wojska wierne rządowi (wersalczycy) brutalnie stłumiły Komunę Paryską, zabijając 30 tys. osób.

[madohora]

1879 – Wojna o saletrę: flota peruwiańska pokonała chilijską w bitwie pod Iquique.

[madohora]

1881 – Założono Amerykański Czerwony Krzyż (ARC).

[madohora]

1892 – W mediolańskim Teatro Dal Verme odbyła się premiera werystycznej opery Pajace Ruggiera Leoncavalla.

[madohora]

1894 – Królowa brytyjska Wiktoria dokonała otwarcia Kanału Manchesterskiego.

[madohora]

1904 – W Paryżu założono Międzynarodową Federację Piłki Nożnej (FIFA).

[madohora]

1910 – Nowo wybudowanej żydowskiej osadzie nadano nazwę Tel Awiw.

[madohora]

1916 – W Wielkiej Brytanii wprowadzono po raz pierwszy czas letni.

[madohora]

1917 – W wyniku wielkiego pożaru Atlanty (Georgia) zniszczeniu uległo około 2 tys. budynków.

[madohora]

1918:
I wojna światowa: rozpoczęła się bitwa pod Sardarapatem.
W twierdzy Bobrujsk skapitulował przed Niemcami I Korpus Polski w Rosji.

[madohora]

1920 – Prezydent Meksyku Venustiano Carranza, zmuszony w wyniku puczu do opuszczenia stolicy, został zamordowany w pułapce na drodze do Veracruz.

[madohora]

1924 – Chicago: dwaj studenci, znani jako Leopold i Loeb, działając z motywu popełnienia zbrodni doskonałej, porwali i zamordowali 14-letniego Bobby'ego Franksa, syna miejscowego milionera.

[madohora]

1927 – Amerykanin Charles Lindbergh zakończył pierwszy w historii samotny przelot nad Atlantykiem na trasie Garden City-Paryż.

[madohora]

1932:
Amelia Earhart jako pierwsza kobieta przeleciała samotnie Atlantyk na trasie Nowa Fundlandia-Irlandia.
Trzesienie ziemi zniszczyło miasto Zacatecoluca w Salwadorze.

[madohora]

1935 – W miejsce Reichsmarine utworzono Kriegsmarine, a w miejsce Reichswehry Wehrmacht.

[madohora]

1937 – Radziecka ekspedycja lotnicza wysadziła w okolicach Bieguna Północnego grupę badaczy, którzy założyli pierwszą stację meteorologiczną i badawczą w Arktyce.

[madohora]

1941 – Utworzono Norweskie SS (Norges SS).

[madohora]

1944 – Powstał chilijski klub piłkarski Deportes Naval Talcahuano.

[madohora]

1945 – Humphrey Bogart ożenił się z Lauren Bacall.

[madohora]

1946 – Kanadyjski fizyk i chemik Louis Slotin został śmiertelnie napromieniowany w wyniku wypadku w Los Alamos National Laboratory w amerykańskim stanie Nowy Meksyk.

[madohora]

1950 – Nikaraguański dyktator Anastasio Somoza García powrócił po trzech latach przerwy na stanowisko prezydenta kraju.

[madohora]

1952 – Makaki jawajskie Patricia i Mike zostały wyniesione amerykańską rakietą z serii Aerobee na wysokość 62 km i po 2-3 minutach w stanie nieważkości bezpiecznie sprowadzone na Ziemię.

[madohora]

1956 – Nad atolem Bikini Amerykanie przeprowadzili pierwszą w historii detonację bomby wodorowej w atmosferze.

[madohora]

1960 – Zwodowano lotniskowiec o napędzie konwencjonalnym USS Kitty Hawk.

[madohora]

1968 – Na południe od Azorów zatonął amerykański okręt podwodny USS Scorpion; zginęło 99 marynarzy.

[madohora]

1969 – Dokonano oblotu samolotu transportowego An-26.

[madohora]

1970 – W Kassel po zachodniej stronie granicy spotkali się kanclerz RFN Willy Brandt i premier NRD Willi Stoph.

[madohora]

1972 – Pietà watykańska autorstwa Michała Anioła została uszkodzona młotkiem przez szaleńca.

[madohora]

1976 – Założono Uniwersytet w Kragujevacu w Serbii.

[madohora]

1979 – W Leningradzie odbył się koncert Eltona Johna, pierwszy znanego zachodniego piosenkarza na terenie ZSRR.

[madohora]

1980:
Południowoafrykańska wojna graniczna: zwycięstwo Afrykanerów nad rebeliantami angolańskimi w bitwie o Savate.
Premiera filmu Gwiezdne wojny: część V - Imperium kontratakuje.

[madohora]

1981 – François Mitterrand został zaprzysiężony na prezydenta Francji.

[madohora]

1982 – Wojna o Falklandy-Malwiny: desant brytyjskich komandosów na Wschodnim Falklandzie.

[madohora]

1988:
Jan Paweł II otworzył w Watykanie schronisko dla ubogich Donum Mariae.
KPZR zdymisjonowała szefów partii w Armenii i Azerbejdżanie w związku z krwawym rozruchami na tle etnicznym.

[madohora]

1991:
Obalony etiopski dyktator Mengystu Hajle Marjam uciekł do Zimbabwe.
W zamachu bombowym przeprowadzonym przez Tamilskich Tygrysów zginął premier Indii Rajiv Gandhi.

[madohora]

1993 – Częściowe zaćmienie Słońca widoczne nad Ameryką Północną, Arktyką i północną Europą.

[madohora]

1994 – Premiera filmu Spaleni słońcem.

[madohora]

1995 – Jan Paweł II kanonizował w Ołomuńcu Jana Sarkandra i Zdzisławę z Lemberka.

[madohora]

1996 – Około tysiąca osób zginęło na tanzańskich wodach Jeziora Wiktorii w wyniku zatonięcia promu pasażerskiego MV Bukoba.

[madohora]

1997 – Iwan Kostow został premierem Bułgarii.

[madohora]

1998 – Po 32 latach dyktatorskich rządów ustąpił prezydent Indonezji Suharto. Jego miejsce zajął dotychczasowy wiceprezydent Jusuf Habibie.

[madohora]

2000 – Anna Czerwińska jako druga Polka zdobyła Mount Everest.

[madohora]

2001 – Chorwacki generał Ante Gotovina został oskarżony przez Międzynarodowy Trybunał Karny dla byłej Jugosławii o zbrodnie przeciwko ludzkości i zbrodnie wojenne.

[madohora]

2003 – Ponad 2 tysiące osób zginęło w trzęsieniu ziemi w północnej Algierii.

[madohora]

2004 – Wojna domowa w Burundi: Rada Bezpieczeństwa ONZ podjęła decyzję o utworzeniu i wysłaniu do Burundi sił pokojowych ONUB.

[madohora]

2005:
Greczynka Elena Paparizou wygrała w Kijowie 50. Konkurs Piosenki Eurowizji.
W New Jersey otwarto Kingda Ka, jedną z najszybszych i najwyższą kolejkę górską na świecie.

[madohora]

2006 – Czarnogórcy opowiedzieli się w referendum za niepodległością.

[madohora]

2007 – Brazylijski piłkarz Romário zdobył swego 1000. gola.

[madohora]

2008:
Pakistańskie władze podpisały układ pokojowy z bojownikami z Waziristanu.
Proprezydencki Zjednoczony Ruch Narodowy wygrał przedterminowe wybory parlamentarne w Gruzji.

[madohora]

2009 – Amerykański żołnierz Steven Green został skazany przez sąd w stanie Kentucky na dożywocie za dokonanie gwałtu na 14- letniej Irakijce i zamordowanie jej wraz z rodziną w 2006 roku.

[madohora]

2010 – W wyniku zamachu bombowego na targowisku w irackim mieście Khalis zginęły 22 osoby, a 53 zostały ranne.

21.05 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1810 – Gustaw Gizewiusz, polski działacz społeczno-narodowy i polityczny na Mazurach (zm. 1848)

[madohora]

1859 – Wilhelm Bruchnalski, polski historyk literatury (zm. 1938)

[madohora]

1867:
Tomasz Janiszewski, polski lekarz, pracownik naukowy UJ, minister (zm. 1939)
Antoni Sujkowski, polski geograf, polityk, minister (zm. 1941)

[madohora]

1875 – Ludwik Szperl, polski chemik (zm. 1944)

[madohora]

1895 Nikifor Krynicki, polski malarz prymitywista pochodzenia łemkowskiego (zm. 1968)

[madohora]

1898 – Beata Obertyńska, polska poetka (zm. 1980)

[madohora]

1901 Atanazy Fic, polski archeolog biblista, dominikanin, teolog katolicki (zm. 1943)

[madohora]

1909 – Zdzisław Mrożewski, polski aktor (zm. 2002)

[madohora]

1914 – Kazimierz Antonowicz, polski fizyk (zm. 2003)

[madohora]

1925:
Stefan Gierowski, polski malarz
Janusz Uklejewski, polski fotografik, fotoreporter, dokumentalista (zm. 2011)

[madohora]

1930 Sylwester Chęciński, polski scenarzysta i reżyser filmowy

[madohora]

1937 – Jerzy Skowronek, polski historyk (zm. 1996)

[madohora]

1947 – Leszek Teleszyński, polski aktor

[madohora]

1948 Małgorzata Łukasiewicz, polska tłumaczka literatury pięknej, krytyk literacki

[madohora]

190
Wiesława Ziółkowska, polska ekonomistka, polityk
Jan Złomańczuk, polski trener piłkarski

[madohora]

1955 Jerzy Pożarowski, polski aktor

[madohora]

1956 – Paweł Biernacki, polski malarz (zm. 2009)

[madohora]

1958
Przemysław Frankowski, polski dziennikarz radiowy
Bogusław Pietrzak, polski trener piłkarski

[madohora]

1961 – Jarosław Jaromi Drażewski, polski muzyk bluesowy, multiinstrumentalista, kompozytor i autor

[madohora]

1963 – Paweł Szczesny, polski aktor

[madohora]

1968 – Jacek Radziński, polski aktor

[madohora]

1972 Olga Sosnovska, polsko-brytyjska aktorka

[madohora]

1976 – Ewelina Marciniak, polska wokalistka

[madohora]

1979 Patrycja Wódz, polska piosenkarka, aktorka, tancerka, wokalistka zespołu Queens

[madohora]

1980 – Łukasz Podolski, polski kolarz szosowy

[madohora]

1981
Anna Prus, polska aktorka
Anna Rogowska, polska lekkoatletka, tyczkarka

[madohora]

1995 – Adrian Cyfer, polski żużlowiec

21.05 Zmarli Polacy

[madohora]

1830 – Jan Gładysz, polski malarz (ur. 1782)

[madohora]

1841 – Julian Ursyn Niemcewicz, polski dramaturg, powieściopisarz, poeta i pamiętnikarz (ur. 1757)

[madohora]

1848 – Feliks Janiewicz, polski skrzypek, kompozytor i kapelmistrz działający od 1792 w Wielkiej Brytanii (ur. 1762)

[madohora]

1868 – Stanisław Wysocki, polski inżynier, malarz, główny inspektor dróg żelaznych w Królestwie Kongresowym (ur. 1805)

[madohora]

1943 – Juliusz Zulauf, polski generał (ur. 1891)

[madohora]

1949 – Jan Rutkowski, polski historyk (ur. 1886)

[madohora]

1970 – Leonid Teliga, polski podróżnik, żeglarz, pisarz, tłumacz (ur. 1917)

[madohora]

1980 – Beata Obertyńska, polska pisarka, aktorka (ur. 1898)

[madohora]

1985 – Stanisław Wohl, polski operator i reżyser filmowy (ur. 1912)

[madohora]

1993 – Jan Szlachta, polski polityk, minister górnictwa i energetyki (ur. 1940)

[madohora]

1997 – Maria Piotrowska, polska reżyser dubbingu (ur. 1931)

[madohora]

2002 Andrzej Herder, polski aktor (ur. 1937)

[madohora]

2006
Anita Krochmalska-Podfilipska, polska pianistka (ur. 1940)
Alfred Potrawa, polski piłkarz (ur. 1947)

[madohora]

2007:
Julian Dziedzina, polski reżyser filmowy (ur. 1930)
Adam Falkiewicz, polski kompozytor (ur. 1980)

[madohora]

2011 Kazimierz Zbigniew Łoński, polski współczesny twórca ekslibrisów (ur. 1940)

[madohora]

22 maja

[madohora]

22 maja jest 142. (w latach przestępnych 143.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 223 dni.
Imieniny obchodzą: Dorian, Emil, Fulko, Helena, Jan, Julia, Krzesisława, Marcjan, Roman, Ryta, Wiesław, Wiesława i Wisława
Haiti – Dzień Suwerenności Narodowej
Izrael – Dzień Jerozolimy
Jemen – Dzień Jedności
Martynika – Święto Zniesienia Niewolnictwa
Międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Różnorodności Biologicznej (ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ)
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:
św. Atton, biskup Pistoi (zm. 1143)
św. Bazyliszek (męczennik)
św. Ryta z Cascii (zakonnica)

22.05 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1267 – Mikołaj został mianowany biskupem poznańskim.

[madohora]

1733 – Sejm konwokacyjny przyjął uchwałę o wykluczeniu kandydatur cudzoziemców do korony polskiej.

[madohora]

1815 – Książę warszawski Fryderyk August wydał pożegnalną odezwę do Polaków.

[madohora]

1831 – Powstanie listopadowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Nurem.

[madohora]

1842 – Pociąg Silesia zainaugurował linię Kolei Górnośląskiej na odcinku Wrocław-Oława, najstarszej na terytorium dzisiejszej Polski.

[madohora]

1909 – Założono klub sportowy Concordia Piotrków Trybunalski.

[madohora]

1910 – Po kradzieży w październiku 1909 roku koron z obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej, dokonano jego ponownej koronacji koronami podarowanymi przez papieża Piusa X.

[madohora]

1911 – We Lwowie powstały pierwsze 4 drużyny skautowe powołane m.in. przez Andrzeja Małkowskiego. Okres od września 1910 do maja 1911 uważa się za początek ruchu harcerskiego w Polsce.

[madohora]

1912 – Na warszawskich Powązkach został pochowany Bolesław Prus.

[madohora]

1919 – Wojna polsko-ukraińska: wojska ukraińskie zakończyły oblężenie Lwowa i wycofały się wobec ofensywy Wojska Polskiego.

[madohora]

1943:
Niemcy zlikwidowali getto w Przemyślanach pod Lwowem.
Żołnierz AK Jan Kryst (ps. Alan) zastrzelił w warszawskiej restauracji Adria trzech oficerów Gestapo, samemu ponosząc śmierć w trakcie akcji.

[madohora]

1944 – Oddział UPA dokonał masakry w Bryńcach Górnych; zginęło od 120 do 145 osób.

[madohora]

1948 – Przed Wojskowym Sądem Rejonowym w Warszawie zakończył się proces przywódców Stronnictwa Narodowego.

[madohora]

1951 – 21 górników zginęło w pożarze w KWK "Łagiewniki" w Bytomiu.

[madohora]

1967 – Podjęto decyzję o odbudowie Zamku Książąt Głogowskich.

[madohora]

1970 – Premiera filmu Raj na ziemi.

[madohora]

1981 – Powstało Polskie Towarzystwo Informatyczne.

[madohora]

1983 – Polska zremisowała z ZSRR 1:1 w rozegranym w Chorzowie meczu eliminacyjnym do mistrzostw Europy.

[madohora]

1989:
Po trwającym 4 lata konflikcie dokonano rozgraniczenia wód terytorialnych między Polską a NRD.
Premiera filmu Sztuka kochania.

[madohora]

1995 – Z jednodniową pielgrzymką do Polski przybył papież Jan Paweł II, odprawił mszę w Skoczowie i uczestniczył w krótkich spotkaniach z wiernymi w Bielsku-Białej i Żywcu.

[madohora]

2002 – Z łódzkiego sądu zbiegł gangster Krzysztof Jędrzejczak (ps. Jędrzej).

[madohora]

2006 – Podczas prac remontowych spłonął dach kościoła św. Katarzyny w Gdańsku, zabytki i wieżę kościoła uratowano.

[madohora]

2010 – Sarkofag ze szczątkami Mikołaja Kopernika został uroczyście pochowany w bazylice archikatedralnej we Fromborku.

22.05 Wydarzenia na świecie

[madohora]

334 p.n.e. – Aleksander Macedoński rozpoczął podbój Persji i odniósł zwycięstwo w bitwie nad Granikiem, rzeką w północno-zachodniej Anatolii.

[madohora]

853 – Flota bizantyjska zdobyła i zniszczyła egipskie miasto Damietta u ujścia Nilu.

[madohora]

964 – Benedykt V został papieżem.

[madohora]

1054 – Odbył się zjazd w Kwedlinburgu, gdzie doszło do ugody granicznej między księciem polskim Kazimierzem I Odnowicielem a księciem czeskim Brzetysławem I.

[madohora]

1176 – Drugi nieudany zamach asasynów na Saladyna w czasie oblężenia Azaz.

[madohora]

1200 – Podpisano francusko-angielski Traktat w Goulet.

[madohora]

1246 – Henryk Raspe został wybrany przez część elektorów na antykróla Niemiec.

[madohora]

1455 – Zwycięstwo Yorków w I bitwie pod St Albans; początek Wojny Dwóch Róż.

[madohora]

1499 – Wojna austriacko-szwajcarska: zwycięstwo Związku Miast Szwajcarskich w bitwie pod Calven.

[madohora]

1526 – We francuskim Cognac została zawiązana Święta Liga skierowana przeciwko cesarzowi Karolowi V Habsburgowi.

[madohora]

1614 – Król Danii Chrystian IV założył miasto Kristianstad w dzisiejszej południowej Szwecji.

[madohora]

1629 – Wojna trzydziestoletnia: podpisano traktat pokojowy w Lubece na mocy którego Dania wystąpiła z koalicji antyhabsburskiej.

[madohora]

1640 – W Katalonii wybuchło antyhiszpańskie powstanie, tzw. wojna żeńców.

[madohora]

1653 – W trakcie wojny o tron mołdawski stoczono bitwę pod Focsani.

[madohora]

1762:
Wojna siedmioletnia: w Hamburgu podpisano prusko-szwedzki traktat pokojowy.
W Rzymie została odsłonięta fontanna di Trevi.

[madohora]

1794 – Zwycięstwo wojsk austriacko-brytyjsko-hanowerskich nad francuskimi w bitwie pod Tournay.

[madohora]

1809 – V koalicja antyfrancuska: zakończyła się francusko-austriacka bitwa pod Aspern.

[madohora]

1813 – Premiera opery Włoszka w Algierze Gioacchina Rossiniego.

[madohora]

1815 – Duński następca tronu książę Chrystian ożenił się z Karoliną Amelią.

[madohora]

1863 – Wojna secesyjna: wojska Unii rozpoczęły oblężenie Port Hudson w Luizjanie.

[madohora]

1881 – Została odkryta kometa długookresowa C/1881 K1.

[madohora]

1886 – Król Portugalii Karol I ożenił się z Amelią Orleańską.

[madohora]

1902 – W amerykańskim stanie Oregon utworzono Park Narodowy Jeziora Kraterowego.

[madohora]

1909 – Została ustanowiona flaga Australii.

[madohora]

1911:
W Paryżu została założona Międzynarodowa Federacja Kynologiczna.
Założono serbską organizację konspiracyjną Czarna Ręka.

[madohora]

1915:
227 osób zginęło, a 246 zostało rannych w zderzeniu trzech pociągów w Szkocji.
Erupcja wulkanu Lassen Peak w paśmie Gór Kaskadowych (Kalifornia).

[madohora]

1922 – Uważany za ojca współczesnej klimatyzacji Amerykanin Willis Carrier zaprezentował działanie nowego urządzenia chłodniczego ze sprężarką odśrodkową.

[madohora]

1923 – W Wielkiej Brytanii powstał pierwszy rząd Stanleya Baldwina.

[madohora]

1927 – 200 tys. osób zginęło w trzęsieniu ziemi o sile 8,6 stopnia w skali Richtera w chińskiej prowincji Qinghai.

[madohora]

1936 – W ZSRR zainaugurowała rozgrywki najwyższa liga piłkarska.

[madohora]

1937 – Wielki terror: w Kujbyszewie, w czasie konferencji organizacji partyjnej Okręgu, pod zarzutem szpiegostwa i uczestnictwa w kontrrewolucyjnej organizacji został aresztowany marszałek Michaił Tuchaczewski.

[madohora]

1939 – Niemcy i Włochy podpisały w Berlinie tzw. Pakt stalowy.

[madohora]

1942 – Meksyk wypowiedział wojnę państwom Osi.

[madohora]

1946:
Saadi Mounla został premierem Libanu.
Shigeru Yoshida został premierem Japonii.

[madohora]

1948:
I wojna izraelsko-arabska: rozpoczęła się bitwa o Ramat Rachel.
Rozpoczęła się masowa deportacja Litwinów (Operacja Wiosna).

[madohora]

1950 – Celal Bayar został prezydentem Turcji.

[madohora]

1960 – Silne trzęsienie ziemi nawiedziło południowe Chile, a wywołane nim fale tsunami spowodowały zniszczenia na Hawajach, w Japonii i na Filipinach.

[madohora]

1962 – 45 osób zginęło pod Centerville w stanie Iowa w wyniku wybuchu bomby na pokładzie lecącego z Chicago do Kansas City Boeinga 707, należącego do Continental Airlines. Jak wykazało śledztwo bombę zdetonował jeden z pasażerów, który wcześniej ubezpieczył się wysoko na życie.

[madohora]

1967 – W pożarze domu towarowego Innovation w Brukseli zginęły 323 osoby, a 150 zostało rannych.

[madohora]

1968 – Atomowy okręt podwodny USS Skorpion zatonął wraz z 99-osobową załogą 740 km na południowy zachód od portugalskiego archipelagu Azorów.

[madohora]

1969 – Podczas misji Apollo 10 moduł księżycowy Snoopy z dwoma astronautami na pokładzie odłączył się od modułu dowodzenia i przeleciał 15 km nad powierzchnią Księżyca.

[madohora]

1970 – W rejonie Avivim w Izraelu arabscy terroryści ostrzelali z pancerzownicy autobus szkolny. Zginęło 9 uczniów i 2 nauczycieli, a 24 uczniów zostało rannych.

[madohora]

1971 – Około tysiąca osób zginęło w trzęsieniu ziemi w prowincji Bingöl we wschodniej Turcji.

[madohora]

1972:
Cejlon został proklamowany republiką, zmieniając jednocześnie nazwę kraju na Sri Lanka.
Richard Nixon jako pierwszy prezydent USA przybył z oficjalną wizytą do Moskwy.

[madohora]

1974 – Utworzono największy na świecie Park Narodowy Grenlandii o powierzchni 972 000 km².

[madohora]

1980 – Wydano grę komputerową Pac-Man.

[madohora]

1981 – Brytyjski seryjny morderca Peter Sutcliffe został skazany na dożywocie.

[madohora]

1985:
Libańska wojna domowa: 55 osób zginęło w wybuchu samochodu-pułapki w Bejrucie.
Premiera filmu Rambo II.

[madohora]

1990 – Jemen Północny i Jemen Południowy przyjęły deklarację zjednoczeniową tworząc Republikę Jemeńską.

[madohora]

1992:
Bośnia i Hercegowina, Chorwacja i Słowenia przystąpiły do ONZ.
Prezydenci Lech Wałęsa i Borys Jelcyn podpisali w Moskwie polsko-rosyjski traktat o przyjaźni i dobrosąsiedzkiej współpracy.

[madohora]

1998 – W referendach w Irlandii i Irlandii Północnej zostało zatwierdzone Porozumienie wielkopiątkowe.

[madohora]

2000 – Izrael wycofał wojska z południowego Libanu.

[madohora]

2002:
Dokonano oblotu bojowego, bezzałogowego aparatu latającego Boeing X-45.
Odsłonięto Pomnik Ofiar Komunizmu w Pradze.

[madohora]

2004:
Manmohan Singh został premierem Indii.
W Katedrze Almudena w Madrycie odbył się ślub hiszpańskiego następcy tronu Filipa i dziennikarki Letycji Ortiz Rocasolano.

[madohora]

2005 – W wyborach prezydenckich w Mongolii zwyciężył Nambaryn Enchbajar.

[madohora]

2006 – Wybuchła afera dopingowa w kolarstwie szosowym.

[madohora]

2007 – 6 osób zginęło, a ponad 80 zostało rannych w zamachu bombowym przed centrum handlowym w Ankarze.

[madohora]

2008 – 46 żołnierzy zginęło w zderzeniu ich konwoju z cysterną na północy Nigerii.

[madohora]

2010 – 158 osób zginęło, a 8 zostało rannych w katastrofie Boeinga 737 linii Air India w mieście Mangalore.

[madohora]

2011 – 161 osób zginęło, a około 900 zostało rannych w wyniku przejścia trąby powietrznej nad Joplin w stanie Missouri.

22.05 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1826 – Julian Majewski, polski oficer, inżynier budownictwa lądowego i wodnego (zm. 1920)

[madohora]

1878 – Medard Downarowicz, polski polityk, minister (zm. 1934)

[madohora]

1895 – Tadeusz Michejda, polski architekt, powstaniec śląski (zm. 1955)

[madohora]

1897 – Stanisław Ossowski, polski socjolog, współtwórca Polskiego Towarzystwa Socjologicznego (zm. 1963)

[madohora]

1901: Eleonora Słobodnikowa, polska tłumaczka (zm. 1986)

[madohora]

1922 Antoni Misiak, polski włókiennik, turysta i działacz PTTK w Łodzi (zm. 1974)

[madohora]

1927 – Szymon Kobyliński, polski grafik, rysownik, karykaturzysta, satyryk, historyk, scenograf (zm. 2002)

[madohora]

1928 – Ludomir Mączka, polski żeglarz, podróżnik, jachtowy kapitan morski (zm. 2006)

[madohora]

1930: Jan Ciszewski, polski dziennikarz i komentator sportowy (zm. 1982)

[madohora]

1931 – Tadeusz Zieliński, polski muzykolog (zm. 2012)

[madohora]

1938 – Wiesław Maniak, polski sprinter (zm. 1982)

[madohora]

1939: Stanisław Cejrowski, polski animator, działacz jazzowy (zm. 2009)

[madohora]

1942 – Theodore Kaczynski, amerykański matematyk, terrorysta pochodzenia polskiego

[madohora]

1954 Leszek Winder, polski gitarzysta, kompozytor

[madohora]

1956 Iwo Zaniewski, polski malarz, fotografik, reżyser i dyrektor artystyczny agencji reklamowej

[madohora]

1959: Czesława Kościańska, polska wioślarka

[madohora]

1966 Robert Dudzik, polski aktor

[madohora]

1970:
Monika Maciejewska, polska szpadzistka
Bogdan Święczkowski, polski prawnik, prokurator
Monika Wierzbicka, polska piosenkarka

[madohora]

1971: Magda Femme, polska wokalistka

[madohora]

1971:
Magda Femme, polska wokalistka
Jakub Weigel, polski muzyk rockowy

[madohora]

1972 Wojciech Błach, polski aktor

[madohora]

1975 Robert Mikołajczak, polski żużlowiec

[madohora]

1978 Agnieszka Jaskółka, polska aktorka niezawodowa, modelka

[madohora]

1989 – Kasper Zborowski-Weychman, polski wokalista, aktor i prezenter

22.05 Zmarli Polacy

[madohora]

1762 – Michał Kazimierz Radziwiłł, hetman wielki litewski (ur. 1702)

[madohora]

1874 – Maria Kalergis, polska pianistka, mecenas sztuki (ur. 1822)

[madohora]

1942 – Adam Próchnik, polski działacz socjalistyczny i oświatowy, historyk (ur. 1892)

[madohora]

1943 – Jan Kryst, żołnierz Armii Krajowej (ur. 1922)

[madohora]

1949 – Witold Łaszczyński, polski pisarz (ur. 1872)

[madohora]

1964 – Michał Tokarzewski-Karaszewicz, polski dowódca wojskowy, generał, dowódca Służby Zwycięstwu Polski, komendant ZWZ na obszar Polski pod okupacją sowiecką (ur. 1893)

[madohora]

1971 – Rajmund Barański, polski lekarz, minister zdrowia (ur. 1894)

[madohora]

1981 – Jerzy Olszewski, polski chemik, polityk, minister (ur. 1921)

[madohora]

1990 Czesław Przybyła, polski aktor (ur. 1921)

[madohora]

1994 – Eligia Bąkowska, polska tłumaczka, redaktor, nauczycielka (ur. 1907)

[madohora]

2000 – Krzysztof Boruń, polski pisarz fantastyki naukowej (ur. 1923)

[madohora]

2002: Władysław Majewski, polski pracownik naukowy, polityk, minister (ur. 1933)

[madohora]

2012 Bolesław Sulik, polski reżyser, scenarzysta, dziennikarz, przewodniczący KRRiT (ur. 1929)

23 maja

[madohora]

[madohora]

23 maja jest 143. (w latach przestępnych 144.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 222 dni.
Imieniny obchodzą: Bolelut, Budziwoj, Dezyderia, Dezyderiusz, Dezydery, Emilia, Eufrozyna, Eutychiusz, Gwibert, Jan, Julian, Lucjusz, Łucjusz, Michał, Symeon, Wibert i Iwona.
Jamajka – Święto Pracy
Międzynarodowe – Światowy Dzień Żółwia
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą: św. Leoncjusz z Rostowa († 1071, biskup i męczennik)
św. Jan Chrzciciel de Rossi († 1764, kapłan i zakonnik)
św. Wibert (Gwibert) z Gembloux

23.05 wydarzenia w kraju

[madohora]

1266 – Koszalin został lokowany na prawie lubeckim.

[madohora]

1588 – W krypcie katedry wawelskiej odbył się pogrzeb króla Stefana Batorego.

[madohora]

1680 – Od uderzenia pioruna spłonęła wieża ratuszowa w Krakowie.

[madohora]

1702 – III wojna północna: wojska szwedzkie zajęły Warszawę.

[madohora]

1771 – Konfederacja barska: stoczono bitwy: pod Lanckoroną i o wzgórze Groby.

[madohora]

1847 – We Wrocławiu zapalono po raz pierwszy uliczne latarnie gazowe.

[madohora]

1863 – Powstanie styczniowe: upadł Tymczasowy Rząd Narodowy.

[madohora]

1865 – W Sokołowie Podlaskim odbyła się publiczna egzekucja ks. gen. Stanisława Brzóski, kapelana powstańców.

[madohora]

1884 – Pożar strawił większą część zabudowań Nowej Rudy.

[madohora]

1892 – Kościół Ducha Świętego w Krakowie został wysadzony w powietrze w celu pozyskania gruntu pod budowę gmachu Teatru im. Juliusza Słowackiego.

[madohora]

1910 – W Grodnie odbył się pogrzeb Elizy Orzeszkowej.

[madohora]

1920 – Powstała Narodowa Partia Robotnicza.

[madohora]

1926 – Halina Konopacka ustanowiła w Warszawie pierwszy polski lekkoatletyczny rekord świata, uzyskując w rzucie dyskiem 34,15 m.

[madohora]

1943 – Na cmentarzu w Kielcach hitlerowcy dokonali masakry 45 żydowskich dzieci.

[madohora]

1950 – Jerzy Albrecht został prezydentem Warszawy.

[madohora]

1965 – Na Stadionie Śląskim w Chorzowie Polska zremisowała ze Szkocją 1–1 w meczu eliminacyjnym do mistrzostw świata.

[madohora]

1968 – W katastrofie myśliwca MiG-21 w Zegrzu Pomorskim zginął pilot.

[madohora]

1984 – Sąd Wojskowy w Warszawie skazał zaocznie płk Ryszarda Kuklińskiego na karę śmierci.

[madohora]

1985 – W Gdańsku rozpoczął się proces Adama Michnika, Bogdana Lisa i Władysława Frasyniuka.

[madohora]

1991 – Sejm przyjął ustawę o związkach zawodowych.

[madohora]

1997 – Premiera filmu Sara.

23.05 Wydarzenia na świecie

[madohora]

844 – Zwycięstwo wojsk asturyjskich nad muzułmanami w bitwie pod Clavijo.

[madohora]

1040 – Turcy Seldżuccy pokonali armię Ghaznawidów w bitwie pod Dandankanem.

[madohora]

1059 – Filip I został koronowany vivente rege na króla Francji.

[madohora]

1430 – Wojna stuletnia: Joanna d'Arc została pojmana przez Burgundczyków w trakcie próby wyzwolenia Compiègne.

[madohora]

1493 – Król Niemiec i arcyksiążę Austrii Maksymilian I Habsburg i król Francji Karol VIII Walezjusz zawarli Traktat w Senlis.

[madohora]

1498 – Florencki reformator religijno-polityczny Girolamo Savonarola i jego współtowarzysze Domenico Buonvicini i Silvertro Maruffi zostali powieszeni publicznie, a następnie ich ciała spalono na stosie.

[madohora]

1525 – Wojna chłopska w Niemczech: 18 000 chłopów z Bryzgowii i południowego Schwarzwaldu zajęło Fryburg Bryzgowijski.

[madohora]

1533 – Abp Thomas Cranmer uznał za nieważne małżeństwo króla Anglii Henryka VIII Tudora z Katarzyną Aragońską.

[madohora]

1547 – I wojna szmalkaldzka: zwycięstwo wojsk protestanckich nad katolickimi w bitwie pod Drakenburgiem.

[madohora]

1555 – Paweł IV został wybrany na papieża.

[madohora]

1568 – Wojna osiemdziesięcioletnia: wojska rebeliantów niderlandzkich pokonały siły fryzyjsko-hiszpańskie w bitwie pod Heiligerlee.

[madohora]

1592 – Giordano Bruno został zadenuncjowany Trybunałowi Inkwizycyjnemu przez weneckiego szlachcica Giovanniego Moceniego.

[madohora]

1618 – Defenestracja praska: posłowie habsburscy zostali wyrzuceni przez okno zamku na Hradczanach, co rozpoczęło wojnę trzydziestoletnią.

[madohora]

1660 – Po 9 latach wygnania do Anglii powrócił król Karol II Stuart..

[madohora]

1701 – Kapitan William Kidd został powieszony w Londynie za piractwo.

[madohora]

1706 – Wojna o sukcesję hiszpańską: porażka wojsk francuskich w bitwie z Anglikami i Holendrami pod Ramillies.

[madohora]

1788 – Karolina Południowa jako 8. stan przystąpiła do Unii.

[madohora]

1793 – I koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk austriacko-angielsko-hanowerskich w bitwie pod Famars.

[madohora]

1798 – Wybuchła rewolucja irlandzka.

[madohora]

1814 – W Wiedniu odbyła się premiera ostatecznej wersji jedynej w dorobku Ludwiga van Beethovena opery Fidelio.

[madohora]

1844 – Dzień narodzin babizmu, powstałego w Iranie islamskiego ruchu religijnego wywodzącego się z jednego z odłamów szajchizmu.

[madohora]

1856 – Brytyjski astronom Norman Robert Pogson odkrył planetoidę Isis.

[madohora]

1862 – Wojna secesyjna: zwycięstwo Konfederatów w bitwie pod Front Royal.

[madohora]

1863 – Powstała Socjaldemokratyczna Partia Niemiec (SPD).

[madohora]

1873 – W Kanadzie została utworzona Północno-Zachodnia Policja Konna.

[madohora]

1892 – W Syjamie (obecnie Tajlandia) otwarto pierwszy odcinek kolei (Bangkok-Ayutthaya).

[madohora]

1900 – Sierżant William Carney został pierwszym czarnoskórym Amerykaninem odznaczonym Medalem Honoru.

[madohora]

1907 – W Helsinkach zebrał się po raz pierwszy fiński parlament Eduskunta.

[madohora]

1911 – Została otwarta Nowojorska Biblioteka Publiczna.

[madohora]

1914 – Giacomo della Chiesa (późniejszy papież Benedykt XV) został kardynałem.

[madohora]

1915 – I wojna światowa: Włochy przystąpiły do wojny po stronie państw Ententy.

[madohora]

1917 – Dokonano oblotu brytyjskiego myśliwca Sopwith Dolphin.

[madohora]

1918 – I wojna światowa: zwycięstwem Ormian nad Turkami zakończyła się bitwa pod Abaranem.

[madohora]

1920:
Cierpiący na upojenie senne prezydent Francji Paul Deschanel wypadł w nocy w samej piżamie z jadącego pociągu, odnosząc lekkie obrażenia.
Powstała Komunistyczna Partia Indonezji (PKI).

[madohora]

1923 – Założono belgijskie linie lotnicze Sabena.

[madohora]

1926 – Uchwalono pierwszą Konstytucję Libanu.

[madohora]

1928 – W zamachu bombowym na ambasadę Włoch w Buenos Aires zginęły 22 osoby.

[madohora]

1934 – W policyjnej zasadzce w Bienville Parish w stanie Luizjana zginęli Bonnie i Clyde, para amerykańskich przestępców.

[madohora]

1938 – W przeprowadzonym przez agenta NKWD Pawła Sudopłatowa zamachu bombowym w Rotterdamie zginął przywódca ukraińskich nacjonalistów Jewhen Konowalec.

[madohora]

1939:
Amerykańska łódź podwodna USS Squalus zatonęła u wybrzeży New Hampshire podczas próbnego zanurzenia. Zginęło 24 marynarzy i 2 cywilnych techników. 32 marynarzy i jednego cywila uratowano.
W Kancelarii Rzeszy odbyła się narada Adolfa Hitlera z najwyższymi dowódcami wojskowymi, podczas której zapowiedział on atak na Polskę.

[madohora]

1940 – ORP Orzeł wyszedł w swój ostatni patrol na Morze Północne, zaginął dwa dni później.

[madohora]

1945:
Brytyjczycy aresztowali we Flensburgu ostatni rząd III Rzeszy.
Powstał drugi rząd Winstona Churchilla.

[madohora]

1949 – Wraz z wejściem w życie ustawy zasadniczej uchwalonej 8 maja powstała Republika Federalna Niemiec.

[madohora]

1950 – Premiera filmu Asfaltowa dżungla.

[madohora]

1951 – Chińska Republika Ludowa (ChRL) oficjalnie zaanektowała Tybet.

[madohora]

1954 – Reprezentacja Anglii w piłce nożnej poniosła najwyższą porażkę w swej historii (1–7 w Budapeszcie z Węgrami).

[madohora]

1967 – Egipt zamknął Cieśninę Tirańską dla statków izraelskich.

[madohora]

1971 – 78 osób zginęło w katastrofie samolotu Tu-134 jugosłowiańskich linii Aviogenex w chorwackiej Rijece .

[madohora]

1973 – Efraim Kacir został prezydentem Izraela.

[madohora]

1974:
Odbył się pierwszy komercyjny lot Airbusa A300.
Papież Paweł VI ogłosił rok 1975 Rokiem Świętym.

[madohora]

1977 – Holenderski pociąg pasażerski został opanowany koło Groningen przez terrorystów pochodzących z Moluków w Indonezji. 11 czerwca, w trakcie policyjnej akcji odbicia pociągu zginęło 6 z 9 terrorystów oraz 2 zakładników.

[madohora]

1978:
Icchak Nawon został prezydentem Izraela.
W strzelaninie na ówczesnym czechosłowacko-zachodnioniemieckim przejściu granicznym we wsi Pomezí nad Ohří zginęli kierowca uprowadzonego w celu sforsowania granicy autobusu szkolnego i jeden z trzech porywaczy.

[madohora]

1979 – Palestyńscy terroryści zdetonowali bombę podłożoną na przystanku autobusowym w izraelskim mieście Petach Tikwa. Zginęły 3 osoby, a 13 zostało rannych.

[madohora]

1980 – Premiera filmu Lśnienie.

[madohora]

1982 – Wojna o Falklandy-Malwiny: brytyjska fregata rakietowa HMS Antelope została zbombardowana przez argentyńskie samoloty.

[madohora]

1984 – Premiera filmu Indiana Jones i Świątynia Zagłady.

[madohora]

1985 – Frank Sinatra został odznaczony Medalem Wolności przez prezydenta Ronalda Reagana.

[madohora]

1990 – József Antall został premierem Węgier.

[madohora]

1991 – Mołdawska Socjalistyczna Republika Radziecka ogłosiła niepodległość jako Republika Mołdawii.

[madohora]

1992:
Kraje byłego ZSRR podpisały Protokół lizboński w sprawie likwidacji postradzieckich arsenałów jądrowych.
W zamachu bombowym na autostradzie koło Capaci na Sycylii zginął antymafijny sędzia śledczy Giovanni Falcone.

[madohora]

1993 – W Kambodży rozpoczęły się pięciodniowe, pierwsze wolne wybory parlamentarne po zakończeniu wojny domowej.

[madohora]

1994 – 270 pielgrzymów zostało zadeptanych w meczecie w Mekce w wyniku wybuchu paniki w trakcie obrzędu ukamienowania szatana.

[madohora]

1995 – Marek Kamiński i Wojciech Moskal jako pierwsi Polacy po 70-dniowej pieszej wędrówce dotarli do Bieguna Północnego.

[madohora]

1997 – Mohammad Chatami wygrał wybory prezydenckie w Iranie.

[madohora]

2004 – W Porcie lotniczym Paryż-Roissy-Charles de Gaulle 4 osoby zginęły, a 3 zostały ranne po runięciu fragmentu dachu nowego terminalu 2E.

[madohora]

2006:
Oddano do użytku odbudowany wieżowiec WTC7.
Pojawił się system operacyjny Microsoft Windows Vista w wersji Beta 2.

[madohora]

2009:
Klub piłkarski VfL Wolfsburg zdobył pierwszy w swej historii tytuł mistrza Niemiec.
Komunista Madhav Kumar Nepal został wybrany przez parlament na premiera Nepalu.
Zamieszany w skandal korupcyjny były prezydent Korei Południowej Roh Moo-hyun popełnił samobójstwo rzucając się w górską przepaść.

[madohora]

2010:
19 osób zginęło, a 71 zostało rannych w katastrofie kolejowej w Fuzhou w Chinach.
W Etiopii odbyły się wybory parlamentarne.
W stolicy Jamajki Kingston wybuchły krwawe, czterodniowe zamieszki, wywołane przez zwolenników barona narkotykowego Christophera Coke'a, po decyzji rządu o jego wydaniu USA.

23.05 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1788 – Dezydery Adam Chłapowski, polski generał (zm. 1879)

[madohora]

1842 – Maria Konopnicka, polska pisarka (zm. 1910)

[madohora]

1851 – Antoni Stolpe, polski kompozytor, pianista (zm. 1872)

[madohora]

1866 – Wacław Pawliszak, polski malarz i rysownik (zm. 1905)

[madohora]

1869 – Jan Moszczyński, polski prawnik, urzędnik pocztowy, minister poczt i telegrafów (zm. 1932)

[madohora]

1893 – Jerzy Kowalski, polski filolog klasyczny, pisarz, profesor Uniwersytetu Lwowskiego i Wrocławskiego (zm. 1948)

[madohora]

1909 – Arnold Rezler, polski dyrygent (zm. 2000)

[madohora]

1910 Jan Wojciech Kiwerski, polski oficer (zm. 1944)

[madohora]

1914 – Nora Szczepańska, polska pisarka (zm. 2004)

[madohora]

1920 – Bogusław Maciejewski, polski pisarz, muzykolog, publicysta muzyczny (zm. 2006)

[madohora]

1923 Przemysław Bystrzycki, polski pisarz, cichociemny (zm. 2004)

[madohora]

1924 Katarzyna Latałło, polska malarka, grafik, ilustrator, reżyser filmów animowanych (zm. 2009)

[madohora]

1932 – Alicja Migulanka, polska aktorka (zm. 1990)

[madohora]

1935 – Bronisław Tusk, polski rzeźbiarz, ceramik, malarz (zm. 2000)

[madohora]

1936 – Andrzej Jurga, polski reżyser filmowy

[madohora]

1942 Witold Gładkowski, polski działacz polityczny, nauczyciel, senator RP (zm. 2006)

[madohora]

1947 – Jerzy Bralczyk, polski językoznawca

[madohora]

1948 – Andrzej Bartosz, polski dziennikarz

[madohora]

1951 Grzegorz Piotrowski, polski oficer Służby Bezpieczeństwa PRL, jeden z zabójców ks. Jerzego Popiełuszki

[madohora]

1953 – Krzysztof Rutkowski, polski piłkarz (zm. 2007)

[madohora]

1957 – Janusz Skowron, polski pianista jazzowy, kompozytor

[madohora]

1963 – Dariusz Kosedowski, polski bokser

[madohora]

1966 – Marek Wikiński, polski polityk, poseł na Sejm RP

[madohora]

1967 Ewa Minge, polska projektantka mod

[madohora]

1972 Michał Kwapisz, polski muzyk, basista

[madohora]

1973 Bartosz Wielgosz, polski muzyk

[madohora]

1974 Marta Kielczyk, polska dziennikarka

[madohora]

1975 Iwona Dzięcioł-Marcinkiewicz, polska łuczniczka

[madohora]

1976 Agnieszka Chylińska, polska piosenkarka

[madohora]

1978 Przemysław Mazur, polski pilot rajdowy

[madohora]

1980:
Marcin Cabaj, polski piłkarz, bramkarz
Adam Hofman, polski polityk, poseł na Sejm RP

[madohora]

1987 – Przemysław Tytoń, polski piłkarz, bramkarz

[madohora]

1989 – Agnieszka Kaczmarczyk, polska koszykarka

23.05. Zmarli Polacy

[madohora]

1336 – Wacław płocki, książę płocki (ur. ok. 1293)

[madohora]

1786 – Maurycy Beniowski, polski podróżnik, żołnierz, awanturnik, autor pamiętników (ur. 1746)

[madohora]

1865 – Stanisław Brzóska, polski generał, naczelny kapelan wojsk powstańczych, dowódca w powstaniu styczniowym (ur. 1832)

[madohora]

1871 – Jarosław Dąbrowski, polski działacz niepodległościowy, generał wojsk Komuny Paryskiej (ur. 1836)

[madohora]

883 – Cyprian Kamil Norwid, polski poeta (ur. 1821)

[madohora]

1898 – Bogumił Aspis, polski poeta, dramatopisarz, publicysta (ur. 1842)

[madohora]

1919 – Józef Światopełk-Zawadzki, polski prawnik (ur. 1859)

[madohora]

1935 – Julian Flatau, polski chemik, farmaceuta (ur. 1870)

[madohora]

1972 – Eugeniusz Pławski, polski komandor (ur. 1895)

[madohora]

1976 – Antoni Uniechowski, polski malarz, grafik, rysownik, ilustrator, scenograf (ur. 1903)

[madohora]

1978 – Stanisław Bieniek, polski polityk, działacz spółdzielczy (ur. 1901)

[madohora]

1989 – Jerzy Bossak, polski reżyser filmów dokumentalnych, pedagog (ur. 1910)

[madohora]

1998 – Tony Halik, polski podróżnik, dziennikarz, pisarz, operator filmowy, fotograf (ur. 1921)

[madohora]

2006:
Seweryn Dalecki, polski aktor (ur. 1913)
Kazimierz Górski, polski piłkarz, trener piłkarski, prezes Polskiego Związku Piłki Nożnej (PZPN) (ur. 1921)

[madohora]

2009:
Jacek Nieżychowski, polski aktor, artysta kabaretowy, dziennikarz (ur. 1924)
Tadeusz Pyka, polski ekonomista, polityk, wicepremier (ur. 1930)

[madohora]

24 maja Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

24 maja jest 144. (w latach przestępnych 145.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 221 dni.
Imieniny obchodzą: Amalia, Dawid, Donacjan, Franciszek, Jan, Joanna, Ludwik, Maria, Milena, Orion, Tomira, Ubysława, Wanesa, Wincenty i Zuzanna.
Bermudy – Bermuda Day
Belize – Dzień Wspólnoty Narodów
Bułgaria – Dzień Edukacji i Kultury
Ekwador – Uroczystość Bitwy pod Pichinchą
Erytrea – Święto Niepodległości
państwa Europy – Europejski Dzień Parków Narodowych (w rocznicę utworzenia 1. europejskiego parku Sarek w Szwecji)
Macedonia – Święto Św. Cyryla i Metodego
Polska – Święto Wojsk Specjalnych (od 2008)
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:
Najświętsza Maryja Panna Wspomożycielka Wiernych
św. Dawid I (król Szkocji)
bł. Ludwik Zefiryn Moreau (biskup)
św. Wincenty z Lerynu (mnich i ojciec Kościoła)

24.05 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1609 – Król Zygmunt III Waza opuścił wraz z rodziną Wawel. W ten sposób nieformalnie odbyło się przeniesienie stolicy do Warszawy.

[madohora]

1800 – W Kielcach pożar strawił większość domów mieszkalnych w centrum miasta oraz ratusz.

[madohora]

1807 – Dowództwo pruskie podpisało akt kapitulacji Gdańska przed wojskami Napoleona I.

[madohora]

1829 – Car Mikołaj I został koronowany w Warszawie na króla Polski.

[madohora]

1889 – W Kurierze Codziennym ukazał się ostatni odcinek powieści Lalka Bolesława Prusa.

[madohora]

1893 – Józef Friedlein został prezydentem Krakowa.

[madohora]

1906 – Oddano do użytku kamienną wieżę widokową na Wielkiej Sowie w Sudetach.

[madohora]

1909 – W Poznaniu utworzono Polskie Towarzystwo Demokratyczne.

[madohora]

1931 – Oddano do użytku maszt radiowy w Raszynie.

[madohora]

1943:
Josef Mengele otrzymał przeniesienie do obozu Auschwitz.
Rzeź wołyńska: 170 osób zostało zamordowanych przez UPA we wsi Niemodlin w powiecie kostopolskim.

[madohora]

1944 – W Szymbarku, w odwecie za zastrzelenie Niemca, rozstrzelano 10 działaczy z Tajnej Organizacji Wojskowej "Gryf Pomorski"

[madohora]

1945 – Utworzono: Uniwersytet Łódzki, Politechnikę Łódzką, Politechnikę Gdańską i Politechnikę Śląską.

[madohora]

1976 – Premiera filmu Con amore.

[madohora]

1988 – Podczas rozbiórki kamienicy w Środzie Śląskiej została odkryta i rozgrabiona druga część tzw. skarbu średzkiego.

[madohora]

1996 – Premiera filmu Gry uliczne.

[madohora]

1999 – Ks. prof. Stanisław Wielgus, wieloletni rektor KUL, został mianowany biskupem diecezji płockiej.

[madohora]

2001:
Odsłonięto Pomnik Ofiar Katynia w Katowicach.
Rozpoczęła się 3-dniowa wizyta premiera Rosji Michaiła Kasjanowa.

[madohora]

2002 – Sejm przyjął ustawę o rozwiązaniu Urzędu Ochrony Państwa i powołaniu w jego miejsce Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu.

[madohora]

2007:
Sejm przyjął ustawę dotyczącą finansowania leczenia ofiar wypadków drogowych z OC.
Sejm przyjął ustawę o utworzeniu Wojsk Specjalnych RP.

24.05 Wydarzenia ze świata

[madohora]

843 – Bitwa pod Blain.

[madohora]

1086 – Wiktor III został papieżem.

[madohora]

1153 – Malcolm IV został królem Szkocji.

[madohora]

1218 – V wyprawa krzyżowa: flota krzyżowców wypłynęła z Akki w Ziemi Świętej i skierowała się na Damiettę w Egipcie.

[madohora]

1276 – Magnus I został koronowany na króla Szwecji.

[madohora]

1337 – Król Francji Filip VI ogłosił konfiskatę angielskiego lenna Gujenny, co rozpoczęło wojnę stuletnią.

[madohora]

1370 – Dania i Liga Hanzeatycka zawarły Pokój w Stralsundzie.

[madohora]

1487 – Oszust Lambert Simnel, podający się za zaginionego hrabiego Warwick Edwarda Plantageneta, został jako Edward VI koronowany w Dublinie na samozwańczego króla Anglii.

[madohora]

1571 – Wojska chana krymskiego Devleta I Gireja spaliły Moskwę. Zginęło 10-80 tys. mieszkańców.

[madohora]

1621 – Została formalnie rozwiązana Unia Protestancka.

[madohora]

1626 – Dyrektor Generalny Nowych Niderlandów Peter Minuit kupił od plemienia Algonkinów za dobra wartości 60 guldenów wyspę Manhattan.

[madohora]

1667 – Wybuchła francusko-hiszpańska wojna dewolucyjna.

[madohora]

1681 – We Francji otwarto Kanał Południowy.

[madohora]

1689 – Akt tolerancyjny zapewnił opiekę protestantom na Wyspach Brytyjskich, w dokumencie celowo zostali pominięci katolicy.

[madohora]

1738 – Został zapoczątkowany ruch metodystyczny w łonie protestantyzmu.

[madohora]

1795 – Rząd francuski ogłosił zakaz zgromadzeń kobiet.

[madohora]

1822 – Została stoczona bitwa u podnóża wulkanu Pichincha, która zdecydowała o wyzwoleniu Ekwadoru spod panowania hiszpańskiego.

[madohora]

1829 – Papież Pius VIII wydał encyklikę Traditi humilitati, potępiającą nowe doktryny filozoficzne faworyzujące indyferentyzm, nowe tłumaczenia Pisma Świętego pozbawione imprimatur kościelnego, stowarzyszenia sekretne i broniącą sakramentalnego związku małżeńskiego.

[madohora]

1832 – W czasie konferencji londyńskiej ogłoszono powstanie Królestwa Grecji.

[madohora]

1844 – Samuel Morse przesłał z Waszyngtonu do Baltimore pierwszą w historii wiadomość własnej konstrukcji telegrafem elektrycznym.

[madohora]

1846 – Wojna amerykańsko-meksykańska: generał Zachary Taylor zajął Monterrey.

[madohora]

1862 – Powstała masońska Wielka Loża Chile.

[madohora]

1866 – Wojna paragwajska: zwycięstwo wojsk koalicji antyparagwajskiej w bitwie pod Tuyuti.

[madohora]

1883 – W Nowym Jorku otwarto Most Brookliński.

[madohora]

1832 – W czasie konferencji londyńskiej ogłoszono powstanie Królestwa Grecji.

[madohora]

1900 – Został zwodowany rosyjski krążownik Aurora.

[madohora]

1903:
Wystartował samochodowy wyścig Paryż-Madryt, przerwany tego samego dnia z powodu licznych wypadków, w których zginęło 8 osób.
Założono niemiecki automobilklub ADAC.

[madohora]

1914 – Założono bułgarski klub piłkarski Lewski Sofia.

[madohora]

1918:
I wojna światowa: rozpoczęła się bitwa pod Karakilisa.
W Budapeszcie odbyła się premiera opery Zamek Sinobrodego Béli Bartóka

[madohora]

1928 – Sterowiec Italia pod dowództwem Umberto Nobile zdobył biegun północny.

[madohora]

1930 – Został aresztowany niemiecki seryjny morderca Peter Kürten (Wampir z Düsseldorfu).

[madohora]

1932 – Niemiecki astronom Karl Wilhelm Reinmuth odkrył planetoidę Apollo, potencjalnie zagrażającą Ziemi.

[madohora]

1933 – Zakończyła się wojna kolumbijsko-peruwiańska.

[madohora]

1935 – Następca tronu Danii książę Fryderyk ożenił się z księżniczką szwedzką Ingrid Bernadotte.

[madohora]

1939 – Dokonano oblotu włoskiego myśliwca Reggiane Re.2000.

[madohora]

1941 – Bitwa o Atlantyk: w Cieśninie Duńskiej niemiecki pancernik Bismarck zatopił brytyjski krążownik HMS Hood z 1418 marynarzami i oficerami na pokładzie.

[madohora]

1943 – Owen St. Clair O'Malley, brytyjski ambasador przy polskim rządzie na uchodźstwie w Londynie, przesłał do ministra spraw zagranicznych, Anthony'ego Edena, tajny raport na temat zbrodni katyńskiej, w którym wskazał na wysokie prawdopodobieństwo popełnienia zbrodni przez ZSRR.

[madohora]

1944 – Na Islandii przeprowadzono referendum w sprawie przyszłości i ustroju politycznego kraju.

[madohora]

1956 – W szwajcarskim Lugano odbył się pierwszy Konkurs Piosenki Eurowizji.

[madohora]

1960 – Został wystrzelony amerykański satelita szpiegowski MIDAS 2.

[madohora]

1961 – Cypr został członkiem Rady Europy.

[madohora]

1962 – Odbył się lot statku Mercury-Atlas 7 z czwartym amerykańskim astronautą Scottem Carpenterem na pokładzie.

[madohora]

1964 – 318 osób zginęło, a ponad 500 zostało rannych w zamieszkach po meczu piłkarskim Peru-Argentyna w Limie.

[madohora]

1970 – Na Półwyspie Kolskim na północy Rosji rozpoczęto wiercenie najgłębszego odwiertu na świecie SG-3 (12 226 m).

[madohora]

1972 – Frakcja Czerwonej Armii dokonała w zachodnioniemieckim Heidelbergu zamachu na kwaterę główną armii amerykańskiej w Europie. Zginęło 3 żołnierzy, a 5 zostało rannych.

[madohora]

1975 – Z kosmodromu Bajkonur został wystrzelony statek Sojuz 18 z dwuosobową zagłogą.

[madohora]

1981:
W katastrofie lotniczej zginął prezydent Ekwadoru Jaime Roldós Aguilera.
Została odkryta Larissa, jeden z księżyców Neptuna.

[madohora]

1991: Podczas ewakuacji etiopskich Żydów w trakcie operacji "Salomon" izraelski Jumbo Jet zabrał na pokład rekordowych 1122 pasażerów.
Premiera filmu Thelma i Louise.

[madohora]

1992 – Ibrahim Rugova został prezydentem Kosowa.

[madohora]

1993:
33 tureckich żołnierzy i kilku cywilów zginęło w ataku na autobus przeprowadzonym przez kurdyjskich rebeliantów w południowo-wschodniej Turcji.
Erytrea uzyskała niepodległość (od Etiopii).

[madohora]

1993 – Meksykański kardynał, arcybiskup metropolita Guadalajary Juan Jesús Posadas Ocampo zginął wraz z 6 innymi osobami w samochodzie ostrzelanym prawdopodobnie przez handlarzy narkotyków.

[madohora]

1994 – 4 sprawców pierwszego zamachu terrorystycznego na World Trade Center w Nowym Jorku zostało skazanych na kary po 240 lat pozbawienia wolności.

[madohora]

1998 – W Hongkongu odbyły się wybory do Rady Legislacyjnej, będące pierwszymi wielopartyjnymi wyborami w historii komunistycznych Chin.

[madohora]

2000 – Amerykański Instytut Matematyczny Claya przedstawił 7 matematycznych problemów milenijnych, ustanawiając za rozwiązanie każdego z nich nagrodę miliona dolarów.

[madohora]

2001 – W wyniku zarwania się podłogi podczas zabawy weselnej w Jerozolimie zginęły 23 osoby, a ponad 300 zostało rannych.

[madohora]

2002:
Norweska księżniczka Marta Ludwika wyszła za mąż za pisarza Ariego Behna.
Premiera filmu Pianista.
Prezydenci Władimir Putin i George W. Bush podpisali w Moskwie Traktat o redukcji strategicznej broni ofensywnej (SORT).

[madohora]

2004 – Bingu wa Mutharika został prezydentem Malawi.

[madohora]

2007:
38 górników zginęło w kopalni "Jubilejnaja" w Kuźnieckim Zagłębiu Węglowym w Rosji.
W Irlandii odbyły się wybory parlamentarne.

[madohora]

2008 – Dima Biłan z Rosji wygrał 53. Konkurs Piosenki Eurowizji w Belgradzie.

[madohora]

2009 – Cachiagijn Elbegdordż wygrał w I turze wybory prezydenckie w Mongolii.

[madohora]

2011 – Amama Mbabazi został premierem Ugandy.

[madohora]

1871 – Stefan Moszczeński, polski ekonomista, twórca polskiej agroekonometrii (zm. 1946)

[madohora]

1878 – Helena Mniszkówna, polska pisarka (zm. 1943)

[madohora]

1899 Jan Sokołowski, polski zoolog, ornitolog (zm. 1982)

[madohora]

1926 – Stefan Milewski, polski lekkoatleta, skoczek w dal, prezes PZLA (zm. 2009)

[madohora]

1928 – Kurt Weber, polski operator filmowy

[madohora]

1930:
Ryszard Dyja, polski dziennikarz sportowy (zm. 2002)
Marian Korczak, polski polityk (zm. 1994)

[madohora]

1932 – Jan Waleczek, polski dziennikarz, polityk (zm. 2012)

[madohora]

1940 Jan Szlaga, polski duchowny katolicki, biskup pelpliński (zm. 2012)

[madohora]

1946 – Irena Szewińska, polska lekkoatletka, działaczka sportowa

[madohora]

1947 – Jerzy Swatoń, polski polityk

[madohora]

1952:
Mieczysław Abramowicz, polski pisarz
Krzysztof Martens, polski brydżysta, polityk

[madohora]

1957: Joanna Białek, polska śpiewaczka operowa (sopran), aktorka (zm. 2011)

[madohora]

1959 Grażyna Torbicka, polska dziennikarka telewizyjna, konferansjer

[madohora]

1961 – Dariusz Gnatowski, polski aktor

[madohora]

1967 Cezary Gmyz, polski dziennikarz

[madohora]

1968 – Marcin Kydryński, polski dziennikarz radiowy, producent muzyczny

[madohora]

1977: Patrycja Durska-Mruk, polska aktorka

[madohora]

1978 Jarosław Kaszowski, polski piłkarz

[madohora]

1980 Aleksandra Janusz, polska pisarka fantasy

[madohora]

1983 – Hanna Konarowska, polska aktorka

24.05 Zmarli Polacy

[madohora]

1471 – Jan Lutek, polski duchowny katolicki, biskup krakowski (ur. ok. 1405)

[madohora]

1543 – Mikołaj Kopernik, polski astronom (ur. 1473)

[madohora]

1939 – Aleksander Brückner, polski językoznawca (ur. 1856)

[madohora]

1958 – Tadeusz Grodyński, polski ekonomista, kierownik resortu skarbu (ur. 1888)

[madohora]

1968 – Henryk Grzondziel, polski duchowny katolicki, biskup opolski (ur. 1897)

[madohora]

1972 – Michał Choromański, polski pisarz (ur. 1904)

[madohora]

1982 – Stanisława Perzanowska, polska aktorka (ur. 1898)

[madohora]

1983 – Otto Axer, polski scenograf, malarz, grafik, ilustrator książek, pedagog (ur. 1906)

[madohora]

1996 – Marek Rostworowski, polski historyk sztuki, muzeolog, polityk, minister kultury i sztuki (ur. 1921)

[madohora]

2003: Edward Bogusławski, polski kompozytor, pedagog, profesor (ur. 1940)

[madohora]

2006 – Michał Życzkowski, polski uczony, inżynier, profesor mechaniki (ur. 1930)

[madohora]

2008
Stefan Jarzębski, polski polityk, minister ochrony środowiska i zasobów naturalnych (ur. 1917)
Józef Szaflik, polski historyk (ur. 1930)

25 maja

[madohora]

[madohora]

[madohora]

25 maja jest 145. (w latach przestępnych 146.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 220 dni.
Imieniny obchodzą: Aldhelm, Beda, Borzysław, Dionizy, Grzegorz, Heladia, Heladiusz, Imisława, Leon, Leona, Magda, Marcjanna, Mariusz, Wenerand i Zenobiusz
Argentyna – Rocznica Rewolucji
Fani Douglasa Adamsa – Dzień Ręcznika
Liban – Dzień Wyzwolenia Południowego Libanu
Międzynarodowe: Międzynarodowy Dzień Dziecka Zaginionego (ustanowione przez UE, w Polsce pod patronatem Fundacji ITAKA)
Światowy Dzień Mleka[1] (ustanowione przez ONZ ds. Wyżywienia i Rolnictwa)
Rozpoczyna się Tydzień Solidarności z Ludami Zamieszkującymi Niesamorządne Terytoria (do 31 maja, ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ)

Organizacja Jedności Afrykańskiej – Dzień Afryki (upamiętniające powstanie OJA 25 maja 1963)
Sudan – Rocznica Rewolucji Majowej
Unia Afrykańska – Dzień Wyzwolenia Afryki
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą: św. Beda Czcigodny (zakonnik, kapłan i doktor Kościoła)
św. Grzegorz VII (papież)
św. Maria Magdalena de' Pazzi (karmelitanka)

25.05 Wzdarzenia w kraju

[madohora]

1243 – W bitwie pod Suchodołem popierające Bolesława V Wstydliwego wojska Małopolan i posiłki węgierskie pod wodzą Klemensa z Ruszczy rozbiły wojska Konrada I Mazowieckiego, wspieranego przez hufce Mieszka II Otyłego i Przemysła I.

[madohora]

1455 – Wojna trzynastoletnia: zwycięstwo wojsk polskich nad pruskim pospolitym ruszeniem w bitwie pod Iławą.

[madohora]

1457 – Król Kazimierz IV Jagiellończyk nadał miastu Gdańsk tzw. Wielki Przywilej.

[madohora]

1477 – W Krakowie Wit Stwosz rozpoczął prace nad Ołtarzem Mariackim.

[madohora]

1863 – Powstanie styczniowe: porażka powstańców w bitwie pod Horkami.

[madohora]

1931 – Powstał Związek Związków Zawodowych.

[madohora]

1940 – Jan Skorobohaty-Jakubowski został tymczasowo Delegatem Rządu na Kraj.

[madohora]

1948 – W więzieniu na Rakowieckiej w Warszawie wykonano wyrok śmierci na rotmistrzu Witoldzie Pileckim.

[madohora]

1960 – Premiera filmu Do widzenia, do jutra.

[madohora]

1975 – W Warszawie zakończył się 27. Wyścig Pokoju. Po raz czwarty i ostatni w swej karierze zwyciężył Ryszard Szurkowski.

[madohora]

1979 – Premiera filmu Test pilota Pirxa.

[madohora]

1990 – Polska złożyła w Brukseli oficjalny wniosek o rozpoczęcie negocjacji w sprawie umowy o stowarzyszeniu ze Wspólnotami Europejskimi.

[madohora]

1997 – Odbyło się referendum w sprawie przyjęcia nowej Konstytucji RP.

[madohora]

2006 – Rozpoczęła się pierwsza pielgrzymka papieża Benedykta XVI do Polski.

25.05 Wydarzenia na świecie

[madohora]

451 – Sasanidzi pokonali powstańców ormiańskich w bitwie pod Awarajr.

[madohora]

541 – Eraryk został królem Ostrogotów.

[madohora]

1085 – Król Alfons VI wyzwolił Toledo spod panowania Maurów.

[madohora]

1206 – Król Anglii Jan bez Ziemi wydał pierwszy list kaperski Francuzowi Eustachemu Buskesowi, zwanemu Mnichem Eustachym.

[madohora]

1420 – Infant Henryk Żeglarz, trzeci syn króla Portugalii Jana I Dobrego został wielkim mistrzem Zakonu Rycerzy Chrystusa.

[madohora]

1632 – Wojna trzydziestoletnia: Albrecht von Wallenstein odbił Pragę z rąk saksońskich.

[madohora]

1659 – Richard Cromwell ustąpił ze stanowiska Lorda Protektora Anglii i Szkocji.

[madohora]

1676 – Wojna duńsko-szwedzka: nierozstrzygnięta bitwa morska pod Jasmundem.

[madohora]

1720 – Do portu w Marsylii przypłynął z Bliskiego Wschodu statek, którego chorująca załoga wywołała dwuletnią epidemię dżumy z ponad 40 tys. ofiar śmiertelnych.

[madohora]

1787 – W Filadelfii zwołano Zgromadzenie Konstytucyjne, które przygotowało projekt amerykańskiej ustawy zasadniczej.

[madohora]

1809 – V koalicja antyfrancuska: stoczono I bitwę pod Bergisel.

[madohora]

1810 – Rewolucja Majowa: w Argentynie powołano pierwszy rząd niezależny od władz hiszpańskich.

[madohora]

1833 – Uchwalono konstytucję Chile.

[madohora]

1842 – Christian Andreas Doppler zaprezentował w Pradze swoją pracę O kolorowym świetle gwiazd podwójnych i niektórych innych ciałach niebieskich, w której opisał zjawisko nazwane później efektem Dopplera.

[madohora]

1846 – Ludwik Napoleon Bonaparte zbiegł z twierdzy Ham, w której był osadzony za próbę przeprowadzenia zamachu stanu i udał się do Anglii.

[madohora]

1865 – Około 300 osób zginęło w wybuchu składu amunicji w mieście Mobile w amerykańskim stanie Alabama.

[madohora]

1870 – W Paryżu odbyła się premiera baletu Coppelia z muzyką Léo Delibesa.

[madohora]

1881 – Przyjęto hymn Wenezueli.

[madohora]

1895:
Irlandzki literat Oscar Wilde został skazany na dwa lata ciężkich robót za homoseksualizm.
Tang Jingsong został pierwszym prezydentem Republiki Tajwanu.

[madohora]

1898 – Założono najstarszy na Słowacji klub piłkarski Tatran Preszów (jako ETVE Preszów).

[madohora]

1900 – W Montevideo otwarto Stadion Gran Parque Central.

[madohora]

1901 – Założono argentyński klub sportowy Club Atlético River Plate (Buenos Aires).

[madohora]

1911 – Został obalony José de la Cruz Porfirio Díaz Mori, wieloletni dyktator Meksyku.

[madohora]

1913 – Oficer austro-węgierskiego kontrwywiadu i jednocześnie agent rosyjski Alfred Redl popopełnił samobójstwo, po zdemaskowaniu go poprzedniego dnia.

[madohora]

1915:
I wojna światowa: zakończyła się nierozstrzygnięta II bitwa pod Ypres.
W Wielkiej Brytanii powstał drugi rząd Herberta Henry'ego Asquitha.

[madohora]

1919 – W norweskim Bergen otwarto Brann Stadion.

[madohora]

1922:
Włodzimierz Lenin doznał pierwszego z serii udarów mózgu, które uczyniły go niezdolnym do sprawowania władzy.
Z Southampton do Nowego Jorku wypłynął w swój dziewiczy rejs transatlantyk RMS Laconia.

[madohora]

1926 – W Paryżu, z inspiracji radzieckiego OGPU Szolem Szwarcbard zastrzelił Symona Petlurę, prezydenta Ukraińskiej Republiki Ludowej na uchodźstwie.

[madohora]

1928 – Sterowiec Italia rozbił się na biegunie północnym.

[madohora]

1933 – Gwardia Palatyńska objęła straż w Bazylice św. Jana na Lateranie.

[madohora]

1938:
Otwarto Stadion Monumental w Buenos Aires.
Wojna domowa w Hiszpanii: 313 osób zginęło w nalocie bombowym na Alicante.

[madohora]

1942 – Padł pierwszy klaps na planie najlepszego melodramatu wszech czasów Casablanca.

[madohora]

1944 – II wojna światowa: rozpoczęła się niemiecka operacja "Rösselsprung"; nieudana próba zgładzenia Josipa Broza Tity oraz zniszczenia Sztabu Naczelnego Wojska Ludowowyzwoleńczego i Oddziałów Partyzanckich Jugosławii.

[madohora]

1945 – Premiera horroru Porywacz ciał.

[madohora]

1946 – Jordania uzyskała niepodległość (od Wielkiej Brytanii).

[madohora]

1951 – Na atolu Eniwetok Amerykanie przeprowadzili próbny wybuch atomowy w ramach operacji "Greenhouse".

[madohora]

1953 – Na amerykańskim poligonie atomowym Nevada Test Site z działa M65 Atomic Annie wystrzelono po raz pierwszy pocisk atomowy.

[madohora]

1955:
80 osób zginęło, a 273 zostały ranne w wyniku przejścia tornada nad miastem Udall w amerykańskim stanie Kansas.
Brytyjska wyprawa zdobyła po raz pierwszy szczyt Kanczendzongi w Himalajach, trzeciej najwyższej góry świata.

[madohora]

1960 – Otwarto Muzeum Sztuki Japońskiej Tikotin w izraelskiej Hajfie.

[madohora]

1961:
35. Prezydent USA John Fitzgerald Kennedy powołał jednostkę specjalną marynarki wojennej US Navy SEALs.
Program Apollo: John Fitzgerald Kennedy przedstawił w czasie przemówienia w Kongresie projekt wysłania do końca dekady człowieka na Księżyc i jego bezpieczne sprowadzenie na Ziemię.

[madohora]

1963 – W stolicy Etiopii, Addis Abebie, powołano Organizację Jedności Afrykańskiej.

[madohora]

1965 – Został wystrzelony amerykański satelita Pegasus 2.

[madohora]

1969:
Dżafar Muhammad an-Numajri został prezydentem Sudanu.
Premiera filmu Nocny kowboj.
Został aresztowany amerykański seryjny morderca Jerome Brudos.

[madohora]

1973:
Na amerykańską stację orbitalną Skylab przybyła jej pierwsza stała załoga.
Ukazał się debiutancki album Mike'a Oldfielda Tubular Bells.

[madohora]

1976:
Premiera filmu Lokator.
Terroryści z Ludowego Frontu Wyzwolenia Palestyny zdetonowali bombę podłożoną na lotnisku międzynarodowym w Lod. Zginęły 2 osoby, a 9 zostało rannych.

[madohora]

1977 – Premiera filmu Gwiezdne wojny, epizod IV: Nowa nadzieja.

[madohora]

1979 – Katastrofa lotu American Airlines 191: 271 osób na pokładzie i dwie na ziemi zginęły, gdy samolot McDonnell Douglas DC-10 rozbił się krótko po stracie na polu kempingowym w Chicago.

[madohora]

1980 – Na mityngu w niemieckim Eberstadt Jacek Wszoła ustanowił rekord świata w skoku wzwyż (2,35 m).

[madohora]

1981 – Została założona Rada Współpracy Zatoki Perskiej.

[madohora]

1982 – Wojna o Falklandy-Malwiny: niszczyciel rakietowy HMS Coventry został zatopiony przez argentyńskie samoloty

[madohora]

1986 – W Bangladeszu zatonął prom rzeczny Shamia. Zginęło około 600 osób.

[madohora]

1995 – Bł. Jan Paweł II wydał encyklikę Ut unum sint.

[madohora]

1996 – Czech Jan Železný ustanowił na zawodach w niemieckiej Jenie aktualny rekord świata w rzucie oszczepem (98,48 m).

[madohora]

1997 – W wojskowym zamachu stanu został obalony prezydent Sierra Leone Ahmad Tejan Kabbah.

[madohora]

2000:
Po trwającej 22 lata okupacji wojska Izraela wycofały się z południowego Libanu.
Zakończyła się wojna erytrejsko-etiopska.

[madohora]

2002:
193 osoby zginęły w katastrofie kolejowej w Mozambiku.
225 osób zginęło u wybrzeży Tajwanu w katastrofie Boeinga 747 należącego do China Airlines.
Marija Naumowa z Łotwy wygrała 47. Konkurs Piosenki Eurowizji w Tallinnie.

[madohora]

2003 – Néstor Carlos Kirchner Ostoić został prezydentem Argentyny.

[madohora]

2005 – Liverpool F.C. z Jerzym Dudkiem w bramce pokonał po rzutach karnych A.C. Milan, w rozegranym w Stambule finale Ligi Mistrzów UEFA.

[madohora]

2008 – Libańskie Zgromadzenie Narodowe wybrało na prezydenta Michela Sulaimana.

[madohora]

2009 – Korea Północna przeprowadziła próbny wybuch bomby atomowej.

[madohora]

2010 – Prezydent Egiptu Hosni Mubarak dokonał otwarcia Portu lotniczego Sauhadż-Mubarak.

25.05 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1756 – Feliks Radwański, polski architekt (zm. 1826)

[madohora]

1820 – Antoni Bryk, polski lekarz (zm. 1881)

[madohora]

1865 Władysław Bandurski, polski duchowny katolicki, biskup (zm. 1932)

[madohora]

1867 – Leon Janta Połczyński, polski ziemianin, polityk, minister (zm. 1961)

[madohora]

1886 – Stanisław Łempicki, polski uczony, pisarz (zm. 1947)

[madohora]

1889:
Karol Jonscher (młodszy), polski lekarz pediatra, profesor Uniwersytetu Poznańskiego (zm. 1955)
Bronisław Komorowski, polski duchowny katolicki, duszpasterz gdańskich Polaków (zm. 1940)

[madohora]

1891:
Zygmunt Podhorski, polski wojskowy, generał Wojska Polskiego (zm. 1960)
Mieczysław Świerz, polski taternik (zm. 1929)

[madohora]

1895:
Antoni Dobiszewski, polski działacz komunistyczny (zm. 1942)
Władysław Segda, polski szermierz, wojskowy (zm. 1994)

[madohora]

1901 – Benedykt Jerzy Dorys,polski fotografik, współzałożyciel Związku Polskich Artystów Fotografików (zm. 1990)

[madohora]

1902 Władysław Wołkowski, polski architekt wnętrz (zm. 1986)

[madohora]

1903 – Michał Tyszkiewicz, polski ziemianin, dyplomata, autor tekstów piosenek (zm. 1974)

[madohora]

1904 – Józef Kuropieska, polski generał (zm. 1998)

[madohora]

1906 – Nora Ney, polska aktorka (zm. 2003)

[madohora]

1908 – Alfred Szczepański, wybitny polski taternik (zm. 1954)

[madohora]

1917 – Feliks Nawrot, żołnierz AK, założyciel organizacji konspiracyjnej "Orzeł Biały" (zm. 1941)

[madohora]

1921 Mieczysław Albert Krąpiec, polski zakonnik, wieloletni rektor KUL-u (zm. 2008)

[madohora]

1922 Bogodar Winid, polski geograf, kartograf, afrykanista, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (zm. 1996)

[madohora]

1923
Józef Zbigniew Polak, polski żołnierz AK, uczestnik powstania warszawskiego, architekt, malarz
Jan Świdziński, polski malarz, rzeźbiarz

[madohora]

1924:
Henryk Hawrylak, polski inżynier mechanik
Edward Kowalczyk, polski polityk, wicepremier (zm. 2000)

[madohora]

1926 – Jan Józef Lipski, polski działacz socjalistyczny, krytyk i historyk literatury (zm. 1991)

[madohora]

1931:
Włodzimierz Denysenko, polski śpiewak operowy (bas baryton)
Antoni Jan Dziatkowiak, polski kardiochirurg
Krystyna Kersten, polska historyk, publicystka (zm. 2008)
Jack Reknitz, polski aktor niemieckiego pochodzenia

[madohora]

1935 – Wiesław Janicki, polski dziennikarz radiowy, reporter, publicysta

[madohora]

1938 Paweł Pierściński, polski fotografik

[madohora]

1941 Sławomir Nowak, polski trener lekkoatletyki

[madohora]

1942 – Łucja Prus, polska piosenkarka (zm. 2002)

[madohora]

1946:
Marian Noga, polski ekonomista, senator
Jan Pająk, polski ufolog

[madohora]

1947 Jan Kulczycki, polski aktor

[madohora]

1949 – Michał Kurc, polski fotografik

[madohora]

1950 Halina Rozpondek, polska polityk, posłanka na Sejm RP

[madohora]

1951 Roman Paszke, polski żeglarz, kapitan jachtowy

[madohora]

1952 Gabriela Kownacka, polska aktorka (zm. 2010)

[madohora]

1954:
Eugeniusz Błaszak, polski żużlowiec
Leszek Kosedowski, polski bokser
Grzegorz Łozowski, polski kierownik produkcji filmowej (zm. 2008)

[madohora]

1955 Wojciech Maksymowicz, polski neurochirurg, polityk

[madohora]

1958 Aldona Młyńczak, polska polityk, poseł na Sejm RP

[madohora]

1960 – Majka Jeżowska, polska piosenkarka

[madohora]

1961 – Robert Brylewski, polski muzyk, współtwórca Brygady Kryzys

[madohora]

1962 – Małgorzata Burzyńska-Keller, polska reżyser, scenarzystka, dziennikarka

[madohora]

1972 Piotr Stokowiec, polski piłkarz, trener piłkarski

[madohora]

1973
Tomasz Smokowski, polski komentator sportowy
Tomasz Zdebel, polski piłkarz

[madohora]

1974 – Ilona Ostrowska, polska aktorka

[madohora]

1975 Daniel Dubicki, polski piłkarz

[madohora]

1976:
Marcin Narwojsz, polski piłkarz
Małgorzata Pskit, polska lekkoatletka, płotkarka

[madohora]

1978 Mariusz Puszakowski, polski żużlowiec

[madohora]

1980 – Michał Skawiński, polski tancerz

[madohora]

1984 – Paulina Ligocka, polska snowboardzistka

[madohora]

1987 – Kamil Stoch, polski skoczek narciarski

25.05 Zmarli Polacy

[madohora]

992 – Mieszko I, książę Polan, pierwszy książę Polski (ur. ok. 930)

[madohora]

1326 – Eberhard z Nysy, biskup warmiński (ur. ?)

[madohora]

1798 – Kazimierz Nestor Sapieha, książę, polski generał artylerii litewskiej, marszałek konfederacji litewskiej (ur. 1757)

[madohora]

1872 – Jerzy Henryk Lubomirski, polski polityk, kurator literacki, mecenas sztuki (ur. 1817)

[madohora]

1913:
Adam Bochenek, polski lekarz (ur. 1875)
Władysław Łoziński – polski pisarz i historyk (ur. 1843)

[madohora]

1932 – Feliks Dutkiewicz, polski sędzia, polityk, minister (ur. 1872)

[madohora]

1948 – Witold Pilecki, polski rotmistrz, żołnierz podziemia, organizator ruchu oporu w Auschwitz-Birkenau (ur. 1901)

[madohora]

1957 – Hermann Friedmann, polsko-niemiecki filozof, prawnik (ur. 1873)

[madohora]

1977 – Tadeusz Beyer, łodzianin, chemik, krajoznawca, turysta górski, (ur. 1906), pochowany na Starym Cmentarzu przy ul. Ogrodowej w Łodzi,

[madohora]

1981 – Edward Barszcz, polski inżynier budowlany, minister, prezydent Krakowa (ur. 1928)

[madohora]

1985 – Roman Kaczmarek, polski historyk, archiwista, bibliotekarz, badacz i popularyzator dziejów Łodzi (ur. 1912)

[madohora]

1985 – Roman Kaczmarek, polski historyk, archiwista, bibliotekarz, badacz i popularyzator dziejów Łodzi (ur. 1912)

[madohora]

1987 – Paweł Tuchlin, polski seryjny morderca (ur. 1946)

[madohora]

1994 – Władysław Jędruszuk, polski duchowny katolicki (ur. 1918)

[madohora]

2006 Józef Kopczyński, polski artysta rzeźbiarz (ur. 1930)

[madohora]

2007 Mirosław Drozdek, polski duchowny katolicki, ksiądz, kustosz sanktuarium Matki Bożej Fatimskiej w Zakopanem (ur. 1942)

[madohora]

2008 Jacek Drela, polski trener kick-boxingu (ur. 1954)

[madohora]

2009 – Maria Ciach, polska lekkoatletka, oszczepniczka (ur. 1933)

[madohora]

2010 Aleksander Benczak, polski aktor (ur. 1923)

[madohora]

2011:
Andrzej Gronau, polski operator filmowy (ur. 1931)
Marek Nawara, polski polityk, samorządowiec, marszałek województwa małopolskiego (ur. 1956)
Edward Żentara, polski aktor (ur. 1956)

[madohora]

[madohora]

26 maja jest 146. (w latach przestępnych 147.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 219 dni.
Imieniny obchodzą: Adalwin, Adalwina, Alwin, Alwina, Angelika, Eleuteria, Eleuteriusz, Eleutery, Emil, Ewelina, Filip, Filip Neriusz, Karp, Kwadrat, Lambert, Lamberta, Paulina, Teodor, Więcemił, Zachariasz i Zachary
Gruzja – Święto Niepodległości
Kościół Katolicki Mariawitów – wspomnienie męczeńskiej śmierci arcybiskupa, św. Michała Kowalskiego
Polska – Dzień Matki
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:
św. Eleuteriusz (papież)
św. Filip Nereusz (prezbiter)
św. Karp (męczennik) (również 13 października)
św. Kwadrat Apologeta (uczeń apostołów)
św. Piotr Sans i Yordà (męczennik)

[madohora]

1331 – W Chęcinach rozpoczął się ogólnopolski wiec zwołany przez króla Władysława Łokietka; początek polskiego parlamentaryzmu.

[madohora]

1569 – Przyłączenie Wołynia do Polski.

[madohora]

1648 – Powstanie Chmielnickiego: Kozacy pokonali wojska polskie w bitwie pod Korsuniem.

[madohora]

1703 – III wojna północna: wojska szwedzkie rozpoczęły oblężenie Torunia

[madohora]

1714 – Druga lokacja Ostrowa Wielkopolskiego.

[madohora]

1792 – Wojna polsko-rosyjska: klęska wojsk litewskich w bitwie pod Opsą.

[madohora]

1812 – Fryderyk August I przekazał pełnię swojej władzy Radzie Ministrów Księstwa Warszawskiego.

[madohora]

1831 – Powstanie listopadowe: wojska powstańcze poniosły klęskę w bitwie pod Ostrołęką.

[madohora]

[madohora]

1863 – Powstanie styczniowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Salichą.

[madohora]

[madohora]

1872 – Otwarto dwutorową linię kolejową Inowrocław-Bydgoszcz.

[madohora]

1914 – W Chorzowie rozpoczęła się pierwsza w kraju wystawa akwarystyczno-terrarystyczna.

[madohora]

1921 – III powstanie śląskie: zwycięstwem Niemców zakończyła się bitwa w rejonie Góry św. Anny (21-26 maja).

[madohora]

1942 – W Wereszczynie na Lubelszczyźnie hitlerowcy rozstrzelali około 300 Żydów.

[madohora]

1945:
Odbył się pierwszy koncert Filharmonii Śląskiej w Katowicach.
We Wrocławiu odbyła się defilada wojsk powracających z frontu.

[madohora]

1956 – W Krakowie otwarto Piwnicę pod Baranami, założoną przez Piotra Skrzyneckiego.

[madohora]

1957 – Powstało Towarzystwo Rozwoju Ziem Zachodnich.

[madohora]

1965 – Stefan (Rudyk) został prawosławnym metropolitą warszawskim i całej Polski.

[madohora]

1966 – Brutalnie stłumiono protesty mieszkańców Brzegu w obronie mienia kościelnego.

[madohora]

1988 – Otwarto Instytut Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi.

[madohora]

1998 – Oddano do użytku stację warszawskiego metra Centrum.

[madohora]

2001 – W Krakowie odsłonięto Pomnik psa Dżoka.

[madohora]

2006 – Papież Benedykt XVI w ramach swojej pielgrzymki odprawił mszę świętą na pl. Piłsudskiego w Warszawie.

[madohora]

2010 – Po dotarciu fali powodziowej do Bałtyku zakończył się pierwszy etap powodzi.

26.05 Wydarzenia na świecie

[madohora]

17 – Triumfalny pochód Germanika w Rzymie.

[madohora]

946 – Edred został królem Anglii.

[madohora]

961 – 6-letni Otton II został koronowany na króla niemieckiego.

[madohora]

1249 – Król Sardynii Enzio dostał się do dożywotniej niewoli bolońskiej po bitwie pod Fossaltą.

[madohora]

1303 – W Pradze odbył się ślub króla Wacława II z Ryksą Elżbietą i jej koronacja na królową Czech i Polski.

[madohora]

1521:
Cesarz Karol V ogłosił Edykt wormacki skazujący Lutra i jego zwolenników na banicję.
Podbój Meksyku przez Hiszpanów: rozpoczęła się bitwa pod Tenochtitlan.

[madohora]

1538 – Jan Kalwin został wypędzony z Genewy.

[madohora]

1637 – Wojna z Pekotami: oddział milicji kolonialnej z Connecticut i sprzymierzonych z nią Indian dokonał masakry około 500 Pekotów w ich wiosce obronnej Fort Mystic.

[madohora]

1642 – Wojna trzydziestoletnia: zwycięstwo wojsk hiszpańskich nad francuskimi w bitwie pod Honnecourt.

[madohora]

1646 – Wojna wenecko-turecka: zwycięstwo floty weneckiej w bitwie w Cieśninie Dardanelskiej.

[madohora]

1653 – Zwycięstwo wojsk kozacko-mołdawskich nad wołoskimi w bitwie nad rzeką Teleżyną.

[madohora]

1670 – Wojna Francji z koalicją hiszpańsko-austriacko-lotaryńską: królowie Anglii Karol II i Francji Ludwik XIV zawarli tajne porozumienie w Dover.

[madohora]

1736 – Zwycięstwo Czikasawów nad Francuzami w bitwie pod Ackia.

[madohora]

1739 – Założono miasto Los Ángeles (Chile).

[madohora]

1761 – Michaił Łomonosow podczas obserwacji przejścia Wenus na tle tarczy Słońca odkrył jej atmosferę.

[madohora]

1798 – Rewolucja irlandzka: zwycięstwo wojsk brytyjskich w bitwie pod Tara Hill.

[madohora]

1805:
Napoleon Bonaparte został koronowany w Mediolanie na króla Włoch.
Uczestnicy ekspedycji Lewisa i Clarka po raz pierwszy ujrzeli Góry Skaliste.

[madohora]

1818 – Przyjęto nową konstytucję Królestwa Bawarii.

[madohora]

1822 – W pożarze kościoła w Grue w Norwegii zginęło od 113 do 117 osób.

[madohora]

1828 – Na ulicy w Norymberdze znaleziono Kaspara Hausera.

[madohora]

1868:
Prezydent USA Andrew Johnson uniknął w głosowaniu Senatu jednym głosem procedury impeachmentu.
W Wielkiej Brytanii odbyła się ostatnia publiczna egzekucja.

[madohora]

1879 – Afgańczycy i Brytyjczycy podpisali Traktat w Gandamak.

[madohora]

1888 – W Jerozolimie została założona żydowska organizacja B'nai B'rith Israel.

[madohora]

1894 – Niemiec Emanuel Lasker został mistrzem świata w szachach.

[madohora]

1896:
Na nowojorskiej giełdzie pierwszy raz opublikowano indeks Dow Jones.
W Moskwie został koronowany Mikołaj II, ostatni car Rosji.

[madohora]

1904 – Wojna rosyjsko-japońska: zwycięstwo Japończyków w bitwie pod Jinzhou.

[madohora]

1906 – W Londynie otwarto Vauxhall Bridge.

[madohora]

1911 – Powstała Brytyjska Partia Socjalistyczna.

[madohora]

1917 – Tornado zabiło 101 osób w miejscowości Mattoon w amerykańskim stanie Illinois.

[madohora]

1918 – Proklamowano niepodległość Republiki Gruzji.

[madohora]

1923 – We Francji odbył się pierwszy wyścig samochodowy 24h Le Mans.

[madohora]

1931 – W Harbinie w okupowanej przez Japończyków Mandżurii została założona przez rosyjskich emigrantów politycznych Rosyjska Partia Faszystowska.

[madohora]

1932 – Aleksandros Papanastasiu został po raz drugi premierem Grecji.

[madohora]

1933:
Hendrikus Colijn został premierem Holandii.
W Niemczech powstała antypolska i rewizjonistyczna organizacja Bund Deutscher Osten.

[madohora]

1936 – Gwatemala wystąpiła z Ligi Narodów.

[madohora]

1937:
Egipt został członkiem Ligi Narodów.
W ZSRR poinformowano o aresztowaniu pod sfabrykowanym zarzutem szpiegostwa na rzecz Niemiec marszałka Michaiła Tuchaczewskiego.

[madohora]

1940 – Front zachodni: rozpoczęła się ewakuacja brytyjskiego korpusu ekspedycjnego z północnej Francji.

[madohora]

1942:
II wojna światowa w Afryce: rozpoczęła się bitwa o Bir Hakeim.
W Moskwie podpisano Traktat radziecko-brytyjski.

[madohora]

1945 – 464 amerykańskie bombowce B-29 dokonały nalotu na Tokio.

[madohora]

1958 – Otwarto pierwszą komercyjną Elektrownię jądrową Shippingport w stanie Ohio.

[madohora]

1960 – Grzegorz Barbarigo został kanonizowany przez papieża Jana XXIII.

[madohora]

1966:
Gujana uzyskała niepodległość (od Wielkiej Brytanii).
W mieście Denizli założono turecki klub piłkarski Denizlispor.

[madohora]

1968 – Na Islandii wprowadzono ruch prawostronny.

[madohora]

1969:
Gun Barrel City w Teksasie uzyskało prawa miejskie.
Sekretarz generalny ONZ U Thant przedstawił podczas sesji Zgromadzenia Ogólnego raport Człowiek i jego środowisko.
Zakończyła się misja Apollo 10.

[madohora]

1972:
Otwarto Stadion Olimpijski w Monachium.
W Moskwie Richard Nixon i Leonid Breżniew podpisali układ o ograniczeniu systemów obrony przeciwrakietowej ABM (Traktat ABM).

[madohora]

1978 – W Atlantic City otwarto pierwsze legalne kasyno na wschodzie USA.

[madohora]

1980:
Brytyjska interwencja zbrojna na zbuntowanej wyspie Tanna w archipelagu Nowe Hebrydy (obecnie Vanuatu).
Został wystrzelony Sojuz 36 z pierwszym węgierskim kosmonautą Bertalanem Farkasem.

[madohora]

1986:
Ukazał się album The Final Countdown szwedzkiej grupy Europe.
Wspólnota Europejska przyjęła flagę Unii Europejskiej.

[madohora]

1990 – Została założona Demokratyczna Partia Rosji.

[madohora]

1991:
223 osoby zginęły w katastrofie Boeinga 767 linii Lauda Air w Tajlandii.
Zwiad Gamsachurdia został prezydentem Gruzji.

[madohora]

1992 – Otwarto szybką kolej Florencja-Rzym.

[madohora]

2003 – 75 osób zginęło w Turcji w katastrofie ukraińskiego Jaka-42 lecącego z Biszkeku do Saragossy.

[madohora]

2008:
8 osób zginęło, a ponad 70 zostało rannych w zamachu bombowym na pociąg pasażerski w mieście Dehiwala na Sri Lance.
NASA: lądownik Phoenix wylądował w północnych okolicach okołobiegunowych Marsa.

[madohora]

2009 – Prezydent Nicolas Sarkozy dokonał w Abu Zabi (ZEA) otwarcia pierwszej francuskiej bazy wojskowej w rejonie Zatoki Perskiej.

[madohora]

2010:
Kamla Persad-Bissessar została pierwszą kobietą-premierem Trynidadu i Tobago.
Odbył się pierwszy lot eksperymentalnego, bezzałogowego samolotu z silnikiem strumieniowym Boeing X-51 Waverider.

[madohora]

2011 – Został aresztowany serbski zbrodniarz wojenny Ratko Mladić.

Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1868 – Otton Steinborn, polski lekarz, polityk, prezydent Torunia (zm. 1936)

[madohora]

1898 – Artur Nacht-Samborski, polski malarz, profesor (zm. 1974)

[madohora]

1903 – Bolesław Orski, polski aktor (zm. 1984)

[madohora]

1913 Jan Obłąk, polski duchowny katolicki, biskup warmiński (zm. 1988)

[madohora]

1915 – Władysław Forbert, polski operator filmowy (zm. 2001)

[madohora]

1922 – Wanda Gosławska, polska artystka plastyk, ceramiczka i rzeźbiarka

[madohora]

1923:
James Arness, amerykański aktor (zm. 2011)
Horst Tappert, niemiecki aktor (zm. 2008)

[madohora]

1925 – Stefan Sękowski, polski chemik, żołnierz Armii Krajowej, współpracownik KSS KOR

[madohora]

1930 – Kajetan Hądzelek, polski historyk sportu, działacz sportowy

[madohora]

1939 – Andrzej Milczanowski, polski polityk, minister spraw wewnętrznych

[madohora]

1944:
Bogdan Blindow, polski animator kultury (zm. 1997)
Jarosław Kukulski, polski kompozytor, pianista (zm. 2010)

[madohora]

1945:
Ryszard Karalus, polski piłkarz, trener piłkarski
Teresa Liszcz, polska prawnik, polityk, sędzia Trybunału Konstytucyjnego

[madohora]

1948: Leon Kieres, polski polityk, prezes IPN

[madohora]

1949:
Tomasz Borecki, polski leśnik, rektor SGGW
Jan Rybowicz, polski pisarz (zm. 1990)
Ryszard Sadaj, polski pisarz

[madohora]

1952 – Andrzej Szopa, polski aktor

[madohora]

1953 – Julia Pitera, polska polityk, poseł na Sejm RP

[madohora]

1955 Janusz Śniadek, polski związkowiec

[madohora]

1956 – Krystyna Dmochowska, polska aktorka (zm. 2011)

[madohora]

1960:
Leszek Abrahamowicz, polski aktor
Błażej Torański, polski dziennikarz

[madohora]

1962 Krzysztof Warlikowski, polski reżyser teatralny

[madohora]

1966 Artur Żmijewski, polski reżyser, fotograf, artysta

[madohora]

1967 Bartłomiej Topa, polski aktor

[madohora]

1968 Anna Ignatowicz-Glińska, polska kompozytorka

[madohora]

1969: Robert Paczków, polski zapaśnik, sumita

[madohora]

1976 – Katarzyna Meronk, polska graficzka, malarka

[madohora]

1978 Jakub Pokorski, polski gitarzysta, członek grupy Lao Che

[madohora]

1979:
Grzegorz Kiełsa, polski bokser
Katarzyna Łaska, polska aktorka, wokalistka

[madohora]

1981 Maria Góralczyk, polska aktorka

[madohora]

1987 Ilona Sojda, polska piosenkarka

Zmarli Polacy

[madohora]

1339 – Aldona Anna Giedyminówna, królowa Polski, żona Kazimierza Wielkiego (ur. ok. 1310)

[madohora]

1584 – Samuel Zborowski, hetman kozacki, rotmistrz królewski. kalwinista (ur. ?)

[madohora]

1863 – Henryk Dmachowski, polski rzeźbiarz, uczestnik powstania listopadowego (ur. 1810)

[madohora]

1871:
Adolf Rozwadowski, polski działacz niepodległościowy, uczestnik powstań (ur. 1813)
Michał Szweycer, polski fotograf, uczestnik powstania listopadowego (ur. 1808)

[madohora]

1942 – Augustyn Suski, polski poeta, publicysta (ur. 1907)

[madohora]

1950 – Stanisław Kętrzyński, polski historyk, dyplomata, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (ur. 1876)

[madohora]

1977 – Czesław Wycech, polski polityk, działacz ruchu ludowego, historyk, marszałek Sejmu PRL (ur. 1899)

[madohora]

1978: Zygmunt Chmielewski, polski aktor (ur. 1894)

[madohora]

1980 – Włodzimierz Ochyra, polski szermierz (ur. 1936)

[madohora]

1993 – Jacek Bierezin, polski poeta (ur. 1947)

[madohora]

1994 – Juliusz Kydryński, polski pisarz, krytyk teatralny i filmowy, tłumacz (ur. 1921)

[madohora]

1996 – Stefan Jędrychowski, polski publicysta, polityk, członek PKWN, wicepremier, minister spraw zagranicznych i finansów (ur. 1910)

[madohora]

2002 – Josef Bau, polski pisarz, grafik, malarz (ur. 1920)

[madohora]

2005 – Krzysztof Nowak, polski piłkarz (ur. 1975)

[madohora]

2007 Stefan Rosołowski, polski pisarz, historyk kultury (ur. 1918)

[madohora]

Stanisław Witowski-Iskrzyniak, polski malarz (ur. 1909)

[madohora]

2009:
Wojciech Szczęsny Kaczmarek, polski fizyk, samorządowiec, prezydent Poznania (ur. 1942)
Teodor Wieczorek, polski piłkarz, trener piłkarski (ur. 1923)
Marek Walczewski, polski aktor (ur. 1937)

[madohora]

2011 – Halina Piekarek-Jankowska, polska geolog, polityk, samorządowiec, rektor PWSZ w Elblągu (ur. 1948)

[madohora]

2012 – Jan Marian Włodek, polski hydrobiolog, ichtiolog (ur. 1924)

12 maja wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

27 maja jest 147. (w latach przestępnych 148.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 218 dni.
Imieniny obchodzą: Augustyn, Eutropiusz, Fryderyk, Fryderyka, Izydor, Jan, Julian, Lucjan, Magdalena, Małgorzata, Oliwer, Oliwier, Radowit i Świętobor.
Boliwia – Dzień Matki
Nigeria – Dzień Dziecka

Kościół Starokatolicki Mariawitów w RP – rocznica urodzin św. Marii Franciszki Kozłowskiej
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą: bł. Alojzy Grozde (męczennik)
św. Augustyn z Canterbury

27.05 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1643 – Wojewoda malborski Jakub Weiher założył Wejherowo.

[madohora]

1727 – Otwarto dla publiczności warszawski Ogród Saski.

[madohora]

1794 – Insurekcja kościuszkowska: porażka powstańców w bitwie pod Lipniszkami.

[madohora]

1809 – Wojna polsko-austriacka: zajęcie Lwowa przez Polaków.

[madohora]

1819 – Pożar Gniezna.

[madohora]

1894 – Uruchomiono pierwszą linię tramwaju parowego na Górnym Śląsku.

[madohora]

1909 – W Ostrowie Wielkopolskim powstała Ostrovia, jeden z pierwszych polskich klubów piłkarskich.

[madohora]

1931 – Aleksander Prystor został premierem.

[madohora]

1933 – Z połączenia Gminy Polskiej i Związku Polaków powstała Gmina Polska Związek Polaków w Wolnym Mieście Gdańsku.

[madohora]

1943 – (lub 26 maja) 126 Polaków zostało zamordowanych przez ukraińską bandę we wsi Niemilia na Wołyniu.

[madohora]

1947 – Na dworcu w Lesznie doszło do strzelaniny między żołnierzami polskimi i radzieckimi, w której zginęło trzech Rosjan.

[madohora]

1960 – Na antenie Programu I Polskiego Radia wyemitowano premierowy odcinek powieści radiowej W Jezioranach.

[madohora]

1961 – Odkryto skarb ze Skrwilna.

[madohora]

1983 – Otwarto statek-muzeum Dar Pomorza.

[madohora]

1989 – Na warszawskim Stadionie Dziesięciolecia wystąpił Stevie Wonder.

[madohora]

1990 – Odbyły się wybory do samorządu terytorialnego.

[madohora]

1994 – Polska premiera filmu Trzy kolory. Czerwony.

[madohora]

2004 – Otwarto Centrum Olimpijskie w Warszawie.

[madohora]

2011 – Do Warszawy z dwudniową wizytą przybył 44. prezydent Stanów Zjednoczonych Barack Hussein Obama.

27 maja wydarzenia ze świata

[madohora]

669 p.n.e. – Obrączkowe zaćmienie Słońca widoczne m.in. na Bliskim Wschodzie.

[madohora]

669 – Teodor z Tarsu przybył na Wyspy Brytyjskie.

[madohora]

927 – Piotr I został carem Bułgarii.

[madohora]

1153 – Malcolm IV został koronowany na króla Szkocji.

[madohora]

1234 – Król Francji Ludwik IX Święty poślubił Małgorzatę Prowansalską.

[madohora]

1293 – Trzęsienie ziemi i wywołane nim tsunami spowodowały śmierć ponad 23 tys. osób w japońskim mieście Kamakura.

[madohora]

1353 – W Budzie odbył się ślub króla czeskiego i niemieckiego Karola IV Luksemburskiego i Anny Świdnickiej.

[madohora]

1525 – Został ścięty Thomas Münzer, przywódca powstania chłopskiego w Niemczech.

[madohora]

1595 – Irlandzka wojna dziewięcioletnia: zwycięstwo powstańców nad Anglikami w bitwie pod Clontibret.

[madohora]

1606 – Wielka smuta: rebelianci pod wodzą Wasyla Szujskiego wtargnęli na Kreml moskiewski i zamordowali cara Dymitr Samozwańca I i około 500 Polaków.

[madohora]

1653:
W trakcie wojny o tron mołdawski stoczono bitwę pod Fintą.
W Tournai odkryto grób panującego w V wieku króla Franków Childeryka I.

[madohora]

1660 – W Kopenhadze zawarto pokój kończący wojnę duńsko-szwedzką.

[madohora]

1679 – W Anglii wydano ustawę Habeas Corpus Act, która zakazywała organom państwa aresztowania obywatela bez zgody sądu.

[madohora]

1692 – Wojna palatynacka: rozpoczęła się bitwa morska pod La Houge.

[madohora]

1694 – Wojna palatynacka: zwycięstwo Francuzów nad siłami hiszpańskimi w bitwie nad rzeką Ter.

[madohora]

1703 – Car Piotr I Wielki założył Petersburg.

[madohora]

1770 – V wojna rosyjsko-turecka: nierozstrzygnięta bitwa morska pod Nauplią.

[madohora]

1798 – Rewolucja irlandzka: zwycięstwo Irlandczyków w bitwie pod Oulart Hill.

[madohora]

1812 – W Bukareszcie podpisano pokój kończący wojnę rosyjsko-turecką. Besarabia została przyłączona do Rosji.

[madohora]

1824 – Papież Leon XII ogłosił rok 1825 Rokiem Świętym.

[madohora]

1829 – Po 5 latach pobytu na zesłaniu w Rosji, Adam Mickiewicz wypłynął z Petersburga w półroczną podróż po Europie.

[madohora]

1832 – Na zamku w Hambach an der Weinstraße w Nadrenii-Palatynacie rozpoczęła się 4-dniowa, 30-tysięczna demonstracja (Hambacher Fest) na rzecz zjednoczonych i wolnych Niemiec oraz na znak solidarności z polskimi emigrantami po powstaniu listopadowym.

[madohora]

1860 – Giuseppe Garibaldi przypuścił atak na Palermo na Sycylii.

[madohora]

1864 – Wojna secesyjna: bitwa pod Pickett's Mill.

[madohora]

1883 – Aleksander III Romanow został koronowany na cara Rosji.

[madohora]

1896 – Tornado zniszczyło Saint Louis w stanie Missouri, zabijając co najmniej 255 osób.

[madohora]

1905 – Wojna rosyjsko-japońska: rozpoczęła się bitwa pod Cuszimą.

[madohora]

1908 – Założono klub piłkarski RSC Anderlecht (Bruksela).

[madohora]

1915 – I wojna światowa: w angielskim porcie Sheerness eksplodował używany w czasie wojny jako stawiacz min statek pasażerski HMS Princess Irene. Zginęły 352 osoby.

[madohora]

1917 – Wybuchł bunt w Armii Francuskiej.

[madohora]

1919 – Amerykański hydroplan Curtiss NC-4 zakończył w Lizbonie pierwszy w historii przelot (z międzylądowaniami) przez Atlantyk.

[madohora]

1926 – Wojska francusko-hiszpańskie zlikwidowały Republikę Rif, powstałą po rewolcie ludności berberskiej w Maroku Hiszpańskim.

[madohora]

1927 – Ford Motor Company zakończył produkcję Modelu T.

[madohora]

1930 – Otwarto Chrysler Building w Nowym Jorku.

[madohora]

1931 – August Piccard i Paul Kipfer wznieśli się z niemieckiego Augsburga balonem stratosferycznym na rekordową wysokość 15 785 m.

[madohora]

1934 – We Włoszech rozpoczęły się II Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej.

[madohora]

1936 – Brytyjski transatlantyk RMS Queen Mary wypłynął w swój dziewiczy rejs z Southampton do Nowego Jorku.

[madohora]

1937 – W San Francisco otwarto Most Golden Gate.

[madohora]

1940 – Kampania francuska: w wiosce Le Paradis w departamencie Pas-de-Calais żołnierze 3. dywizji pancernej SS Totenkopf zamordowali 99 brytyjskich jeńców wojennych.

[madohora]

1941 – Bitwa o Atlantyk: niemiecki pancernik Bismarck został zatopiony przez Brytyjczyków. Spośród 2220 członków załogi uratowało się 115.

[madohora]

1942 – Czechosłowaccy cichociemni dokonali w Pradze udanego zamachu na protektora Czech i Moraw Reinharda Heydricha.

[madohora]

1944 – Wojna na Pacyfiku: alianci zaatakowali wyspę Biak.

[madohora]

1948 – Urzędujący prezydent Libanu Biszara al-Churi został wybrany przez parlament na II kadencję.

[madohora]

1952 – Między Francją, RFN, Włochami i krajami Beneluksu został zawarty układ tworzący Europejską Wspólnotę Obronną (EWO).

[madohora]

1955 – Dokonano oblotu francuskiego samolotu pasażerskiego Sud Aviation Caravelle.

[madohora]

1956 – Na atolu Bikini Amerykanie przeprowadzili pierwszy wybuch tzw. trójfazowej bomby atomowej.

[madohora]

1957 – W Kirtland w stanie Ohio bombowiec B-36 Peacemaker zgubił nieuzbrojoną bombę atomową.

[madohora]

1960 – Premier Turcji Adnan Menderes został obalony w wojskowym zamachu stanu.

[madohora]

1967 – Urugwaj: reprezentacja Polski w koszykówce mężczyzn w swym debiucie na mistrzostwach świata pokonała Portoryko 76:64.

[madohora]

1971 – 46 osób zginęło, a 25 zostało rannych w katastrofie kolejowej pod Wuppertalem w Nadrenii Północnej-Westfalii.

[madohora]

1974 – Valéry Giscard d'Estaing został zaprzysiężony na prezydenta Francji, a Jacques Chirac objął stanowisko premiera.

[madohora]

1977:
69 osób zginęło na Kubie w katastrofie należącego do Aerofłotu Iła-62.
Premiera filmu Mistrz kierownicy ucieka.

[madohora]

1979 – Otwarto granicę egipsko-izraelską.

[madohora]

1980:
Hua Guofeng jako pierwszy w historii premier Chin przybył z wizytą do Japonii.
W południowokoreańskim mieście Kwangju (Gwangju) wojsko krwawo stłumiło trwające od 18 maja powstanie skierowane przeciwko zamachowi stanu z 12 grudnia 1979 i rządom wojskowej dyktatury generała Chun Doo Hwana. Według oficjalnych danych zginęło 207 osób, a 987 zostało rannych.

[madohora]

1987 – FC Porto z Józefem Młynarczykiem w bramce zdobyło piłkarski Puchar Europy, pokonując w finale na Ernst Happel Stadion w Wiedniu FC Bayern München 2:1.

[madohora]

1990 – Zwycięstwo Narodowej Ligi na Rzecz Demokracji w pierwszych od 30 lat wolnych wyborach w Birmie, unieważnionych decyzją armii.

[madohora]

1991 – W azjatyckiej części Rosji utworzono Tunkiński Park Narodowy.

[madohora]

1992 – 18 osób stojących w kolejce po chleb zginęło wskutek ostrzału w oblężonym przez Serbów Sarajewie.

[madohora]

1993 – Przed Galerią Uffizi we włoskiej Florencji wybuchł samochód-pułapka; zginęło 5 osób.

[madohora]

1994 – Aleksander Sołżenicyn powrócił do Rosji.

[madohora]

1995 – Amerykański aktor Christopher Reeve w wyniku obrażeń odniesionych po upadku z konia został całkowicie sparaliżowany.

[madohora]

1997 – W Paryżu odbył się szczyt NATO-Rosja.

[madohora]

1999:
Międzynarodowy Trybunał Karny dla byłej Jugosławii oskarżył Slobodana Miloszevicia o zbrodnie przeciwko ludzkości.
Rozpoczęła się misja STS-96 wahadłowca Discovery.

[madohora]

2001 – Na mityngu w austriackim Götzis reprezentant Czech Roman Šebrle ustanowił rekord świata w dziesięcioboju (9026 pkt).

[madohora]

2002:
Palestyński terrorysta-samobójca wysadził się przy wejściu do kawiarni w izraelskim mieście Petach Tikwa, zabijając 2 osoby i raniąc 20.
Péter Medgyessy został premierem Węgier.

[madohora]

2005 – W samobójczym zamachu bombowym na meczet w stolicy Pakistanu Islamabadzie zginęło 19 osób, a ponad 70 zostało rannych.

[madohora]

2006 – Trzęsienie ziemi o sile 6,2 stopnia w skali Richtera na indonezyjskiej wyspie Jawa spowodowało śmierć ponad 6 tys. osób.

[madohora]

2009:
Co najmniej 24 osoby zginęły w zamachu samobójczym przed kwaterą policji w pakistańskim mieście Lahore.
Rozpoczęła się załogowa misja kosmiczna Sojuz TMA-15.

27.05 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1733 – Jan Chrystian Bockshammer, polski pisarz ewangelicki, nauczyciel i pastor (zm. 1804)

[madohora]

1784 – Leon Borowski, polski filolog, krytyk literacki (zm.1846)

[madohora]

1797 – Gustaw Małachowski, polski polityk, poseł na sejm Królestwa Kongresowego (zm. 1835)

[madohora]

1862 – Feliksa Kozłowska, polska zakonnica, twórczyni mariawityzmu (zm. 1921)

[madohora]

1876 – Jan Kucharzewski, polski historyk, prawnik, polityk, premier Polski (zm. 1952)

[madohora]

1878 – Ferdynand Ossendowski, polski pisarz (zm. 1945)

[madohora]

1885 – Zbigniew Pronaszko, polski malarz, rzeźbiarz, scenograf (zm. 1958)

[madohora]

1886 – Kazimierz Konarski, polski archiwista, pisarz, historyk Warszawy (zm. 1972)

[madohora]

1901 – Jerzy Kahané, polski duchowny luterański na Górnym Śląsku i Pomorzu, redaktor prasy kościelnej (zm. 1941)

[madohora]

1903 – Jan Jaroszewicz, polski duchowny katolicki, biskup kielecki (zm. 1980)

[madohora]

1911 Maria Kaniewska, polska aktorka (zm. 2005)

[madohora]

1914:
Bohdan Arct, polski lotnik, pisarz (zm. 1973)
Bogusław Leśnodorski, polski prawnik, historyk prawa (zm. 1985)

[madohora]

1919 – Andrzej Nowicki, polski filozof

[madohora]

1921 – Czesław Madajczyk, polski historyk, profesor (zm. 2008)

[madohora]

1923 Zbigniew Florczak, polski pisarz, tłumacz, krytyk sztuki (zm. 2005)

[madohora]

1930 – Benon Miśkiewicz, polski historyk, polityk, minister nauki i szkolnictwa wyższego (zm. 2008)

[madohora]

1932 Jerzy Goliński, polski polityk

[madohora]

1933 – Jerzy Nasierowski, polski aktor, pisarz

[madohora]

1934 Zbigniew Jabłonowski, polski biolog, parazytolog, działacz polonijny (zm. 2008)

[madohora]

1942 Andrzej Zoll, polski prawnik, Rzecznik Praw Obywatelskich, prezes Trybunału Konstytucyjnego

[madohora]

1946 – Zbigniew Jaremko, polski saksofonista jazzowy, kompozytor

[madohora]

1949 – Piotr Nowina-Konopka, polski ekonomista, polityk, działacz społeczny

[madohora]

1950 Jan Grabowski, polski żużlowiec, trener żużlowy

[madohora]

1952 Halina Chrobak, polska aktorka

[madohora]

1954 Grzegorz Tomczak, polski poeta, pieśniarz

[madohora]

1955 Magdalena Wołłejko, polska aktorka

[madohora]

1956 Tadeusz Paradowicz, polski aktor, lektor, reżyser, scenarzysta

[madohora]

1957 Magdalena Kuta, polski aktorka

[madohora]

1958 Justyn Węglorz, polski koszykarz

[madohora]

1963 Andrzej Kretek, polski piłkarz, bramkarz, trener piłkarski

[madohora]

1970 – Marcin Miller, polski piosenkarz

[madohora]

1973 Jacek Kochanowski, polski socjolog, filozof

[madohora]

1974:
Krzysztof Matyjaszczyk, polski polityk, samorządowiec, prezydent Częstochowy
Grzegorz Rempała, polski żużlowiec

[madohora]

1978 Joanna Koroniewska, polska aktorka

[madohora]

1984 – Janusz Kołodziej, polski żużlowiec

[madohora]

1985 Szczepan Kończal, polski pianista

27.05 Zmarli Polacy

[madohora]

1638 – Jan Wężyk, polski duchowny katolicki, prymas Polski (ur. 1575)

[madohora]

1800 – Zygmunt Bogacz, polski hutnik (ur. 1758)

[madohora]

1919 – Awit Szubert, polski fotograf, pionier fotografii Tatr (ur. 1837)

[madohora]

1942 – Ludwik Puget polski rzeźbiarz, malarz, historyk sztuki (ur. 1877)

[madohora]

1943 – Mieczysław Kotarbiński, polski malarz, grafik (ur. 1890)

[madohora]

1974 – Sejm PRL przyjął ustawę o przekazywaniu państwu indywidualnych gospodarstw rolnych w zamian za dożywotnią rentę.

[madohora]

1980 – Wincenty Faber, polski poeta (ur. 1936)

[madohora]

1943:
Na Pawiaku hitlerowcy rozstrzelali około 600 osób, po czym ich ciała spalono w ruinach warszawskiego getta.
Oddział AK dokonał w Strzelcach koło Chełma zbrodni na ludności ukraińskiej.

[madohora]

1983 – Józef Lejtes, polski reżyser filmowy (ur. 1901)

[madohora]

1934 – Bojówka ONR ostrzelała siedzibę PPS na Woli, raniąc 7 osób.

[madohora]

1988 Mirosław Azembski, polski reportażysta, dziennikarz, publicysta (ur. 1923)

[madohora]

1932 – Został założony Instytut Radowy im. Marii Skłodowskiej-Curie, obecnie Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie.

[madohora]

1989
Eugeniusz Chrobak, polski taternik, alpinista, himalaista, publicysta (ur. 1939)
Andrzej Heinrich, polski taternik, himalaista (ur. 1937)

[madohora]

1921:
Konsekracja Bazyliki Najświętszego Serca Pana Jezusa w Krakowie.
Rozpoczęto budowę portu w Gdyni.

[madohora]

2000:
Franciszek Cymbarewicz, polski generał (ur. 1917)
Kazimierz Leski, polski mechanik, wynalazca, żołnierz AK (ur. 1912)
Tadeusz Link, polski fotografik (ur. 1916)

[madohora]

1920 – Wojna polsko-bolszewicka: Armia Czerwona rozpoczęła ofensywę na Ukrainie.

[madohora]

2004 Ryszard Ber, polski reżyser filmowy (ur. 1933)

[madohora]

1919 – W Poznaniu zbudowano pociąg pancerny Danuta.

[madohora]

2005:
Piotr Gładki, polski lekkoatleta, maratończyk (ur. 1972)
Jan Karol Kostrzewski, polski lekarz, polityk, minister zdrowia i opieki społecznej, prezes Polskiej Akademii Nauk (PAN) (ur. 1915)
Wojciech Standełło, polski aktor (ur. 1932)

[madohora]

1831 – Powstanie listopadowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Rajgrodem.

[madohora]

2007 Jan Sobczyński, polski malarz (ur. 1918)

[madohora]

1792 – Zawieszono obrady Sejmu Wielkiego.

[madohora]

2009 Jacek Maziarski, polski dziennikarz, publicysta, polityk (ur. 1937)

[madohora]

1787 – Rada Nieustająca przyjęła uchwałę o zakupie za pieniądze z budżetu państwa warszawskiego Pałacu Brühla, przeznaczonego na siedzibę rosyjskiej ambasady.

[madohora]

2011
Małgorzata Dydek, polska koszykarka (ur. 1974)
Jacek Puchała, polski lekarz, chirurg (ur. 1956)

[madohora]

1543 – Lubartów (wówczas Lewartów) uzyskał prawa miejskie.

28.05 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[img][/img]

[madohora]

1493 – Wielki mistrz krzyżacki Johann von Tieffen złożył w Poznaniu hołd lenny królowi Janowi I Olbrachtowi.

[madohora]

28 maja jest 148. (w latach przestępnych 149.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 217 dni.
Imieniny obchodzą: Augustyn, Balladyna, Bogurad, Emil, German, Heladia, Heladiusz, Herkulan, Hysen, Ignacy, Jaromir, Just, Justyna, Lucjusz, Łucjusz, Maria, Wiktor, Wilhelm i Wolrad.
Armenia – Święto Niepodległości
Azerbejdżan – Proklamacja Pierwszej Demokratycznej Republiki
Etiopia – Koniec Reżimu Wojskowego
Filipiny – Dzień Flagi
Rosja – Dzień Służby Granicznej
Wietnam – Oświecenie Buddy
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:
św. German z Paryża (biskup)
bł. Herkulan z Piegaro, franciszkanin
św. Just z Urgell (biskup)

29.05 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1421 – Mińsk Mazowiecki otrzymał prawa miejskie.

28.05 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1260 – Książę opolsko-raciborski Władysław opolski odkupił Kęty i Czeladź od klasztoru benedyktynek w Staniątkach.

[madohora]

2009 Jan Zaciura, polski polityk, związkowiec, prezes ZNP (ur. 1934)

29 maja wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

29 maja jest 149. (w latach przestępnych 150.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 216 dni.
Imieniny obchodzą: Aleksander, Andrzej, Bogusław, Ermentruda, Izbylut, Magdalena, Maksymin, Maksymina, Piotr, Rajmund, Rajmunda, Stefan, Syzyniusz, Urszula i Wilhelm.
Nigeria – Dzień Demokracji
Międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Uczestników Misji Pokojowych ONZ (proklamowane przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2002)
Polska – Dzień Weterana Działań poza Granicami Państwa
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:
św. Andrzej z Chio (męczennik)
bł. Stefan z Narbony, bł. Rajmund z Carbony (męczennicy franciszkańscy)
św. Urszula Ledóchowska (zakonnica)

[madohora]

1349 – We Wrocławiu doszło do pogromu Żydów posądzanych o wywołanie głodu.

[madohora]

2008 Lechosław Goździk, polski przywódca strajku na Żeraniu w 1956 roku, samorządowiec (ur. 1931)

[madohora]

1593 – Tarnobrzeg otrzymał prawa miejskie.

[madohora]

2006 Andrzej Skrzydlewski, polski zapaśnik (ur. 1946)

[madohora]

1642 – Objawienia Maryjne we Włoszczowie, od których narodził się kult Matki Boskiej Włoszczowskiej, patronki dzieci i rodzin.

[madohora]

2004 – Jerzy Klempel, polski piłkarz ręczny (ur. 1953)

[madohora]

1652 – Pietro Vidoni został nuncjuszem apostolskim w Polsce.

[madohora]

2003:
Irena Jurgielewiczowa, polska pisarka (ur. 1903)
Antoni Wójtowicz, polski operator filmowy (ur. 1925)

[madohora]

1863 – Powstanie styczniowe: porażka powstańców w bitwie pod Gruszkami.

[madohora]

2002 – Edward Wende, polski prawnik, adwokat, polityk (ur. 1936)

[madohora]

1886 – Otwarto dworzec kolejowy Brześć Centralny.

[madohora]

2000 Jolanta Malinowska, polska historyk (ur. 1971)

[madohora]

1921 – Rozpoczęły się pierwsze Międzynarodowe Targi Poznańskie.

[madohora]

1999:
Jan Lebenstein, polski malarz (ur. 1930)
Maciej Wirowski, polski chemik, polityk, minister (ur. 1929)

[madohora]

1923 – Powołano drugi rząd Wincentego Witosa.

[madohora]

1991 – Konrad Nałęcki, polski reżyser filmowy (ur. 1919)

[madohora]

1941 – Do obozu Auschwitz-Birkenau został przywieziony Św. Maksymilian Maria Kolbe.

[madohora]

1990 – Jan Janikowski, polski kompozytor (ur. 1926)

[madohora]

1942 – W lesie koło Magdalenki hitlerowcy dokonali egzekucji 223 więźniów z Pawiaka.

[madohora]

1989 – Helena Cygańska-Walicka, polska malarka (ur. 1913)

[madohora]

1943:
Po pacyfikacji Leżajska hitlerowcy rozstrzelali 43 mieszkańców miasta.
W nocy z 27/28 patrole dywersyjne Armii Krajowej dokonały likwidacji 28 konfidentów Gestapo w Radomsku.

[madohora]

1974 – Premiera filmu Nie ma mocnych.

[madohora]

1959 – Jan Stepa, polski duchowny katolicki, biskup tarnowski (ur. 1892)

[madohora]

1981 – Stefan Wyszyński, polski duchowny katolicki, kardynał, prymas Polski (ur. 1901)

[madohora]

1975:
Rozpoczął działalność Teatr Dramatyczny w Elblągu.
Sejm uchwalił ustawę o dwustopniowym podziale administracyjnym. Zlikwidowano powiaty i utworzono 49 województw.

[madohora]

1941 – Antoni Nowowiejski, polski duchowny katolicki, biskup płocki (ur. 1858)

[madohora]

1983 – Zdzisław Najder został skazany zaocznie na karę śmierci pod zarzutem kolaboracji z wywiadem amerykańskim.

[madohora]

1982
Iwona Matkowska, polska zapaśniczka
Witold Tabaka, polski dziennikarz telewizyjny i radiowy

28.05 Zmarli Polacy

[madohora]

1565 – (lub 29 maja) Mikołaj Krzysztof Radziwiłł, marszałek wielki litewski, kanclerz wielki litewski, wojewoda wileński (ur. 1515)

[madohora]

1992:
Powstało przedsiębiorstwo Fiat Auto Poland.
Sejm przyjął uchwałę lustracyjną.

[madohora]

1981 Rafał Kwietniewski, polski aktor

[madohora]

1993 – Sejm uchwalił wotum nieufności wobec rządu Hanny Suchockiej.

[madohora]

1979 Michał Piróg, polski tancerz, choreograf, prezenter, reporter

[madohora]

1999 – Rozpoczęły się rozgrywane na polskich parkietach XXVII Mistrzostwa Europy w Koszykówce Kobiet.

[madohora]

1978 – Wojciech Zydroń, polski piłkarz ręczny

[madohora]

2004 – Sejm powołał komisję śledczą w sprawie PKN Orlen.

[madohora]

1975 – Iwona Petry, polska aktorka, pisarka

[madohora]

2006:
Pod Miliczem doszło do groźnego wypadku samochodu z muzykami grupy Varius Manx.
Wybuchł pożar w zabytkowych koszarach w Kaliszu.
Zakończyła się I pielgrzymka papieża Benedykta XVI do Polski.

[madohora]

1974 Monika Jarosińska, polska aktorka

[madohora]

2008:
Na Stadionie Śląskim w Chorzowie odbył się koncert zespołu Metallica.
Selekcjoner Leo Beenhakker ogłosił skład reprezentacji Polski na Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej w Austrii i Szwajcarii.

[madohora]

1972 Andrzej Deskur, polski aktor

[madohora]

2009 – XIV Dalajlama Tenzin Gjaco, Tadeusz Mazowiecki, Michał Sumiński i pośmiertnie rotmistrz Witold Pilecki zostali Honorowymi Obywatelami Miasta Warszawy.

[madohora]

1968 Marcin Bronikowski, polski śpiewak operowy (baryton)

28.05 Wydarzenia ze świata

[madohora]

585 p.n.e. – Zaćmienie Słońca w czasie bitwy nad rzeką Halys, które przewidzieć miał Tales z Miletu.

[madohora]

1962 – Jerzy Pal, polski aktor

[madohora]

640 – Seweryn został papieżem.

[madohora]

1037 – Cesarz rzymsko-niemiecki Konrad II w trakcie powstania drobnych wasali włoskich wydał ustawę Constitutio de feudis, która przyznawała im nienaruszalność lenn i prawo do ich dziedziczenia.

[madohora]

1952 – Zbigniew Hałatek, polski operator filmowy

[madohora]

1953 – Bogdan Kowalewski, polski gitarzysta basowy zespołu Maanam

[madohora]

1156 – Armia sycylijska w bitwie pod Brundizjum rozgromiła Bizantyjczyków, kładąc kres ich panowaniu w południowej Italii.

[madohora]

1951 – Janusz Grenda, polski aktor

[madohora]

1172 – Doża Wenecji Vitale II Michiel został zasztyletowany w kościele św. Zachariasza przez Marca Casolo.

[madohora]

1950 – Jacek Weksler, polski filolog, reżyser teatralny, menedżer, wiceminister kultury

[madohora]

1357 – Piotr I Sprawiedliwy został królem Portugalii.

[madohora]

1949:
Wojciech Strzemżalski, polski reżyser filmowy (zm. 1989)
Joanna Wnuk-Nazarowa, polska dyrygentka, polityk

[madohora]

1588 – Hiszpańska Wielka Armada obrała kurs na wybrzeże Anglii.

[madohora]

1945
Ryszard Jurkowski, polski architekt, urbanista
Wiktor Skrzynecki, polski operator, reżyser filmowy

[madohora]

1742 – W Londynie otwarto pierwszy na świecie kryty basen pływacki.

[madohora]

1942 – Maria Braunstein, polska tłumaczka, redaktor książek

[madohora]

1754 – Brytyjska wojna z Indianami i Francuzami: zwycięstwo wojsk brytyjskich w bitwie pod Jumonville Glen.

[madohora]

1813 – W teatrze w Buenos Aires odbyło się premierowe wykonanie hymnu Argentyny.

[madohora]

1864 – Brytyjski protektorat Zjednoczone Kraje Wysp Jońskich został przyłączony do Grecji.

[madohora]

1871 – Upadek Komuny Paryskiej.

[madohora]

1885 – Rebelia Północno-Zachodnia: zwycięstwo Indian Kri nad wojskiem kanadyjskim w bitwie pod Frenchman's Butte.

[madohora]

1898 – Włoski fotograf amator Secondo Pia jako pierwszy wykonał fotografię Całunu Turyńskiego.

[madohora]

1900 – Całkowite zaćmienie Słońca widoczne w Meksyku, USA, Portugalii, Hiszpanii i północnej Afryce.

[madohora]

1905 – Wojna rosyjsko-japońska: klęska floty rosyjskiej w bitwie pod Cuszimą.

[madohora]

1918 – Armenia i Azerbejdżan proklamowały niepodległość.

[madohora]

1922 – Reprezentacja Polski w piłce nożnej w swym trzecim oficjalnym meczu odniosła pierwsze zwycięstwo, pokonując w Sztokholmie Szwecję 2:1. Pierwszego w historii gola zdobył w 23. minucie z rzutu karnego Józef Klotz.

[madohora]

1926 – W Portugalii doszło do przewrotu wojskowego.

[madohora]

1993:
Prezydent Lech Wałęsa rozwiązał Sejm i Senat, zarządzając przedterminowe wybory.
Polska zremisowała z Anglią 1:1 w rozegranym w Chorzowie meczu eliminacyjnym do Mistrzostw Świata.

[madohora]

1930:
George Forbes został premierem Nowej Zelandii.
Został obalony prezydent Boliwii Hernando Siles Reyes.

[madohora]

1932 – Zakończono budowę tamy Afsluitdijk w Holandii, wskutek czego dawna zatoka Morza Północnego stała się jeziorem IJsselmeer.

[madohora]

1934:
Rozpoczął się pierwszy Festiwal operowy w Glyndebourne w Anglii.
W Kanadzie urodziły się pięcioraczki Dionne, które jako pierwsze przeżyły okres niemowlęcy.

[madohora]

1937:
Neville Chamberlain został premierem Wielkiej Brytanii.
Powstała niemiecka firma motoryzacyjna Volkswagen

[madohora]

1940:
Bitwa o Atlantyk: u wybrzeży Portugalii niemiecki okręt podwodny U-37 zatopił francuski statek pasażerski "Brazza". Zginęło 379 spośród 576 osób na pokładzie.
Front zachodni: kapitulacja armii belgijskiej.
Zdobycie Narwiku przez wojska alianckie.

[madohora]

1942 – Front wschodni: zwycięstwo wojsk niemiecko-rumuńsko-włoskich w bitwie o Charków.

[madohora]

1948 – Powstały Siły Obronne Izraela.

[madohora]

1950 – Joanna de Valois została ogłoszona świętą przez papieża Piusa XII.

[madohora]

1952 – Greczynki uzyskały prawa wyborcze.

[madohora]

1964 – Utworzono Organizację Wyzwolenia Palestyny.

[madohora]

1967 – Założono islandzki klub sportowy Fylkir Reykjavík.

[madohora]

1968 – Krótko po starcie z lotniska Chhatrapati Shivaji w Bombaju rozbił się samolot pasażerski Convair 990 Coronado linii Garuda Indonesia, w wyniku czego zginęło 29 osób znajdujących się na pokładzie (15 pasażerów i 14 członków załogi) oraz jedna osoba na ziemi.

[madohora]

1971 – Została wystrzelona radziecka sonda Mars 3.

[madohora]

1974 – 8 osób zginęło, a 103 zostały ranne w wyniku wybuchu bomby w trakcie demonstracji pracowniczej we włoskiej Brescii.

[madohora]

1975 – Wraz z podpisaniem Traktatu z Lagos utworzono Wspólnotę Gospodarczą Państw Afryki Zachodniej.

[madohora]

1977 – W pożarze klubu nocnego w Southgate w stanie Kentucky zginęło 165 osób, a ponad 200 odniosło obrażenia.

[madohora]

1979 – Grecja podpisała w Atenach traktat o akcesji do Wspólnot Europejskich.

[madohora]

1980 – 2 miesiące przed formalnym uzyskaniem niepodległości przez Vanuatu, prymitywnie uzbrojeni zwolennicy ruchu Nagriamel opanowali wyspę Espiritu Santo i ogłosili utworzenie niezależnej Republiki Vemerana.

[madohora]

1982:
Papież Jan Paweł II rozpoczął wizytę w Wielkiej Brytanii.
Wojna o Falklandy-Malwiny: rozpoczęła się bitwa o wzgórza Darwin i Goose Green.

[madohora]

1987 – 19-letni zachodnioniemiecki pilot Mathias Rust wylądował niewielkim samolotem w pobliżu Placu Czerwonego w Moskwie.

[madohora]

1991:
Meles Zenawi został prezydentem Etiopii.
Założono Uniwersytet w Szkodrze (Albania).

[madohora]

1992 – Oscar Luigi Scalfaro został prezydentem Włoch.

[madohora]

1993 – Erytrea i Monako przystąpiły do ONZ.

[madohora]

1995:
Minister spraw zagranicznych Bośni i Hercegowiny Irfan Ljubijankić zginął w śmigłowcu zestrzelonym przez Serbów koło Bihacia.
W wyniku trzęsienia ziemi w mieście Neftegorsk na Sachalinie zginęło 2040 osób.

[madohora]

1998:
Pakistan przeprowadził 5 swych pierwszych próbnych wybuchów jądrowych w reakcji na próby indyjskie z 11 i 13 maja.
W Paryżu otwarto Muzeum Montparnasse.

[madohora]

1999 – W Mediolanie po 22 latach renowacji ponownie udostępniono dla zwiedzających fresk Ostatnia Wieczerza Leonarda da Vinci.

[madohora]

2000 – Wybuchł wulkan Kamerun.

[madohora]

2002 – Odbył się specjalny szczyt NATO w Rzymie, w czasie którego powołano Radę NATO-Rosja.

[madohora]

2008:
Francuski seryjny morderca i pedofil Michel Fourniret został skazany na karę dożywotniego pozbawienia wolności.
Piraci somalijscy porwali niemiecki kontenerowiec MV Lehmann Timber.
Zgromadzenie Narodowe Nepalu zniosło monarchię i proklamowało federalną republikę demokratyczną.

[madohora]

2009:
Co najmniej 19 osób zginęło, a ponad 50 zostało rannych w samobójczym zamachu bombowym na meczet w Zahedanie (Iran).
W katastrofie autobusu w Jambole w Bułgarii zginęło 17 osób.

[madohora]

2010:
Francja została wybrana na organizatora Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej 2016.
W katastrofie kolejowej w indyjskim stanie Bengal Zachodni, spowodowanej rozkręceniem torów bądź podłożeniem bomby przez komunistycznych rebeliantów, zginęło 148 osób, a ponad 200 zostało rannych.
W zamachu na meczet w pakistańskim mieście Lahaur zginęło 86 osób.

[madohora]

2011 – Na Malcie 52,67% głosujących w referendum opowiedziało się za legalizacją rozwodów.

28.05 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1817 – Jerzy Henryk Lubomirski, polski polityk, kurator literacki, mecenas sztuki (zm. 1872)

[madohora]

1836 – Jan Aleksander Karłowicz, polski etnograf, językoznawca (zm. 1903)

[madohora]

1870 – Edward Krasiński, polski działacz społeczny, pamiętnikarz (zm. 1940)

[madohora]

1872 – Marian Smoluchowski, polski fizyk (zm. 1917)

[madohora]

1887 – Henryk Strasburger, polski prawnik, ekonomista, polityk, minister (zm. 1951)

[madohora]

1891 – Emil Chaberski, polski aktor, reżyser filmowy (zm. 1967)

[madohora]

1895 – Bronisław Pieracki, polski polityk, minister spraw wewnętrznych (zm. 1934)

[madohora]

1899 – Irena Krzywicka, polski pisarka, publicystka, tłumaczka (zm. 1994)

[madohora]

1904 – Wincenty Pstrowski, polski górnik, przodownik pracy (zm. 1948)

[madohora]

1907 – Władysław Midowicz, polski geograf i meteorolog, działacz turystyczny i krajoznawczy (zm. 1993)

[madohora]

1913 – Erwin Lawaty, polski duchowny adwentystyczny, wieloletni pastor Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego (zm. 2008)

[madohora]

1915 – Feliks Baranowski, polski polityk, minister oświaty (zm. 1992)

[madohora]

1916 – Anna Jaraczówna, polska aktorka (zm. 1979)

[madohora]

1917 Leonid Teliga, polski podróżnik, żeglarz, pisarz, tłumacz (zm. 1970)

[madohora]

1929:
Leszek Herdegen, polski aktor (zm. 1980)
Janusz Wolniewicz, polski pisarz, reportażysta (zm. 2006)

[madohora]

1934 Franciszek Wybrańczyk, polski muzyk, menadżer muzyczny (zm. 2006)

[madohora]

1936 – Jerzy Bartz, polski perkusista jazzowy

[madohora]

1938 – Andrzej Żabiński, polski polityk, działacz partyjny, socjolog (zm. 1988)

[madohora]

1939 – Wojciech Karolak, polski muzyk jazzowy

[madohora]

1997 – Premiera filmu Dzień wielkiej ryby.

29.05 Wydarzenia na świecie

[madohora]

363 – Wojny rzymsko-sasanidzkie: zwycięstwo Rzymian w bitwie pod Ktezyfonem.

[madohora]

757 – Paweł I został papieżem.

[madohora]

1108 – Rekonkwista: przegrana wojsk Kastylii i Leónu w bitwie z Almorawidami pod Uclés.

[madohora]

1138 – Antypapież Wiktor IV podporządkował się papieżowi Innocentemu II.

[madohora]

1167 – IV wojna włoska Fryderyka Barbarossy: zwycięstwo wojsk cesarskich nad Rzymianami w bitwie pod Tuskulum.

[madohora]

1957 – Na wyspie Malden na Pacyfiku Wielka Brytania przeprowadziła pierwszy test bomby wodorowej.

[madohora]

1205 – Andrzej II został koronowany na króla Węgier.

[madohora]

1328 – W katedrze w Reims odbyła się koronacja Filipa VI na króla Francji.

[madohora]

1415 – Sobór w Konstancji pozbawił urzędu antypapieża Jana XXIII.

[madohora]

1416 – Flota wenecka pokonała Turków w bitwie koło Dardaneli.

[madohora]

1418 – Burgundczycy opanowali Paryż i dokonali rzezi Armaniaków.

[madohora]

1453 – Konstantynopol został zdobyty przez Turków.

[madohora]

1500 – Płynący do Indii portugalski żeglarz, konkwistador i odkrywca Bartolomeu Dias utonął, gdy jego okręt uległ zniszczeniu podczas burzy w pobliżu odkrytego wcześniej przez siebie Przylądka Dobrej Nadziei.

[madohora]

1613 – W niemieckiej Turyngii potężna burza wywołała powódź, w wyniku której zginęło 2261 osób.

[madohora]

1652 – I wojna angielsko-holenderska: zwycięstwo floty angielskiej w bitwie pod Dover.

[madohora]

1660 – Karol II został królem Anglii.

[madohora]

1692 – Wojna palatynacka: zwycięstwo floty angielsko-holenderskiej nad francuską w bitwie pod Barfleur.

[madohora]

1724 – Benedykt XIII został papieżem.

[madohora]

1772 – Gustaw III został koronowany na króla Szwecji.

[madohora]

1780:
Amerykańska wojna o niepodległość: w czasie bitwy pod Waxhaw żołnierze brytyjscy z oddziału dowodzonego przez gen. Banastre'a Tarletona, mimo wywieszenia białej flagi, zamordowali 113, ranili 150 i schwytali 53 żołnierzy amerykańskich.
W Londynie wybuchły tygodniowe zamieszki, wywołane przez radykalnych protestantów pod wodzą lorda George'a Gordona, skierowane przeciwko ustępstwom na rzecz katolików.

[madohora]

1790 – Rhode Island jako ostatnia z trzynastu kolonii amerykańskich ratyfikowała konstytucję i została 13. stanem Unii.

[madohora]

1807 – Sułtan Turcji Selim III został odsunięty od władzy przez rebelię janczarską, która na tron wyniosła jego bratanka Mustafę IV.

[madohora]

1809 – V koalicja antyfrancuska: zwycięstwo Austriaków nad sprzymierzonymi z Francuzami wojskami bawarskimi w II bitwie pod Bergisel.

[madohora]

1814 – Hamburg został wyzwolony spod trwającej od 1806 roku okupacji francuskiej.

[madohora]

1825 – Karol X został koronowany w Reims na króla Francji.

[madohora]

1848 – Wisconsin jako 30. stan dołączył do Unii.

[madohora]

1895 – Wojska japońskie wylądowały na Tajwanie, scedowanym przez Chiny na rzecz Japonii po przegranej wojnie w latach 1894-1895.

[madohora]

1897 – Założono szwedzki klub piłkarski IFK Norrköping.

[madohora]

1900 – Francuzi założyli Fort-Lamy (obecnie stolica Czadu Ndżamena).

[madohora]

1901 – W Dreźnie odbyła się premiera opery Manru, jedynej w dorobku Ignacego Jana Paderewskiego.

[madohora]

1912 – Grecja przystąpiła do antytureckiej Ligi Bałkańskiej.

[madohora]

1913 – W Paryżu odbyła się prapremiera baletu Święto wiosny Igora Strawinskiego.

[madohora]

1914 – Statek pasażerski RMS Empress of Ireland zatonął na Atlantyku wraz z tysiącem pasażerów.

[madohora]

1918 – Przyjęto flagę Finlandii.

[madohora]

1919 – Obserwacja przesunięcia położenia gwiazd podczas zaćmienia Słońca potwierdziła teorię względności Alberta Einsteina.

[madohora]

1920 – Wojna polsko-bolszewicka: rozpoczęła się bitwa pod Wołodarką pod Kijowem.

[madohora]

1921 – 99,5% mieszkańców Salzburga opowiedziało się w plebiscycie za przyłączeniem do Niemiec, jednak miasto pozostało częścią I Republiki Austriackiej.

[madohora]

1924 – Założono klub piłkarski Rayo Vallecano Madryt.

[madohora]

1926 – Proklamowano II Republikę Portugalską.

[madohora]

1935 – Francuski transatlantyk SS Normandie wypłynął w swój dziewiczy rejs z Hawru do Nowego Jorku.

[madohora]

1940 – Dokonano oblotu amerykańskiego myśliwca Vought F4U Corsair.

[madohora]

1942 – Utworzono Kuratorium do spraw wychowania młodzieży w Czechach i na Morawach.

[madohora]

1943 – Wojna na Pacyfiku: prawie 3 tys. japońskich żołnierzy na wyspie Attu (Aleuty) rzuciło się z bagnetami na Amerykanów w samobójczym ataku. Do niewoli zostało wziętych tylko 28 z nich.

[madohora]

1947 – Samolot Douglas DC-4 należący do United Airlines rozbił się podczas startu do lotu z Nowego Jorku do Cleveland. Zginęły 42 osoby.

[madohora]

1948 – Rada Bezpieczeństwa ONZ powołała organizację UNTSO, mającą nadzorować zawieszenie broni w wojnie izraelsko-arabskiej.

[madohora]

1951 – 83 górników zginęło w wyniku wybuchu metanu w kopalni koło angielskiego miasta Easington.

[madohora]

1953 – Nowozelandczyk Edmund Hillary wraz z nepalskim szerpą Tenzingiem Norgayem jako pierwsi w historii zdobyli Mount Everest.

[madohora]

1954:
Papież Pius X został kanonizowany przez Piusa XII.
W holenderskim Oosterbeek rozpoczęło się pierwsze spotkanie Grupy Bilderberg.

[madohora]

1958 – W Göteborgu otwarto stadion Ullevi.

[madohora]

1966:
Otwarto Stadion Azteca w mieście Meksyk.
Radziecka sonda Łuna 10 rozbiła się o powierzchnię Księżyca.

[madohora]

1974 – Została wystrzelona Łuna 22, radziecki sztuczny satelita Księżyca.

[madohora]

1975 – Gustáv Husák został prezydentem Czechosłowacji.

[madohora]

1982 – Wojna o Falklandy-Malwiny: zwycięstwem Brytyjczyków zakończyła się dwudniowa bitwa o wzgórza Darwin i Goose Green.

[madohora]

1985 – Zamieszki między kibicami FC Liverpool i Juventusu Turyn na stadionie Heysel w Brukseli, w wyniku których śmierć poniosło 39 osób.

[madohora]

1988 – Prezydent USA Ronald Reagan rozpoczął swoją pierwszą wizytę w ZSRR.

[madohora]

1990:
Borys Jelcyn został Przewodniczącym Rady Najwyższej RFSRR.
W Paryżu podpisano porozumienie o utworzeniu Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju (EBOiR).

[madohora]

1991:
10 osób zginęło, a 44 zostały ranne w przeprowadzonym przez ETA zamachu bombowym na koszary hiszpańskiej gwardii cywilnej w mieście Vic.
Albania i Wielka Brytania przywróciły stosunki dyplomatyczne.
Erytrea proklamowała niepodległość (od Etiopii).

[madohora]

1992 – Premiera filmu Zakonnica w przebraniu.

[madohora]

1993 – W Solingen w Niemczech w wyniku podpalenia domu dla azylantów zginęło 5 Turczynek.

[madohora]

1996 – W Izraelu odbyły się wybory parlamentarne.

[madohora]

1999:
Bethuel Pakalitha Mosisili został premierem Lesotho.
Charlotte Nilsson ze Szwecji wygrała w Jerozolimie 44. Konkurs Piosenki Eurowizji.
Olusẹgun Ọbasanjọ został prezydentem Nigerii.
W RPA utworzono Park Narodowy Góry Stołowej.

[madohora]

2000 – Na Fidżi doszło do przewrotu wojskowego.

[madohora]

2001 – Na Ukrainie utworzono rząd Anatolija Kinacha.

[madohora]

2005 – Francuzi odrzucili w referendum Konstytucję dla Wspólnoty Europejskiej.

[madohora]

2007:
Umaru Yar'Adua został prezydentem Nigerii.
W Rosji przeprowadzono pierwszą próbę pocisku balistycznego dalekiego zasięgu RS-24.

[madohora]

2010:
Lena Meyer-Landrut z Niemiec wygrała w Oslo 55. Konkurs Piosenki Eurowizji.
Viktor Orbán został po raz drugi premierem Węgier.
W Czechach odbyły się wybory parlamentarne.

29.05 Urodzli się słynni Polacy

[madohora]

1843 Władysław Łoziński, polski pisarz, historyk (zm. 1913)

[madohora]

1865 – Piotr Drzewiecki, polski polityk, prezydent Warszawy (zm. 1943)

[madohora]

1878 – Antoni Ponikowski, polski polityk, premier (zm. 1949)

[madohora]

1883 – Mieczysław Wolfke, polski fizyk (zm. 1947)

[madohora]

1901 – Wacław Kleck, łódzki urzędnik, działacz związkowy, działacz turystyki górskiej Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego (PTT) w Łodzi, uczestnik Wojny Obronnej 1939 (zm. 1939)

[madohora]

1907 – Maria Danilewicz-Zielińska, polska pisarka (zm. 2003)

[madohora]

1916 – Wacław Felczak, polski historyk (zm. 1993)

[madohora]

1924 – Leszek Elektorowicz, polski poeta, prozaik, eseista, tłumacz

[madohora]

1937 Julian Radziewicz, polski pedagog (zm. 2007)

[madohora]

1947 – Barbara Marianowska, polska ekonomistka, polityk (zm. 2012)

[madohora]

1949 – Maciej Łętowski, polski dziennikarz

[madohora]

1952 – Barbara Winiarska, polska aktorka (zm. 2002)

[madohora]

1953 – Agnieszka Mandat, polska aktorka

[madohora]

1962 – Marek Koniarek, polski piłkarz, trener piłkarski

[madohora]

1968 – Waldemar Wilkołek, polski aktor kabaretowy, artysta kabaretu Ani Mru-Mru

[madohora]

1966 – Igor Chalupec, polski biznesmen

[madohora]

1967 Shazza, polska piosenkarka

[madohora]

1971 – Marcin Pałasz, polski pisarz

[madohora]

1565 – (lub 28 maja) Mikołaj Krzysztof Radziwiłł, marszałek wielki litewski, kanclerz wielki litewski, wojewoda wileński (ur. 1515)

[madohora]

1974 Magdalena Kuźniewska, polska aktorka

[madohora]

1845 – Michał Piwnicki, polski duchowny katolicki, biskup łucko-żytomierski (ur. 1771)

29.05 Zmarli Polacy

[madohora]

1460 – Bolko V Husyta, książę opolski (ur. ok. 1400)

[madohora]

1861 – Joachim Lelewel, polski historyk, działacz polityczny (ur. 1786)

[madohora]

1947 – Józef Markowski, polski anatom (ur. 1874)

[madohora]

1862 – Franciszek Mirecki, polski kompozytor (ur. 1791)

[madohora]

1939 – Urszula Ledóchowska, święta, polska urszulanka (ur. 1865)

[madohora]

1957 – Emil Krukowicz-Przedrzymirski, polski dowódca wojskowy, generał dywizji, dowódca Armii "Modlin" (ur. 1886)

[madohora]

1945 – Henryk Bednarski, polski taternik, ratownik TOPR, narciarz i instruktor narciarski (ur. 1882)

[madohora]

1967 – Adam Chętnik, polski etnograf, historyk, pisarz (ur. 1885)

[madohora]

2007 Kazimierz Kowalski, polski paleozoolog, prezes Polskiej Akademii Umiejętności (ur. 1925)

[madohora]

1981 – Janusz Minkiewicz, polski satyryk, tłumacz (ur. 1914)

[madohora]

2008 Zbigniew Przyrowski, polski dziennikarz, publicysta (ur. 1921)

[madohora]

2005 – Kazimierz Urbanik, polski matematyk, rektor Uniwersytetu Wrocławskiego (ur. 1930)

[madohora]

2009 Józef Mularczyk, polski malarz (ur. 1916)

[madohora]

2011 Krystyna Skuszanka, polska reżyser teatralna, dyrektor teatrów (ur. 1924)

[madohora]

***

[madohora]

[madohora]

[madohora]

2

[madohora]