Wydarzenia z kraju i ze świata 20.08>>

[madohora]

1995 – Negasso Gidada został prezydentem Etiopii.

[madohora]

1996 – Wileński Uniwersytet Techniczny otrzymał imię wielkiego księcia Giedymina.

[madohora]

1998 – W angielskim Reading otwarto Madejski Stadium.

[madohora]

2003 – W wyniku eksplozji rakiety na brazylijskim kosmodromie Alcântara zginęło 21 osób.

[madohora]

2004 – Z Munch-museet w Oslo skradziono obrazy Edwarda Muncha: Krzyk i Madonna.

[madohora]

2006 – W katastrofie rosyjskiego samolotu Tu-154 pod Donieckiem zginęło 170 osób.

[madohora]

2007 – 14 amerykańskich żołnierzy zginęło w katastrofie śmigłowca UH-60 Black Hawk w północnym Iraku.

[madohora]

2008 – Wojna rosyjsko-gruzińska: zakończyła się rosyjska okupacja Gori.

[madohora]

2009:
We włoskiej grze liczbowej SuperEnalotto padła rekordowa wygrana (147,807,299.08 euro).
W finale konkursu rzutu młotem na berlińskich Mistrzostwach Świata w Lekkoatletyce Anita Włodarczyk zdobyła złoty medal i ustanowiła rekord świata, uzyskując odległość 77,96 m.

22.08 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1875 – Maria Dowmuntowa, polska aktorka (zm. 1951)

[madohora]

1877 – Stefan Ossowiecki, polski inżynier zajmujący się zjawiskami paranormalnymi, jasnowidz (zm. 1944)

[madohora]

1898 – Henryk Łowmiański, polski historyk, mediewista (zm. 1984)

[madohora]

1899 – Irena Tuwim, polska poetka, tłumaczka (zm. 1987)

[madohora]

1907 – Zofia Batycka, polska aktorka (zm. 1989)

[madohora]

1909 Eugeniusz Kaszyński, polski major, dowódca Zgrupowań Świętokrzyskich Armii Krajowej (zm. 1976)

[madohora]

1912 – Eugeniusz Lotar, polski aktor (zm. 1980)

[madohora]

1913: Winand Osiński, polski lekkoatleta, maratończyk (zm. 2006)

[madohora]

1914 – Bronisław Zieliński, polski tłumacz (zm. 1985)

[madohora]

1915 – Edward Szczepanik, polski ekonomista, polityk, premier Polski na uchodźstwie (zm. 2005)

[madohora]

1918 – Mieczysław Vogt, polski operator filmowy (zm. 1980)

[madohora]

1920 Ludwik Kasendra, polski aktor (zm. 1991)

[madohora]

1924 Andrzej Markowski, polski kompozytor, dyrygent (zm. 1986)

Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

1927 – Emil Wojtaszek, polski dyplomata, polityk, minister administracji, gospodarki terenowej i ochrony środowiska, minister spraw zagranicznych

[madohora]

1929 – Zenon Borkowski, polski pisarz

[madohora]

1935:
Jerzy Wojciech Borejsza, polski historyk, publicysta, profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika
Longin Pastusiak, polski historyk, polityk, poseł na Sejm RP, senator, marszałek Senatu

[madohora]

1939 – Maria Pabiś-Korzeniowska, polska aktorka (zm. 2002)

[madohora]

1941 – Andrzej Zakrzewski, polski historyk, dziennikarz, polityk, minister kultury i dziedzictwa narodowego (zm. 2000)

[madohora]

1946 – Stanisław Syrewicz, polski kompozytor, twórca muzyki filmowej

[madohora]

1947 Jerzy Jarzębski, polski krytyk literacki, historyk literatury, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego

[madohora]

1948 – Zbigniew Krzywicki, polski dziennikarz, polityk samorządowy

[madohora]

1949:
Andrzej Precigs, polski aktor
Kazimierz Wóycicki, polski dziennikarz, publicysta

[madohora]

1950:
Andrzej Swat, polski reżyser filmowy
Stanisław Wenglorz, polski wokalista zespołów: Skaldowie i Budka Suflera

[madohora]

1951 Wacław Kostrzewa, polski poeta

[madohora]

1953 – Konstanty Gebert, polski dziennikarz, publicysta, tłumacz

[madohora]

1959:
Jacek Dąbała, polski pisarz, profesor KUL
Janusz Kubot, polski piłkarz, trener piłkarski
Bogumił Zych, polski harcmistrz, instruktor harcerski, polityk, poseł na Sejm RP

[madohora]

1961 Cezary Żak, polski aktor

[madohora]

1962 Krzysztof Wróblewski, polski malarz

[madohora]

1965 Krzysztof Najman, polski muzyk, gitarzysta basowy, kompozytor

[madohora]

1967 Marian Prokop, polski operator filmowy

[madohora]

1970: Magdalena Feistel, polska tenisistka

[madohora]

1977 Marcin Pasionek, polski piłkarz

[madohora]

1981 Karolina Nolbrzak, polska aktorka

[madohora]

1982: Rafał Kurmański, polski żużlowiec (zm. 2004)

[madohora]

1983 Michał Ruciak, polski siatkarz

[madohora]

1985 – Bartosz Gawryszewski, polski siatkarz

22.08 Zmarli Polacy

[madohora]

1071 – Lambert II Suła, polski duchowny katolicki, biskup krakowski (ur. ?)

[madohora]

1584 – Jan Kochanowski, polski poeta (ur. 1530)

[madohora]

1855 – Wojciech Lipski,polski polityk, patriota (ur. 1805)

[madohora]

1871 – Szczepan Józef Gółkowski, polski wydawca, redaktor czasopism (ur. 1787)

[madohora]

1920 – Józef Marjański, polski żołnierz POW (ur. 1892)

[madohora]

1944 – Polegli w powstaniu warszawskim:
Jerzy Chełstowski, polski żołnierz AK (ur. 1925)
Stanisław Kacprzak, polski żołnierz AK (ur. 1922)
Stanisław Kozicki, polski harcmistrz, żołnierz AK, podporucznik (ur. 1918)
Bolesław Matulewicz, polski żołnierz AK (ur. 1923)
Kazimierz Milewski, polski żołnierz AK (ur. 1921)
Stanisław Patek, polski prawnik, adwokat, dyplomata, minister (ur. 1866)
Jan Reutt, polski żołnierz AK, podporucznik (ur. 1921)
Stanisław Sadkowski, polski żołnierz AK (ur. 1925)
Jerzy Wypych, polski żołnierz AK, podporucznik (ur. 1925)
1944:
Lucjan Szenwald, polski poeta (ur. 1909)
Roman Śliwa, polski działacz komuinistyczny (ur. 1904)

[madohora]

1946 – Eugeniusz Koszutski, polski tancerz, aktor (ur. 1881)

[madohora]

1951 – Czesław Rydzewski, polski duchowny katolicki, biskup łomżyński (ur. 1893)

[madohora]

1955 – Zygmunt Kawecki, polski dramaturg (ur. 1876)

[madohora]

1964 – Helena Makowska, polska aktorka (ur. 1893)

[madohora]

1969 – Tadeusz Kalinowski, polski aktor (ur. 1915)

[madohora]

1970 Jerzy Rychter, polski aktor, reżyser teatralny (ur. 1903)

[madohora]

1974:
Jacob Bronowski, angielski matematyk, pisarz pochodzenia polskiego (ur. 1908)
Eugeniusz Kwiatkowski, polski ekonomista, polityk, minister przemysłu i handlu, wicepremier, minister skarbu (ur. 1888)

[madohora]

1982 – Jan Henryk Rosen, polski malarz (ur. 1891)

[madohora]

1984 – Cwi Szner, polski dziennikarz żydowskiego pochodzenia, działał w Izraelu, tam zmarł (ur. 1912)

[madohora]

1988 – Dionizy Maliszewski, polski poeta (ur. 1931)

[madohora]

1992 – Jan Drzeżdżon, polski pisarz (ur. 1937)

[madohora]

1995 – Zdzisława Malska, polska aktorka (ur. 1924)

[madohora]

2005: Ginter Gawlik, polski piłkarz (ur. 1930)

[madohora]

2007: Jacek Chmielnik, polski aktor (ur. 1953)

[madohora]

2009 Krzysztof Piszczek, polski piłkarz (ur. 1978)

[madohora]

2011
Ruta Sakowska, polska historyk (ur. 1922)
Andrzej Urbanowicz, polski malarz, grafik (ur. 1938)

23.08 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

23 sierpnia jest 235. (w latach przestępnych 236.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 130 dni.
imieniny obchodzą: Apolinary, Archelaus, Brygida, Cyriak, Feliksa, Filipa, Flawia, Flawian, Ireneusz, Jakub, Kalinik, Klaudiusz, Leoncja, Lubomira, Maksym, Piotra, Róża, Sulirad, Sydonia, Teonilla, Walerian, Wiktor, Zacheusz i Żelisław.
daw. starożytny Rzym – Vulcanalia (ku czci boga Wulkana)
międzynarodowe: Europejski Dzień Pamięci Ofiar Stalinizmu i Nazizmu (ustanowione przez Parlament Europejski w 70.rocznicę Paktu Ribbentrop-Mołotow; od 2009)[2]
Międzynarodowy Dzień Pamięci o Handlu Niewolnikami i jego Zniesieniu (proklamowane przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2008)

Rumunia – Dzień Wyzwolenia
Ukraina – Dzień Flagi
Kościół Katolicki Mariawitów w RP: Święto Krwi Przenajdroższej Pana Jezusa i Ofiary Mateczki
wspomnienie śmierci św. Marii Franciszki Kozłowskiej
Kościoły protestanckie – Noc św. Bartłomieja (noc z 23 na 24 sierpnia)
wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą: św. Kallinik I (biskup patr. Konstantynopola)
św. Róża z Limy (dziewica)
bł. Władysław Findysz (męczennik)

23.08 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1669 – Ełk otrzymał potwierdzenie praw miejskich i szereg przywilejów.

[madohora]

1794 – Insurekcja kościuszkowska: powołano Sąd Kryminalny Wojskowy.

[madohora]

1879 – Uruchomiono komunikację tramwajową w Szczecinie.

[madohora]

1906 – Powstał niemiecki klub piłkarski 06 Zalenze, jeden z pierwszych na terenie dzisiejszej Polski.

[madohora]

1914 – I wojna światowa: rozpoczęła się bitwa pod Kraśnikiem.

[madohora]

1919 – Wybuchło powstanie sejneńskie, zorganizowane przez Polską Organizację Wojskową przeciwko administracji litewskiej.

[madohora]

1923 – Z archikatedry gnieźnieńskiej skradziono relikwiarz z głową św. Wojciecha.

[madohora]

1930 – Upadł pierwszy rząd Walerego Sławka.

[madohora]

1944:
250 polskich oficerów więzionych przez NKWD na Majdanku zostało wywiezionych do łagrów w ZSRR.
23. dzień powstania warszawskiego: sukcesy powstańców w Śródmieściu; zdobyto Stację Telefonów przy ul. Piusa XI, kościół św. Krzyża, gmach Komendy Głównej Policji, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych. Jednocześnie odbito zakładników z rąk niemieckich.

[madohora]

1980:
Po 12 latach budowy otwarto Stadion Miejski w Poznaniu. W meczu inauguracyjnym Lech Poznań zremisował z Motorem Lublin 1:1.
Sierpień 1980: na Wybrzeżu wybuchł strajk generalny.

[madohora]

2002 – Premiera filmu E=mc².

[madohora]

2007:
Na Dworcu Centralnym w Warszawie odbyła się oficjalna prezentacja pociągu elektrycznego ED74.
Na północny wschód od Krakowa przeszła trąba powietrzna, pozostawiając kilkukilometrowy pas zniszczeń.

23.08 Wydarzenia ze świata

[madohora]

153 p.n.e. – Powstanie Luzytan: w bitwie pod Numancją powstańcy rozbili rzymski legion pod wodzą konsula Quintusa Fulviusza Nobilatora.

[madohora]

476 – Odoaker, dowódca germańskich najemników w służbie Rzymu, obalił cesarza Romulusa Augustulusa i został obwołany przez wojsko królem; koniec cesarstwa zachodniorzymskiego.

[madohora]

1268 – Książę Szwabii Konradyn poniósł klęskę i dostał się do niewoli w wyniku bitwy pod Tagliacozzo z wojskami króla Sycylii i Neapolu Karola I.

[madohora]

1305 – W Londynie został stracony William Wallace, szkocki bohater narodowy, przywódca powstania antyangielskiego.

[madohora]

1328 – Zwycięstwo wojsk francuskich nad powstańcami flandryjskimi w bitwie pod Cassel.

[madohora]

1388 – Wojna miast w Niemczech: zwycięstwo księcia Eberharda II Wirtemberskiego nad Związkiem Miast Szwabskich w bitwie pod Döffingen.

[madohora]

1514 – Sułtan turecki Selim I Groźny zwyciężył szacha Ismaila I w bitwie na równinie Czałdyran (Çaldiran).

[madohora]

1572 – Paryż: pogrom hugenotów, tzw. noc św. Bartłomieja (z 23 na 24 sierpnia).

[madohora]

1614 – Założono uniwersytet w holenderskim Groningen.

[madohora]

1595 – III wojna austriacko-turecka: zwycięstwo wojsk węgiersko-wołoskich w bitwie w wąwozie Calugareni.

[madohora]

1645 – Dania i Szwecja zawarły pokój w Brömsebro.

[madohora]

1702 – Hiszpańska wojna sukcesyjna: flota angielsko-holenderska rozpoczęła oblężenie Kadyksu.

[madohora]

1727 – Rosja i Chiny zawarły Traktat kiachtański, regulujący wspólną granicę.

[madohora]

1793 – Komitet Ocalenia Publicznego we Francji wprowadził obowiązkową służbę wojskową.

[madohora]

1799 – Napoleon Bonaparte wypłynął z Egiptu do Francji, pozostawiając dowództwo generałowi Kléberowi.

[madohora]

1813 – Wojny napoleońskie: zwycięstwo wojsk szwedzko-niemieckich w bitwie pod Grossbeeren.

[madohora]

1833 – W koloniach brytyjskich zniesiono niewolnictwo.

[madohora]

1839 – Wielka Brytania zajęła Hongkong.

[madohora]

1850 – Zakończono prace nad pociągnięciem na dnie kanału La Manche kabla telegraficznego.

[madohora]

1866 – Zawarto pokój w Pradze kończący wojnę prusko-austriacką.

[madohora]

1870 – Wojna francusko-pruska: pruska artyleria ostrzelała Strasburg.

[madohora]

1882 – W Rydze uruchomiono pierwszą linię tramwaju konnego.

[madohora]

1884 – Wojna chińsko-francuska: zwycięstwo floty francuskiej w bitwie pod Fuzhou.

[madohora]

1903 – VI Kongres Syjonistyczny w szwajcarskiej Bazylei ogłosił po raz pierwszy, że jego celem podstawowym jest chęć założenia państwa żydowskiego na terenie Palestyny.

[madohora]

1913 – W kopenhaskim porcie odsłonięto posąg Małej Syrenki.

[madohora]

1914:
I wojna światowa: Japonia wypowiedziała wojnę Niemcom.
Zwycięstwo wojsk brytyjskich nad niemieckimi w bitwie pod Mons.

[madohora]

1921:
Fajsal I został królem Iraku.
W pobliżu miasta Hull w Anglii doszło do eksplozji sterowca R-38, zginęło 41 osób.

[madohora]

1924 – Wielka opozycja Marsa.

[madohora]

1927:
Powstał Meksykański Związek Piłki Nożnej (FMF).
W amerykańskim stanie Massachusetts, mimo protestów na całym świecie, stracono na krześle elektrycznym włoskich anarchistów Ferdinanda Sacco i Bartolomea Vanzettiego, skazanych za morderstwo i kradzież.

[madohora]

1929 – Arabowie dokonali w Hebronie masakry 67 Żydów.

[madohora]

1939 – Ministrowie spraw zagranicznych Wiaczesław Mołotow i Joachim von Ribbentrop podpisali w Moskwie radziecko-niemiecki pakt o nieagresji wraz z tajnym protokołem dodatkowym, dzielącym Europę Wschodnią na strefy interesów.

[madohora]

1941 – Hitlerowcy utworzyli getto w Rydze.

[madohora]

1942 – Front wschodni: rozpoczęła się bitwa stalingradzka.

[madohora]

1943 – Zwycięstwem Armii Czerwonej zakończyła się bitwa na Łuku Kurskim.

[madohora]

1944:
Król Rumunii Michał I wydał rozkaz aresztowania pronazistowskiego premiera Iona Antonescu i zadeklarował rozejm z ZSRR.
W miejscowości Freckleton w północno-zachodniej Anglii spadł na zabudowania i eksplodował amerykański bombowiec B-24 Liberator. Zginęło 61 osób, w tym 38 dzieci.
Wojska alianckie zdobyły Marsylię.

[madohora]

1948 – W Amsterdamie założono Światową Radę Kościołów.

[madohora]

1954 – Dokonano oblotu amerykańskiego wojskowego samolotu transportowego Lockheed C-130 Hercules.

[madohora]

1958 – Armia chińska niespodziewanie ostrzelała należące do Tajwanu wyspy Kinmen i Mazu Liedao; początek drugiego kryzysu w Cieśninie Tajwańskiej.

[madohora]

1961 – Wystrzelono amerykańską sondę księżycową Ranger 1.

[madohora]

1963 – Ukazał się singiel She Loves You grupy The Beatles.

[madohora]

1966 – Sonda Lunar Orbiter 1 wykonała pierwsze zdjęcie Ziemi z orbity Księżyca.

[madohora]

1973 – W Sztokholmie doszło do napadu na placówkę Kreditbanken i następnie 6-dniowego uwięzienia zakładników. Na podstawie swych obserwacji, współpracujący wtedy z policją kryminolog i psycholog Nils Bejerot utworzył termin syndrom sztokholmski, oznaczający psychiczne uzależnienie zakładników od porywaczy.

[madohora]

1974 – John Lennon rzekomo zaobserwował UFO nad Nowym Jorkiem. Wzmianka o tym zdarzeniu znalazła się w jego piosence Nobody Told Me.

[madohora]

1975 – Komunistyczne siły Pathet Lao zdobyły stolicę Laosu Wientian.

[madohora]

1982 – Bashir Gemayel został wybrany przez parlament na prezydenta Libanu.

[madohora]

1984 – W Izraelu odbyły się wybory parlamentarne.

[madohora]

1989 – W proteście przeciwko sytuacji politycznej w ZSRR, około 2 milionów osób mieszkańców krajów nadbałtyckich utworzyło żywy łańcuch o długości ponad 600 km.

[madohora]

1990:
Armenia ogłosiła niepodległość (od ZSRR).
Wschodnioniemiecka Izba Ludowa wyraziła zgodę na zjednoczenie Niemiec.

[madohora]

1994 – W garażu jachtowym na szkockiej wyspie Jura, Bill Drummond i Jimmy Cauty z grupy muzycznej KLF spalili banknoty w kwocie miliona funtów szterlingów, rejestrując zdarzenie na godzinnym filmie.

[madohora]

1998 – Prezydent Borys Jelcyn zdymisjonował rząd Siergieja Kirijenki, obarczając go winą za wybuch kryzysu finansowego w Rosji. P.o. premiera został Wiktor Czernomyrdin.

[madohora]

2000 – 143 osoby zginęły w katastrofie Airbusa A320 linii Gulf Air u wybrzeży Bahrajnu.

[madohora]

2003 – Utworzono Park Narodowy Ukkusiksalik w północnej Kanadzie.

[madohora]

2004 – W gwiazdozbiorze Lutni została odkryta planeta pozasłoneczna TrES-1, druga po Ozyrysie obserwowana bezpośrednio.

[madohora]

2005 – Na Bahamach uformował się huragan Katrina.

[madohora]

2006 – Austriaczka Natascha Kampusch uciekła po 8 latach z niewoli u porywacza Wolfganga Prikopila.

[madohora]

2010 – Meksykanka Jimena Navarrete zdobyła w Las Vegas tytuł Miss Universe 2010.

23.08 Urodzli się słynni Polacy

[madohora]

1623 – Stanisław Lubieniecki, polski astronom (zm. 1675)

[madohora]

1838 – Róża Kolumba Białecka, Sługa Boża, zakonnica, założycielka zakonu dominikanek w Polsce (zm. 1887)

[madohora]

1843 – Viktor Lorenc, inżynier, pierwszy czeski taternik, autor pierwszych wejść w Tatrach (zm. 1915)

[madohora]

1859 – Wacław Szymanowski, polski rzeźbiarz (zm. 1930)

[madohora]

1885 – Stefan Belina-Skupiewski, polski śpiewak operowy (tenor) (zm. 1962)

[madohora]

1887 – Władysław Bończa-Uzdowski, polski dowódca wojskowy, sportowiec (zm. 1957)

[madohora]

1900 – Stanisław Belski, polski aktor (zm. 1960)

[madohora]

1905 Czesław Klimuszko, polski ksiądz, franciszkanin, jasnowidz, zielarz (zm. 1980)

[madohora]

1906 – Henryk Kurowski, polski aktor (zm. 1972)

[madohora]

1908 Jakub Gąsienica Wawrytko (młodszy), polski ratownik górski, przewodnik tatrzański (zm. 1987)

[madohora]

1918:
Zdzisław Peszkowski, polski duchowny katolicki, kapelan Rodzin Katyńskich (zm. 2007)
Maria Turlejska, polska socjolog, historyk, publicystka (zm. 2004)

[madohora]

1921
Jan Batory, polski reżyser filmowy (zm. 1981)
Włodzimierz Brus, polski ekonomista, wykładowca Uniwersytetu w Oksfordzie (zm. 2007)

[madohora]

1922 – Zofia Mrozowska, polska aktorka (zm. 1983)

[madohora]

1923 Zofia Posmysz, polska pisarka, scenarzystka filmowa

[madohora]

1925:
Andrzej Balcerzak, polski aktor
Włodzimierz Kotoński, polski kompozytor, pedagog
Jerzy Otello, polski duchowny luterański, mazurski regionalista (zm. 1996)

[madohora]

1926: Bogdan Chamczyk, polski operator filmowy (zm. 1998)

[madohora]

1927 Tadeusz Suchocki, polski kompozytor, pianista, dyrygent

[madohora]

1929 – Zdzisław Żandarowski, polski polityk, członek Rady Państwa (zm. 1994)

[madohora]

1939:
Edward Linde-Lubaszenko, polski aktor
Witold Michałowski, polski pisarz, podróżnik, wykładowca geopolityki rurociągowej

[madohora]

1941 – Michał Jagiełło, polski pisarz, taternik, alpinista, przewodnik tatrzański, ratownik TOPR

[madohora]

1947 Jerzy Satanowski, polski kompozytor

[madohora]

1950
Izabela Jaruga-Nowacka, polska polityk (zm. 2010)
Marian Krzaklewski, polski działacz związkowy, polityk

[madohora]

1951: Waldemar Dąbrowski, polski polityk, minister kultury

[madohora]

1953: Adam Mazurek, polski kontradmirał

[madohora]

1954 – Antoni Mężydło, polski polityk, poseł na Sejm RP

[madohora]

1963 – Mirosław Gil, polski gitarzysta, kompozytor

[madohora]

1971 Piotr Stelmach, polski dziennikarz muzyczny i prezenter radiowy

[madohora]

1978 Radek Chwieralski, polski gitarzysta

[madohora]

1980:
Norman Leto, polski artysta
Michał Robacki, polski żużlowiec

[madohora]

1986 – Tomasz Malasiński, polski hokeista

23.08 Zmarli Polacy

[madohora]

1817 – Jan Bogumił Plersch, polski malarz, dekorator wnętrz, malarz nadworny Stanisława Augusta Poniatowskiego (ur. 1732)

[madohora]

1893 – Michał Elwiro Andriolli, polski rysownik, ilustrator, malarz (ur. 1836)

[madohora]

1902: Henryk Siemiradzki, polski malarz (ur. 1843)

[madohora]

1916 – Łukasz Alfred Fuchs, polski nauczyciel (ur. 1840)

[madohora]

1921 – Feliksa Kozłowska, polska zakonnica, założycielka mariawityzmu (ur. 1862)

[madohora]

1939:
Stefan Barciński, polski przemysłowiec, właściciel fabryki w Łodzi. (ur. 1878)
Franciszek Marian Kulisz, właściciel drukarni w Łodzi, wydawca (ur. 1866)

[madohora]

1944 Gustaw Wassercug, łodzianin pochodzenia żydowskiego, dziennikarz, prawnik (ur. 1893)

[madohora]

1944 – Polegli w powstaniu warszawskim:
Andrzej Błędowski, polski żołnierz AK, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1927)
Seweryn Dziubałtowski, polski botanik, fitosocjolog (ur. 1883)
Halina Jankowska, polska lekarka, uczestniczka powstania warszawskiego (ur. 1890)
Andrzej Makólski, polski podharcmistrz, żołnierz AK, podporucznik, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1924)
Bolesław Wasylewski, polski dziennikarz, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1907)
Edward Zürn, polski instruktor harcerski, żołnierz AK, porucznik, szef Głównej Kwatery Szarych Szeregów, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1917)

[madohora]

1971 – Władysław Kiernik, polski polityk, działacz ruchu ludowego (ur. 1879)

[madohora]

1977 Euzebiusz Luberadzki, polski aktor (ur. 1911)

[madohora]

1978 – Andrzej Jerzy Piotrowski, polski reżyser filmowy (ur. 1934)

[madohora]

1980 – Horacy Safrin, polski pisarz (ur. 1899)

[madohora]

1983 – Jadwiga Baronówna, polska aktorka (ur. 1916)

[madohora]

1989 – Jan Michalski, polski duchowny katolicki, biskup gnieźnieński (ur. 1914)

[madohora]

1990 – Witold Tyloch, polski religioznawca, badacz judaizmu, biblista (ur. 1927)

[madohora]

2004 – Mieczysław Paszkiewicz, polski pisarz, poeta (ur. 1925)

24.08 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

24 sierpnia jest 236. (w latach przestępnych 237.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 129 dni.
imieniny obchodzą: Anita, Audoen, Bartłomiej, Bartosz, Cieszymir, Emilia, Eutyches, Eutychiusz, Jerzy, Joanna, Halina, Malina, Michalina, Natanael, Patrycjusz, Patrycy i Patryk.
Liberia – Święto Flagi
Ukraina – Święto Niepodległości
wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą: św. Bartłomiej, Apostoł (zob. Noc św. Bartłomieja obchodzona z 23 na 24 sierpnia)
św. Emilia de Vialar (zm. 1856, założycielka Zgromadzenia pod wezwaniem św. Józefa od Zjawienia się Archanioła Gabriela)
Błogosławiona Poznańska Piątka: Czesław Jóźwiak, Edward Kaźmierski, Franciszek Kęsy, Edward Klinik i Jarogniew Wojciechowski
Święci: Ptolomeusz i Roman z Nepi (męczennicy)

24.08 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1109 – Rozpoczęła się obrona Głogowa w czasie najazdu Henryka V na Polskę.

[madohora]

1598 – Bardo zostało zalane wskutek osuwiska skalnego na Przełomie Nysy Kłodzkiej.

[madohora]

1654 – Wojska rosyjskie pokonała armię hetmana Janusza Radziwiłła pod Szepielewiczami.

[madohora]

1675 – Jan III Sobieski pokonał Tatarów w bitwie pod Lwowem.

[madohora]

1863 – Powstanie styczniowe: klęska powstańców w bitwie pod Fajsławicami.

[madohora]

1915:
I wojna światowa: zwycięstwo wojsk austriackich nad rosyjskimi w bitwie pod Raśną .
Niemcy utworzyli w Warszawie Generalne Gubernatorstwo.

[madohora]

1919 – Zakończyło się I powstanie śląskie.

[madohora]

1939 – Ogłoszono powszechną mobilizację.

[madohora]

1944:
24. dzień powstania warszawskiego: walki o Stare Miasto.
Na podstawie dekretu PKWN wyprowadzono do obiegu wydrukowane w Moskwie banknoty z nazwą nieistniejącego jeszcze Narodowego Banku Polskiego.

[madohora]

1945 – Utworzono Uniwersytet Wrocławski, Politechnikę Wrocławską i Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.

[madohora]

1953 – Rząd PRL zrzekł się odszkodowań wojennych od NRD.

[madohora]

1980 – Edward Babiuch został zdymisjonowany z funkcji premiera; p.o. premiera został Józef Pińkowski.

[madohora]

1987 – Premiera filmu Pociąg do Hollywood.

[madohora]

1989 – Tadeusz Mazowiecki otrzymał misję tworzenia rządu.

[madohora]

2001 – Premiera filmu Poranek kojota.

[madohora]

2006 – 8 osób zginęło, a 1 została ranna w zderzeniu cysterny z mlekiem z litewskim busem w miejscowości Szczebra koło Augustowa.

[madohora]

2007 – Sejm uchwalił ustawę dotyczącą Systemu Informacyjnego Schengen i Systemu Informacji Wizowej.

24.08 Wydarzenia ze świata

[madohora]

79 – Wybuch Wezuwiusza zniszczył Pompeje i Herkulanum.

[madohora]

410 – Zdobycie Rzymu przez Gotów.

[madohora]

1125 – Lotar III został wybrany na króla Niemiec.

[madohora]

1200 – Król Anglii Jan Bez Ziemi poślubił w Bordeaux Izabelę d'Angoulême.

[madohora]

1203 – Przemysł Ottokar I został koronowany na króla Czech.

[madohora]

1215 – Papież Innocenty III stwierdził nieważność Wielkiej Karty Swobód wydanej przez Jana Bez Ziemi.

[madohora]

1217 – Flota francuska poniosła klęskę w starciu z Anglikami w bitwie morskiej pod Sandwich.

[madohora]

1218 – V wyprawa krzyżowa: krzyżowcy zdobyli Damiettę.

[madohora]

1266 – Mamelucy pokonali Ormian w bitwie pod Sarwantikar.

[madohora]

1335 – Pełnomocnicy króla Kazimierza Wielkiego zawarli układ w Trenczynie z królem Czech Janem Luksemburskim i jego synem Karolem, w obecności króla Węgier Karola Roberta.

[madohora]

1349 – Pogrom Żydów w Kolonii oskarżanych o spowodowanie zarazy.

[madohora]

1456 – Zakończono pierwszy druk Biblii Gutenberga.

[madohora]

1511 – Portugalia przejęła kontrolę nad miastem i cieśniną Malakka.

[madohora]

1542 – Zwycięstwo Szkotów nad Anglikami w bitwie pod Haddon Rig.

[madohora]

1572 – Pogrom hugenotów w Paryżu, potocznie zwany nocą św. Bartłomieja.

[madohora]

1632 – Wojna trzydziestoletnia: nierozstrzygnięta bitwa pod Norymbergą.

[madohora]

1689 – Wojska francuskie spaliły Baden-Baden.

[madohora]

1690 – Brytyjską Kompanię Wschodnioindyjską założyła Kalkutę.

[madohora]

1704 – Wojna o sukcesję hiszpańską: nierozstrzygnięta bitwa morska pod Malagą.

[madohora]

1814 – Wojna brytyjsko-amerykańska: wojska brytyjskie odniosły zwycięstwo w bitwie pod Bladensburgiem, co pozwoliło im na zdobycie Waszyngtonu i spalenie Białego Domu, Kapitolu i innych budynków rządowych w mieście.

[madohora]

1815 – Uchwalono pierwszą konstytucję Holandii.

[madohora]

1821 – Podpisano układ z Cordoby, w którym Hiszpania przyznała niepodległość Meksykowi.

[madohora]

1831 – Karol Darwin został zaproszony do podróży na HMS Beagle.

[madohora]

1862 – Giuseppe Garibaldi rozpoczął marsz na Rzym.

[madohora]

1878 – Uruchomiono pierwszą linię tramwajową w Wellington, stolicy Nowej Zelandii.

[madohora]

1904 – Wojna rosyjsko-japońska: rozpoczęła się bitwa pod Liaoyang.

[madohora]

1892 – Otwarto stadion piłkarski Goodison Park w Liverpoolju, na którym mecze rozgrywa Everton F.C.

[madohora]

1912 – Utworzono Terytorium Alaski.

[madohora]

1931:
Parafowano układ o nieagresji między Francją a ZSRR.
W Wielkiej Brytanii powstał trzeci rząd Ramsaya MacDonalda.

[madohora]

1936 – W Niemczech wprowadzono powszechną, dwuletnią służbę wojskową i zakaz wykonywania zawodów prawniczych przez kobiety.

[madohora]

1942 – Wojna na Pacyfiku: rozpoczęła się bitwa koło wschodnich Wysp Salomona.

[madohora]

1943 – Front wschodni: rozpoczęła się bitwa o Dniepr.

[madohora]

1949 – Wszedł w życie Pakt Północnoatlantycki (NATO).

[madohora]

1951 – W katastrofie samolotu DC-6 w Kalifornii zginęło 50 osób.

[madohora]

1954:
Prezydent Dwight Eisenhower podpisał ustawę delegalizującą Komunistyczną Partię Stanów Zjednoczonych.
Prezydent Brazylii Getúlio Vargas został zmuszony przez wojskowych do dymisji i tego samego dnia popełnił samobójstwo.

[madohora]

1958 – Nieudana próba wystrzelenia amerykańskiego satelity naukowego Explorer 5.

[madohora]

v1961 – 24-letni Günter Litfin został pierwszym uciekinierem zastrzelonym podczas próby przekroczenia Muru Berlińskiego.

[madohora]

1963 – W RFN rozpoczął się pierwszy sezon piłkarskiej Bundesligi.

[madohora]

1964 – W Düsseldorfie zakończył się pierwszy proces zbrodniarzy z Treblinki.

[madohora]

1966 – Została wystrzelona radziecka sonda księżycowa Łuna 11.

[madohora]

1968 – Na atolu Fangataufa została zdetononowana pierwsza francuska bomba wodorowa.

[madohora]

1970 – Doktor fizyki Robert Fassnacht zginął w wyniku wybuchu furgonetki przed laboratorium na Uniwersytecie Wisconsin w Madison, które przeprowadzało badania na zlecenie Departamentu Obrony USA, wykorzystywane w przeciwpartyzanckich operacjach w Wietnamie.

[madohora]

1974 – Fakhruddin Ali Ahmed został prezydentem Indii.

[madohora]

1976 – Zakończyła się załogowa misja kosmiczna Sojuz 21.

[madohora]

1981 – Mark David Chapman został skazany na dożywocie za zabójstwo Johna Lennona.

[madohora]

1990 – Josip Manolić został premierem Chorwacji.

[madohora]

1991:
Iwan Siłajew został ostatnim premierem ZSRR.
Michaił Gorbaczow ustąpił ze stanowiska sekretarza generalnego KPZR.
Proklamowano niepodległość Ukrainy (od ZSRR).

[madohora]

1992 – Chiny i Korea Południowa nawiązały stosunki dyplomatyczne.

[madohora]

1993 – Siły rządowe Azerbejdżanu zlikwidowały samozwańczą Tałysko-Mugańską Republikę Autonomiczną.

[madohora]

1995:
Oficjalna premiera systemu Microsoft Windows 95.
Uchwalono konstytucję Gruzji.

[madohora]

2000:
Fińscy chemicy ogłosili odkrycie fluorowodorku argonu.
Wybuch wulkanu Arenal w Kostaryce.

[madohora]

2001 – Kanadyjski Airbus A330 wylądował awaryjnie na Azorach po utracie paliwa i wyłączeniu się silników.

[madohora]

2004 – Czeczeńskie samobójczynie wysadziły dwa rosyjskie samoloty pasażerskie – w rejonie Rostowa nad Donem i Tuły. Zginęło łącznie 89 osób.

[madohora]

2006 – Podczas Zgromadzenia Ogólnego Międzynarodowej Unii Astronomicznej w Pradze zdecydowali o odebraniu Plutonowi statusu planety.

[madohora]

2008:
W stolicy Kirgistanu Biszkeku rozbił się krótko po starcie wyczarterowany przez Iran Aseman Airlines kirgiski Boeing 737; zginęło 65 osób, a 25 zostało rannych.
Zakończyły się XXIX Letnie Igrzyska Olimpijskie w Pekinie.

[madohora]

2009 – Grecja: wskutek trwających od 21 sierpnia pożarów spłonęło 310 tys. ha lasów.

[madohora]

2010:
W katastrofie lotu Henan Airlines 8387 na lotnisku w Yichun w Chinach zginęło 42 pasażerów, ocalały 54 osoby.
W zamachu na hotel w stolicy Somalii Mogadiszu zginęły 32 osoby.

[madohora]

2011 – Awaria rakiety Sojuz-U wynoszącej statek Progress M-12M z zaopatrzeniem dla Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS)

24.08 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1617 – Bartłomiej Nataniel Wąsowski, polski pisarz, jezuita (zm. 1687)

[madohora]

1736 – Stanisław Małachowski, polski polityk, marszałek Sejmu Czteroletniego, prezes Rady Ministrów Księstwa Warszawskiego (zm. 1809)

[madohora]

1775 – Ludwik Osiński, polski pisarz, krytyk literacki (zm. 1838)

[madohora]

1776 – Józef Hoene-Wroński, polski matematyk, fizyk, filozof, ekonomista, prawnik (zm. 1853)

[madohora]

1835 – Jan Jeziorański, polski działacz polityczny, członek władz powstania styczniowego (zm. 1864)

[madohora]

1852 – Artur Gruszecki, polski pisarz, publicysta (zm. 1929)

[madohora]

1858 – Wacław Sieroszewski, polski pisarz (zm. 1945)

[madohora]

1870 – Leon Wasilewski, polski polityk, dyplomata, minister spraw zagranicznych (zm. 1936)

[madohora]

1874 – Aniela Bogusławska, polska aktorka (zm. 1931)

[madohora]

1905:
Irena Ładosiówna, polska aktorka, reżyserka teatralna (zm. 1976)
Hilary Minc, polski ekonomista, polityk, członek PKWN (zm. 1974)
Marian Piechal, polski pisarz (zm. 1989)

[madohora]

1909 – Jerzy Śliwa, polski aktor (zm. 1993)

[madohora]

1910 – Władysław Gnyś, polski pilot wojskowy (zm. 2000)

[madohora]

1912 – Gwidon Miklaszewski, polski rysownik (zm. 1999)

[madohora]

1921 – Jerzy Krawczyk, polski malarz (zm. 1969)

[madohora]

1925 – Mieczysław Saar, polski malarz

[madohora]

1930 – Jerzy Holzer, polski historyk

[madohora]

1932: Antoni Gucwiński, polski doktor weterynarii, inżynier zootechnik, twórca programów telewizyjnych

[madohora]

1936 Barbara Pec-Ślesicka, polska producentka filmowa

[madohora]

1938: Antoni Dydycz, polski duchowny katolicki, biskup drohiczyński

[madohora]

1946 – Henryk Zastróżny, polski operator dźwięku

[madohora]

1947 Wojciech Żółtowski, polski reżyser filmowy

[madohora]

1954 – Krzysztof Ścierański, polski gitarzysta basowy

[madohora]

1961
Izabela Filipiak, polska pisarka
Jerzy Polaczek, polski prawnik, polityk, poseł na Sejm RP

[madohora]

1970 – Cezary Ciszewski, polski dziennikarz, reżyser filmów dokumentalnych, prezenter muzyczny

[madohora]

1971 – Marek Kocot, polski aktor

[madohora]

1974 Daniel Zawadzki, polski aktor

[madohora]

1976: Jakub Badach, polski wokalista, instrumentalista, kompozytor, producent muzyczny

[madohora]

1977 Michał Łaszewicz, polski chórmistrz, kompozytor, dyrygent, aranżer

[madohora]

1978: Chada, polski raper

[madohora]

1979 Piotr Ślusarczyk, polski prawnik, polityk, poseł na Sejm RP

24.08 Zmarli Polacy

[madohora]

1937 – Edward Porębowicz, polski historyk literatury, krytyk literacki, tłumacz (ur. 1862)

[madohora]

1966 – Tadeusz Bór-Komorowski, polski generał, polityk, komendant główny AK, Naczelny Wódz, premier Polski na uchodźstwie (ur. 1895)

[madohora]

1978 – Feliks Rybicki, polski pianista, dyrygent, kompozytor (ur. 1899)

[madohora]

1983 – Jerzy Edigey, polski pisarz (ur. 1912)

[madohora]

1986 – Katarzyna Szymon, polska mistyczka, stygmatyczka, wizjonerka (ur. 1907)

[madohora]

1989 – Feliks Topolski, polski malarz, rysownik, korespondent wojenny (ur. 1907)

[madohora]

1992 – Marek Okopiński, polski aktor, reżyser teatralny (ur. 1929)

[madohora]

1997 – Zofia Rydet, polska fotografik (ur. 1911)

[madohora]

2003 – Jadwiga Maziarska, polska malarka (ur. 1913)

[madohora]

2011 – Stefan Kurowski, polski ekonomista (ur. 1923)

25.08 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

1999 – Na lotnisku w Hongkongu rozbił się w czasie wichury chiński samolot MD-11; zginęły 3 osoby, 208 zostało rannych.

[madohora]

25 sierpnia jest 237. (w latach przestępnych 238.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 128 dni.
imieniny obchodzą: Arediusz, Elwira, Euzebiusz, Gaudencjusz, Gaudenty, Genezjusz, Grzegorz, Hermina, Józef, Julian, Kalasanty, Ludwik, Luiza, Michał, Patrycja, Peregryn, Poncjan, Teodoryk, Tomasz i Wincenty.
Urugwaj – Święto Niepodległości
wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą: św. Ludwik, król Francji
św. Józef Kalasanty, kapłan
św. Patrycja z Neapolu
bł. Maria del Transito od Jezusa Sakramentalnego (zakonnica)

25.08 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1591 – Na redzie gdańskiego portu zatonął statek, na którym przypłynął włoski podróżnik Jan Bernard Bonifacio.

[madohora]

1599 – Wydano drukiem Biblię w tłumaczeniu ks. Jakuba Wujka.

[madohora]

1656 – Potop szwedzki: dywizja hetmana Stefana Czarnieckiego rozbiła 1500-osobowy oddział szwedzki w bitwie pod Łowiczem.

[madohora]

1657 – Potop szwedzki: wojska polsko-niemieckie odbiły po oblężeniu Kraków.

[madohora]

1758 – Wojna siedmioletnia: po opanowaniu Prus Wschodnich i rozpoczęciu ofensywy na Brandenburgię armia rosyjska stoczyła ciężką bitwę z Prusakami pod Sarbinowem (Zorndorfem) – Rosjanie wycofali się z Wielkopolski.

[madohora]

1851 – Rozpoczął funkcjonowanie Zakład Karny Racibórz.

[madohora]

1863 – Powstanie styczniowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Sędziejowicami.

[madohora]

1888 – Adam Chmielewski założył Zgromadzenie Albertynów w Krakowie.

[madohora]

1914 – I wojna światowa: zwycięstwo wojsk austro-węgierskich nad rosyjskimi w trzydniowej bitwie pod Kraśnikiem. Początek I bitwy pod Komarowem.

[madohora]

1917 – Tymczasowa Rada Stanu podała się do dymisji.

[madohora]

1920:
Na rozkaz polskiego dowództwa zakończono II powstanie śląskie. Powołano mieszaną Policję Plebiscytową.
Wojna polsko-bolszewicka: zakończyła się bitwa warszawska.
Wojska litewskie zajęły Wilno.

[madohora]

1930 – Powołano drugi rząd Józefa Piłsudskiego.

[madohora]

1937 – Został zdławiony strajk chłopski. Tego dnia w Majdanie Sieniawskim na Podkarpaciu w starciach z policją zginęło 15 chłopów.

[madohora]

1939 – Do Gdańska pod pretekstem kurtuazyjnej wizyty wszedł niemiecki szkolny okręt liniowy Schleswig-Holstein.

[madohora]

1942 – We wsi Proszówki hitlerowcy rozstrzelali około 500 Żydów z getta w Bochni.

[madohora]

1944 – 25. dzień powstania warszawskiego: walki o PWPW.

[madohora]

1946 – Powstał Polski Związek Głuchych.

[madohora]

1948 – We Wrocławiu rozpoczął się Światowy Kongres Intelektualistów w Obronie Pokoju.

[madohora]

1956 – 30 górników zginęło w pożarze w KWK "Chorzów".

[madohora]

1961 – Rozpoczął się I Międzynarodowy Festiwal Piosenki w Sopocie.

[madohora]

1983 – W Stoczni Gdańskiej odbyło się spotkanie wicepremiera Mieczysława Rakowskiego z pracownikami, w którym brał też udział Lech Wałęsa.

[madohora]

1986 – Wojciech Łazarek został selekcjonerem piłkarskiej reprezentacji Polski.

[madohora]

1989 – Premiera filmu Stan wewnętrzny.

[madohora]

1993 – Prezydent Rosji Borys Jelcyn złożył wizytę w Polsce.

[madohora]

1994 – Pod Warszawą spadł meteoryt Baszkówka.

[madohora]

2000:
Padł pierwszy klaps na planie serialu M jak miłość.
Premiera filmu Duże zwierzę.

[madohora]

383 – Cesarz rzymski Gracjan został schwytany i zamordowany pod Lugdunum (Lyon) przez żołnierzy Magnusa Maksymusa.

[madohora]

450 – Marcjan został cesarzem wschodniorzymskim.

[madohora]

458 – W Indiach został ogłoszony traktat Lokavibhaaga, w którym pojawił się współczesny symbol liczby 0.

[madohora]

608 – Bonifacy IV został wybrany na papieża.

[madohora]

1270 – Filip III Śmiały został królem Francji.

[madohora]

1466 – Książę Burgundii Karol Zuchwały, po zdobyciu walońskiego miasta Dinant, w odwecie za lżenie jego matki nakazał zabicie wszystkich mieszkańców.

[madohora]

1499 – III wojna wenecko-turecka: zwycięstwo floty tureckiej w bitwie koło wyspy Sapienza.

[madohora]

1580 – Zwycięstwo wojsk hiszpańskich nad portugalskimi w bitwie pod Alkantarą.

[madohora]

1609 – Galileusz zademonstrował Wenecjanom swój pierwszy teleskop.

[madohora]

1620 – Książę siedmiogrodzki Gábor Bethlen został wybrany na króla Węgier; do koronacji nie doszło.

[madohora]

1651 – Wojna domowa w Anglii: klęska Rojalistów w bitwie pod Wigan Lane.

[madohora]

1699 – Fryderyk IV został królem Danii i Norwegii.

[madohora]

1718 – Założono miasto Nowy Orlean w stanie Luizjana.

[madohora]

1754 – Poświęcono katedrę w Padwie.

[madohora]

1768 – James Cook rozpoczął swoją pierwszą wyprawę.

[madohora]

1789 – Uchwalono dziesięć pierwszych poprawek do Konstytucji Stanów Zjednoczonych.

[madohora]

1825 – Urugwaj proklamował niepodległość (od Brazylii) .

[madohora]

1830 – Wybuchło powstanie belgijskie przeciwko Królestwu Niderlandów.

[madohora]

1835 – Dziennik New York Sun rozpoczął publikację artykułów o odkryciu życia na Księżycu.

[madohora]

1839 – Rozpadła się Konfederacja Peruwiańsko-Boliwijska.

[madohora]

1859 – Przywódca powstania kaukaskich górali Imam Szamil został schwytany przez wojska rosyjskie.

[madohora]

1875 – Kapitan Matthew Webb pierwszy raz w historii przebył wpław Kanał La Manche.

[madohora]

1894 – Kitasato Shibasaburo odkrył bakterię Pasteurella pestis wywołującą dżumę.

[madohora]

1903 – Został powołany Sąd Najwyższy Australii.

[madohora]

1912 – W Chinach założono Partię Narodową Kuomintang.

[madohora]

1916 – W Stanach Zjednoczonych utworzono National Park Service.

[madohora]

1921 – W Berlinie podpisano odrębny amerykańsko-niemiecki traktat pokojowy.

[madohora]

1925 – Weszła w życie Konwencja Kłajpedzka.

[madohora]

1933 – Trzęsienie ziemi w chińskiej prowincji Syczuan zabiło 9 tys. osób.

[madohora]

1937 – Dokonano oblotu radzieckiego samolotu szturmowego Su-2.

[madohora]

1939 – W Londynie został podpisany polsko-brytyjski układ sojuszniczy.

[madohora]

1941:
Wojska niemieckie zdobyły Dniepropetrowsk.
Rozpoczęła się brytyjsko-radziecka interwencja w Iranie, będącego miejscem silnej infiltracji wywiadu niemieckiego.

[madohora]

1942 – Wojna na Pacyfiku: bitwa o Milne Bay (Papua-Nowa Gwinea).

[madohora]

1944:
Front zachodni: wyzwolono Paryż.
Rumunia wypowiedziała wojnę Niemcom.

[madohora]

1960 – Rozpoczęły się XVII Letnie Igrzyska Olimpijskie w Rzymie.

[madohora]

1962 – Została wystrzelona sonda wenusjańska Sputnik 19. Z powodu awarii rakiety pozostała na orbicie okołoziemskiej.

[madohora]

1967 – W Arlington w Wirginii został zastrzelony lider Amerykańskiej Partii Nazistowskiej George Lincoln Rockwell.

[madohora]

1968 – Na Placu Czerwonym w Moskwie odbyła się kilkuosobowa demonstracja radzieckich dysydentów przeciwko interwencji wojsk państw Układu Warszawskiego w Czechosłowacji.

[madohora]

1971 – władze radzieckie podjęły decyzję o likwidacji Cmentarza Orląt Lwowskich.

[madohora]

1972 – W Grecji wykonano ostatni wyrok śmierci za morderstwo.

[madohora]

1975 – Mainza Chona został premierem Zambii.

[madohora]

1978 – W Kaplicy Sykstyńskiej w Watykanie zebrało się konklawe po śmierci Pawła VI.

[madohora]

1980 – Zimbabwe zostało członkiem ONZ.

[madohora]

1988 – Spłonęło zabytkowe centrum Lizbony.

[madohora]

1989:
54 osoby zginęły w Katastrofie pakistańskiego samolotu Fokker F27 lecącego z Gilgitu do Islamabadu.
Sonda kosmiczna Voyager 2 zbliżyła się do Neptuna

[madohora]

1991:
Białoruska Rada Najwyższa proklamowała niepodległość Białorusi (od ZSRR).
Michael Schumacher zadebiutował w wyścigu Formuły 1 na torze Circuit de Spa-Francorchamps w Belgii.
Dokonano oblotu Airbusa A319.
Premiera filmu Desperado.

[madohora]

1997:
Były działacz państwowy NRD Egon Krenz został uznany winnym śmierci osób zastrzelonych podczas ucieczki do RFN i skazany na karę pozbawienia wolności.
NASA wystrzeliła sondę ACE przeznaczoną do badania wiatru słonecznego.

[madohora]

1999 – Premiera filmu Dziewiąte wrota.

[madohora]

2001 – W katastrofie lotniczej na Bahamach zginęło 8 osób, w tym amerykańska piosenkarka i aktorka Aaliyah.

[madohora]

2003:
Indianie Tli Cho podpisali układ z rządem Kanady w sprawie należącego się im terytorium.
Paul Kagame wygrał po raz drugi wybory prezydenckie w Rwandzie.
W zamachu bombowym w Bombaju zginęły 52 osoby.

[madohora]

2004 – Mark Thatcher, syn byłej premier Wielkiej Brytanii Margaret Thatcher, został aresztowany w Kapsztadzie (RPA) pod zarzutem współudziału w zamachu stanu w Gwinei Równikowej.

[madohora]

2006 – Spłonął petersburski Sobór św. Trójcy, wpisany na Listę światowego dziedzictwa UNESCO.

[madohora]

2007 – W zamachach bombowych w Hajdarabadzie, stolicy indyjskiego stanu Andhra Pradesh, zginęły co najmniej 43 osoby a ponad 80 zostało rannych.

[madohora]

2009:
Amerykanin Charles Burnett III, po ponad stu latach, ustanowił w bazie lotniczej Edwards rekord prędkości dla pojazdu napędzanego parą, osiągając prędkość 224 km/h.
W samobójczym zamachu bombowym w afgańskim Kandaharze zginęły 43 osoby, a 65 zostało rannych.
Wystrzelono pierwszą południowokoreańską rakietę kosmiczną Naro-1.

[madohora]

2010 – Danny Philip został premierem Wysp Salomona.

25.08 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1833 – Izrael Poznański, polski przemysłowiec pochodzenia żydowskiego (zm. 1900)

[madohora]

1891: Gustaw Morcinek, polski pisarz (zm. 1963)

[madohora]

1896 – Ludwik Jabłoński, polski aktor (zm. 1980)

[madohora]

1899: Ludwik Bielaczek, polski pisarz (zm. 1980)

[madohora]

1905
Faustyna Kowalska, święta, polska zakonnica, mistyczka (zm. 1938)
Władysław Osuchowski, polski prawnik, działacz harcerski i działacz turystyczny PTTK w Łodzi (zm. 1970)

[madohora]

1907 – Gustaw Billewicz, polski żołnierz AK, major, uczestnik powstania warszawskiego (zm. 1944)

[madohora]

1909 – Zbigniew Skowroński, polski aktor (zm. 1985)

[madohora]

1912: Tadeusz Andrzejewski, polski aktor, tancerz (zm. 1978)

[madohora]

1914 – Halina Jasnorzewska, polska aktorka (zm. 1997)

[madohora]

1917 Antoni Kolczyński, polski bokser (zm. 1964)

[madohora]

1920 – Tadeusz Garbuliński, polski lekarz weterynarii, farmakolog, rektor Wyższej Szkoły Rolniczej we Wrocławiu (zm. 2011)

[madohora]

1921:
Stefan Miecznikowski, polski duchowny katolicki, jezuita, kapelan łódzkiej "Solidarności" (zm. 2004)
Józef Turbasa, polski krawiec, żołnierz Armii Krajowej (zm. 2010)

[madohora]

1923: Henryk Dudziński, polski aktor (zm. 1995)

[madohora]

1925 Marian Ussorowski, polski realizator filmów dokumentalnych (zm. 2004)

[madohora]

1929 – Jerzy Mrzygłód, polski dziennikarz, sprawozdawca sportowy (zm. 1995)

[madohora]

1930 Jan Kułakowski, polski polityk, prawnik, związkowiec, poseł do PE (zm. 2011)

[madohora]

1931: Tadeusz Federowski, polski perkusista jazzowy

[madohora]

1938: Norbert Berliński, polski inżynier, samorządowiec, prezydent Elbląga (zm. 2011)

[madohora]

1945:
Andrzej Haliński, polski architekt, scenograf
Jan Kazimierz Siwek, polski satyryk, poeta, bajkopisarz

[madohora]

1947
Filip Bajon, polski reżyser filmowy, pisarz
Lech Łotocki, polski aktor

[madohora]

1949 Leszek Żuliński, polski poeta, krytyk literacki, tłumacz

[madohora]

1950 – Marian Bublewicz, polski kierowca rajdowy (zm. 1993)

[madohora]

1951: Grażyna Długołęcka, polska aktorka

[madohora]

1956:
Zdobysław Milewski, polski polityk
Elżbieta Rabsztyn, polska lekkoatletka, płotkarka

[madohora]

1957:
Grzegorz Skrzecz, polski bokser, aktor niezawodowy
Paweł Skrzecz, polski bokser

[madohora]

1958 Stanisław Jaskułka, polski lekkoatleta, skoczek w dal

[madohora]

1959: Włodzimierz Ławniczak, polski dziennikarz (zm. 2011)

[madohora]

1964 Andrzej Potocki, polski polityk

[madohora]

1976: Małgorzata Buczkowska, polska aktorka

[madohora]

1979 Joanna Kupińska, polska aktorka

25.08 Zmarli Polacy

[madohora]

1807 – Franciszek Dionizy Kniaźnin, polski pisarz (ur. 1749 lub 1750)

[madohora]

1934 – Kazimierz Hącia, polski prawnik, ekonomista, minister przemysłu i handlu (ur. 1877)

[madohora]

1942 – Karol Benda, polski aktor (ur. 1893)

[madohora]

1944 – Polegli w powstaniu warszawskim:
Kazimierz Dziubałtowski, polski żołnierz AK (ur. ?)
Stanisław Leopold, polski harcmistrz, żołnierz AK, podporucznik (ur. 1918)
Jerzy Rządkowski, polski żołnierz AK, podporucznik (ur. 1922)
1944 – Jan Hajduga, polski aktor (ur. 1893)

[madohora]

1959 – Stanisław Śliwiński, polski prawnik (ur. 1887)

[madohora]

1961 – Marian Górski, polski chemik, rektor SGGW (ur. 1886)

[madohora]

1965: Jerzy Golcz, polski taternik, alpinista (ur. 1904)

[madohora]

1970 – Jerzy Alber-Siemieniak, polski aktor (ur. 1912)

[madohora]

1979: Czesław Kalinowski, polski aktor (ur. 1906)

[madohora]

1980 – Czesław Klimuszko, polski duchowny katolicki, franciszkanin, jasnowidz, zielarz (ur. 1905)

[madohora]

1989 – Roman Palester, polski kompozytor (ur. 1907)

[madohora]

2001
Andrzej Bryg, polski aktor (ur. 1961)
Wacław Skomorucha, polski duchowny katolicki, biskup siedlecki (ur. 1915)

[madohora]

2002 – Karolina Lanckorońska, polska historyk sztuki (ur. 1898)

[madohora]

2007 Conrad Drzewiecki, polski tancerz, choreograf (ur. 1926)

26.08 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

26 sierpnia jest 238. (w latach przestępnych 239.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 127 dni.
Imieniny obchodzą: Adrianna, Aleksander, Dobroniega, Fortunat, Hadrian, Hadriana, Ireneusz, Joanna, Konstancjusz, Maksymilian, Maria, Natalia, Sandra, Symplicjusz, Symplicy, Teresa, Wiktorian, Wiktoriana, Wiktorianna, Wirzchosław i Wirzchosława.
Filipiny, Namibia – Dzień Bohaterów
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą: św. Aleksander z Bergamo (męczennik)
św. Joanna Elżbieta Bichier des Ages (zakonnica)
bł. Maria od Jezusa Ukrzyżowanego (palestyńska zakonnica)
Matka Boska Częstochowska (Kościół katolicki w Polsce; ustanowione w 1904 przez Piusa X)

26.08 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1671 – Hetman Jan Sobieski pobił wojska kozacko-tatarskie w bitwie pod Bracławiem.

[madohora]

1720 – Rozpoczął się Synod zamojski.

[madohora]

1760 – Wojna siedmioletnia: nieudany szturm Rosjan na twierdzę Kołobrzeg.

[madohora]

1813:
Ogromna powódź w Krakowie. Wisła zalała Stradom, Kazimierz i Podgórze, zerwała Most Karola i Stradomski. Była to największa powódź, jaką odnotowały kroniki miejskie.
Wojny napoleońskie: porażka wojsk francuskich w bitwie nad Kaczawą.

[madohora]

1826 – Odsłonięto Pomnik Unii Lubelskiej w Lublinie.

[madohora]

1850 – Uroczyście oddano do użytku Bramę Berlińską, będącą częścią umocnień Twierdzy Poznań.

[madohora]

1894 – Uruchomiono komunikację tramwajową w Gliwicach.

[madohora]

1911 – Premiera filmu Dzieje grzechu.

[madohora]

1923 – Ukazał się pierwszy numer tygodnika Życie Robotnicze.

[madohora]

1934 – Otwarto ul. Żwirki i Wigury w Warszawie.

[madohora]

1939:
Eksperymentalna stacja telewizyjna w Warszawie wyemitowała pierwszy film (Barbara Radziwiłłówna w reż. Józefa Lejtesa).
Incydent jabłonkowski: niepoinformowani o zmianie daty ataku na Polskę niemieccy dywersanci napadli na stację kolejową w Mostach koło Jabłonkowa i próbowali przejąć tunel kolejowy pod Przełęczą Jabłonkowską na Śląsku Cieszyńskim.

[madohora]

1941 – Pierwsza wizyta Benito Mussoliniego w kwaterze głównej Hitlera w Wilczym Szańcu.

[madohora]

1943 – Niemiecka żandarmeria zamordowała 58 mieszkańców wsi Jasionowo na Podlasiu.

[madohora]

1944 – 26. dzień powstania warszawskiego: Stare Miasto nadal celem najsilniejszych ataków niemieckich z ziemi i powietrza.

[madohora]

1954 – 18 górników zginęło po wdarciu się wody do wyrobiska w KWK "Komuna Paryska" w Jaworznie.

[madohora]

1956 – Na Jasnej Górze z udziałem około miliona wiernych złożone zostały Jasnogórskie Śluby Narodu zredagowane przez internowanego prymasa Stefana Wyszyńskiego.

[madohora]

1970 – Podczas próby porwania samolotu An-24, lecącego z Katowic do Warszawy, porywacz zdetonował kostkę trotylu, którą usiłował sterroryzować pasażerów i załogę. Rannych zostało 28 osób.

[madohora]

1989 – Papież Jan Paweł II mianował bp Józefa Kowalczyka nuncjuszem apostolskim w Polsce.

[madohora]

1990 – Otworzony został Dom urodzin generała Władysława Sikorskiego w Tuszowie Narodowym.

[madohora]

1991 – Polska uznała niepodległość Litwy.

[madohora]

1992 – Wybuchł pożar lasu koło Kuźni Raciborskiej.

[madohora]

1994 – Utworzono Euroregion Tatry.

[madohora]

2002 – Na dnie Bałtyku polscy nurkowie odkryli wrak zatopionego w 1945 roku niemieckiego statku MS Goya.

[madohora]

2005 – W Gdańsku odbył się koncert Jean-Michela Jarre'a, upamiętniający 25. rocznicę podpisania porozumień sierpniowych.

[madohora]

2006:
Powołano Radę Języka Kaszubskiego.
Przegląd Sportowy opublikował tzw. Listę Fryzjera.

26.08 Wydarzenia ze świata

[madohora]

55 p.n.e. – Wojny galijskie: Juliusz Cezar wylądował w Brytanii.

[madohora]

1071 – Cesarz bizantyjski Roman IV Diogenes pobity i wzięty do niewoli przez Turków Seldżuckich w bitwie pod Manzikertem (według niektórych źródeł bitwę stoczono 19 sierpnia).

[madohora]

1204 – Władysław III został koronowany na króla Węgier.

[madohora]

1278 – Przemysł Ottokar II zginął w bitwie pod Suchymi Krutami. Koniec prosperity czeskich Przemyślidów.

[madohora]

1346 – Wojna stuletnia: angielski król Edward III pokonał Francuzów w bitwie pod Crécy.

[madohora]

1350 – Jan II został koronowany w Reims na króla Francji.

[madohora]

1444 – W bitwie pod Pratteln wojska szwajcarskich miast związkowych poniosły klęskę w starciu z rycerstwem francuskim.

[madohora]

1541 – Sułtan turecki Sulejman Wspaniały zdobył Budę i zaanektował Węgry.

[madohora]

1542 – Francisco de Orellana jako pierwszy Europejczyk przepłynął po Amazonce do jej ujścia.

[madohora]

1619 – Fryderyk "Król Zimowy" został wybrany na króla Czech.

[madohora]

1652 – I wojna angielsko-holenderska: bitwa morska pod Plymouth.

[madohora]

1789 – We Francji ogłoszono Deklarację Praw Człowieka i Obywatela.

[madohora]

1792 – Za postawę w bitwie pod Dubienką Tadeusz Kościuszko otrzymał honorowe obywatelstwo Francji.

[madohora]

1849 – Prezydent Haiti Faustin Soulouque ogłosił się cesarzem i przyjął imię Faustyn I.

[madohora]

1861 – Wojna secesyjna: zwycięstwo konfederatów w bitwie pod Kessler's Cross Lanes.

[madohora]

1896 – Grupa rewolucjonistów ormiańskiego pochodzenia zajęła Bank Osmański w Stambule. W odwecie doszło do pogromów Ormian, w czasie których zginęło ok. 50 tysięcy ludzi.

[madohora]

1909 – Na ulice czeskiej Igławy wyjechały pierwsze tramwaje elektryczne.

[madohora]

1914 – I wojna światowa: bitwa pod Le Cateau.

[madohora]

1920 – Została utworzona Kazachska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka.

[madohora]

1926 – Założono włoski klub piłkarski ACF Fiorentina.

[madohora]

1930 – Powstała Komunistyczna Partia Filipin (PKP).

[madohora]

1936 – Podpisano porozumienie brytyjsko-egipskie, w którym Brytyjczycy zobowiązali się wycofać swe oddziały z Egiptu, z wyjątkiem rejonu Kanału Sueskiego.

[madohora]

1940 – Założono holenderski klub piłkarski RKC Waalwijk.

[madohora]

1942:
Całkowite zaćmienie Księżyca.
Wojna na Pacyfiku: wojska japońskie zajęły wyspę Nauru.

[madohora]

1944:
Bułgarska Partia Komunistyczna rozpoczęła zbrojne powstanie przeciwko proniemieckiemu rządowi.
Odbyła się defilada wojskowa na Polach Elizejskich w wyzwolonym Paryżu.

[madohora]

1950 – W Brukseli powołano do życia Stowarzyszenie Statystyków Lekkoatletyki (AFTS).

[madohora]

1951 – Premiera musicalu filmowego Amerykanin w Paryżu.

[madohora]

1957 – ZSRR poinformował o pierwszej w historii udanej próbie międzykontynentalnego pocisku balistycznego.

[madohora]

1961 – W kanadyjskim Toronto otwarto Hockey Hall of Fame.

[madohora]

1966 – Wybuchła południowoafrykańska wojna graniczna.

[madohora]

1968:
Praska wiosna: w Moskwie podpisano porozumienie, w którym władze Czechosłowacji zobowiązały się do znormalizowania sytuacji w kraju w zamian za stopniowe wycofywanie wojsk radzieckich. Alexander Dubček pozostał na stanowisku pierwszego sekretarza KPCz.
Ukazał się singel Hey Jude grupy The Beatles.

[madohora]

1972:
Otwarto XX Letnie Igrzyska Olimpijskie w Monachium.
W Bratysławie otwarto Nowy Most nad Dunajem.

[madohora]

1974 – Rozpoczęła się załogowa misja Sojuz 15 na stację orbitalną Salut-3.

[madohora]

1976:
Jacques Chirac ustąpił ze stanowiska premiera Francji.
W Zairze (obecnie Demokratyczna Republika Kongo) został odkryty wirus Ebola.

[madohora]

1978:
Kardynał Albino Luciani został obrany papieżem; przyjął imię Jana Pawła I.
Rozpoczęła się załogowa misja Sojuz 31 na stację orbitalną Salut-6, z pierwszym niemieckim (NRD) kosmonautą Sigmundem Jähnem.

[madohora]

1981 – Sonda Voyager 2 zbliżyła się na najmniejszą odległość do Saturna (101 tys. km od szczytów chmur).

[madohora]

1990 – W wyniku wybuchu pyłu węglowego w kopalni "Dobrnja" koło Tuzli w Bośni i Hercegowinie zginęło 180 górników.

[madohora]

1991 – Linus Torvalds opublikował na grupie dyskusyjnej comp.os.minix informację o powstaniu nowego systemu operacyjnego – Linuksa.

[madohora]

1992:
Koalicja antyiracka ustanowiła strefę zakazu lotów na południe od 32. równoleżnika.
Premierzy Václav Klaus i Vladimír Mečiar podpisali w Brnie umowę o podziale Czechosłowacji z dniem 1 stycznia 1993.

[madohora]

1993 – Prezydenci Václav Havel i Borys Jelcyn podpisali w Pradze czesko-rosyjski traktat o przyjaźni i współpracy.

[madohora]

1994 – Premiera filmu Urodzeni mordercy.

[madohora]

1996 – Premiera 1. odcinka serialu Siódme niebo.

[madohora]

1999 – Amerykanin Michael Johnson czasem 43,18 s. ustanowił rekord świata w biegu na 400 m.

[madohora]

2001 – 6 osób zginęło w pożarze balonu we francuskiej Sabaudii.

[madohora]

2002:
Hiszpański sędzia Baltasar Garzón nałożył trzyletni zakaz działalności na baskijską partię Batasuna za jej związki z separatystycznym ugrupowaniem ETA.
W Johannesburgu (RPA) rozpoczął się drugi Szczyt Ziemi.

[madohora]

2004:
Kuba zerwała stosunki dyplomatyczne z Panamą po ułaskawieniu przez prezydent Mireyę Moscoso 4 Kubańczyków skazanych za próbę dokonania zamachu na Fidela Castro podczas szczytu iberoamerykańskiego w 2000 roku.
Sąd Najwyższy Chile podtrzymał decyzję o odebraniu immunitetu senatorskiego Augusto Pinochetowi.

[madohora]

2005 – W pożarze paryskiego wieżowca zamieszkanego przez afrykańskich emigrantów zginęło 17 osób, w tym 14 dzieci.

[madohora]

2006 – Rząd Ugandy podpisał porozumienie pokojowe z rebeliantami z Armii Bożego Oporu (LRA).

[madohora]

2007 – Prezydenci Afganistanu Hamid Karzaj i Tadżykistanu Emomali Rahmon dokonali otwarcia największego mostu na granicznej rzece Pandż.

[madohora]

2008:
Co najmniej 25 osób zginęło w samobójczym zamachu bombowym w irackim mieście Jalawla.
Rosja uznała niepodległość Abchazji i Osetii Południowej.
Samolot lecący z Nyala w Darfurze do stolicy Sudanu Chartumu z 95 osobami na pokładzie został uprowadzony do Trypolisu w Libii. Następnego dnia porywacze uwolnili wszystkich zakładników i oddali się w ręce władz.

26.08 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1823 – Wilhelm Troschel, polski śpiewak operowy (bas), kompozytor (zm. 1887)

[madohora]

1832 – Ludwik Narbutt, polski działacz polityczny, uczestnik powstania styczniowego (zm. 1863)

[madohora]

1880 Juliusz Trzciński, polski polityk, działacz społeczny, minister (zm. 1939)

[madohora]

1883 – Kazimierz Pużak, polski polityk, przewodniczący Rady Jedności Narodowej (zm. 1950)

[madohora]

1894 – Władysław Kowalski, polski polityk, pisarz, minister kultury i sztuki, marszałek Sejmu, członek Rady Państwa (zm. 1958)

[madohora]

1897 – Bohdan Pniewski, polski architekt, profesor Politechniki Warszawskiej (zm. 1965)

[madohora]

1914 Witold Zacharewicz, polski aktor (zm. 1943)

[madohora]

1919 – Marian Rapacki, polski działacz sportowy, trener kajakarstwa (zm. 2009)

[madohora]

1920:
Bolesław Strużek, polski ekonomista, polityk, członek Rady Państwa, profesor SGGW (zm. 2007)
Stefan Stuligrosz, polski dyrygent, kompozytor, twórca chóru chłopięcego Poznańskie Słowiki (zm. 2012)

[madohora]

1921 Jan Władysław Sroczyński, polski lekarz, polityk, poseł na Sejm RP (zm. 2005)

[madohora]

1943 – Tadeusz Nalepa, polski gitarzysta i wokalista bluesowy (zm. 2007)

[madohora]

1948:
Bożena Dykiel, polska aktorka
Maryla Lerch, polska piosenkarka

[madohora]

1951: Zbigniew Pacelt, polski pięcioboista nowoczesny, pływak, trener, działacz sportowy, poseł na Sejm RP

[madohora]

1952: Czesław Białczyński, polski pisarz

[madohora]

1955 – Roman Rogowiecki, polski dziennikarz muzyczny

[madohora]

1957:
Lidia Bogaczówna, polska aktorka
Mariusz Łapiński, polski lekarz, kardiolog, polityk, minister zdrowia

[madohora]

1958 – Piotr Bąk, polski aktor

[madohora]

1961 Renata Pękul, polska aktorka

[madohora]

1964 – Mariusz Bonaszewski, polski aktor

[madohora]

1966
Jerzy Haszczyński, polski dziennikarz
Piotr Siegoczyński, polski zawodnik sztuk walki

[madohora]

1969
Tomasz Lipnicki, polski wokalista i gitarzysta zespołów: Illusion i Lipali
Jarosław Wilczyński, polski samorządowiec, prezydent Ostrowca Świętokrzyskiego

[madohora]

1978 Rafał Naskręt, polski piłkarz

[madohora]

1979:
Przemysław Miarczyński, polski żeglarz
Magdalena Sadowska, polska siatkarka

[madohora]

1981:
Oliwia Angerstein, polska aktorka
Barbara Maciejczyk, polska stewardesa (zm. 2010)

[madohora]

1991 – Aleksandra Radwańska, polska aktorka

26.08 Zmarli Polacy

[madohora]

1784 – Antoni Kazimierz Ostrowski, polski duchowny katolicki, arcybiskup gnieźnieński, prymas Polski, (ur. 1713)

[madohora]

1932 – Samuel Goldflam, polski internista, neurolog (ur. 1852)

[madohora]

1936 – Wojciech Stpiczyński, polski polityk, publicysta (ur. 1896)

[madohora]

1938: Teodor Axentowicz, polski malarz (ur. 1859)

[madohora]

1944 – Polegli w powstaniu warszawskim:
Bolesław Kowalski, polski działacz komunistyczny, żołnierz AL (ur. 1915)
Juliusz Krzyżewski, polski poeta, żołnierz AK (ur. 1915)

[madohora]

1953 – Kazimierz Sumerski, polski malarz, reżyser filmowy (ur. 1910)

[madohora]

1958: Tadeusz Mikulski, polski historyk literatury, eseista, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (ur. 1909)

[madohora]

1963 – Czesław Kaczmarek, polski duchowny katolicki, biskup kielecki (ur. 1895)

[madohora]

1967 – Marian Walentynowicz, polski rysownik, karykaturzysta, architekt (ur. 1896)

[madohora]

1975 – Eugeniusz Rawski, polski aktor (ur. 1904)

[madohora]

1976: Roman Abraham, polski dowódca wojskowy, generał (ur. 1891)

[madohora]

1982:
Anna German, polska piosenkarka (ur. 1936)
Teresa Iżewska, polska aktorka (ur. 1933)
Adam Kreczmar, polski poeta, satyryk, autor tekstów piosenek, aktor (ur. 1944)

[madohora]

1987: Jerzy Szmidt, polski aktor (ur. 1939)

[madohora]

1989 Wanda Żółkiewska, polska pisarka (ur. 1909)

[madohora]

1996 – Czesław Zgorzelski, polski historyk literatury (ur. 1908)

[madohora]

2000:
Rudolf Gołębiowski, polski aktor (ur. 1919)
Wojciech Żukrowski, polski pisarz (ur. 1916)

[madohora]

2004
Jerzy Buczma, polski kontradmirał (ur. 1944)
Adam Graczyński, polski polityk, senator RP (ur. 1939)

[madohora]

2006 Roman Gąsienica Sieczka, polski skoczek narciarski (ur. 1934)

[madohora]

2008:
Mieczysław Klimowicz, polski historyk literatury, polonista, rektor Uniwersytetu Wrocławskiego (ur. 1919)
Tadeusz Pecolt, polski duchowny, prałat, dziekan piotrkowski (ur. 1910)

[madohora]

2011
Maria Ginter, polska pisarka, rzeźbiarka, malarka (ur. 1922)
Kazimiera Kijowska, polska dziennikarka (ur. 1926)

27.08 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

27 sierpnia jest 239. (w latach przestępnych 240.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 126 dni.
imieniny obchodzą: Amadea, Amadeusz, Cezariusz, Cezary, Dominik, Fortunat, Gebhard, Honorat, Jan, Józef, Liceria, Liceriusz, Małgorzata, Manea, Marcelin, Monika, Przybymir, Rufus, Sabinian i Serapion.
Mołdawia – Święto Niepodległości
wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą: św. Dominik od Matki Bożej, Dominik Barberi (zm. 1849, kapłan)
św. Jan z Pawii (biskup) (zm. w IX wieku)
św. Monika (matka św. Augustyna)

27.08 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1492 – Wybór Jana Olbrachta na króla Polski.

[madohora]

1595 – Armia koronna, dowodzona przez hetmana wielkiego koronnego Jana Zamoyskiego zajęła Chocim.

[madohora]

1672 – Wojna polsko-turecka: kapitulacja Kamieńca Podolskiego.

[madohora]

1906 – Udany zamach Organizacji Bojowej PPS na generał-gubernatora Warszawy i guberni warszawskiej, Nikołaja Wonlarlarskiego.

[madohora]

1920 – Wojna polsko-bolszewicka: uciekający po przegranej bitwie warszawskiej sowieci przekazali Wilno Litwinom.

[madohora]

1932 – Kardynał Adolf Bertram z Wrocławia dokonał w Raciborzu koronacji cudownego obrazu Matki Bożej Raciborskiej.

[madohora]

1939 – W rozegranym w Warszawie towarzyskim meczu piłkarskim Polska pokonała Węgry 4:2.

[madohora]

1941 – Masakra Żydów w Kamieńcu Podolskim.

[madohora]

1944 – 27. dzień powstania warszawskiego: reorganizacja polskich oddziałów obrony Starego Miasta.

[madohora]

1945 – Ukazał się pierwszy numer dolnośląskiego dziennika Słowo Polskie.

[madohora]

1946:
Przed Najwyższym Trybunałem Narodowym stanął Amon Göth, jeden z największych zbrodniarzy hitlerowskich, m.in. komendant obozu koncentracyjnego Plaszow oraz likwidator gett żydowskich w Krakowie i Tarnowie.
Założono Aeroklub Warmińsko-Mazurski.

[madohora]

1971 – Premiera filmu Nie lubię poniedziałku w reżyserii Tadeusza Chmielewskiego.

[madohora]

1973 – Katastrofa kolejowa pod Radkowicami. Zginęło 16 osób, 24 zostały ranne.

[madohora]

1978 – Dokonano oblotu samolotu rolniczego PZL M18 Dromader.

[madohora]

2005 – Abp Stanisław Dziwisz objął posługę biskupią w archidiecezji krakowskiej.

27.08 Wydarzenia ze świata

[madohora]

479 p.n.e. – II wojna perska: Grecy pokonali Persów w bitwie pod Platejami.

[madohora]

1105 – W III bitwie pod Ar-Ramlą król Jerozolimy Baldwin I pokonał siły egipskie, samemu ponosząc dotkliwe straty. Bitwa ta zakończyła wielkie kampanie Fatymidów przeciwko Baldwinowi.

[madohora]

1172 – Król Anglii Henryk Młody Król poślubił Małgorzatę, córkę króla Francji Ludwika VII.

[madohora]

1301 – Wacław III został koronowany na króla Węgier i przybrał imię Władysław V.

[madohora]

1310 – Karol Robert został koronowany na króla Węgier.

[madohora]

1382 – Zdobycie Moskwy przez Tochtamysza.

[madohora]

1626 – Wojna trzydziestoletnia: bitwa pod Lutter am Barenberge.

[madohora]

1661 – VI wojna wenecko-turecka: zwycięstwo floty wenecko-maltańskiej w bitwie morskiej pod Milos.

[madohora]

1689 – Rosja i Chiny zawarły Traktat nerczyński, pierwsze porozumienie w sprawie granicy na rzece Amur.

[madohora]

1776 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: zwycięstwo brytyjskie w bitwie na Long Island.

[madohora]

1783 – Jacques Alexandre Charles wypuścił w Paryżu pierwszy balon (średnica 4 m) napełniony wodorem.

[madohora]

1791 – Zakończyła się konferencja w Pillnitz cesarza Leopolda II i króla Prus Fryderyka Wilhelma II. Konferencja zakończyła się przyjęciem deklaracji skierowanej przeciwko rewolucyjnej Francji.

[madohora]

1813 – VI koalicja antyfrancuska: Francuzi odnieśli zwycięstwo w bitwie pod Dreznem.

[madohora]

1816 – Royal Navy dokonała bombardowania bazy piratów w Algierze, niszcząc całą ich flotę i zabijając około 6 tysięcy osób w porcie i mieście.

[madohora]

1828 – Argentyna i Brazylia uznały niepodległość Urugwaju w traktacie z Montevideo.

[madohora]

1859 – Edwin L. Drake i William A. Smith w Titusville w Pensylwanii wydobyli po raz pierwszy ropę naftową przy pomocy odwiertu. Do tego czasu ropę pozyskiwano z naturalnych wycieków.

[madohora]

1874 – Na konferencji w Brukseli przyjęto deklarację proponującą zakaz stosowania broni trującej.

[madohora]

1879 – Powstała Narodna Wola, pierwsza rosyjska organizacja rewolucyjna.

[madohora]

1883 – Erupcja wulkanu Krakatau spowodowała w rejonie Indonezji olbrzymie (40 m) tsunami, które pochłonęło 36 000 ofiar.

[madohora]

1884 – Utworzona została Niemiecka Afryka Południowo-Zachodnia.

[madohora]

1895 – Uruchomiona została komunikacja tramwajowa w Bratysławie.

[madohora]

1896 – Wojna angielsko-zanzibarska: Brytyjczycy zwyciężyli w najkrótszym w historii międzynarodowym konflikcie zbrojnym (trwał 45 minut).

[madohora]

1911 – Założony został holenderski klub piłkarski FC Wageningen.

[madohora]

1916 – I wojna światowa: Rumunia przystąpiła do wojny po stronie Ententy.

[madohora]

1922:
51% Szwedów opowiedziało się w referendum przeciwko wprowadzeniu prohibicji.
Założony został Związek Polaków w Niemczech.

[madohora]

1923 – W greckim mieście Janina nieznani sprawcy zamordowali 5 włoskich członków międzynarodowej komisji granicznej, co doprowadziło do włoskiej interwencji wojskowej na wyspie Korfu.

[madohora]

1928 – Ministrowie spraw zagranicznych Francji i USA podpisali układ Brianda-Kellogga, traktat zakazujący prowadzenia wojny napastniczej.

[madohora]

1930 – Po obaleniu prezydenta Peru Augusta Bernarda Leguía y Salcedo władzę w kraju oficjalnie przejęła tymczasowa junta rządowa.

[madohora]

1932 – Amerykanin Leo Sexton ustanowił rekord świata w pchnięciu kulą (16,17 m).

[madohora]

1939 – Dokonano oblotu pierwszego samolotu z napędem turboodrzutowym, niemieckiego He-178.

[madohora]

1952 – RFN uzgodniła z Izraelem wysokość odszkodowań wojennych na 3 miliardy marek niemieckich.

[madohora]

1953:
Hiszpania i Stolica Apostolska zawarły konkordat.
Premiera filmu Rzymskie wakacje w reżyserii Williama Wylera.

[madohora]

1955 – Wydano po raz pierwszy Księgę Rekordów Guinnessa.

[madohora]

1959 – W Chicago rozpoczęły się III Igrzyska Panamerykańskie.

[madohora]

1962 – Wystrzelona została amerykańska sonda wenusjańska Mariner 2.

[madohora]

1965 – Elvis Presley spotkał się w swej rezydencji z muzykami grupy The Beatles.

[madohora]

1975 – Zdetronizowany ostatni cesarz Etiopii Haile Selassie został zamordowany przez etiopską służbę bezpieczeństwa.

[madohora]

1976 – Raymond Barre został premierem Francji.

[madohora]

1979 – Irlandzka Armia Republikańska przeprowadziła udany zamach na kuzyna królowej Elżbiety II lorda Mountbattena, ostatniego wicekróla Indii.

[madohora]

1980 – W Hamzieh w Libanie ostrzelano limuzynę ambasadora USA Johna Gunthera Deana.

[madohora]

1981 – W katastrofie samolotu Vickers Viscount w Kolumbii zginęło 50 osób.

[madohora]

1985 – Generał Ibrahim Babangida obalił prezydenta Nigerii Muhammadu Buhariego.

[madohora]

1987 – Na Filipinach doszło do nieudanej próby obalenia przez wojsko prezydent Corazon Aquino.

[madohora]

1991:
Mołdawia proklamowała niepodległość (od ZSRR).
Został zlikwidowany główny program informacyjny telewizji radzieckiej Wremia. Reaktywowano go 3 lata później w Telewizji Rosyjskiej.

[madohora]

1992 – W katastrofie samolotu Tu-134 w rosyjskim Iwanowie zginęły 84 osoby.

[madohora]

2000 – W pożarze wieży telewizyjnej Ostankino w Moskwie zginęły trzy osoby.

[madohora]

2001 – Wielonarodowa brygada NATO rozpoczęła w Macedonii operację Essential Harvest.

[madohora]

2003:
Mars znalazł się najbliżej Ziemi od prawie 60 tysięcy lat (55 758 006 km).
Robert Korzeniowski zdobył podczas lekkoatletycznych mistrzostw świata w Paryżu złoty medal w chodzie na 50 km, ustanawiając rekord świata wynikiem 3:36:03.

[madohora]

2004 – Została odkryta Kometa Machholza.

[madohora]

2005:
W stolicy Tatarstanu Kazaniu uruchomiono metro.
W szwedzkim Malmö został oddany do użytku Turning Torso, drugi najwyższy mieszkalny wieżowiec w Europie (190 m).

[madohora]

2006 – W katastrofie lotu Comair 5191 w Lexington (Kentucky) zginęło 49 osób.

27.08 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1542 – Jan Fryderyk, książę wołogoski i szczeciński (zm. 1600)

[madohora]

1698 – HaBaal Szem Tow, żydowski rabin, twórca chasydyzmu polskiego (zm. 1760)

[madohora]

1880:
Bronisława Broniczówna, polska aktorka (zm. 1945)
Jerzy Zdziechowski, polski ekonomista, polityk, minister skarbu (zm. 1975)

[madohora]

1885 – Piotr Choynowski, polski pisarz (zm. 1935)

[madohora]

1889 – Roman Górecki, polski prawnik, generał, polityk, minister przemysłu i handlu (zm. 1946)

[madohora]

1894 – Kazimierz Wierzyński, polski poeta (zm. 1969)

[madohora]

1896 – Jan Mazurkiewicz, polski dowódca wojskowy, generał, wiceprezes ZBoWiD, uczestnik powstania warszawskiego (zm. 1988)

[madohora]

1903 – Leon Gomolicki, polski pisarz, grafik (zm. 1988)

[madohora]

1905 – Stefan Miedziński, polski aktor (zm. 1992)

[madohora]

1906 – Edmund Wojtyła, polski lekarz, brat Jana Pawła II (zm. 1932)

[madohora]

1907 – Bolesław Wasylewski, polski dziennikarz, uczestnik powstania warszawskiego (zm. 1944)

[madohora]

1912 – Jan Kamiński, polski dowódca wojskowy (zm. 1944)

[madohora]

1916 Jerzy Kamil Weintraub, polski poeta, publicysta, tłumacz (zm. 1943)

[madohora]

1919 – Krystyna Wyhowska, polska dziennikarka, publicystka (zm. 2008)

[madohora]

1922: Henryk Czapczyk, polski piłkarz, żołnierz AK, uczestnik powstania warszawskiego (zm. 2010)

[madohora]

1924 Jerzy Płażewski, polski krytyk filmowy, historyk kina

[madohora]

1925: Zygmunt Broniarek, polski dziennikarz, publicysta (zm. 2012)

[madohora]

1927 – Edward Kurowski, polski pisarz

[madohora]

1931 Roman Opałka, polski malarz, grafik (zm. 2011)

[madohora]

1938 – Lech Boguszewicz, polski lekkoatleta, długodystansowiec (zm. 2010)

[madohora]

1945 – Włodzimierz Nowakowski, polski aktor (zm. 1996)

[madohora]

1947 Mathieu Przedpełski, polski operator filmowy

[madohora]

1950 – Aleksander Mrożek, polski gitarzysta zespołów: Porter Band i Recydywa

[madohora]

1953: Hieronim Barczak, polski piłkarz

[madohora]

1955 Marek Siderek, polski trener siatkówki

[madohora]

1956: Dariusz Kuc, polski operator filmowy (zm. 2012)

[madohora]

1959 Zdzisław Hoffmann, polski lekkoatleta, trójskoczek

[madohora]

1962 – Jolanta Mielech, polska aktorka

[madohora]

1964 – Andrzej Chyra, polski aktor

[madohora]

1966: Ewa Bukowska, polska aktorka

[madohora]

1969: Zygmunt Kukla, polski dyrygent, kompozytor

[madohora]

1971 – Michał Dworczyk, polski aktor

27.08 Zmarli Polacy

[madohora]

1545 – Piotr Gamrat, polski duchowny katolicki, arcybiskup warszawski, prymas Polski (ur. 1487)

[madohora]

1823 – Szczepan Hołowczyc, polski duchowny katolicki, arcybiskup warszawski, prymas Królestwa Polskiego (ur. 1741)

[madohora]

1873 – Eustachy Tyszkiewicz, polski archeolog, historyk (ur. 1814)

[madohora]

1874 – Eustachy Januszkiewicz, polski pisarz (ur. 1805)

[madohora]

1896 – Henryk Stroka, polski pisarz, pedagog, uczestnik powstania styczniowego (ur. 1839)

[madohora]

1942 Wojciech Skuza, polski pisarz, publicysta (ur. 1908)

[madohora]

1944 – Polegli w powstaniu warszawskim:
Marian Buczyński, polsk żołnierz AK (ur. 1921)
Wiktor Dobrzański, polski oficer Wojska Polskiego i AK, kapitan (ur. 1906)
Henryk Humięcki, polski żołnierz AK (ur. 1920)
Jan Przasnek, polski żołnierz AK (ur. 1921)
Zdzisław Sadowski, polski żołnierz AK (ur. 1915)
Rafał Sekel, polski żołnierz AK (ur. 1925)
Janusz Jerzy Sobolewski, polski żołnierz AK, podporucznik (ur. 1921)

[madohora]

1979 Bolesław Szabelski, polski kompozytor, organista (ur. 1896)

[madohora]

1980 – Ewa Adamska, polska aktorka (ur. 1949)

[madohora]

1986 – Krzysztof Winiewicz, polski operator filmowy (ur. 1933)

[madohora]

1993 – Kiejstut Bacewicz, polski pianista, kompozytor (ur. 1904)

[madohora]

1996 – Agnieszka Kotlarska, polska modelka, zdobywczyni tytułów Miss Polski i Miss International (ur. 1972)

[madohora]

1997 – Antoni Mierzwiński, polski polityk, minister skupu (ur. 1915)

[madohora]

2000:
Zofia Kierszys, polska tłumaczka (ur. 1921)
Zbigniew Neugebauer, polski dziennikarz, pisarz, kapitan, pilot Polskich Sił Powietrznych na Zachodzie (ur. 1923)

[madohora]

2001 – Witold Krzemieński, polski kompozytor, dyrygent (ur. 1909)

[madohora]

2004 – Maciej Próchnicki, polski perkusista zespołu Golden Life (ur. 1961)

[madohora]

2007: Tadeusz Grzesło, polski pedagog, harcmistrz ZHP, żołnierz AK, porucznik rezerwy WP (ur. 1919)

[madohora]

2008 Janusz Przedpełski, polski działacz sportowy, prezes Polskiego Związku Podnoszenia Ciężarów (ur. 1926)

[madohora]

2011: Danuta Chudzianka, polska aktorka (ur. 1941)

28.08 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

28 sierpnia jest 240. (w latach przestępnych 241.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 125 dni.
imieniny obchodzą: Adelinda, Aleksander, Aleksy, Alfons, Augustyn, Bibian, Bonifacy, Feliks, Fortunat, Hermes, January, Joachima, Julian, Mojżesz, Patrycja, Pelagiusz, Sobiesław, Stronisław, Wyszomir i Wyszymir.
Hongkong – Dzień Wyzwolenia
Kościół prawosławny – Zaśnięcie Bogurodzicy (jedno z 12 głównych świąt)
Polska – Święto Lotnictwa Polskiego (od 1993)
wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą: bł. Alfons Maria od Ducha Świętego (męczennik)
św. Augustyn z Hippony (biskup i doktor Kościoła)
bł. Juniper Serra (misjonarz)
św. Mojżesz Etiopczyk, Mojżesz Rabuś, Mojżesz Czarny (zm. ok. 395)

28.08 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1638 – Swarzędz otrzymał prawa miejskie.

[madohora]

1645 – W Toruniu rozpoczął się wspólny zjazd katolików, luteran i kalwinistów pod nazwą Colloquium charitativum (łac. braterska rozmowa).

[madohora]

1656 – Potop szwedzki: zwycięstwo polskie w bitwie pod Lubrzem.

[madohora]

1882 – W Krakowie rozpoczęto budowę linii tramwajowej.

[madohora]

1913 – Otwarto Most Królowej Jadwigi w Bydgoszczy.

[madohora]

1917 – Powstała Komisja Przejściowa Tymczasowej Rady Stanu.

[madohora]

1919 – Zakończyło się powstanie sejneńskie; wojska litewskie zostały wyparte z Suwalszczyzny.

[madohora]

1927 – W Spale odbyły się pierwsze ogólnopolskie dożynki pod patronatem prezydenta RP.

[madohora]

1931 – Powołano Naczelny Komitet do Spraw Bezrobocia.

[madohora]

1938 – W Stoczni Gdyńskiej położono stępkę pod drobnicowiec SS Olza, pierwszy statek pełnomorski budowany w II RP w Gdyni.

[madohora]

1939 – Antoni Guzy, Polak zwerbowany przez Niemców, dokonał zamachu na dworcu kolejowym w Tarnowie. Zginęło 20 osób.

[madohora]

1944 – 28. dzień powstania warszawskiego: opanowanie gmachu PWPW przez hitlerowskie oddziały liczące 1600 żołnierzy.

[madohora]

1958 – W katastrofie górniczej w kopalni „Makoszowy” w Zabrzu zginęło 72 górników.

[madohora]

1987 – Premiera filmu Życie wewnętrzne.

[madohora]

2006 – MSWiA rozpoczęło wydawanie paszportów biometrycznych.

[madohora]

2007 – Na antenie TVN24 zadebiutował helikopter transmisyjny „Błękitny 24”.

28.08 Wydarzenia ze świata

[madohora]

475 – Naczelnik wojsk Orestes obalił cesarza zachodniorzymskiego Juliusza Neposa.

[madohora]

476 – Orestes został zamordowany w Piacenzie przez żołnierzy wodza germańskiego Odoakera.

[madohora]

489 – W bitwie nad rzeką Isonzo wojska Ostrogotów pod wodzą Teodoryka pokonały sprawującego rządy w całej Italii wodza germanskiego z plemienia Skirów Odoakera.

[madohora]

876 – Po śmierci króla Ludwika II państwo wschodniofrankijskie (Niemcy) zostało podzielone między jego trzech synów.

[madohora]

1189 – III wyprawa krzyżowa: Gwidon de Lusignan rozpoczął oblężenie Akki.

[madohora]

1481 – Jan II został królem Portugalii.

[madohora]

1542 – Wojna turecko-portugalska: zwycięstwo Turków w bitwie pod Wofla (Etiopia).

[madohora]

5 – Pedro Menéndez de Avilés założył St. Augustine na Florydzie, obecnie najstarsze miasto USA.

[madohora]

1597 – Wojna japońsko-koreańska: bitwa morska w Cieśninie Chilcheollyang.

[madohora]

1604 – Anglia i Hiszpania podpisały w Londynie traktat pokojowy.

[madohora]

1609 – Henry Hudson jako pierwszy Europejczyk wylądował w Delaware.

[madohora]

1610:
Po zwycięstwie nad armią rosyjską w bitwie pod Kłuszynem oddziały polskie pod wodzą hetmana polnego koronnego Stanisława Żółkiewskiego wkroczyły do stolicy Rosji, gdzie przebywały na Kremlu do roku 1612.
Stanisław Żółkiewski podpisał w Moskwie z bojarami rosyjskimi układ, na mocy którego polski królewicz Władysław został carem Rosji.

[madohora]

1619 – Ferdynand II został cesarzem rzymsko-niemieckim.

[madohora]

1640 – II wojna biskupia: zwycięstwo Szkotów nad Anglikami w bitwie pod Newburn.

[madohora]

1789 – Niemiecki astronom William Herschel odkrył księżyc Saturna, Enceladusa.

[madohora]

1802 – Napoleon Bonaparte oderwał od Szwajcarii kanton Valais, na którego terenie utworzył następnie marionetkową Republikę Rodańską.

[madohora]

1845 – Ukazało się pierwsze wydanie miesięcznika popularnonaukowego „Scientific American”.

[madohora]

1850 – Premiera opery Lohengrin Richarda Wagnera.

[madohora]

1859 – Rozpoczęła się największa dotąd zaobserwowana burza słoneczna.

[madohora]

1862 – Wojna secesyjna: rozpoczęła się II bitwa pod Bull Run.

[madohora]

1867 – Stany Zjednoczone anektowały atol Midway.

[madohora]

1884 – Harry Atkinson został po raz trzeci premierem Nowej Zelandii.

[madohora]

1898 – Farmaceuta Caleb Bradham z New Bern w Karolinie Północnej zmienił nazwę stworzonego i sprzedawanego przez siebie „Napoju Brada” na Pepsi-Cola.

[madohora]

1903 – Założono Harley-Davidson Motor Company.

[madohora]

1906 – Założono norweski klub piłkarski Moss FK.

[madohora]

1910 – Proklamowano Królestwo Czarnogóry.

[madohora]

1914:
I wojna światowa: Niemcy i Brytyjczycy stoczyli morską bitwę pod Helgolandem.
I wojna światowa: skapitulował garnizon obronny niemieckiej kolonii Togo.

[madohora]

1916 – I wojna światowa: Niemcy wypowiedziały wojnę Rumunii, Włochy wypowiedziały wojnę Niemcom.

[madohora]

1918 – Założono bułgarski klub piłkarski Spartak Warna.

[madohora]

1924 – W Gruzji wybuchło antysowieckie powstanie.

[madohora]

1932 – W Berlinie Franciszek Żwirko i Stanisław Wigura wygrali międzynarodowe zawody lotnicze Challenge.

[madohora]

1937 – Założono Toyota Motor Corporation.

[madohora]

1941 – Została zlikwidowana Niemiecka Nadwołżańska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka.

[madohora]

1942 – W chorwackim obozie koncentracyjnym Jasenovac strażnicy urządzili zawody w mordowaniu więźniów. Zwycięzca Petar Brzica poderżnął gardła 1360 osobom.

[madohora]

1943:
Po śmierci swego ojca Borysa III, 6-letni Symeon II został ogłoszony carem Bułgarii. Faktyczną władzę przejęła Rada Regentów.
W Danii rozpoczął się strajk generalny przeciwko okupacji nazistowskiej.

[madohora]

1945 – Ukazało się pierwsze wydanie argentyńskiego dziennika Clarín.

[madohora]

1963 – Podczas tzw. Marszu na Waszyngton pastor Martin Luther King wygłosił do 200-tysięcznego tłumu przemówienie Mam marzenie

[madohora]

1964 – Wybuchły zamieszki rasowe w Filadelfii, w których rannych zostało 341 osób.

[madohora]

1968 – Chińskie Radio Międzynarodowe nadało pierwszą audycję w języku polskim.

[madohora]

1973:
W trzęsieniu ziemi w meksykańskich stanach Puebla, Veracruz i Oaxaca zginęło około 1200 osób.
Zlikwidowano komunikację tramwajową w uzbeckiej Samarkandzie.

[madohora]

1974 – Zakończyła się załogowa misja kosmiczna Sojuz 15.

[madohora]

1975 – Dokonano oblotu amerykańskiego lekkiego śmigłowca Robinson R22.

[madohora]

1986 – Tina Turner otrzymała swoją gwiazdę na Hollywood Walk of Fame.

[madohora]

1988 – 70 osób zginęło, a około 1000 zostało rannych w amerykańskiej bazie lotniczej Ramstein w Niemczech w wyniku katastrofy trzech włoskich myśliwców podczas pokazów lotniczych.

[madohora]

1990 – Irak ogłosił Kuwejt swoją 19. prowincją.

[madohora]

1991 – W Rosji zakazano działalności KPZR, a majątek zasekwestrowano.

[madohora]

1993:
Sonda Galileo odkryła księżyc planetoidy Ida – Daktyla.
W katastrofie samolotu Jak-40 w Tadżykistanie zginęły 82 osoby.

[madohora]

1995 – Wojna w Bośni: pociski serbskie trafiły w targowisko w Sarajewie zabijając 35 osób, raniąc 85.

[madohora]

1996 – Rozwód księcia Karola i księżnej Diany.

[madohora]

2004 – Kościół katolicki przekazał ikonę Matki Boskiej Kazańskiej rosyjskiemu Kościołowi prawosławnemu jako gest dobrej woli papieża Jana Pawła II.

[madohora]

2007:
Abdullah Gül został wybrany przez parlament na urząd prezydenta Turcji.
Około 50 osób zginęło, a 500 zostało rannych w starciach rywalizujących grup szyitów

[madohora]

2008 – Służby afgańskie formalnie przejęły od międzynarodowych sił ISAF odpowiedzialność za bezpieczeństwo w Kabulu.

[madohora]

2009 – Zakończyła się misja pierwszej indyjskiej sondy i sztucznego satelity Księżyca – Chandrayaan-1.

[madohora]

2010:
Madagaskarski sąd skazał zaocznie obalonego prezydenta Marka Ravalomananę na karę dożywotniego pozbawienia wolności za wydanie rozkazu strzelania do demonstrantów w lutym 2009 roku, w wyniku czego zginęło co najmniej 30 osób.
Zbankrutowały linie lotnicze Mexicana.

28.08 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1765 – Tadeusz Czacki, polski polityk, pedagog, historyk, numizmatyk, współtwórca Konstytucji 3 Maja (zm. 1813)

[madohora]

1826 – Ludwik Grohman, polski przemysłowiec (zm. 1889)

[madohora]

1883 – Mojżesz Wolfson, polski lekarz internista pochodzenia żydowskiego, łódzki działacz społeczny i oświatowy (zm. 1944?)

[madohora]

1884 – Wiesław Lisowski, polski architekt (zm. 1954)

[madohora]

1897 – Franciszek Dominiak, polski aktor (zm. 1984)

[madohora]

1907 – Jerzy Fitio, polski aktor (zm. 1982

[madohora]

1911
Artur Młodnicki, polski aktor (zm. 1972)
Ignacy Święcicki, polski pamiętnikarz (zm. 2008)

[madohora]

1917: Maria Goncerzewicz, polska lekarz, pediatra

[madohora]

1922 – Kazimierz Łodziński, polski lekarz, chirurg, żołnierz AK (zm. 2011)

[madohora]

1924 Jerzy Kroh, polski chemik

[madohora]

1929 – Tadeusz Olszański, polski dziennikarz, publicysta, tłumacz

[madohora]

1930 Roman Śliwonik, polski pisarz

[madohora]

1931
Stefan Olszowski, polski polityk, minister spraw zagranicznych
Tadeusz Ryczaj, polski polityk, poseł na Sejm PRL (zm. 2010)

[madohora]

1933:
Mariusz Chwedczuk, polski scenograf
Artur Gałązka, polski immunolog, epidemiolog, profesor (zm. 1999)

[madohora]

1938: Józef Kowalczyk, polski duchowny katolicki, arcybiskup, nuncjusz apostolski w Polsce

[madohora]

1941: Wiesław Łuka, polski reportażysta, krytyk literacki

[madohora]

1942 Jan Raczkowski, polski kompozytor (zm. 2002)

[madohora]

1945: Jacek Bigoszewski, polski malarz, scenograf (zm. 1997)

[madohora]

1946 – Michał Komar, polski eseista, krytyk filmowy

[madohora]

1948 – Andrzej Pawluczuk, polski pisarz, krytyk literacki (zm. 2005)

[madohora]

1950 – Ewa Borowik, polska aktorka

[madohora]

1951:
Rafał Augustyn, polski kompozytor, krytyk muzyczny
Janina Sokołowska, polska aktorka

[madohora]

1955 – Wiesław Wojno, polski trener piłkarski

[madohora]

1961 Jarosław Zygmunt, polski kontradmirał

[madohora]

1963 – Waldemar Legień, polski judoka

[madohora]

1964 – Dorota Piasecka, polska aktorka

[madohora]

1965: Maciej Odoliński, polski reżyser filmowy

[madohora]

1966 Grzegorz Mostowicz-Gerszt, polski aktor

[madohora]

1967 – Marcin Ziębiński, polski reżyser filmowy

[madohora]

1970:
Jacek Kuderski, polski basista zespołu Myslovitz
Beatrycze Łukaszewska, polska aktorka

[madohora]

1978 Grzegorz Sudoł, polski lekkoatleta, chodziarz

[madohora]

1979: Magdalena Mroczkiewicz, polska florecistka

[madohora]

1981 Agata Wróbel, polska sztangistka

[madohora]

1988 – Klaudia Ungerman, polska studentka, zdobywczyni tytułu Miss Polski

28.08 Zmarli Polacy

[madohora]

1640 – Mikołaj Korsak, polski duchowny unicki, bazylianin, biskup halicki, piński i kijowski (ur. ok. 1595)

[madohora]

1652 – Maciej Łubieński, polski duchowny katolicki, arcybiskup gnieźnieński, prymas Polski (ur. 1572)

[madohora]

1929 – Aleksander Jerzy Szczęsny, polski poeta (ur. 1885)

[madohora]

1944 – Polegli w powstaniu warszawskim: Feliks Borecki, polski żołnierz AK, podporucznik (ur. 1903)
Stanisław Deczkowski, polski żołnierz AK (ur. 1925)
Franciszek Jurecki, polski żołnierz AK (ur. 1907)
Czesław Lech, polski żołnierz AK, porucznik (ur. 1904)
Jan Lenart, polski podharcmistrz, żołnierz AK, podporucznik (ur. 1921)
Włodzimierz Michalak, polski żołnierz AK, podporucznik (ur. 1923)
Hanna Petrynowska, polska lekarka, pediatra, żołnierz AK (ur. 1901)
Józef Ptaszyński, polski harcmistrz, żołnierz AK, podporucznik (ur. 1915)
1944 - Alfons Mazurek, polski duchowny katolicki, błogosławiony Kościoła rzymskokatolickiego, (ur. 1891)

[madohora]

1946 – Danuta Siedzikówna, polska sanitariuszka AK (ur. 1928)

[madohora]

1947 Stanisław Śniatała, polski duchowny katolicki (ur. 1878)

[madohora]

1966 – Adam Kuryłowicz, polski polityk, minister pracy i polityki socjalnej (ur. 1890)

[madohora]

1987: Stefan Guzik, polski aktor, lalkarz (ur. 1954)

[madohora]

1989:
Jerzy Hryniewiecki, polski architekt, urbanista (ur. 1908)
Konstanty Puzyna, polski teatrolog, pisarz, publicysta (ur. 1929)

[madohora]

1995 Gerard Wilk, polski tancerz, choreograf, reżyser operowy (ur. 1944)

[madohora]

1997 – Krystyna Bigelmajer, polska aktorka (ur. 1938)

[madohora]

2002 – Bogdan Baer, polski aktor (ur. 1926)

[madohora]

2005 – Ewa Kruk, polska reżyserka filmowa (ur. 1944)

29.08 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

29 sierpnia jest 241. (w latach przestępnych 242.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 124 dni.
imieniny obchodzą: Andrzej, Beatrycze, Eutymiusz, Flora, Hipacy, Jan, Jan Chrzciciel, Krescencjusz, Krescens, Krescenty, Mederyk, Mederyka, Michał, Racibor, Sabina, Sebbus i Świętosław.
międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Sprzeciwu wobec Prób Jądrowych (proklamowane przez Zgromadzenie Ogólne ONZ na 64. sesji, 30 października 2009)
Polska – Dzień Straży Gminnej, Dzień Strażnika Miejskiego
Słowacja – Rocznica Wybuchu Słowackiego Powstania Narodowego
wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą: Męczeństwo św. Jana Chrzciciela
bł. Beatrycze z Nazaretu (zm. 29 sierpnia 1268, cysterka, która jako jedyna napisała swoje "Vita", autobiografię; wspomnienie w zakonach cystersów obchodzone jest 30 sierpnia)
bł. Dominik Jędrzejewski (męczennik)
św. Sabina (męczennica)
św. Sebbi z Essex (władca)

29.08 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1579 – Wojna polsko rosyjska: wojska polsko-litewskie zdobyły po oblężeniu twierdzę połocką.

[madohora]

1831 – Powstanie listopadowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Międzyrzecem Podlaskim.

[madohora]

1930 – Prezydent Ignacy Mościcki rozwiązał parlament.

[madohora]

1931 – Polityk i publicysta Tadeusz Hołówko został zamordowany przez ukraińskich nacjonalistów.

[madohora]

1939 – Niemcy wystosowały ultimatum wobec Polski.

[madohora]

1943 – W Woli Ostrowieckiej na Wołyniu UPA dokonała masakry 628 Polaków, w tym 220 dzieci do lat 14 i 7 Żydów.

[madohora]

1944:
29. dzień powstania warszawskiego: artyleria niemiecka zburzyła zakłady Fiata i kościół Najświętszej Marii Panny.
Hitlerowcy zlikwidowali getto w Łodzi

[madohora]

1972 – Premiera filmu Dziewczyny do wzięcia.

[madohora]

1977 – W Warszawie podpisano umowę kredytową z konsorcjum banków RFN na sumę 2 mld marek, które miały być przeznaczone na zakup urządzeń do gazyfikacji węgla.

[madohora]

1980 – Sierpień 80: rozpoczęły się strajki w śląskich kopalniach.

[madohora]

1994 – Prokuratorzy w asyście brygad antyterrorystycznych zamknęli w Warszawie, Krakowie, Opolu, Lublinie, Poznaniu i Szczecinie 6 stacji telewizyjnych należących do sieci Polonia 1.

[madohora]

1997 – Sejm RP uchwalił ustawę o ochronie danych osobowych.

29.08 Wydarzenia ze świata

[madohora]

410 – Wojska Alaryka opuściły zdobyty 24 sierpnia i złupiony Rzym.

[madohora]

1178 – Antypapież Kalikst III ukończył schizmę i podporządkował się papieżowi Aleksandrowi III.

[madohora]

1189 – W zamku Marlborough król Anglii Jan Bez Ziemi poślubił Avisę z Gloucester.

[madohora]

1261 – Urban IV został wybrany na papieża.

[madohora]

1350 – Zwycięstwo floty angielskiej nad kastylijską w bitwie morskiej pod Winchelsea.

[madohora]

1475 – Francja i Anglia zawarły traktat pokojowy w Picquigny.

[madohora]

1526 – Wojska węgierskie zostały rozbite przez armię otomańską pod dowództwem Sulejmana Wspaniałego w bitwie pod Mohaczem.

[madohora]

1622 – Wojna trzydziestoletnia: zwycięstwo armii hiszpańsko-bawarskiej nad wojskami protestanckimi w bitwie pod Fleurus.

[madohora]

1756 – Król Prus Fryderyk II Wielki wtargnął do Saksonii; początek III wojny śląskiej.

[madohora]

1831 – Brytyjski naukowiec Michael Faraday zaprezentował sposób otrzymania prądu z wykorzystaniem energii magnetycznej.

[madohora]

1833 – W Wielkiej Brytanii uchwalono ustawę znoszącą niewolnictwo.

[madohora]

1842 – Wielka Brytania i Chiny podpisały traktat nankiński kończący I wojnę opiumową.

[madohora]

1871 – W Japonii edyktem cesarskim zniesiono feudalizm.

[madohora]

1885 – W Niemczech opatentowano pierwszy motocykl. Jego konstruktorem był Gottlieb Daimler.

[madohora]

1907 – W trakcie budowy zawalił się Quebec Bridge nad Rzeką Świętego Wawrzyńca w Kanadzie. Zginęło 75 robotników.

[madohora]

1916 – I wojna światowa: Paul von Hindenburg został szefem niemieckiego Sztabu Generalnego.

[madohora]

1918 – Dekret radzieckiej Rady Komisarzy Ludowych anulował akty rozbiorowe Polski i przyznał Finlandii prawo do niepodległości.

[madohora]

1919 – Wojna polsko-bolszewicka: wojska polskie zdobyły Bobrujsk.

[madohora]

1928 – Założono honduraski klub piłkarski Motagua Tegucigalpa.

[madohora]

1929 – Sterowiec Graf Zeppelin zakończył w amerykańskim Lakehurst trwający od 7 sierpnia lot dookoła świata.

[madohora]

1930 – Ewakuowano na własne życzenie do Szkocji ostatnich 36 mieszkańców odizolowanego archipelagu St Kilda.

[madohora]

1935 – Król Belgów Leopold III Koburg na drodze w Szwajcarii stracił panowanie nad kierownicą i uderzył w drzewo. W wypadku zginęła jego żona Astrid będąca w ciąży z czwartym dzieckiem, on sam został lekko ranny.

[madohora]

1941: II wojna światowa:
Niemcy zajęli Tallinn.
Arthur Fadden został premierem Australii.

[madohora]

1943 – Niemieccy okupanci rozwiązali kolaboracyjny duński rząd i wprowadzili w kraju stan wojenny w reakcji na protesty społeczne.

[madohora]

1944 – Wybuchło Słowackie Powstanie Narodowe.

[madohora]

1945 – Sowieci zestrzelili amerykański samolot dokonujący zrzutów żywności dla amerykańskich jeńców w Korei.

[madohora]

1949 – ZSRR przeprowadził na poligonie w Semipałatyńsku pierwszą udaną próbę bomby atomowej (RDS-1).

[madohora]

1960:
W senegalskim Dakarze rozbił się francuski Lockheed Constellation; zginęły 63 osoby.
W zamachu bombowym w Ammanie zginął premier Jordanii Hazza al-Madżali.

[madohora]

1965 – Zakończył się wówczas rekordowo długi załogowy lot kosmiczny Gemini 5 (7 dni 22 godz. 56 min.)

[madohora]

1966 – W San Francisco The Beatles zagrali ostatni oficjalny koncert.

[madohora]

1967 – Rozpoczęto produkcję brytyjskiego samochodu sportowego Triumph TR5.

[madohora]

1968 – Późniejszy król Norwegii Harald V poślubił Sonję Haraldsen.

[madohora]

1970 – Dokonano oblotu amerykańskiego samolotu pasażerskiego McDonnell Douglas DC-10.

[madohora]

1975 – W gwiazdozbiorze Łabędzia rozbłysła gwiazda nowa V1500 Cygni.

[madohora]

1979 – W Kirsanowie w centralnej Rosji rozbił się samolot Tu-124; zginęły 63 osoby.

[madohora]

1981 – Palestyńscy terroryści otworzyli ogień w Synagodze Miejskiej w Wiedniu, zabijając 2 Żydów i raniąc 17.

[madohora]

1982:
Naukowcy z Instytutu Badań Ciężkich Jonów w Darmstadt otrzymali pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych – meitner.
Odbyła się najkrótsza zagraniczna podróż apostolska papieża Jana Pawła II do San Marino.

[madohora]

1991 – Prezydent Kazachstanu Nursułtan Nazarbajew wydał dekret o zamknięciu poligonu atomowego w Semipałatyńsku.

[madohora]

1994 – RPA jako 11. kraj przystąpiła do Wspólnoty Rozwoju Afryki Południowej (SADC).

[madohora]

1995 – Doszło do nieudanego zamachu na prezydenta Gruzji Eduarda Szewardnadze.

[madohora]

1996 – Lecący z Moskwy na Spitsbergen Tu-154M rozbił się podczas podchodzenia do lądowania. Zginęło 141 osób, głównie rosyjscy i ukraińscy górnicy.

[madohora]

1997 – Algierska Zbrojna Grupa Islamska dokonała masakry 98 osób mieszkańców miejscowości Rais.

[madohora]

1998 – W katastrofie kubańskiego Tu-154M w stolicy Ekwadoru Quito zginęło 80 osób (w tym 10 na ziemi), a 21 zostało rannych.

[madohora]

2000 – Agbéyomé Kodjo został premierem Togo.

[madohora]

2003 – Co najmniej 95 osób zginęło w zamachu bombowym pod meczetem w Nadżafie, m.in. przywódca irackich szyitów ajatollah Mohammed Bakr Hakim.

[madohora]

2004:
Prorosyjski kandydat Ału Ałchanow wygrał wybory prezydenckie w Czeczenii.
W Atenach zakończyły się XXVIII Letnie Igrzyska

[madohora]

2005:
Huragan Katrina dotarł do Nowego Orleanu w Luizjanie.
Wbrew embargu międzynarodowemu odbył się pierwszy zagraniczny lot pasażerski z Cypru Północnego do destynacji innej niż Turcja – Azerbejdżanu.

[madohora]

2006 – Rosyjski Gazprom oraz niemieckie E-ON-Ruhrgas i BASF podpisały w Moskwie porozumienie końcowe dotyczące budowy Gazociągu Północnego.

[madohora]

2008 – Gruzja zerwała stosunki dyplomatyczne z Rosją.

[madohora]

2009 – Rozpoczęła się misja STS-128 wahadłowca Discovery.

29.08 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1756 – Jan Śniadecki, polski matematyk, astronom, filozof (zm. 1830)

[madohora]

1887 – Stanisław Cywiński, polski krytyk, historyk literatury (zm. 1941)

[madohora]

1895 – Jerzy Kirchmayer, polski dowódca wojskowy, generał, historyk (zm. 1959)

[madohora]

1905 – Adam Wysocki, polski aktor, wokalista Chóru Dana (zm. 1978)

[madohora]

1906 – Stefania Beylin, polska publicystka filmowa, tłumaczka (zm. 1989)

[madohora]

1908 – Natalia Gałczyńska, polska pisarka, tłumaczka (zm. 1976)

[madohora]

1913 – Jan Ekier, polski pianista, kompozytor

[madohora]

1914 – Józef Czerniawski, polski aktor (zm. 1993)

[madohora]

1918 – Czesław Michniak, polski pisarz, dziennikarz (zm. 2012)

[madohora]

1920: Halina Kossobudzka, polska aktorka (zm. 1994)

[madohora]

1923 Krystyna Jamroz, polska śpiewaczka operowa (sopran) (zm. 1986)

[madohora]

1924: Jakub Goldberg, polski reżyser filmowy (zm. 2002)

[madohora]

1929: Józef Grochowski, polski poeta

[madohora]

1931:
Juliusz Janicki, polski reżyser filmowy
Janusz Sykutera, polski aktor (zm. 1997)

[madohora]

1934 – Andrzej Buszewicz, polski aktor

[madohora]

1944 – Sławomir Szatkowski, polski polityk (zm. 2009)

[madohora]

1945 – Zdzisława Sośnicka, polska piosenkarka

[madohora]

1948:
Juliusz Braun, polski dziennikarz, polityk
Marek Kozłowski, polski ekonomista, samorządowiec, sędzia koszykówki

[madohora]

1949 – Paweł Bryłowski, polski prawnik, polityk, samorządowiec, prezydent Lublina, poseł na Sejm RP

[madohora]

1954 – Bogdan Lęcznar, polski aktor

[madohora]

1950 – Elżbieta Kijowska, polska aktorka

[madohora]

1957:
Grzegorz Ciechowski, polski muzyk, wokalista, lider grupy Republika (zm. 2001)
Iwona Pachońska, polska aktorka

[madohora]

1961 Robert Herba, polski kierowca rajdowy, kaskader

[madohora]

1972 Filip Jaślar, polski skrzypek, członek Grupy MoCarta

[madohora]

1975 Marzena Sienkiewicz, polska prezenterka telewizyjna

[madohora]

1976 Grzegorz Walasek, polski żużlowiec

[madohora]

1979
Krzysztof Ogłoza, polski aktor
Katarzyna Zielińska, polska aktorka

[madohora]

1988:
Bartosz Kurek, polski siatkarz
Grzegorz Zengota, polski żużlowiec

29.08 Zmarli Polacy

[madohora]

1602 – Sebastian Klonowic, polski poeta (ur. ok. 1545)

[madohora]

1900 – Bruno Abdank-Abakanowicz, polski wynalazca (ur. 1852)

[madohora]

1931 – Tadeusz Hołówko, polski polityk, publicysta, wiceprezes BBWR (ur. 1889)

[madohora]

1942 – Sancja Szymkowiak, błogosławiona, polska zakonnica, serafitka (ur. 1910)

[madohora]

1944 – Wanda Łążyńska, polska lekarka, żołnierz AK, kapitan, uczestniczka powstania warszawskiego (ur. 1908)

[madohora]

1949 – Adam Doboszyński, polski polityk, pisarz (ur. 1904)

[madohora]

1969 – Jarosław Brzozowski, polski reżyser filmowy (ur. 1911)

[madohora]

1972 Jan Kreczmar, polski aktor, pedagog, prezes ZASP (ur. 1908)

[madohora]

1974 – Andrzej Wronka, polski duchowny katolicki, biskup gdański (ur. 1897)

[madohora]

1979 – Paweł Baldy, polski aktor, reżyser teatralny (ur. 1924)

[madohora]

1985 – Kazimierz Banach, polski działacz ludowy, publicysta, pedagog, członek Rady Państwa (ur. 1904)

[madohora]

1986:
Irena Grywiczówna, polska aktorka (ur. 1909)
Zofia Kozłowska-Budkowa, polska historyk (ur. 1893)

[madohora]

1987:
Henryk Bąk, polski aktor (ur. 1923)
Franciszka Leszczyńska, polska kompozytorka (ur. 1914)

[madohora]

1992 Benedykt Matejkiewicz, polski duchowny katolicki, kapelan AK, opat klasztoru Cystersów w Wąchocku (ur. ?)

[madohora]

1997:
Halina Klatkowa, polski geograf, geomorfolog, badacz czwartorzędu, naukowiec, profesor Uniwersytetu Łódzkiego (UŁ) (ur. 1924)
Bolesław Michałek, polski krytyk filmowy (ur. 1925)

[madohora]

2003: Mieczysław Staner, polski pisarz (ur. 1925)

30.08 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

30 sierpnia jest 242. (w latach przestępnych 243.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 123 dni.
imieniny obchodzą: Adaukt, Częstowoj, Częstowojna, Damroka, Feliks, Gaudencja, Ingeborga, Jan, Małgorzata, Miron, Piotr, Rebeka, Swojsław, Świetlana i Tekla.
Kazachstan – Święto Konstytucji
międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Pamięci Osób Zaginionych
Tatarstan – Święto Utworzenia Republiki Tatarstanu
Timor Wschodni – Rocznica Referendum Niepodległościowego
Turcja – Dzień Zwycięstwa
Turks i Caicos – Święto Konstytucji
wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1][2], obchodzą: bł. Alfred Ildefons Schuster (arcybiskup Mediolanu)
św. Fiakriusz[3] (zm. ok. 675, pustelnik, wyznawca, patron ogrodników, dorożkarzy i taksówkarzy)
święci:Adaukt i Feliks (męczennicy)
św. Małgorzata Ward (męczennica)
św. Pammachiusz (senator rzymski)
bł. Stefan Nehmé (maronita)

30.08 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1157 – W Krzyszkowie Bolesław Kędzierzawy złożył hołd lenny Fryderykowi Barbarossie.

[madohora]

1704 – W Narwie Rzeczpospolita podpisała przymierze z Rosją, na mocy którego oficjalnie przystąpiła do wojny ze Szwecją.

[madohora]

1914 – I wojna światowa: zwycięstwo wojsk niemieckich w bitwie pod Tannenbergiem na Mazurach.

[madohora]

1929 – Polska przyjęła zasady planu Younga.

[madohora]

1939:
Dekretem Prezydenta RP Ignacego Mościckiego zarządzono powszechną mobilizację.
Niszczyciele ORP Błyskawica, ORP Grom i ORP Burza otrzymały rozkaz natychmiastowego przejścia do Wielkiej Brytanii, dla ocalenia ich przed wpadnięciem w ręce niemieckie.

[madohora]

1942 – Hitlerowcy zlikwidowali getto w Nowym Targu.

[madohora]

1943 – Rzeź wołyńska: masakry ludności polskiej w Gaju, Budach Ossowskich, Jankowcach, Kątach i Ostrówkach.

[madohora]

1944 – 30. dzień powstania warszawskiego: częściowa ewakuacja kanałami załogi Starego Miasta do Śródmieścia.

[madohora]

1956 – Seryjny morderca Władysław Mazurkiewicz został skazany na karę śmierci.

[madohora]

1959 – W Tatrach Zachodnich została odkryta jaskinia Śnieżna Studnia.

[madohora]

1963 – Premiera filmu Pamiętnik pani Hanki.

[madohora]

1974 – W Gdyni rozpoczęto budowę Trasy im. Eugeniusza Kwiatkowskiego.

[madohora]

1978 – Para z NRD sterroryzowała i zmusiła przy pomocy pistoletu-zabawki załogę samolotu PLL LOT Tu-134, lecącego z Gdańska do Berlina Wschodniego, do wylądowania na zachodnioberlińskim lotnisku Tempelhof.

[madohora]

1980 – Sierpień 1980: podpisano porozumienie szczecińskie (33 postulaty).

[madohora]

2003 – Otwarto Tunel Wisłostrady.

[madohora]

2007 – Afera gruntowa: Janusz Kaczmarek, Konrad Kornatowski i Jaromir Netzel zostali zatrzymani przez ABW.

[madohora]

2009 – Podczas Radom Air Show dwóch pilotów zginęło w katastrofie białoruskiego myśliwca Su-27.

30.08 Wydarzenia ze świata

[madohora]

257 – Sykstus II został wybrany na papieża.

[madohora]

1363 – Powstanie Czerwonych Turbanów: rozpoczęła się bitwa na jeziorze Poyang (Chiny).

[madohora]

1464 – Paweł II został wybrany papieżem.

[madohora]

1483 – Karol VIII Walezjusz został królem Francji.

[madohora]

1546 – W kalwińskiej Genewie ukazał się dekret zabraniający nadawania dzieciom imion innych niż biblijne.

[madohora]

1757 – Wojna siedmioletnia: zwycięstwo wojsk rosyjskich nad pruskimi w bitwie pod Groß-Jägersdorf w Prusach Wschodnich.

[madohora]

1813:
Bitwa pod Kulm zniweczyła sukces osiągnięty przez wojska napoleońskie pod Dreznem.
Wojna z Krikami: masakra od 400 do 500 osób w amerykańskim Fort Mims.

[madohora]

1835 – Założono Melbourne.

[madohora]

1850 – Honolulu na Hawajach otrzymało prawa miejskie.

[madohora]

1857 – Uruchomiono pierwszą linię kolejową w Argentynie.

[madohora]

1862 – Wojna secesyjna: zwycięstwo konfederatów w II bitwie nad Bull Run.

[madohora]

1870 – Wojna francusko-pruska: zwycięstwo pruskie w bitwie pod Beaumont.

[madohora]

1873 – Austriacy Julius von Payer i Karl Weyprecht odkryli archipelag Ziemia Franciszka Józefa na Morzu Barentsa.

[madohora]

1897 – Madagaskar: w bitwie pod Ambiky Francuzi pokonali wojowników z plemienia Sakalava.

[madohora]

1909 – Założono Międzynarodową Ligę Przeciwpadaczkową (ILAE).

[madohora]

1914 – Armia nowozelandzka zajęła Samoa Niemieckie.

[madohora]

1918 – Na wiecu w Moskwie Fanny Kapłan postrzeliła Włodzimierza Lenina.

[madohora]

1922 – Wojna grecko-turecka: miażdżące zwycięstwo Turków w bitwie pod Dumlupinar.

[madohora]

1925 – W wyniku referendum została zatwierdzona konstytucja Chile.

[madohora]

1932 – Hermann Göring został przewodniczącym Reichstagu.

[madohora]

1940 – Odbył się drugi arbitraż wiedeński.

[madohora]

1942 – II wojna światowa w Afryce: rozpoczęła się bitwa pod Alam Halfa.

[madohora]

1945 – Wojska brytyjskie zajęły Hongkong, okupowany przez Japończyków od 1941 roku.

[madohora]

1948 – W Rumunii powstała komunistyczna tajna policja Securitate.

[madohora]

1951 – W Waszyngtonie podpisano amerykańsko-filipińsko układ o wzajemnej obronie.

[madohora]

1954 – Francuski parlament odrzucił układ o Europejskiej Wspólnocie Obronnej (EWO).

[madohora]

1956 – W Luizjanie otwarto Lake Pontchartrain Causeway, najdłuższy most na świecie.

[madohora]

1963 – W Waszyngtonie i Moskwie zainstalowano tzw. „czerwone telefony”.

[madohora]

1965 – Ukazał się album Boba Dylana Highway 61 Revisited.

[madohora]

1974 – W Zagrzebiu wykoleił się ekspres Belgrad-Dortmund; zginęły 153 osoby.

[madohora]

1981 – Prezydent Iranu Mohammad Ali Radżai i premier Mohammad Javad Bahonar zginęli wraz z trzema innymi osobami w zamachu bombowym w Teheranie.

[madohora]

1982 – Lider OWP Jaser Arafat został zmuszony do opuszczenia Libanu.

[madohora]

1983:
90 osób zginęło w katastrofie samolotu Tu-134 w Ałma-Acie (Kazachstan).
Rozpoczęła się misja STS-8 wahadłowca Challenger.

[madohora]

1984 – Rozpoczęła się misja pierwsza misja wahadłowca Discovery.

[madohora]

1987 – Podczas lekkoatletycznych mistrzostw świata w Rzymie, Bułgarka Stefka Kostadinowa ustanowiła obowiązujący do dziś rekord świata w skoku wzwyż (2,09 m).

[madohora]

1989 – Roman Polański ożenił się z francuską aktorką Emmanuelle Seigner.

[madohora]

1991:
Azerbejdżan i Tatarstan ogłosiły niepodległość od ZSRR.
W finale konkursu w skoku w dal podczas tokijskich mistrzostw świata w lekkoatletyce Mike Powell ustanowił rekord świata, uzyskując 8,95 m.

[madohora]

1992 – Michael Schumacher wygrał swój pierwszy wyścig w F1 (Grand Prix Belgii).

[madohora]

1993:
Robert Malval został premierem Haiti.
W Casablance oddano do użytku jeden z największych na świecie Meczet Hassana II.

[madohora]

1994 – Ukazał się debiutancki album grupy Oasis Definitely Maybe.

[madohora]

1995:
W Kazachstanie przyjęto w referendum nową konstytucję.
Wojna w Bośni: wojska NATO i ONZ rozpoczęły ataki na oblegających Sarajewo Serbów.

[madohora]

1999 – W referendum na Timorze Wschodnim większość mieszkańców opowiedziała się za niepodległością.

[madohora]

2000 – Na Timorze Wschodnim odbyły się wybory do Zgromadzenia Konstytucyjnego mającego przygotować przyszły ustrój państwa.

[madohora]

2002 – Zawarto międzykoreańskie porozumienie w sprawie przywrócenia połączeń kolejowych i drogowych.

[madohora]

2007 – W Japonii utworzono Park Narodowy Oze.

[madohora]

2008 – 12 indyjskich policjantów zginęło w wyniku wybuchu miny w stanie Jharkhand.

[madohora]

2009:
Ali Bongo Ondimba wygrał wybory prezydenckie w Gabonie.
W Japonii odbyły się wybory parlamentarne.

[madohora]

2010 – W Bratysławie 48-letni szaleniec Lubomír Harman zastrzelił 7 osób, zranił 14, po czym popełnił samobójstwo.

30.08 Urozili się słynni Polacy

[madohora]

1804 – Aleksander Chodźko, polski poeta, orientalista, slawista (zm. 1891)

[madohora]

1866 – Konstanty Skirmunt, polski polityk, dyplomata, minister spraw zagranicznych (zm. 1949)

[madohora]

1869 – Stanisław Śliwiński, polski inżynier rolnik, działacz gospodarczy i społeczny, polityk, minister aprowizacji (zm. 1929)

[madohora]

1892 – Stefan Bagiński, polski histolog, profesor Uniwersytetu i Akademii Medycznej w Łodzi (zm. 1969)

[madohora]

1901 – Henryk Luft-Lotar, polski reżyser, aktor teatralny (zm. 1979)

[madohora]

1902 – Józef Maria Bocheński, polski logik, filozof (zm. 1995)

[madohora]

1905 – Alicja Stern, polska pisarka, scenarzystka, tłumaczka (zm. 1993)

[madohora]

1906 Jerzy Broński, polski żołnierz (zm. 1948)

[madohora]

1909 – Tadeusz Sołtyk, polska konstruktor lotniczy (zm. 2004)

[madohora]

1910 – Arseniusz Romanowicz, polski architekt (zm. 2008)

[madohora]

1912: Krystyna Lubicz-Lisowska, polska aktorka (zm. 1993)

[madohora]

1913 – Irena Sławińska, polski teatrolog, historyk i teoretyk literatury (zm. 2004)

[madohora]

1918 – Benon Stranz, polski specjalista w zakresie górnictwa, wiceminister górnictwa i energetyki (zm. 2011)

[madohora]

1919 – Ryszarda Hanin, polska aktorka (zm. 1994)

[madohora]

1923: Lech Lorentowicz, polski reżyser filmowy (zm. 1987)

[madohora]

1927 – Helena Sekuła, polska pisarka

[madohora]

1928 – Leon Cyboran, polski historyk filozofii indyjskiej, sanskrytolog, jogin (zm. 1977)

[madohora]

1930:
Witold Karczewski, polski lekarz, polityk, minister (zm. 2008)
Mira Rychlicka, polska aktorka (zm. 2007)

[madohora]

1936 – Edward Pałłasz, polski kompozytor, twórca muzyki filmowej

[madohora]

1937: Ninel Kameraz-Kos, polska malarka, znawczyni kultury żydowskiej (zm. 2011)

[madohora]

1938 – Dorota Terakowska, polska pisarka, dziennikarka (zm. 2004)

[madohora]

1940 – Wojciech Kozłowski, polski operator filmowy

[madohora]

1942 – Krzysztof Cwynar, polski piosenkarz, kompozytor, działacz społeczny

[madohora]

1944 – Krzysztof Glass, polski poeta, malarz, grafik, publicysta (zm. 2000)

[madohora]

1948 – Aleksander Gawronik, polski przedsiebiorca, senator

[madohora]

1952 – Wojciech Fibak, polski tenisista

[madohora]

1953:
Lech Majewski, polski pisarz, malarz, reżyser filmowy
Rudi Schuberth, polski piosenkarz, kompozytor, autor tekstów piosenek

[madohora]

1956 – Lech Dyblik, polski aktor

[madohora]

1959 – Marek Sikora, polski aktor, reżyser, choreograf (zm. 1996)

[madohora]

1960 Tomasz Nowak, polski bokser

[madohora]

1966 – Ilona Kucińska, polska aktorka

[madohora]

1968 – Mirosław Staniek, polski piłkarz (zm. 2009)

[madohora]

1971 Katarzyna Nosowska, polska piosenkarka, autorka tekstów piosenek

[madohora]

1972 Marcin Nałęcz-Niesiołowski, polski dyrygent

[madohora]

1976 – Adrian Małecki, polski koszykarz

[madohora]

1977: Kamil Kosowski, polski piłkarz

[madohora]

1979 Klementyna Umer, polska aktorka, wokalistka

[madohora]

1981:
Izabela Kała, polska aktorka
Tomasz Majewski, polski kulomiot

30.08 Zmarli Polacy

[madohora]

1505 – Elżbieta Rakuszanka, królowa Polski, żona Kazimierza IV Jagiellończyka (ur. 1436)

[madohora]

1855 – Julian Korsak, polski poeta, tłumacz (ur. 1806 lub 1807)

[madohora]

1946 – Henryk Sucharski, polski dowódca wojskowy (ur. 1898)

[madohora]

1978 – Henryk Zygalski, polski matematyk, kryptolog (ur. 1908)

[madohora]

1983 – Zygmunt Malawski, polski aktor (ur. 1923)

[madohora]

1984 – Roman Szmar, polski aktor, tancerz (ur. 1903)

[madohora]

1986 – Krystyna Szczepańska, polska śpiewaczka operowa (mezzosopran) (ur. 1917)

[madohora]

1988:
Marian Małowist, polski historyk, mediewista (ur. 1909)
Wanda Wermińska, polska śpiewaczka operowa (sopran) (ur. 1900)

[madohora]

1995 – Adam Wiśniewski-Snerg, polski pisarz science fiction (ur. 1937)

[madohora]

1997:
Karol Taylor, polski biochemik, biolog, profesor Uniwersytetu Gdańskiego (ur. 1928)
Ernest Wilimowski, polski piłkarz (ur. 1916)

[madohora]

2004 – Piotr Różycki, polski dziennikarz (ur. 1946)

[madohora]

2008 Henryk Szymborski, polski piłkarz (ur. 1931)

[madohora]

2010 Henryk Czapczyk, polski piłkarz, AK, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1922)

31.08 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

31 sierpnia jest 243. (w latach przestępnych 244.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 122 dni.
imieniny obchodzą: Aidan, Albertyna, Amat, Arystyda, Arystydes, Bohdan, Izabela, Jan, Józef, Nikodem, Optat, Paulin, Prymian, Rajmund, Rajmunda, Solidariusz, Świętosław i Teodot.
internauci – Blog Day
Kirgistan, Trynidad i Tobago – Święto Niepodległości
Malezja – święto narodowe Hari Merdeka
Polska Dzień Solidarności i Wolności (święto państwowe, nie jest dniem wolnym od pracy)
Święto Kawalerii Polskiej (na pamiątkę bitwy pod Komarowem)
wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą: św. Aidan (biskup)
św. Arystydes z Aten (apologeta)
św. Józef z Arymatei (uczeń Jezusa)
św. Nikodem (postać biblijna)
św. Rajmund Nonnat (mercedariusz)

31.08. Wydarzenia w kraju

[madohora]

1827 – W Warszawie otwarto Instytut Oftalmiczny (okulistyczny).

[madohora]

1882 – Oddano do użytku linię kolejową ze Stargardu do Kostrzyna.

[madohora]

1920 – Wojna polsko-bolszewicka: Polacy zwyciężyli w bitwie pod Komarowem.

[madohora]

1933 – We wsi Biskupin w Wielkopolsce, miejscowy nauczyciel Walenty Szwajcer znalazł w pobliskim jeziorze drewniane szczątki, które okazały się pozostałościami przedsłowiańskiej osady.

[madohora]

1939 – Prowokacja gliwicka: Niemcy sfingowali napad na radiostację gliwicką, dając sobie pretekst do ataku na Polskę.

[madohora]

1944:
31. dzień powstania warszawskiego: całkowitemu zniszczeniu uległ Pasaż Simonsa.
PKWN wydał dekret O wymiarze kary dla faszystowsko-hitlerowskich zbrodniarzy.

[madohora]

1948 – Rozpoczęło się plenum KC PPR, w czasie którego z funkcji pierwszego sekretarza odwołano Władysława Gomułkę. Zastąpił go Bolesław Bierut.

[madohora]

1959:
Premiera filmu Inspekcja pana Anatola.
Wiesław Podobas wygrał 16. Tour de Pologne.

[madohora]

1963 – Stanisław Gazda wygrał 20. Tour de Pologne.

[madohora]

1980 – Sierpień 1980: podpisano porozumienia sierpniowe w Gdańsku (21 postulatów).

[madohora]

1982 – W rocznicę podpisania porozumień sierpniowych w całym kraju odbyły się demonstracje. Trzech demonstrantów zostało zabitych przez milicję w Lubinie.

[madohora]

1992:
Premiera 1. odcinka serialu telewizyjnego Pogranicze w ogniu.
Wyemitowano premierowe wydanie magazynu Kawa czy herbata? (TVP1).

[madohora]

1994 – Zamknięto wszystkie oddziały największej w Polsce Fabryki Celulozy i Papiernictwa we Włocławku.

[madohora]

1995 – Zlikwidowano ostatnie linie trolejbusowe w Warszawie.

31.08 Wydarzenia ze świata

[madohora]

1422 – Henryk VI został w wieku 9 miesięcy królem Anglii.

[madohora]

1812 – U wybrzeży Urugwaju zatonął hiszpański statek Salvador; zginęło od 470 do 600 osób.

[madohora]

1823 – Francuska inwazja na Hiszpanię: decydująca klęska hiszpańskich powstańców w bitwie pod Trocadero.

[madohora]

1827 – Frederick Robinson został premierem Wielkiej Brytanii.

[madohora]

1864 – Wojna secesyjna: rozpoczęła się bitwa pod Jonesborough.

[madohora]

1870 – Wojna francusko-pruska: rozpoczęła się bitwa pod Noiseville.

[madohora]

1876 – Po detronizacji Murada V jako obłąkanego jego brat Abd-ul-Hamid II został sułtanem tureckim.

[madohora]

1886 – Charleston (Karolina Południowa) zostało niemal całkowicie zniszczone wskutek trzęsienia ziemi.

[madohora]

1888 – Została zamordowana Mary Ann Nichols, powszechnie uważana za pierwszą ofiarę Kuby Rozpruwacza.

[madohora]

1903 – 4 lekceważących ostrzeżenia turystów zginęło w wyniku erupcji najpotężniejszego wówczas na świecie gejzera Waimangu na Nowej Zelandii.

[madohora]

1907 – Rosja i Wielka Brytania zawarły układ z Sankt Petersburga.

[madohora]

1909 – Amerykanin Charles Walcott odkrył stanowisko paleontologiczne środkowokambryjskiej fauny w Górach Skalistych w kanadyjskiej prowincji Kolumbia Brytyjska.

[madohora]

1910 – Założono turecki klub sportowy MKE Ankaragücü.

[madohora]

1913 – Założono holenderski klub sportowy PSV Eindhoven.

[madohora]

1923 – Rozpoczęła się włoska interwencja na greckiej wyspie Korfu.

[madohora]

1928:
Proklamowano Królestwo Albanii.
W Berlinie odbyła się premiera musicalu Opera za trzy grosze Bertolta Brechta i Kurta Weila.

[madohora]

1932 – Całkowite zaćmienie słońca widoczne w północnej Kanadzie i amerykańskich stanach: Vermont, New Hampshire, Maine i Massachusetts.

[madohora]

1935 – Radziecki górnik Aleksiej Stachanow podczas jednej zmiany wykonał 1475% normy (tj. wydobył 102 m³ węgla).

[madohora]

1936 – Radio czechosłowackie rozpoczęło emisję programów dla zagranicy.

[madohora]

1942 – W Luksemburgu rozpoczął się strajk generalny przeciwko niemieckim okupantom.

[madohora]

1944 – II wojna światowa: wojska radzieckie zajęły Bukareszt.

[madohora]

1945 – Powstała Liberalna Partia Australii.

[madohora]

1950 – W katastrofie lotu Trans World Airlines 903 na Pustyni Libijskiej zginęło 55 osób.

[madohora]

1955 – Wojny izraelsko-arabskie: izraelscy komandosi zaatakowali obóz szkoleniowy fedainów w Khan Younis w Strefie Gazy, zabijając 72 osoby.

[madohora]

1956 – Dokonano oblotu latającej cysterny Boeing KC-135 Stratotanker.

[madohora]

1957 – Federacja Malajska proklamowała niepodległość (od Wielkiej Brytanii).

[madohora]

1962 – Trynidad i Tobago uzyskał niepodległość (od Wielkiej Brytanii).

[madohora]

1968 – W trzęsieniu ziemi we wschodnim Iranie zginęło około 12 tys. osób.

[madohora]

1972 – W katastrofie Iła-18 pod Magnitogorskiem zginęło 101 osób.

[madohora]

1985 – W Los Angeles został aresztowany seryjny morderca Richard Ramirez, znany jako „Nocny Łowca”.

[madohora]

1986:
Na Morzu Czarnym zatonął statek pasażerski Admirał Nachimow; zginęły 423 osoby.
W wyniku zderzenia samolotu DC-9 z awionetką nad Los Angeles zginęły 82 osoby (w tym 15 na ziemi), a 8 zostało rannych

[madohora]

1987 – Ukazał się album Bad Michaela Jacksona.

[madohora]

1991 – Kirgistan i Uzbekistan proklamowały niepodległość (od ZSRR).

[madohora]

1992 – Pascal Lissouba został prezydentem Konga.

[madohora]

1993 – Ostatni rosyjscy żołnierze opuścili Litwę.

[madohora]

1994:
Irlandzka Armia Republikańska ogłosiła zawieszenie broni.
Ostatni rosyjscy żołnierze opuścili Łotwę i Niemcy.

[madohora]

1996 – Rosja i Czeczenia podpisały porozumienie pokojowe kończące I wojnę czeczeńską.

[madohora]

1997 – Diana, księżna Walii i jej kochanek Dodi Al-Fayed zginęli w wypadku samochodowym w Paryżu.

[madohora]

1998 – Korea Północna wystrzeliła rakietę balistyczną Kwangmyŏngsŏng-1, która przeleciała nad Japonią i wpadła do Pacyfiku.

[madohora]

1999 – W katastrofie Boeinga 737 w Buenos Aires zginęło 65 osób (w tym 2 na ziemi), a 37 zostało rannych.

[madohora]

2004 – Czeczeńska terrorystka-samobóczyni zdetonowała bombę w jednej ze stacji moskiewskiego metra; zginęło 10 osób, a 51 zostało rannych.

[madohora]

2005:
Islandia i Wyspy Owcze zawarły porozumienie z Hoyvík o wolnym handlu.
W wyniku wybuchu paniki na moście na rzece Tygrys w Bagdadzie zginęło 1199 osób.

[madohora]

2006 – Po 2 latach odzyskano skradzione z Muzeum Muncha w Oslo obrazy Edvarda Muncha Krzyk i Madonna.

[madohora]

2009:
Armenia i Turcja, przy mediacji Szwajcarii, osiągnęły porozumienie w sprawie ustanowienia stosunków dyplomatycznych.
Chiny i Tajwan uruchomiły regularne połączenia lotnicze w liczbie 270 tygodniowo, w miejsce dotychczasowych 108 lotów czarterowych.
W Czechach wycofano z obiegu monetę o nominale 50 halerzy.

31.08 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1768 – Rajmund Korsak, polski poeta, tłumacz (zm. 1817)

[madohora]

1877 – Stanisław Rospond, polski duchowny katolicki, biskup krakowski (zm. 1958)

[madohora]

1878 – Czesław Białobrzeski, polski fizyk, astronom (zm. 1953)

[madohora]

1885 – Rajmund Jaworowski, polski działacz socjalistyczny (zm. 1941)

[madohora]

1893 – Władysław Karaś, polski major WP, olimpijczyk (zm. 1942)

[madohora]

1894:
Rajmund Barański, polski lekarz, minister zdrowia (zm. 1971)
Jan Dębski, polski aktor (zm. 1966)

[madohora]

1903 – Stefan Dybowski, polski nauczyciel, polityk, minister kultury i sztuki (zm. 1970)

[madohora]

1912 – Jan Piwnik, polski oficer rezerwy Wojska Polskiego (zm. 1944)

[madohora]

1913: Zbigniew Bieńkowski, polski poeta, krytyk literacki, eseista, tłumacz (zm. 1994)

[madohora]

1921:
Jerzy Michotek, polski aktor, piosenkarz, reżyser estradowy i telewizyjny (zm. 1995)
Danuta Mostwin, polska pisarka, socjolog (zm. 2010)

[madohora]

1929 – Rajmund Kuczma, polski historyk, muzealnik (zm. 2007)

[madohora]

1931 – Lidia Bienias, polska aktorka

[madohora]

1935 – Andrzej Dobosz, polski krytyk literacki, felietonista, aktor

[madohora]

1937 – Andrzej Herder, polski aktor (zm. 2002)

[madohora]

1939:
Jan Knoppek, polski polityk (zm. 2008)
Wojciech Seweryn, polski plastyk (zm. 2010)

[madohora]

1940 – Stefan Frankiewicz, polski historyk literatury, publicysta

[madohora]

1942 – Manfred Gorywoda, polski polityk, wicepremier

[madohora]

1947
Jerzy Święch, polski aktor
Grzegorz Warchoł, polski aktor, reżyser filmowy

[madohora]

1949 Mieczysław Hryniewicz, polski aktor

[madohora]

1951:
Sławomir Łosowski, polski muzyk zespołu Kombi
Bronisław Wrocławski, polski aktor

[madohora]

1953 – Wojciech Banach, polski inżynier, poeta, kolekcjoner

[madohora]

1955:
Filip Adwent, polski polityk, eurodeputowany do Parlamentu Europejskiego (zm. 2005)
Marek Bałata, polski wokalista jazzowy
Aleksander Krupa, polski aktor

[madohora]

1958 Antoni Ostrouch, polski aktor

[madohora]

1963: Robert Gawliński, polski muzyk rockowy, wokalista, autor tekstów, lider grupy Wilki

[madohora]

1971 – Kinga Preis, polska aktorka

[madohora]

1973: Dagmara Matuszak, polska ilustratorka, malarka, autorka komiksów

[madohora]

1976 Dariusz Krupa, polski gitarzysta

[madohora]

1978: Marcin Koczot, polski wokalista

[madohora]

1994 – Klemens Murańka, polski skoczek narciarski

31.08 Zmarli Polacy

[madohora]

1901 – Mikołaj Biernacki, polski poeta, satyryk (ur. 1836)

[madohora]

1942 – Stanisław Sokołowski, polski leśnik, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego (ur. 1865)

[madohora]

1944:
Jan Kajus Andrzejewski, polski harcmistrz, podpułkownik, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1913)
Józef Archutowski, polski ksiądz katolicki, teolog, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego (ur. 1879)

[madohora]

1945 – Stefan Banach, polski matematyk (ur. 1892)

[madohora]

1956 – Antoni Bogusławski, polski pisarz, tłumacz (ur. 1889)

[madohora]

1962 – Felicjan Sławoj Składkowski, polski generał, polityk, minister spraw wewnętrznych, premier Polski (ur. 1885)

[madohora]

1980 – Wanda Bartówna, polska aktorka (ur. 1917)

[madohora]

1984 – Henryk Rostworowski, polski poeta, piosenkarz, tłumacz (ur. 1912)

[madohora]

1998 – Józef Kuropieska, polski generał, poseł na Sejm PRL (ur. 1904)

[madohora]

2000 Mieczysław Róg-Świostek, polski działacz państwowy, dziennikarz i historyk (ur. 1919)

[madohora]

2003: Tadeusz Machl, polski kompozytor, organista, pedagog (ur. 1922)

[madohora]

2005 Stefania Woytowicz, polska śpiewaczka operowa (sopran) (ur. 1922)

[madohora]

2007 – Włodzimierz Brus, polski ekonomista, wykładowca Oksfordu (ur. 1921)

[madohora]

2008: Hanna Lemańska-Węgrzecka, polska pisarka, publicystka (ur. 1959)

[madohora]

1975 – W katastrofie kolejowej pod Chorzewem koło Pajęczna zginęło 6 osób, 19 zostało rannych.

[madohora]

1972 – Wystartował HRT2, drugi chorwacki kanał telewizyjny.

25.08 Wydarzenia ze świata

[madohora]

521 p.n.e. – Bunt w Babilonie przeciwko królowi Persji Dariuszowi Wielkiemu; Araka, syn Haldity, ogłosił się królem Babilonii jako Nabuchodonozor IV.

1.09. Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

1 września jest 244. (w latach przestępnych 245.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 121 dni.
imieniny obchodzą: Amon, Anna, August, Beatrycze, Bronisław, Bronisława, Donat, Dzierżysław, Egidia, Feliks, Gedeon, Idzi, Melecjusz, Michał, Miłodziad, Ruta, Sator, Satora, Sykstus, Werena, Witalis
Erytrea – Początek Zbrojnego Powstania
Libia – Święto Rewolucji
Polska
Święto Wojsk Obrony Przeciwlotniczej[1]
Dzień Weterana
Singapur – Dzień Nauczyciela
Słowacja – Święto Konstytucji
Uzbekistan – Święto Niepodległości
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[2][3], obchodzą:
bł. Bronisława (dziewica i mniszka)
św. Idzi (opat)
św. Jozue (postać biblijna)
św. Niward z Reims (biskup)
św. Werena z Zurzach (dziewica)

1.09 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1291 – Król Czech Wacław II wydał w Litomyślu przywilej dla Małopolski, gwarantujący urzędy dla miejscowych, żołd dla rycerzy i nienakładanie nowych podatków.

[madohora]

1364 – Papież Urban V wydał bullę powołującą do życia Akademię Krakowską.

[madohora]

1435 – W bitwie pod Wiłkomierzem nad rzeką Świętą wojska polsko-litewskie pokonały armię Świdrygiełły i posiłkujących go krzyżaków inflanckich.

[madohora]

1846 – Otwarto dwutorową linię kolejową Miłkowice-Bolesławiec-Żary (102,4 km).

[madohora]

1882 – Ludwik Waryński założył pierwszą polską partię socjalistyczną I Proletariat.

[madohora]

1919:
Podpisano polsko-ukraińskie zawieszenie broni na froncie galicyjsko-wołyńskim.
Polska ratyfikowała Traktat wersalski.

[madohora]

1930 – Polska ratyfikowała Konwencję w sprawie niewolnictwa.

[madohora]

1932 – Wszedł w życie nowy Kodeks karny.

[madohora]

1939:
Wojska niemieckie i słowackie napadły o świcie bez wypowiedzenia wojny na Polskę, rozpoczynając II wojnę światową – kampanię wrześniową; prezydent Ignacy Mościcki wprowadził stan wojenny na terytorium całego kraju.
W Olsztynie uruchomiono komunikację trolejbusową.

[madohora]

1943 – W nocy z 31 sierpnia na 1 września Zgrupowanie nr 2 ppor. cc. Waldemara Szwieca "Robota" ze Zgrupowań Partyzanckich AK "Ponurego" opanowało na kilka godzin Końskie bez strat własnych, likwidując agentów Gestapo w mieście i zdobywając zaopatrzenie i amunicję.

[madohora]

1944 – 32. dzień powstania warszawskiego: zakończenie ewakuacji żołnierzy i części ludności cywilnej Starówki do Śródmieścia.

[madohora]

1945 – W Stargardzie otwarto pierwsze po wojnie na Pomorzu liceum ogólnokształcące.

[madohora]

1951 – W Łojewie doszło do wypadku kolejowego, w którym ranny został m.in. Henryk Hałas - poseł na Sejm PRL..

[madohora]

1957 – Henryk Kowalski wygrał 14. Tour de Pologne.

[madohora]

1958:
Premiera filmu Wolne miasto.
W wyniku wybuchu w KWK "Nowa Ruda" zginęło 14 górników.

[madohora]

1964 – Utworzono Instytut Warzywnictwa im. Emila Chroboczka w Skierniewicach.

[madohora]

1967:
Odsłonięto Pomnik Powstańców Śląskich w Katowicach.
Premiera filmu Westerplatte.

[madohora]

1970 – Założono Wyższą Szkołę Wychowania Fizycznego w Katowicach.

[madohora]

1971 – Premiera filmu Jeszcze słychać śpiew i rżenie koni...

[madohora]

1979:
Premiera filmu Sekret Enigmy.
Utworzono Konfederację Polski Niepodległej.

[madohora]

1980 – W katastrofie w KWK "Halemba" w Rudzie Śląskiej zginęło 8 górników.

[madohora]

1984 – Premiera filmu Katastrofa w Gibraltarze.

[madohora]

1986 – powstał Zespół Szkół Muzycznych w Gdańsku-Wrzeszczu

[madohora]

1990 – Sformowano Żandarmerię Wojskową.

[madohora]

1992:
Zabójstwo małżeństwa Jaroszewiczów.
Zaginął bez śladu dziennikarz śledczy Gazety Poznańskiej Jarosław Ziętara.

[madohora]

1994 – Na dworcu PKS w Krakowie został pozostawiony nieuzbrojony ładunek wybuchowy. Terrorysta, nazywający siebie "Gumisiem" zażądał 500 tysięcy marek niemieckich okupu, grożąc podłożeniem ładunków bez ostrzeżenia.

[madohora]

1996 – Rozpoczął działalność ośrodek TVP w Białymstoku.

[madohora]

1997 – Stacja RTL 7 wyemitowała pierwszy odcinek amerykańskiej mydlanej opery Sunset Beach.

[madohora]

1998 – Wszedł w życie nowy Kodeks karny.

[madohora]

1999:
Weszła w życie reforma systemu oświaty.
Założono Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie.

[madohora]

2001:
Na Stadionie Śląskim polscy piłkarze pokonali Norwegię 3:0 i awansowali do turnieju finałowego Mistrzostw Świata 2002.
Założono Akademię Sztuk Pięknych w Katowicach, Uniwersytet Rzeszowski i Uniwersytet Zielonogórski

[madohora]

2004:
Polska została członkiem europejskiej organizacji ds. bezpieczeństwa żeglugi powietrznej EUROCONTROL.
Wystartowała TV Biznes.

[madohora]

2005 – Założono Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy.

[madohora]

2007 – Dwa samoloty typu Zlin 526 zderzyły się na pokazach Radom Air Show 2007. Zginęli dwaj piloci grupy akrobacyjnej AZL Żelazny: Lech Marchelewski i Piotr Banachowicz.

[madohora]

2009 – Poczta Polska w wyniku komercjalizacji została przekształcona w spółkę akcyjną.

1.09. Wydarzenia na świecie

[madohora]

1181 – Lucjusz III został wybrany na papieża.

[madohora]

1271 – Grzegorz X został wybrany na papieża.

[madohora]

1449 – Chiński cesarz Zhu Qizhen został pokonany i ujęty przez Ojratów pod wodzą Esena. Koniec militarnej przewagi dynastii Ming nad koczownikami.

[madohora]

1524 – Podpisanie recesów z Malmö oficjalnie zakończyło szwedzką wojne o niepodległość

[madohora]

1524 – Podpisanie recesów z Malmö oficjalnie zakończyło szwedzką wojne o niepodległość

[madohora]

1643 – Wojska szwedzkie rozpoczęły nieudane oblężenie czeskiego Brna.

[madohora]

1644 – Wojna domowa w Szkocji: zwycięstwo rojalistów nad zwolennikami Covenantu w bitwie pod Tippermuir.

[madohora]

1701 – Wojna o sukcesję hiszpańską: klęska wojsk francuskich w bitwie z Austriakami pod Chiari.

[madohora]

1715 – Ludwik XV został królem Francji.

[madohora]

1804 – Karl Ludwig Harding odkrył planetoidę 3 Juno.

[madohora]

1862 – Wojna secesyjna: nierozstrzygnięta bitwa pod Chantilly.

[madohora]

1864 – Rozpoczęła się konferencja w Charlottetown, na której podjęto wstępne decyzje w celu utworzenia Konfederacji Kanady.

[madohora]

1870 – Wojna francusko-pruska: rozpoczęła się bitwa pod Sedanem, w czasie której Napoleon III Bonaparte został wzięty do niewoli.

[madohora]

1876 – Harry Atkinson został po raz pierwszy premierem Nowej Zelandii.

[madohora]

1877 – X wojna rosyjsko-turecka: rozpoczęła się bitwa pod Łoweczem.

[madohora]

1879 – Założono miasto General Roca w Argentynie.

[madohora]

1880 – II wojna brytyjsko-afgańska: zwycięstwo wojsk brytyjskich w bitwie pod Kandaharem.

[madohora]

1886 – Założono szwajcarski klub sportowy Grasshoppers Zurych.

[madohora]

1894 – Ponad 400 osób zginęło w pożarze miasta Hinckley (Minnesota).

[madohora]

1896 – W szwajcarskiej Lozannie uruchomiono komunikację tramwajową.

[madohora]

1897 – W Bostonie uruchomiono metro, pierwsze na kontynencie północnoamerykańskim.

[madohora]

1902 – Premiera filmu Podróż na Księżyc.

[madohora]

1905 – Alberta i Saskatchewan przystąpiły do Konfederacji Kanady.

[madohora]

1906 – W celu stłumienia rewolucji rząd rosyjski powołał polowe sądy wojskowe, które skazały ma śmierć ponad 6 tys. osób.

[madohora]

1914:
Sankt Petersburg zmienił nazwę na Piotrogród.
W ogrodzie zoologicznym w Cincinnati padł ostatni gołąb wędrowny o imieniu Martha.

[madohora]

1916 – Bułgaria wypowiedziała wojnę Rumunii.

[madohora]

1919 – Formalnie została zlikwidowana Litewsko-Białoruska Socjalistyczna Republika Rad.

[madohora]

1920 – Francja utworzyła Liban, pozostający pod jej protektoratem do 1946 roku.

[madohora]

1923 – 140 000 osób zginęło w wyniku trzęsienia ziemi w Tokio i Jokohamie.

[madohora]

1928 – Albania została ogłoszona królestwem. Królem został Zog I.

[madohora]

1932 – Wybuchła wojna kolumbijsko-peruwiańska.

[madohora]

1935:
Utworzono Litewską Marynarkę Wojenną.
W III Rzeszy rozszerzono brzmienie wymierzonego w homoseksualistów paragrafu 175 kodeksu karnego z 1871 roku.

[madohora]

1944 – W Sztokholmie zaprezentowano samochód osobowy Volvo PV444.

[madohora]

1945 – Otwarto Polski Cmentarz Wojenny na Monte Cassino.

[madohora]

1946 – 68% Greków opowiedziało się w referendum za restauracją monarchii i powrotem do kraju króla Jerzego II.

[madohora]

1947 – Specjalna ONZ-owska komisja UNSCOP opublikowała raport, w którym zaleciła zakończenie brytyjskiego mandatu nad Palestyną i utworzenie dwóch państw: żydowskiego i arabskiego.

[madohora]

1951 – Podpisano Pakt Bezpieczeństwa Pacyfiku (ANZUS).

[madohora]

1958 – Islandia powiększyła swoją strefę wyłącznych połowów z 4 do 12 mil morskich od wybrzeża, co wywołało tzw. I wojnę dorszową z Wielką Brytanią.

[madohora]

1961:
W katastrofie samolotu Lockheed Constellation linii TWA pod Hinsdale w stanie Illinois zginęło 78 osób.
Została odkryta Kometa Humasona.

[madohora]

1962:
70% mieszkańców Singapuru opowiedziało się w referendum za przystąpieniem do Federacji Malajskiej.
Został wystrzelony Sputnik 20, niedoszła sonda Wenus.

[madohora]

1965:
Siedzibę OPEC przeniesiono z Genewy do Wiednia.
Utworzono Tybetański Region Autonomiczny.

[madohora]

1969 – W Libii nastąpił przewrót wojskowy, proklamowano utworzenie Libijskiej Republiki Arabskiej. Muammar al-Kadafi, obaliwszy króla Idrisa I, objął władzę.

[madohora]

1972:
Na Igrzyskach w Monachium Józef Zapędzki obronił tytuł mistrza olimpijskiego w konkurencji pistoletu szybkostrzelnego.
W Reykjavíku zakończył się szachowy "mecz stulecia" o mistrzostwo świata, w którym Amerykanin Bobby Fischer pokonał Borysa Spasskiego z ZSRR.

[madohora]

1975 – Zawarto izraelsko-egipskie porozumienia w sprawie Półwyspu Synaj. Na jego mocy Izrael przeprowadził częściowe wycofanie swoich wojsk na odległość 70 km na wschód od Kanału Sueskiego.

[madohora]

1979 – Sonda Pioneer 11 przeleciała obok Saturna w odległości 20 900 km.

[madohora]

1980 – Śmiertelnie chory na raka Terry Fox, po przebiegnięciu w ciągu 143 dni 5300 km, został zmuszony do przerwania swego "Maratonu Nadziei" poprzez Kanadę.

[madohora]

1981 – Został obalony prezydent Republiki Środkowoafrykańskiej David Dacko. Władzę w kraju przejął André Kolingba.

[madohora]

1982 – Prezydent USA Ronald Reagan przedstawił własny plan zakończenia konfliktu izraelsko-palestyńskiego.

[madohora]

1983 – Zimna wojna: południowokoreański samolot pasażerski KAL 007 został zestrzelony przez sowieckie samoloty wojskowe. Zginęło 269 osób – wszystkie osoby na pokładzie, w tym amerykański kongresman Larry McDonald.

[madohora]

1985 – Odnaleziono wrak Titanica.

[madohora]

1988 – Rozpoczęto produkcję samochodu sportowego Volkswagen Corrado.

[madohora]

1992 – Uchwalono konstytucję Słowacji.

[madohora]

1997 – Vincent Siew został premierem Tajwanu.

[madohora]

1999 – Mireya Moscoso została pierwszą kobietą-prezydentem Panamy.

[madohora]

2004:
Cypr, Czechy, Litwa, Łotwa, Słowacja, Słowenia i Węgry zostały przyjęte do Europolu.
Martin Torrijos został prezydentem Panamy.
Szkoła w Biesłanie w Osetii Północnej (Rosja) została opanowana przez terrorystów domagających się wycofania wojsk rosyjskich z Czeczenii.

[madohora]

2006 – Irański Tu-154M rozbił się podczas lądowania w Meszhedzie. Zginęło 28 spośród 147 osób na pokładzie.

[madohora]

2008:
Oko huraganu Gustav minęło o kilka km przymusowo ewakuowany Nowy Orlean.
W zamachu bombowym na autobus w mieście Digos na filipińskiej wyspie Mindanao zginęło 6 osób.

1.09. Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1288 – Ryksa Elżbieta, królowa Polski i Czech (zm. 1335)

[madohora]

1646 – Jan Drews, polski pisarz, jezuita (zm. 1710)

[madohora]

1820 – Karol Scheibler, polski przedsiębiorca (zm. 1881)

[madohora]

1835 – Rafał Kalinowski, święty, polski duchowny katolicki, karmelita (zm. 1907)

[madohora]

1888 – Olga Drahonowska-Małkowska, polska instruktorka harcerstwa, twórczyni polskiego skautingu (zm. 1979)

[madohora]

1900 – Kazimierz Wiłkomirski, polski wiolonczelista, dyrygent, kompozytor (zm. 1995)

[madohora]

1901:
Jerzy Braun, polski pisarz (zm. 1975)
Bolesław Filipiak, polski duchowny katolicki, kardynał (zm. 1978)

[madohora]

1903 – Piotr Erlich, polski aktor (zm. 1982)

[madohora]

1904:
Stefan Brem, polski aktor (zm. 1975)
Wiesław Mirewicz, polski aktor (zm. 1974)

[madohora]

1907 – Bronisław Broński, polski aktor, reżyser teatralny (zm. 1970)

[madohora]

1910 – Ewa Kołaczkowska, polska pisarka (zm. 1985)

[madohora]

1912 – Kornelia Dobkiewiczowa, polska pisarka (zm. 1990)

[madohora]

1914 – Stefan Niedzielak, polski ksiądz katolicki, kapelan Rodziny Katyńskiej (zm. 1989)

[madohora]

1918 – Tadeusz Gwiazdowski, polski aktor (zm. 1983)

[madohora]

1921 – Rajmund Kazimierz Łaszczyński, polski wojskowy (zm. 1994)

[madohora]

1922:
Irena Burawska, polska aktorka (zm. 2007)
Rajmund Kaczyński, polski fizyk, żołnierz AK (zm. 2005)

[madohora]

1923 Barbara Zbrożyna, polska rzeźbiarka (zm. 1995)

[madohora]

1925 Maciej Urbaniec, polski grafik (zm. 2004)

[madohora]

1927 – Stefan Makné, polski pilot szybowcowy, balonów gazowych, zdobywca Pucharu Gordona Bennetta (zm. 2011)

[madohora]

1928 – Jerzy Gawrysiak, polski polityk, minister (zm. 2007)

[madohora]

1929 Tadeusz Wieżan, polski operator filmowy, pisarz (zm. 1982)

[madohora]

1930 – Andrzej Grzybowski, polski aktor

[madohora]

1932 – Władysław Bartkiewicz, polski współtwórca i organizator festiwali opolskich (zm. 2009)

[madohora]

1935 Emir Buczacki, polski aktor (zm. 1990)

[madohora]

1938 – Zdzisław Hryniewiecki, polski skoczek narciarski (zm. 1981)

[madohora]

1943:
Andrzej Jakóbiec, polski trębacz jazzowy (zm. 2005)
Teresa Tutinas, polska piosenkarka

[madohora]

1946 Franciszek Gaik, polski ekonomista, polityk, minister

[madohora]

1947 Tadeusz Kijański, polski reżyser filmowy

[madohora]

1948 – Józef Życiński, polski duchowny katolicki, arcybiskup metropolita lubelski (zm. 2011)

[madohora]

1949:
Mirosław Chojecki, polski wydawca, działacz KOR
Tadeusz Pikus, polski duchowny katolicki, biskup warszawski

[madohora]

1950 Andrzej Maj, polski reżyser teatralny i filmowy (zm. 2005)

[madohora]

1951 – Alicja Butkiewicz, polska aktorka

[madohora]

1953 Witold Paszt, polski muzyk, wokalista

[madohora]

1954 Henryk Niebudek, polski aktor

[madohora]

1961 Krzysztof Szatrawski, polski pisarz, krytyk muzyczny i literacki

[madohora]

1964 – Józef Tracz, polski zapaśnik

[madohora]

1970 Joanna Prykowska, polska wokalistka grupy Firebirds

[madohora]

1971 Maciej Balcar, polski wokalista zespołu Dżem, aktor

[madohora]

1974 Marcin Pieczonka, polski reżyser, scenarzysta filmowy

[madohora]

1983 Natalia Przybysz, polska wokalistka zespołu Sistars

01.09 Zmarli Polacy

[madohora]

1373 – Jan Stryprock, polski duchowny katolicki, biskup warmiński (ur. ?)

[madohora]

1884 – Maria Piłsudska, matka Józefa Piłsudskiego (ur. 1842)

[madohora]

1920 – Teresa Grodzińska, polska sanitariuszka (ur. 1899)

[madohora]

1939 – Konrad Guderski, polski dowódca obrony Poczty Polskiej w Gdańsku (ur. 1900)

[madohora]

1941 – Bolesław Miklaszewski, polski chemik, ekonomista, polityk, minister, rektor SGH (ur. 1871)

[madohora]

1944 – Polegli w powstaniu warszawskim:
Zygmunt Batowski, polski historyk sztuki, muzeolog (ur. 1876)
Krystyna Dąbrowska, polska rzeźbiarka, sanitariuszka, żołnierz AK (ur. 1906)
Mieczysław Kurowski, polski żołnierz AK (ur. ok. 1923)

[madohora]

1954 – Joanna Kozicka, polska reżyser (ur. 1929)

[madohora]

1956 – Aleksander Mogilnicki, polski prawnik, poeta, wykładowca wyższych uczelni, teoretyk i praktyk prawa, sędzia i prezes Sądu Najwyższego (ur. 1875)

[madohora]

1957 – Sabine Kalter, polska śpiewaczka operowa (kontralt) (ur. 1889)

[madohora]

1959 – Marceli Struszyński, polski chemik (ur. 1880)

[madohora]

1964 – Stanisław Daczyński, polski aktor, reżyser teatralny (ur. 1892)

[madohora]

1977:
Elżbieta Dziewońska, polska aktorka (ur. 1903)
Henryk Wars, polski kompozytor, autor piosenek (ur. 1902)

[madohora]

1981 – Antoni Jahołkowski, polski aktor teatralny (ur. 1931)

[madohora]

1982 – Władysław Gomułka, polski polityk, działacz komunistyczny, I sekretarz KC PPR, wicepremier, I sekretarz KC PZPR (ur. 1905)

[madohora]

1989:
Kazimierz Deyna, polski piłkarz (ur. 1947)
Tadeusz Sendzimir, polski inżynier, wynalazca (ur. 1894)

[madohora]

1992:
Piotr Jaroszewicz, polski generał, polityk, minister górnictwa, wicepremier i premier Polski (ur. 1909)
Alicja Solska-Jaroszewicz, polska dziennikarka (ur. 1925)

[madohora]

1998 – Józef Krupiński, polski poeta (ur. 1930)

[madohora]

2005 – Zdobysław Stawczyk, polski lekkoatleta, sprinter (ur. 1923)

[madohora]

2007:
Witold Leszczyński, polski reżyser filmowy (ur. 1933)
Lech Marchelewski, polski lotnik, podpułkownik, założyciel grupy akrobacyjnej AZL Żelazny (ur. 1947)

[madohora]

2010 Grzegorz Wołągiewicz, polski samorządowiec, prezydent Suwałk, działacz sportowy, prezes klubu Wigry Suwałki (ur. 1950)

2.09. Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

2 września jest 245. (w latach przestępnych 246.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 120 dni.
Imieniny obchodzą: Absalon, Adelina, Aleksander, Antonin, Apolinary, Bohdan, Czesław, Dziesław, Dionizy, Eliza, Elpidia, Elpidiusz, Franciszek, Ingryda, Jakub, Jan, Julian, Oliwier, Oktawian, Salomon, Seweryn, Sobiemysł, Stefan, Teodor, Tobiasz, Walenty, Walentyn, Wilhelm, Zenon i Zofia.
Boliwia – Święto Pracy
Wietnam Święto Niepodległości (uzyskana od Francji w 1945)
rocznica śmierci Hồ Chí Minha
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1][2], obchodzą: bł. Ingryda Szwedzka (zm. XIII w., mniszka, założycielka pierwszego w Szwecji klasztoru mniszek dominikańskich)[3]
bł. męczennicy paryscy, męczennicy wrześniowi, Jan Maria du Lau i towarzysze (ofiary rewolucji francuskiej 1789-1800; beatyfikowani 17 października 1926 przez Piusa XI)[4][5]
św. Wilhelm z Roskilde (biskup)

1.09. Wydarzenia w kraju

[madohora]

1352 – W Poznaniu zawiązała się Konfederacja Maćka Borkowica.

[madohora]

1621 – Rozpoczęła się bitwa pod Chocimiem.

[madohora]

1655 – Potop szwedzki: zwycięstwo Szwedów w bitwie pod Sobotą.

[madohora]

1808 – Powstało Archiwum Ogólne Krajowe (obecnie Archiwum Główne Akt Dawnych).

[madohora]

1875 – Otwarto tunel kolejowy w Długopolu.

[madohora]

1886 – W warszawskim dzienniku Słowo ukazał się ostatni odcinek powieści Potop Henryka Sienkiewicza.

[madohora]

1914 – I wojna światowa: Austriacy opuścili Lwów.
Zwycięstwo wojsk austro-węgierskich nad rosyjskimi w I bitwie pod Komarowem.
Zakończyła się niemiecko-rosyjska bitwa pod Tannenbergiem.

[madohora]

1931 – Polska podpisała Traktat Spitsbergeński.

[madohora]

1932 – Wybuchł strajk powszechny w przemyśle naftowym.

[madohora]

1933 – Otwarto tunel średnicowy w Warszawie.

[madohora]

1934 – Otwarto obecny Stadion im. Ernesta Pohla w Zabrzu.

[madohora]

1939 – Kampania wrześniowa:
Hitlerowcy założyli obóz koncentracyjny w Stutthofie. Tego samego dnia trafiło tam 250 Polaków z Gdańska.
Około 250 osób zginęło w wyniku zbombardowania przez samoloty Luftwaffe dworca kolejowego w Kole i stojącego na bocznicy pociągu z uchodźcami.
Pancerno-motorowa 10. Brygada Kawalerii płk Stanisława Maczka powstrzymała niemieckie natarcie w bitwie pod Jordanowem.
Samolot typu PZL.23 Karaś zbombardował fabrykę w Oławie (pierwsze bombardowanie Niemiec w czasie II wojny światowej).
Wojsko polskie dokonało wypadu na niemiecką Wschowę.

[madohora]

1944 – 33 dzień powstania warszawskiego: powstańcy zakończyli obronę Starego Miasta. Upadła Kolumna Zygmunta, rażona pociskami z czołgu niemieckiego.

[madohora]

1945 – Powstała konspiracyjna organizacja Wolność i Niezawisłość pod kierownictwem Jana Rzepeckiego.

[madohora]

1949 – Powstał ZBoWiD.

[madohora]

1951 – Ukazał się pierwszy numer Gazety Białostockiej (obecnie Gazeta Współczesna).

[madohora]

1960 – Premiera filmu Krzyżacy.

[madohora]

1974 – Premiera filmu Potop.

[madohora]

1976 – Telewizja Polska wyemitowała premierowy odcinek serialu Szaleństwo Majki Skowron.

[madohora]

1980 – Stare Miasto w Warszawie zostało umieszczone na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO.

[madohora]

1991 – Na antenie TVP2 ukazało się premierowe wydanie programu informacyjnego Panorama.

2.09. Wydarzenia ze świata

[madohora]

44 p.n.e. – W senacie rzymskim Cyceron wygłosił pierwszą filipikę skierowaną przeciwko Markowi Antoniuszowi.

[madohora]

31 p.n.e. – Rzymska wojna domowa: flota Oktawiana Augusta pokonała połączone siły Marka Antoniusza i Kleopatry w bitwie pod Akcjum.

[madohora]

1192 – Król Anglii Ryszard I Lwie Serce i sułtan Saladyn podpisali porozumienie kończące III wyprawę krzyżową.

[madohora]

1347 – Karol IV i Blanka de Valois zostali koronowani na króla i królową Czech.

[madohora]

1644 – Angielska wojna domowa: zwycięstwo armii króla Karola I nad siłami Parlamentu w bitwie pod Lostwithiel.

[madohora]

1666 – Wybuchł wielki pożar Londynu.

[madohora]

1686 – V wojna austriacko-turecka: wojska cesarkie zdobyły po oblężeniu Budę.

[madohora]

1752 – Wielka Brytania i jej kolonie w Ameryce odeszły od kalendarza juliańskiego na rzecz gregoriańskiego. Na skutek tego po 2 września w Wielkiej Brytanii nastąpił od razu 14 września.

[madohora]

1789 – Powołano Departament Skarbu Stanów Zjednoczonych.

[madohora]

1792 – W Paryżu rozpoczęły się masakry wrześniowe aresztowanych przedstawicieli szlachty i duchowieństwa.

[madohora]

1807 – Brytyjska marynarka wojenna zbombardowała Kopenhagę.

[madohora]

1811 – Założono Uniwersytet w Oslo.

[madohora]

1850 – Niemieccy osadnicy założyli miasto Blumenau w Brazylii.

[madohora]

1859 – Rozpoczęła się najsilniejsza w historii burza magnetyczna, która spowodowała awarie sieci telegraficznych w wielu miejscach na świecie.

[madohora]

1862 – Powstanie Dakotów w Minnesocie: porażka wojsk amerykańskich w bitwie pod Birch Coulee.

[madohora]

1870 – Zakończyła się bitwa pod Sedanem. Armia pruska rozbiła siły francuskie dowodzone przez marszałka Patrice'a Mac-Mahona.

[madohora]

1898 – Brytyjczycy pokonali Sudańczyków w bitwie pod Omdurmanem.

[madohora]

1899 – W angielskim Sheffield otwarto stadion Hillsborough.

[madohora]

1900 – W pruskich szkołach publicznych wprowadzono przedmiot wychowanie seksualne.

[madohora]

1920 – Armia Czerwona zajęła Emirat Buchary.

[madohora]

1922 – Wojna grecko-turecka: wojska tureckie zdobyły Eskişehir.

[madohora]

1930 – Francuzi Dieudonné Costes i Maurice Bellonte na samolocie Breguet 19 przelecieli po raz pierwszy nad północnym Atlantykiem w trudniejszym kierunku zachodnim.

[madohora]

1933 – Podpisano pakt o nieagresji między ZSRR a Włochami.

[madohora]

1935 – 435 osób zginęło po przejściu huraganu nad archipelagiem Florida Keys.

[madohora]

1940 – II wojna światowa: USA i Wielka Brytania zawarły porozumienie niszczyciele za bazy.

[madohora]

1945:
Ho Chi Minh ogłosił utworzenie Demokratycznej Republiki Wietnamu.
Na pokładzie pancernika USS Missouri przedstawiciele Japonii podpisali akt kapitulacji.

[madohora]

1950 – W Paryżu założono Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne (ESC).

[madohora]

1958 –
2 radzieckie myśliwce MiG-19 zestrzeliły amerykański samolot wojskowy C-130 Hercules, który zboczył z kursu nad terytorium Armenii. Zginęła cała 17-osobowa załoga.
W Chinach uruchomiono pierwszy kanał telewizyjny.

[madohora]

1962 – W katastrofie samolotu Tu-104 pod Chabarowskiem zginęło 86 osób.

[madohora]

1964 – W katastrofie Iła-18 na Sachalinie zginęło 87 osób.

[madohora]

1967 – Powstał Sealand.

[madohora]

1970 – Anulowano załogowe misje księżycowe Apollo 15 i Apollo 19.

[madohora]

1971 – Wystrzelono sondę księżycową Łuna 18.

[madohora]

1987 – W Moskwie rozpoczął się proces niemieckiego pilota Mathiasa Rusta, który w maju wylądował samolotem na Placu Czerwonym.

[madohora]

1990 – Naddniestrze ogłosiło niepodległość (od Mołdawii).

[madohora]

1991 – Stany Zjednoczone uznały niepodległość Estonii, Łotwy i Litwy.

[madohora]

1992 – W wyniku trzęsienia ziemi w Nikaragui zginęło 116 osób.

[madohora]

1994 – Założono działającą na emigracji Narodową Demokratyczną Partię Tybetu.

[madohora]

1998
229 osób zginęło u wybrzeży Nowej Szkocji w katastrofie samolotu McDonnell Douglas MD-11 linii Swissair.
Dokonano oblotu samolotu pasażerskiego Boeing 717.

[madohora]

2000 – Otwarto Polski Cmentarz Wojenny w Miednoje.

[madohora]

2002 – W Budapeszcie założono niemieckojęzyczny Uniwersytet Andrássy.

[madohora]

2009:
Iolu Abil został prezydentem Vanuatu.
W trzęsieniu ziemi na Jawie zginęło 79 osób, a 1250 zostało rannych.

[madohora]

2010 – Rozruchy głodowe w Mozambiku.

02.09 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1876 – Stefan Biedrzycki, polski agronom, rektor SGGW (zm. 1936)

[madohora]

1883 – Rudolf Weigl, polski biolog, profesor Uniwersytetu Lwowskiego (zm. 1957)

[madohora]

1888 – Helena Wiewiórska, pierwsza polska kobieta-adwokat (zm. 1967)

[madohora]

1899 – Zofia Dromlewiczowa, polska pisarka (zm. 1938)

[madohora]

1911 – Czesław Janczarski, polski pisarz (zm. 1971)

[madohora]

1912:
Gwidon Borucki, polski aktor, piosenkarz, żołnierz armii gen. Andersa (zm. 2009)
Franciszek Waniołka, polski polityk, wicepremier (zm. 1971)

[madohora]

1914 – Stefania Grodzieńska, polska pisarka, satyryk, aktorka (zm. 2010)

[madohora]

1917 Janina Gemel, polska nauczycielka, działacz społeczny PTTK i TPŁ (zm. 1979)

[madohora]

1923: Walerian Borowczyk, polski reżyser filmowy (zm. 2006)

[madohora]

1925 – Józef Buszko, polski historyk, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego (zm. 2003)

[madohora]

1926 Edward Zawiszewski, polski duchowny katolicki, doktor teologii, prałat honorowy Jego Świątobliwości, kanonik (zm. 2007)

[madohora]

1928 – Józef Kalita, polski aktor (zm. 1997)

[madohora]

1939 – Danuta Wagner, polska siatkarka

[madohora]

1940 – Michał Sprusiński, polski pisarz, krytyk literacki, tłumacz (zm. 1981)

[madohora]

1941 – Stefan Friedmann, polski aktor, satyryk

[madohora]

1949 Ryszard Terlecki, polski historyk, dziennikarz, polityk

[madohora]

1953 Stefan Leletko, polski sztangista

[madohora]

1955 – Lidia Amejko, polska pisarka, dramaturg

[madohora]

1957 – Henryk Gruth, polski hokeista

[madohora]

1960 – Krzysztof Zadarko, polski duchowny katolicki, biskup koszalińsko-kołobrzeski

[madohora]

1972 – Elżbieta Trześniewska, polska koszykarka

[madohora]

1974 – Łukasz Barczyk, polski reżyser, scenarzysta, producent filmowy

[madohora]

1975 Magdalena Wójcik, polska wokalistka grupy Goya

[madohora]

1978 – Tatiana Okupnik, polska piosenkarka

[madohora]

1981:
Marcin Kuś, polski piłkarz
Radosław Zawrotniak, polski szpadzista

[madohora]

1985 – Paulina Maciuszek, polska biegaczka narciarska

[madohora]

1989 – Adam Kszczot, polski lekkoatleta, średniodystansowiec

02.09 Zmarli Polacy

[madohora]

1943 – Jan Krasicki, polski działacz komunistyczny (ur. 1919)

[madohora]

1944 – Polegli w powstaniu warszawskim:
óża Maria Sapieha, polska księżniczka (ur. 1921)
Piotr Słonimski, polski lekarz, zoolog, histolog, żołnierz AK, major (ur. 1893)

[madohora]

1953 – Edmund Knoll-Kownacki, polski dowódca wojskowy (ur. 1891)

[madohora]

1955 – Konstanty Meglicki, polski reżyser filmowy (ur. 1890)

[madohora]

1961 – Tadeusz Faliszewski, polski aktor (ur. 1898)

[madohora]

1963 – Mura Kalinowska, polska aktorka (ur. 1895)

[madohora]

1976 – Stanisław Grochowiak, polski pisarz, publicysta (ur. 1934)

[madohora]

1977 – Antoni Falkiewicz, polski kardiolog, rektor Akademii Medycznej we Wrocławiu (ur. 1901)

[madohora]

1981 – Tadeusz Baird, polski kompozytor (ur. 1928)

[madohora]

1982 – Wiesław Müldner-Nieckowski, polski rzeźbiarz (ur. 1915)

[madohora]

1984 – Mieczysław Gębarowicz, polski historyk sztuki (ur. 1893)

[madohora]

1992 Jan Wyka, polski pisarz (ur. 1902)

[madohora]

1994 – Józef Światło, polski wysoki funkcjonariusz MBP (ur. 1915)

[madohora]

2000 – Jerzy Stasiuk, polski aktor (ur. 1938)

[madohora]

2004:
Wiesław Rutowicz, polski operator filmowy (ur. 1931)
Stefan Wołoszyn, polski pedagog (ur. 1911)

[madohora]

2009: Marian Kałoń, polski działacz partyjny i państwowy, prezydent Bielska-Białej (ur. 1930)

[madohora]

2012 – Waldemar Kocoń, polski piosenkarz (ur. 1949)

3.09. Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

3 września jest 246. (w latach przestępnych 247.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 119 dni.
imieniny obchodzą: Antoni, Bartłomiej, Bartosz, Bazylisa, Bronisław, Erazma, Feba, Gerard, Gerarda, Grzegorz, Izabela, Jan, Maryn, Maryniusz, Mojmir, Natalis, Przecław, Przedsław, Serapia i Szymon.
Australia – Dzień Flagi
San Marino – Święto Republiki
Katar – Święto Niepodległości
wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1][2], obchodzą: św. Feba (diakonisa)
bł. Gerard Tonque (szpitalnik)
św. Grzegorz I (papież)
bł. Jan Chrzciciel Bottex (męczennik)
bł. Józef Maria Gros (męczennik)
św. Maryn (pustelnik) (legendarny założyciel miasta San Marino)
bł. Piotr Guérin du Rocher (męczennik)

3.09 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1856 – Na kanały mazurskie wypłynął pierwszy parowiec Masovia.

[madohora]

1863 – Powstanie styczniowe: wygrana powstańców w bitwie pod Panasówką.

[madohora]

1881 – Otwarto Teatr Nowy w Warszawie.

[madohora]

1910:
We Wrocławiu otwarto Kino Palast-Theater.
W wielkopolskiej wsi Grzępy spadł meteoryt Grzempach.

[madohora]

1914 – I wojna światowa: Rosjanie zajęli Lwów.

[madohora]

1919 – Podpisano porozumienie o warunkach wyjazdów polskich robotników do Francji, na mocy którego została powołana Francuska Misja Robotnicza z oddziałami w Warszawie, Częstochowie i Poznaniu.

[madohora]

1922 – 91,11% głosujących w referendum opowiedziało się przeciwko utworzeniu samodzielnego kraju górnośląskiego w ramach Niemiec.

[madohora]

1935:
W porcie w Gdyni żaglowiec Dar Pomorza zakończył rejs dookoła świata.
W Warszawie wyszedł pierwszy numer tygodnika naukowo-technicznego Młody Zawodowiec.

[madohora]

1939 – Kampania wrześniowa: Początek akcji niemieckich dywersantów w celu opanowania Bydgoszczy, nazywanej w niemieckiej propagandzie „krwawą niedzielą”.
Powołano dowództwo obrony Warszawy, na czele którego stanął gen. bryg. Walerian Czuma.
Utworzono Legion Czesko-Słowacki.
Zakończyły się przegrane bitwy: pod Węgierską Górką, pod Bukowcem i pod Wyrami

[madohora]

1941 – W obozie Auschwitz dokonano pierwszej masowej egzekucji z użyciem Cyklonu B.

[madohora]

1944 – 34. dzień powstania warszawskiego: nasilenie walk na Śródmieściu – zmasowane ostrzeliwanie dzielnicy artylerią i sztukasami.

[madohora]

1948 – Stanowisko sekretarza generalnego PPR objął Bolesław Bierut.

[madohora]

1972 – Założono Ogólnokształcące Liceum Lotnicze im. F. Żwirki i S. Wigury w Dęblinie.

[madohora]

1973 – Premiera filmu Hubal.

[madohora]

1980 – Podpisano porozumienia jastrzębskie.

[madohora]

1982 – Premiera filmu Bołdyn.

[madohora]

1987:
Katastrofa kolejowa na stacji Warszawa Włochy.
Katastrofa tramwajowa w Warszawie.

[madohora]

1999 – Po raz pierwszy w telewizji TVN ukazała się polska wersja teleturnieju Milionerzy.

[madohora]

2001 – Ukazało się pierwsze wydanie tygodnika Newsweek Polska.

[madohora]

2005 – Ukazało się premierowe wydanie magazynu Dzień Dobry TVN.

[madohora]

2007:
Rozpoczęło działalność Forum Obywatelskiego Rozwoju.
Wystartował kanał biznesowy TVN CNBC.

03.09 Wydarzenia na świecie

[madohora]

401 p.n.e. – Wojna domowa w Persji: bitwa pod Kunaksą.

[madohora]

36 p.n.e. – Wojny domowe Rzymu: zwycięstwo floty Oktawiana nad flotą Sekstusa Pompejusza w bitwie w Zatoce Naulochus.

[madohora]

301 – Założono San Marino.

[madohora]

863 – Zwycięstwo wojsk bizantyńskich nad arabskimi w bitwie pod Melitene.

[madohora]

1189 – Ryszard I Lwie Serce został koronowany na króla Anglii.

[madohora]

1260 – Mamelucy pokonali Mongołów w bitwie pod Ajn Dżalut, co zahamowało ich ekspansję na Bliskim Wschodzie.

[madohora]

1612 – Wojna polsko-rosyjska: została stoczona bitwa pod Moskwą; nieudana próba odsieczy oblężonej na Kremlu polskiej załogi, podjęta przez hetmana wielkiego litewskiego Jana Karola Chodkiewicza.

[madohora]

1650 – Wojna domowa w Anglii: siły angielskiego parlamentu pod wodzą Olivera Cromwella pokonały szkockich rojalistów w bitwie pod Dunbar.

[madohora]

1651 – Król Karol II został pobity przez Olivera Cromwella w bitwie pod Worcester.

[madohora]

1741 – Wojna szwedzko rosyjska: klęska Szwedów w bitwie pod Lappeenranta.

[madohora]

1758 – Król Portugalii Józef I został ranny w wyniku zamachu.

[madohora]

1777 – Na Cooch’s Bridge w Maryland po raz pierwszy wywieszono flagę USA.

[madohora]

1783 – Zawarto pokój wersalski kończący wojnę o niepodległość Stanów Zjednoczonych.

[madohora]

1791 – Francuskie Zgromadzenie Ustawodawcze uchwaliło pierwszą w dziejach Francji konstytucję.

[madohora]

1843 – W Grecji doszło do rebelii wojskowej, w wyniku której przywrócono monarchię konstytucyjną.

[madohora]

1855 – Zwycięstwo armii amerykańskiej nad Dakotami w bitwie pod Ash Hollow.

[madohora]

1863 – Wojna z Dakotami: rozpoczęła się bitwa pod Whitestone Hill.

[madohora]

1877 – X wojna rosyjsko-turecka: zwycięstwo Rosjan w bitwie pod Łoweczem.

[madohora]

1878 – Na Tamizie zatonął po kolizji z inną jednostką statek wycieczkowy SS Princess Alice. Zginęło 640 osób.

[madohora]

1879 – W Kabulu zamordowano posła brytyjskiego w Afganistanie Louisa Cavignariego wraz z całą eskortą.

[madohora]

1884 – Robert Stout został po raz drugi premierem Nowej Zelandii.

[madohora]

1904 – Wojna rosyjsko-japońska: zakończyła się bitwa pod Liaoyang.

[madohora]

1914 – Kardynał Giacomo della Chiesa obrany papieżem; przyjął imię Benedykta XV.

[madohora]

1917 – I wojna światowa: wojska niemieckie zajęły Rygę.

[madohora]

1918 – USA uznały Czechosłowacką Radę Narodową z siedzibą w Paryżu.

[madohora]

1922 – Otwarto Tor wyścigowy Monza we Włoszech.

[madohora]

1925 – W pobliżu Caldwell w amerykańskim stanie Ohio w katastrofie wojskowego sterowca USS Shenandoah zginęło 14 osób.

[madohora]

1939 – II wojna światowa: Francja, Wielka Brytania, Nowa Zelandia i Australia wypowiedziały wojnę III Rzeszy; rozpoczęła się tzw. dziwna wojna.

[madohora]

1943:
Lądowanie wojsk brytyjsko-kanadyjskich we włoskiej Kalabrii.
Włochy podpisały zawieszenie broni z aliantami.

[madohora]

1945:
Alexander Frick został premierem Liechtensteinu.
Działania wojenne w Arktyce: na Ziemi Północno-Wschodniej na północ od Spitsbergenu skapitulowali członkowie ekspedycji meteorologicznej pod wodzą Wilhelma Dege, będąc ostatnim kapitulującym niemieckim oddziałem w II wojnie światowej.

[madohora]

1950 – Giuseppe Farina został pierwszym mistrzem świata F1.

[madohora]

1953 – Weszła w życie Europejska Konwencja Praw Człowieka.

[madohora]

1956:
Amerykanin Parry O'Brien po raz pierwszy przekroczył granicę 19 metrów w pchnięciu kulą (19,06 m).
Dokonano oblotu szwajcarskiego samolotu szkolno-treningowego Pilatus P-3.

[madohora]

1960 – Na Igrzyskach Olimpijskich w Rzymie Zdzisław Krzyszkowiak zdobył złoty medal w biegu na 3000 m z przeszkodami.

[madohora]

1961 – Reprezentacja Kuwejtu w piłce nożnej w swym pierwszym oficjalnym meczu zremisowała z Libią 2:2.

[madohora]

1967 – W Szwecji wprowadzono ruch prawostronny (Dagen H).

[madohora]

1971:
Cztery mocarstwa podpisały traktat ws. Berlina Zachodniego.
Katar uzyskał niepodległość (od Wielkiej Brytanii).

[madohora]

1976 – Sonda Viking 2 wylądowała na Marsie.

[madohora]

1978 – W Rodezji (ob. Zimbabwe) w katastrofie należącego do Air Rhodesia samolotu Vickers Viscount zginęło 48 osób, a 8 zostało rannych.

[madohora]

1984 – Weszła w życie nowa konstytucja RPA, zastępująca urząd premiera urzędem prezydenta o szerokich kompetencjach i ustanawiająca 3 izby parlamentu: dla białych, hindusów i ludności rasy mieszanej, wyłączając wciąż ludność czarną.

[madohora]

1990 – Mircea Snegur został prezydentem Mołdawii.

[madohora]

1992 – Włoski samolot transportowy wiozący pomoc humanitarną do Sarajewa został zestrzelony na zachód od miasta; zginęło 8 osób.

[madohora]

1993 – Prezydenci Leonid Kuczma i Borys Jelcyn podpisali na Krymie porozumienie o przekazaniu Rosji przez Ukrainę większości Floty Czarnomorskiej i głowic jądrowych w zamian za redukcję ukraińskiego długu.

[madohora]

1994 – Prezydenci Borys Jelcyn i Jiang Zemin zawarli w Moskwie porozumienie o wojskowych środkach budowy zaufania, przewidujące m.ín. zaprzestanie celowania pociskami atomowymi w terytorium drugiego państwa.

[madohora]

1995:
Rozpoczęła się załogowa misja Sojuz TM-22 na stację orbitalną Mir.
Został założony portal aukcyjny eBay.

[madohora]

1997 – Przy podchodzeniu do lądowania w stolicy Kambodży Phnom Penh rozbił się wietnamski Tu-134. Zginęło 65 osób, 1 została ranna.

[madohora]

1999 – Założono Ukraiński Uniwersytet Islamski w Doniecku.

[madohora]

2000 – Jan Paweł II beatyfikował swoich poprzedników: Piusa IX i Jana XXIII.

[madohora]

2003 – Pak Pong Ju został premierem Korei Północnej.

[madohora]

2004 – Szkoła w Biesłanie w Osetii Północnej (Rosja) została odbita z rąk napastników przez rosyjskie siły specjalne. Podczas akcji zginęło 385 osób (w tym 171 dzieci), a ponad 785 zostało rannych.

[madohora]

2007:
Była premier Bangladeszu Chaleda Zia została aresztowana pod zarzutem korupcji.
Opanowano trwające od 28 czerwca pożary lasów w Grecji; zginęły w nich 84 osoby.

[madohora]

2009:
Marzieh Vahid Dastjerdi została zatwierdzona przez irański parlament na stanowisku ministra zdrowia jako pierwsza kobieta-minister w historii republiki islamskiej.
Na cmentarzu Forest Lawn w Los Angeles został pochowany Michael Jackson.

[madohora]

2010 – Dwóch pilotów zginęło w katastrofie należącego do firmy UPS transportowego Boeinga 747 krótko po starcie z Dubaju (ZEA).

03.09 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1698 – Adam Stanisław Grabowski, polski duchowny katolicki, biskup warmiński (zm. 1766)

[madohora]

1868 – Józef Wybicki, polski lekarz, polityk, minister (zm. 1929)

[madohora]

1880 – Janusz Franciszek Radziwiłł, książę, polski polityk konserwatywny, minister (zm. 1967)

[madohora]

1886 – Juliusz Drapella, polski dowódca wojskowy (zm. 1946)

[madohora]

1904 – Jerzy Golcz, inżynier elektryk, urzędnik konsularny, taternik i alpinista (zm. 1965)

[madohora]

1911 – Stanisław Libner, polski aktor (zm. 1981)

[madohora]

1914 – Stefan Lichański, polski eseista, krytyk literacki (zm. 1983)

[madohora]

1928 Danuta Siedzikówna, polska sanitariuszka AK (zm. 1946)

[madohora]

1930 – Henryk Górski, polski lekarz, twórca ekslibrisów

[madohora]

1932
Jerzy Łojek, polski historyk (zm. 1986)
Stanisław Michalski, polski aktor (zm. 2011)

[madohora]

1933 – Jan Ibel, polski aktor (zm. 1980)

[madohora]

Włodzimierz Sokołowski, polski lekkoatleta, tyczkarz (zm. 2012)

[madohora]

1941:
Stan Borys, polski wokalista zespołów: Blackout i Bizony
Bogdan Hussakowski, polski aktor, reżyser, scenarzysta (zm. 2010)

[madohora]

1946:
Zbigniew Smolarek, polski kontradmirał, lotnik
Włodzimierz Szymanowicz, polski poeta, artysta malarz i grafik (zm. 1967)

[madohora]

1947 Zbigniew Kamiński, polski reżyser filmowy

[madohora]

1948 Krzysztof Zaleski, polski aktor, reżyser teatralny (zm. 2008)

[madohora]

1952 Stefan Szczygłowski, polski poeta, prozaik

[madohora]

1964 – Bogdan Łyszkiewicz, polski muzyk zespołu Chłopcy z Placu Broni (zm. 2000)

[madohora]

1966 Wojciech Wróblewski, polski aktor

[madohora]

1968 – Piotr Rubik, polski kompozytor

[madohora]

1970: Piotr Bujno, polski aktor

[madohora]

1972 Maja Ostaszewska, polska aktorka

[madohora]

1973 Piotr Markiewicz, polski kajakarz

[madohora]

1976:
Szymon Hołownia, polski dziennikarz, publicysta
Jacek Karnowski, polski dziennikarz
Michał Karnowski, polski dziennikarz

[madohora]

1978 Karina Seweryn, polska aktorka

[madohora]

1979: Krzysztof Cegielski, polski żużlowiec

[madohora]

1998 – Brajan Chlebowski, polski bohater (zm. 2005)

03.09 Zmarli Polacy

[madohora]

1846 – Stanisław Chołoniewski, hrabia, polski duchowny katolicki, publicysta, pisarz (ur. 1791)

[madohora]

1872 – Oskar Flatt, polski krajoznawca (ur. 1822)

[madohora]

1929 – Jan Kanty Steczkowski, polski ekonomista, prawnik, polityk, minister skarbu, premier Rady Regencyjnej (ur. 1862)

[madohora]

1935 – Franciszek Nowicki, polski poeta, taternik (ur. 1864)

[madohora]

1939 – Konstanty Dobrzyński, polski poeta (ur. 1908)

[madohora]

1944 – Polegli w powstaniu warszawskim:
Roman Rozmiłowski, polski żołnierz AK, major (ur. 1915)
Jerzy Tyczyński, polski żołnierz AK (ur. 1923)

[madohora]

1974: Romuald Gutt, polski architekt (ur. 1888)

[madohora]

1979:
Wincenty Okołowicz, polski geograf (ur. 1906)
Jan Sunderland, polski fotografik, krytyk sztuki (ur. 1891)

[madohora]

1983 – Marian Friedmann, polski aktor (ur. 1917)

[madohora]

1986 – Wirgiliusz Gryń, polski aktor (ur. 1928)

[madohora]

1989 Jan Trepczyk, kaszubski poeta, pieśniarz (ur. 1907

[madohora]

1992 – Wojciech Bartel, polski prawnik (ur. 1923)

[madohora]

1994 – Zofia Grabińska, polska aktorka, piosenkarka (ur. 1922)

[madohora]

1998 – Jacek Płuciennik, polski piłkarz (ur. 1970)

[madohora]

2002 – Józefa Radzymińska, polska pisarka (ur. 1921)

[madohora]

2003 – Andrzej Nartowski, polski koszykarz (ur. 1931)

[madohora]

2009: Teresa Borowska, polska pedagog (ur. 1945)

[madohora]

2010: Bogdan Paprocki, polski śpiewak operowy (tenor) (ur. 1919)

[madohora]

1941 – W obozie koncentracyjnym w Prawieniszkach na Litwie rozstrzelano 353 Żydów.

[madohora]

2011: Andrzej Maria Deskur, polski duchowny katolicki, kardynał (ur. 1924)

04.09 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

4 września jest 247. (w latach przestępnych 248.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 118 dni.
Imieniny obchodzą: Bonifacy, Boromea, Daniela, Ermegarda, Felicyta, Gwidona, Heliodora, Hermiona, Ida, Imelda, Irmegarda, Iwo, Iwona, Julian, Kandyda, Kanizja, Kanuta, Katarzyna, Liliana, Lilianna, Marceli, Maria, Mojżesz, Przemysł, Przemysław, Rajmunda, Rościgniew, Rozalia, Scypion, Sergia, Stella i Teodor.
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1][2], obchodzą: św. Bonifacy I (papież)
bł. Katarzyna z Racconigi (tercjarka dominikańska)
bł. Maria Felicyta (zakonnica)
św. Mojżesz (prorok)
11 bł. męczennic z Nowogródka, Błogosławiona Maria Stella i Towarzyszki (Kościół katolicki w Polsce, za Martyrologium Rzymskim 1 sierpnia)
św. Rozalia z Palermo (dziewica)

04.09 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1794 – Insurekcja kościuszkowska: zwycięstwo Rosjan w bitwie pod Lubaniem.

[madohora]

1860 – Do Wilna wjechał pierwszy pociąg.

[madohora]

1879 – W Aleksandrowie Kujawskim spotkali się cesarz Wszechrusi Aleksander II i cesarz Niemiec Wilhelm I.

[madohora]

1895 – W Warszawie otwarto Średnią Szkołę Mechaniczno-Techniczną.

[madohora]

1913 – W jednej z pierwszych katastrof lotniczych w Europie w miejscowości Gać na Dolnym Śląsku (ok. 5 km od Oławy) zginęło dwóch niemieckich pilotów wojskowych; miejsce upamiętniono obeliskiem w szczerym polu

[madohora]

1937 – Rektorzy szkół wyższych wprowadzili rozdział miejsc dla studentów Polaków i Żydów, tzw. getta ławkowe.

[madohora]

1939 – Kampania wrześniowa:
"Krwawy poniedziałek" w Częstochowie – żołnierze Wehrmachtu zastrzelili na ulicach 300-500 mieszkańców miasta.
Wtargnięcie Niemców do Katowic i ostrzelanie ich z rejonu wieży spadochronowej.
W Warszawie rozpoczęła się ewakuacja centralnych instytucji państwowych.
Zakończyła się bitwa pod Mławą.
Załoga samolotu Karaś z 51 eskadry rozpoznawczej ostrzelała i obrzuciła bombami niemiecki pociąg przewożący uzbrojenie i sprzęt wojskowy na dworcu w Białej Piskiej na terenie Prus Wschodnich.

[madohora]

1944 – 35. dzień powstania warszawskiego: bombardowanie przez Niemców Powiśla i Śródmieścia północnego. Uszkodzenie elektrowni, zatrzymanie dostaw prądu.

[madohora]

1949 – Włoch Francesco Locatelli wygrał 8. Tour de Pologne.

[madohora]

1957 – Wyemitowano pierwsze wydanie magazynu telewizyjnego Eureka.

[madohora]

1961 – Premiera filmu Dziś w nocy umrze miasto.

[madohora]

1965 – Przy ul. Ożarowskiej w Warszawie oddano do użytku tysięczną szkołę "tysiąclatkę".

[madohora]

1979 – Premiera filmu Panny z Wilka.

[madohora]

1997 – Wyemitowano pierwszy odcinek teleturnieju Jaka to melodia?

[madohora]

1999 – Solec Kujawski: oddano do użytku Radiowe Centrum Nadawcze.

[madohora]

2000 – Polska premiera pierwszego odcinka serialu animowanego Pokémon.

[madohora]

2009 – Podczas gali finałowej w Płocku 21-letnia studentka prawa Anna Jamróz zdobyła koronę Miss Polski.

[madohora]

2010 – Otwarto halę widowiskowo-sportową Arena Legionowo.

04.09 Wydarzenia ze świata

[madohora]

476 – Ostatni cesarz zachodniorzymski Romulus Augustulus został obalony i wygnany do Neapolu przez Odoakera.

[madohora]

1024 – Konrad II został wybrany na króla Niemiec.

[madohora]

1207 – Zwycięstwo Bułgarów nad łacinnikami w bitwie pod Mosynopolis.

[madohora]

1260 – Gibelini pokonali wojska florenckie w bitwie pod Montaperti.

[madohora]

1564 – I wojna północna: wojska króla szwedzkiego Eryka XIV dokonały masakry 2 tys. mieszkańców Ronneby.

[madohora]

1609 – Angielski żeglarz Henry Hudson dopłynął do brzegu wyspy Manhattan.

[madohora]

1669 – VI wojna wenecko-turecka: kapitulacja weneckiej twierdzy Kandia na Krecie.

[madohora]

1725 – Król Francji Ludwik XV poślubił Marię Leszczyńską.

[madohora]

1774 – James Cook odkrył Nową Kaledonię.

[madohora]

1781 – Hiszpańscy osadnicy założyli Los Angeles.

[madohora]

1796 – I koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk francuskich nad austriackimi w bitwie pod Rovereto.

[madohora]

1797 – We Francji udaremniono rojalistyczny zamach stanu.

[madohora]

1838 – Henriette d'Angeville jako druga kobieta weszła na szczyt Mont Blanc.

[madohora]

1841 – W Wielkiej Brytanii powołano drugi rząd Roberta Peela.

[madohora]

1867 – Założono angielski klub piłkarski Sheffield Wednesday F.C.

[madohora]

1870 – W Paryżu wybuchło powstanie. Likwidacja II Cesarstwa i proklamowanie III Republiki.

[madohora]

1886 – Wódz Apaczów Geronimo poddał się armii USA.

[madohora]

1888 – Papua została anektowana przez Wielką Brytanię.

[madohora]

1890 – W wyniku powodzi został poważnie uszkodzony Most Karola w Pradze.

[madohora]

1900 – Na ulice Helsinek wyjechały pierwsze tramwaje elektryczne.

[madohora]

1907 – Podpisano układ w Christianii (obecnie Oslo), na mocy którego Francja, Rosja, Niemcy i Wielka Brytania uznały granice Norwegii po jej wystąpieniu w 1905 roku z unii ze Szwecją.

[madohora]

1923 – W Lakehurst w stanie New Jersey odbył się pierwszy lot pierwszego amerykańskiego sterowca Shenandoah.

[madohora]

1930 – Na londyńskim West Endzie otwarto Cambridge Theatre.

[madohora]

1936 – Francisco Largo Caballero został premierem Hiszpanii.

[madohora]

1939 – II wojna światowa: Japonia ogłosiła neutralność.

[madohora]

1940 – Ion Antonescu został premierem Rumunii.

[madohora]

1944:
Finlandia zawarła rozejm z ZSRR.
Front zachodni: wyzwolenie Antwerpii.

[madohora]

1948 – Abdykacja holenderskiej królowej Wilhelminy.

[madohora]

1951 – Pierwszy międzykontynentalny przekaz programu telewizyjnego. Było nim wystąpienie prezydenta USA Harry'ego Trumana.

[madohora]

1963 – 80 osób zginęło w katastrofie samolotu Sud Aviation Caravelle lecącego z Zurychu do Genewy.

[madohora]

1964:
W Szkocji otwarto Forth Road Bridge.
Wykonano ostatni w USA wyrok śmierci za przestępstwo inne niż morderstwo. W stanie Alabama stracono skazanego za rozbój Jamesa Coburna.

[madohora]

1970 – Socjalista Salvador Allende wygrał wybory prezydenckie w Chile.

[madohora]

1971 – 111 osób zginęło w katastrofie Boeinga 727 pod Juneau (Alaska).

[madohora]

1974 – USA i NRD nawiązały stosunki dyplomatyczne.

[madohora]

1977 – Dżibuti zostało przyjęte do Ligi Państw Arabskich.

[madohora]

1984 – Zamordowano księdza André Jarlana, duszpasterza biedoty w Santiago de Chile.

[madohora]

1985 – 52 osoby zginęły w katastrofie samolotu An-26 w afgańskim Kandaharze.

[madohora]

1989 – 171 osób zginęło w katastrofie Iła-62M na Kubie.

[madohora]

1990 – Mike Moore został premierem Nowej Zelandii.

[madohora]

1992 – Były bułgarski komunistyczny przywódca Todor Żiwkow został skazany na 7 lat więzienia za defraudację.

[madohora]

1993 – Papież Jan Paweł II rozpoczął podróż apostolską na Litwę, Łotwę i do Estonii.

[madohora]

1999 – W zamachu na budynek zamieszkany przez rodziny rosyjskich wojskowych w Bujnaksku (Dagestan) zginęły 64 osoby, 133 zostały ranne.

[madohora]

2006 – Mirek Topolánek został premierem Czech.

[madohora]

2007 – Co najmniej 25 osób zginęło, a 60 zostało rannych w podwójnym samobójczym zamachu bombowym w pobliżu wojskowej kwatery głównej w pakistańskim mieście Rawalpindi.

[madohora]

2009 – Około 90 osób zginęło w północnym Afganistanie w natowskim bombardowaniu dwóch zrabowanych przez talibów cystern z paliwem.

[madohora]

2010 – Trzęsienie ziemi o sile 7,1 stopnia w skali Richtera w regionie Canterbury na Nowej Zelandii.

04.09 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1809 – Juliusz Słowacki, polski poeta (zm. 1849)

[madohora]

1865 – Maria Karłowska, założycielka Zgromadzenia Sióstr Pasterek, błogosławiona katolicka (zm. 1935)

[madohora]

1878 – Jan Morawski, polski prawnik, kierownik resortu sprawiedliwości w 1920 (zm. 1940)

[madohora]

1886 – Sergiusz Zahorski, polski dowódca wojskowy (zm. 1962)

[madohora]

1890:
Eugeniusz Geppert, polski malarz (zm. 1979)
Michał Rola-Żymierski, polski dowódca wojskowy, marszałek Polski, członek PKWN, minister obrony narodowej (zm. 1989)

[madohora]

1894 – Maria Zientara-Malewska, polska pisarka (zm. 1984)

[madohora]

1899 – Ida Kamińska, polska aktorka (zm. 1980)

[madohora]

1900 – Andrzej Czarniak, polski architekt i narciarz (zm. 1952)

[madohora]

1903 – Michał Danecki, polski aktor teatralny (zm. 1970)

[madohora]

1916 – Przemysław Zieliński, polski aktor, reżyser (zm. 1990)

[madohora]

1918 – Antoni Żubryd, jeden z dowódców partyzantki antykomunistycznej, (zm. 1946)

[madohora]

1920 Izabella Wilczyńska-Szalawska, polska aktorka

[madohora]

1922 Bogdan Celichowski, polski architekt

[madohora]

1923 – Lech Zahorski, polski plastyk, grafik, scenograf, satyryk, dziennikarz (zm. 1993)

[madohora]

1924:
Barbara Bittnerówna, polska aktorka
Jerzy Ficowski, polski poeta, badacz folkloru cygańskiego (zm. 2006)

[madohora]

1925:
Stanisław Horak, polski pisarz (zm. 1990)
Mikołaj Rostworowski, polski poeta, eseista (zm. 1984)

[madohora]

1926 Mieczysław Dębicki, polski generał, polityk (zm. 2001)

[madohora]

1930 Marek Sewen, polski kompozytor

[madohora]

1931 – Jan Knapik, polski ekonomista, polityk, minister

[madohora]

1932:
Jan Dunin Borkowski, polski fizyk (zm. 2007)
Wanda Majerówna, polska aktorka
Zdzisław Szymborski, polski aktor

[madohora]

1935 – Euzebiusz Kiełkiewicz, polski inżynier, polityk, samorządowiec, prezydent Pruszkowa (zm. 2012)

[madohora]

1936 – Sokrat Janowicz, polski pisarz

[madohora]

1939 Paweł Rouba, polski aktor, mim (zm. 2007)

[madohora]

1944 Janusz Kosiński, polski dziennikarz muzyczny (zm. 2008)

[madohora]

1955 – Aleksandra Kisielewska, polska aktorka

[madohora]

1958 – Ryszard Maciej Nyczka, polski reżyser filmowy

[madohora]

1959 Marek Papała, polski generał policji (zm. 1998)

[madohora]

1961 Beata Paluch, polska aktorka

[madohora]

1966 Marek Krajewski, polski pisarz

[madohora]

1969 Jan Białk, polski biegacz

[madohora]

1978 Borys Szyc, polski aktor

[madohora]

1980 – Łukasz Tupalski, polski piłkarz

[madohora]

1982 – Marcin Bachleda, polski skoczek narciarski

04.09 Zmarli Polacy

[madohora]

1631 – Andrzej Lipski, polski duchowny katolicki, biskup krakowski (ur. 1572)

[madohora]

1831 – Daniel Ostrowski, polski duchowny katolicki, biskup warszawski (ur. 1762)

[madohora]

1887 – Antoni Stabik, polski duchowny katolicki (ur. 1807)

[madohora]

1940 – Ludwik Fritsche, polski aktor (ur. 1872)

[madohora]

1944 – Polegli w powstaniu warszawskim:
Leon Nowakowski, polski żołnierz AK, major (ur. 1908)
Jadwiga Piekarska, polska łączniczka, żołnierz AK (ur. 1905)
Wiktor Potrzebski, polski duchowny katolicki, kapelan AK (ur. 1880)

[madohora]

1952 – Józef Węgrzyn, polski aktor (ur. 1884)

[madohora]

1962 – Witold Sławiński, polski botanik. mikrobiolog, profesor (ur. 1888)

[madohora]

1972 – Stanisław Milski, polski aktor (ur. 1897)

[madohora]

1981 – Adam Żebrowski, polski prawnik, polityk, minister (ur. 1913)

[madohora]

1984 Henryk Łowmiański, polski historyk (ur. 1898)

[madohora]

2001 – Zdzisław Winiarczyk, polski aktor (ur. ?)

[madohora]

2005 – Andrzej Kijowski, polski prawnik, sędzia Sądu Najwyższego (ur. 1945)

[madohora]

2009 – Ryszard Rzepecki, polski fotoreporter (ur. 1941)

[madohora]

2010 Janusz Kidawa, polski reżyser filmowy (ur. 1931)

05.09 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

września jest 248. (w latach przestępnych 249.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 117 dni.
imieniny obchodzą: Bertyn, Budziboj, Dorota, Fereol, Herakles, Herkulan, Herkules, Justyna, Peregryn, Przyboj, Racisław, Racław, Racława, Rozwita, Stronisława, Teodor, Urban, Wawrzyniec, Wiktoryn i Wiktoryna
Indie – Dzień Nauczyciela
wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:
św. Bertyn z Sithiu (zm. ok. 700; opat)
bł. Matka Teresa, Maria Teresa od Dzieciątka Jezus
bł. Maria od Apostołów Wüllenweber (założycielka salwatorianek; wspominana również 25 grudnia)
św. Wiktoryn (zm. ok. 98; biskup Amiternum w Abruzji, męczennik)

05.09 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1103 – Uposażenie klasztoru benedyktynów w Mogilnie.

[madohora]

1793 – Obrączkowe zaćmienie Słońca widoczne w północnej Polsce.

[madohora]

1914 – Józef Piłsudski utworzył w Kielcach Polską Organizację Narodową.

[madohora]

1924 – We Lwowie ukraiński student Teofil Olszewski dokonał nieudanego zamachu na prezydenta Stanisława Wojciechowskiego.

[madohora]

1932 – Została uruchomiona Elektrociepłownia Kalisz-Piwonice.

[madohora]

1939 – Kampania wrześniowa:
Rozpoczęły się represje wobec ludności cywilnej w Bydgoszczy w odwecie za zdławienie niemieckiej akcji dywersyjnej.
Zakończyła się bitwa w Borach Tucholskich.

[madohora]

1944 – 36. dzień powstania warszawskiego: oddziały powstańcze wycofały się z Elektrowni przy ul. Tamka na Powiślu.

[madohora]

1948 – Otwarto muzeum im. Mikołaja Kopernika we Fromborku.

[madohora]

1953 – Premiera filmu Sprawa do załatwienia.

[madohora]

1959 – Otwarto największe w kraju Śląskie Wesołe Miasteczko.

[madohora]

1969 – Odsłonięto Pomnik Walki i Męczeństwa Ziemi Bydgoskiej w Bydgoszczy.

[madohora]

1975 – Wydano Kodeks ucznia.

[madohora]

1977 – Premiera filmu Milioner.

[madohora]

1980:
Edward Gierek ustąpił ze stanowiska I sekretarza KC PZPR.
Premiera filmu Grzeszny żywot Franciszka Buły.

[madohora]

1981 – Gdańsk: rozpoczął się I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ Solidarność.

[madohora]

1986 – Premiera filmu Jezioro Bodeńskie.

[madohora]

1990 – Komisja Krajowa NSZZ "Solidarność" odebrała Gazecie Wyborczej prawo do posługiwania się symbolem "Solidarności" na swej stronie tytułowej.

[madohora]

1991 – Polska i Litwa wznowiły stosunki dyplomatyczne.

[madohora]

1993 – Pożar w zajezdni tramwajowej w Grudziądzu, w którym zniszczonych zostało 11 wozów.

[madohora]

1994 – W TVP1 wyemitowano pierwszy odcinek Mody na sukces.

[madohora]

2007:
TVN rozpoczęła emisję I edycji programu You Can Dance - Po prostu tańcz.
W fabryce w Tychach zjechał z taśmy milionowy egzemplarz Fiata Panda.

[madohora]

2008 – Sejm RP przyjął ustawę o utworzeniu Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie.

05.09 Wydarzenia ze świata

[madohora]

322 p.n.e. – Wojna lamijska: decydujące zwycięstwo wojsk macedońskich nad ateńskimi w bitwie pod Crannon.

[madohora]

1494 – Portugalia ratyfikowała Traktat z Tordesillas.

[madohora]

1580 – Wojna polsko-rosyjska: wojska polsko-węgierskie zdobyły Wielkie Łuki. W trakcie rabowania palącej się twierdzy doszło do eksplozji prochowni, w wyniku której zginęło 200 Polaków i Węgrów oraz większość załogi moskiewskiej.

[madohora]

1661 – Został aresztowany Nicolas Fouquet, prokurator generalny paryskiego parlamentu i nadintendent finansów.

[madohora]

1697 – Wojna króla Wilhelma: francuska flota zwyciężyła angielską w bitwie w Zatoce Hudsona.

[madohora]

1698 – Car Piotr I Wielki wprowadził podatek od posiadania brody.

[madohora]

1723 – Cesarz Niemiec Karol VI został koronowany na króla Czech.

[madohora]

1735 – Podpisano preliminaria pokojowe między Francją i Austrią w Wiedniu.

[madohora]

1774 – W Filadelfii (Pensylwania) zebrał się I Kongres Kontynentalny.

[madohora]

1781 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: bitwa pod Chesapeake.

[madohora]

1800 – Wielka Brytania podbiła Maltę.

[madohora]

1812 – Francuska inwazja na Rosję: rozpoczęła się bitwa pod Borodino.

[madohora]

1840 – W mediolańskiej La Scali odbyła się premiera opery komicznej Dzień panowania Giuseppe Verdiego.

[madohora]

1869 – W Bawarii rozpoczęto budowę zamku Neuschwanstein.

[madohora]

1879 – Claude Monet namalował portret Camille na łożu śmierci, przedstawiający jego umierającą na raka żonę.

[madohora]

1895 – Papież Leon XIII wydał encyklikę Adiutricem.

[madohora]

1901 – Na ulice Sztokholmu wyjechały pierwsze tramwaje elektryczne.

[madohora]

1905 – W Portsmouth w USA podpisano pokój pomiędzy Japonią a Rosją, kończący wojnę rosyjsko-japońską.

[madohora]

1914 – I wojna światowa: rozpoczęła się I bitwa nad Marną.

[madohora]

1915 – Rozpoczęła się konferencja w Zimmerwaldzie.

[madohora]

1931 – Stały Trybunał Sprawiedliwości Międzynarodowej w Hadze odrzucił projekt unii celnej między Niemcami i Austrią.

[madohora]

1936 – Amerykanka Beryl Markham jako pierwsza kobieta przeleciała samotnie samolotem Ocean Atlantycki.

[madohora]

1939 – Stany Zjednoczone ogłosiły neutralność w wojnie.

[madohora]

1942 – II wojna światowa w Afryce: zakończyła się bitwa pod Alam Halfa.

[madohora]

1944 – ZSRR wypowiedział wojnę Bułgarii.

[madohora]

1945 – Brytyjczycy wkroczyli do Singapuru.

[madohora]

1946 – Zacieśniono współpracę między amerykańską i brytyjską strefą okupacyjną w Niemczech.

[madohora]

1948:
Robert Schuman został mianowany po raz drugi premierem Francji, jednak nie zdołał utworzyć rządu.
Założono rumuński klub piłkarski Universitatea Craiova.

[madohora]

1950 – Na japońskiej wyspie Honsiu utworzono Park Narodowy Bandai-Asahi.

[madohora]

1957 – Rewolucja kubańska: doszło do buntu w bazie morskiej Cienfuegos. W trakcie walk zginęło ok. 200 marynarzy, 600 cywilów i 100 żołnierzy wojsk rządowych.

[madohora]

1960:
Na Igrzyskach Olimpijskich w Rzymie Kazimierz Paździor zdobył złoty medal w bokserskiej wadze lekkiej.
Pierwszy premier Demokratycznej Republiki Konga Patrice Lumumba został usunięty ze stanowiska przez prezydenta Josepha Kasavubu.

[madohora]

1961:
Prezydent John F. Kennedy zapowiedział wznowienie, po 3 latach amerykańsko-radzieckiego moratorium, testów broni atomowej.
W Belgradzie rozpoczęła się pierwsza konferencja Ruchu państw niezaangażowanych.

[madohora]

1972 – Palestyńska organizacja terrorystyczna o nazwie "Czarny Wrzesień" wzięła 11 sportowców izraelskich jako zakładników podczas Igrzysk Olimpijskich w Monachium ("Masakra w Monachium").

[madohora]

1976 – Prezydent Republiki Środkowoafrykańskiej Jean-Bédel Bokassa zdymisjonował rząd i powołał w jego miejsce Środkowoafrykańską Radę Rewolucyjną.

[madohora]

1977:
NASA wystrzeliła sondę kosmiczną Voyager 1, obecnie najdalszy i ciągle działający obiekt wysłany w kosmos przez człowieka.
Terroryści z Frakcji Czerwonej Armii uprowadzili niemieckiego biznesmena Hannsa Martina Schleyera, zabijając w trakcie akcji trzech policjantów.

[madohora]

1978:
Papież Jan Paweł I udzielił audiencji metropolicie Leningradu i Nowogrodu Nikodemowi. W trakcie tego pierwszego od 500 lat oficjalnego spotkania wysokiego przedstawiciela rosyjskiej Cerkwi prawosławnej ze zwierzchnikiem Kościoła katolickiego, Nikodem nagle zasłabł i umarł na rękach papieża.
W rezydencji amerykańskich prezydentów Camp David rozpoczęły się izraelsko-egipskie rozmowy pokojowe między premierem Menachemem Beginem i prezydentem Anwarem Sadatem. W rozmowach brał też udział amerykański prezydent Jimmy Carter.

[madohora]

1980 – Otwarto najdłuższy na świecie Tunel drogowy Świętego Gotarda w Szwajcarii.

[madohora]

1983 – Zakończyła się misja STS-8 wahadłowca Challenger.

[madohora]

1984 – Zakończyła się pierwsza misja wahadłowca Discovery

[madohora]

1986 – Na lotnisku w Karaczi pakistańscy antyterroryści odbili uprowadzony przez członków Organizacji Abu Nidala samolot linii Pan American Boeing 747 z 379 osobami na pokładzie. Z rąk terrorystów zginęło 20 pasażerów, 120 zostało rannych.

[madohora]

1987 – Wojna czadyjsko-libijska: w wyniku rajdu wojsk czadyjskich na libijską bazę lotniczą Maaten al-Sarra zginęło ponad 1000 osób.

[madohora]

1989 – Rozpoczęła się załogowa misja Sojuz TM-8 na stację orbitalną Mir.

[madohora]

1991 – Rada Najwyższa ZSRR przyjęła przedstawiony przez Michaiła Gorbaczowa plan funkcjonowania państwa w okresie przejściowym. Utworzono Radę Państwa ZSRR, składającą się z prezydentów republik i Gorbaczowa.

[madohora]

1993 – W stolicy Somalii Mogadiszu zginęło w zasadzce 7 nigeryjskich żołnierzy sił pokojowych ONZ, 6 zostało rannych, a 1 porwany.

[madohora]

1995 – Francja przeprowadziła pierwszą z serii kontrowersyjnych prób jądrowych na atolu Mururoa.

[madohora]

1996 – Ramzi Yousef i 2 innych islamskich ekstremistów zostało uznanych przez sąd w Nowym Jorku winnymi planowania zamachów na 12 amerykańskich samolotów pasażerskich.

[madohora]

1997:
12 izraelskich komandosów zginęło w zasadzce w południowo-zachodnim Libanie.
Podczas sesji MKOl w Lozannie wybrano Ateny na organizatora Letnich Igrzysk Olimpijskich w 2004 roku.

[madohora]

2000 – Tuvalu zostało członkiem ONZ.

[madohora]

2002 – W ręce greckiej policji oddał się Dimitris Koufodinas, odpowiedzialny za operacje terrorystyczne przeprowadzane przez marksistowską Organizację Rewolucyjną 17 listopada.

[madohora]

2004 – Na daczy zastępcy przewodniczącego Ukraińskiej Służby Bezpieczeństwa doszło do próby otrucia Wiktora Juszczenko, kandydata w wyborach prezydenckich na Ukrainie.

[madohora]

2005:
W Medan na Sumatrze, podczas nieudanej próby startu, rozbił się Boeing 737 należący do Mandala Airlines; zginęło 100 spośród 117 osób na pokładzie. Śmierć poniosło również 44 mieszkańców miasta, a 26 zostało rannych.
W pożarze Pałacu Kultury w Bani Suwajf w środkowym Egipcie zginęło 46 osób.

[madohora]

2006:
Prezydent Władimir Putin przybył z pierwszą w historii wizytą na tym szczeblu do RPA.
Rząd Pakistanu zawarł układ pokojowy ze starszyzną prowincji Waziristan.

[madohora]

2008:
Nikaragua uznała niepodległość Abchazji i Osetii Południowej.
Sonda Rosetta przeleciała w odległości 800 km od planetoidy Šteins.

[madohora]

2010 – W Mołdawii odbyło się nieważne z powodu zbyt niskiej frekwencji referendum w sprawie bezpośredniego wyboru prezydenta.

05.09 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1880 – Władysław Gdula, polski malarz (zm. 1956)

[madohora]

1897:
Kazimierz Iranek-Osmecki, polski żołnierz AK, pułkownik, uczestnik powstania warszawskiego (zm. 1984)
Wacław Solski, polski pisarz (zm. 1990)

[madohora]

1902 – Michał Jaworski, polski kompozytor (zm. 1939)

[madohora]

1906:
Jan Ostoja Matłachowski, polski polityk (zm. 1989)
Marian Wnuk, polski rzeźbiarz, pedagog (zm. 1967)

[madohora]

1910 – Włodzimierz Głowacki, polski żeglarz (zm. 1995)

[madohora]

1923 – Romuald Żyliński, polski kompozytor

[madohora]

1924:
Krystyna Moszumańska-Nazar, polska kompozytorka (zm. 2008)
Kazimierz Zieliński, polski aktor (zm. 1993)

[madohora]

1926 – Julian Boss-Gosławski, polski rzeźbiarz (zm. 2012)

[madohora]

1930:
Danuta Ćirlić-Straszyńska, polska tłumaczka, publicystka
Janusz Pelc, polski historyk literatury (zm. 2005)

[madohora]

1936 – Andrzej Szypulski, polski pisarz, scenarzysta (zm. 2011)

[madohora]

1938 Zygmunt Hortmanowicz, polski lekarz, polityk, minister ochrony środowiska, zasobów naturalnych i leśnictwa

[madohora]

1941 – Iwa Młodnicka, polska aktorka (zm. 1997)

[madohora]

1942 Teresa Tuszyńska, polska modelka, aktorka (zm. 1997)

[madohora]

1946:
Stanisław Jaworski, polski operator filmowy (zm. 1983)
Krzysztof Tyszkiewicz, polski scenograf, kostiumograf (zm. 2005)

[madohora]

1947 Jacek Müldner-Nieckowski, polski rzeźbiarz

[madohora]

1951 Lechosław Woźniczko, polski aktor, piosenkarz, kompozytor (zm. 1980)

[madohora]

1955:
Elżbieta Adamiak, polska piosenkarka
Marek Chłodnicki, polski archeolog

[madohora]

1957 – Dariusz Szczubiał, polski koszykarz, trener koszykówki

[madohora]

1958 Marian Zych, polski gitarzysta basowy

[madohora]

1959:
Dorota Lulka, polska aktorka
Waldemar Pawlak, polski polityk, premier, wicepremier, minister gospodarki

[madohora]

1960 Maciej Szelachowski, polski reżyser filmów dokumentalnych

[madohora]

1966 – Mariusz Szczygieł, polski dziennikarz, reportażysta, pisarz

[madohora]

1967 Piotr Sękowski, polski lekkoatleta, długodystansowiec (zm. 2004)

[madohora]

1972 Jacek Borusiński, polski aktor, reżyser filmowy, artysta kabaretu Mumio

[madohora]

1973 Daria Galant, polska pisarka

[madohora]

1974 Małgorzata Kupisz, polska siatkarka

[madohora]

1975:
Michał Chorosiński, polski aktor
Bartek Papierz, polski gitarzysta, muzyk sesyjny, producent muzyczny

[madohora]

1979 Agata Malesińska, polska pisarka, scenarzystka

[madohora]

1987 Wiktor Jędrzejewski, polski piłkarz ręczny

[madohora]

1989 Grzegorz Sandomierski, polski piłkarz, bramkarz

[madohora]

1991 Przemysław Pawlicki, polski żużlowiec

05.09 Zmarli Polacy

[madohora]

1439 – Jan I opolski, książę opolski (ur. 1410/1413)

[madohora]

1915 – Stanisław Witkiewicz, polski pisarz, malarz, filozof, teoretyk sztuki (ur. 1851)

[madohora]

1917 – Marian Smoluchowski, polski fizyk (ur. 1872)

[madohora]

1939 – Stefan Stanisław Okrzeja, polski lotnik wojskowy, porucznik (ur. 1907)

[madohora]

1944 – Polegli w powstaniu warszawskim:
Stefan Bielecki, polski żołnierz AK (ur. 1908)
Zofia Dąbrowska, polska łączniczka, żołnierz AK (ur. 1924)
Anna Laskowiczówna, polska łączniczka, żołnierz AK (ur. 1926)
Henryk Lederman, polski żołnierz AK (ur. ?)

[madohora]

1963 – Jerzy Pichelski, polski aktor (ur. 1903)

[madohora]

1965 – Bohdan Pniewski, polski architekt (ur. 1897)

[madohora]

1982 – Janusz Obidowicz, polski aktor, reżyser (ur. 1912)

[madohora]

1992:
Bohdan Korzeniewski, polski reżyser teatralny, krytyk, historyk teatralny (ur. 1905)
Andrzej Kopff, polski prawnik, profesor i prorektor Uniwersytetu Jagiellońskiego (ur. 1922)

[madohora]

1997 – Czesław Bąbiński, polski inż. chemik, polityk, minister budownictwa przemysłowego (ur. 1915)

[madohora]

2000 – Stanisław Rychlicki, polski aktor (ur. 1926)

[madohora]

2003 Krzysztof Olewnik, polski przedsiębiorca (ur. 1976)

[madohora]

2009 Jan Ziółek, polski historyk (ur. 1931)

6.09 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

6 września jest 249. (w latach przestępnych 250.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 116 dni.
imieniny obchodzą: Albin, Aleksja, Amoniusz, Bertrand, Bogdana, Bolemir, Donacjan, Eleuteria, Eleuteriusz, Eleutery, Eugenia, Eugeniusz, Ewa, Faust, German, Gundolf, Liberat, Magnus, Manswet, Michał, Onezyfor, Tomasz, Uniewit, Zachariasz i Zachary
Bułgaria – Dzień Zjednoczenia
Suazi – Święto Niepodległości
wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1][2] obchodzą:
św. Beata z Sens (męczennica)
św. Bertrand z Garrigi (zm. 1233; prezbiter i zakonnik)
św. Magnus z Füssen (biskup misyjny)
św. Onezyfor (męczennik z I wieku; odwiedził w więzieniu św. Pawła Apostoła)

06.09 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1771 – Konfederacja barska: zwycięska bitwa pod Antopolem na Polesiu.

[madohora]

1788 – W Warszawie otwarto Teatr Stanisławowski.

[madohora]

1790 – Sejm Czteroletni przyjął uchwałę o niepodzielonści ziem Rzeczypospolitej.

[madohora]

1794 – Insurekcja kościuszkowska: zakończyło się oblężenie Warszawy.

[madohora]

1831 – Powstanie listopadowe: rozpoczął się rosyjski szturm na Warszawę.

[madohora]

1863 – Powstanie styczniowe: przegrana przez powstańców bitwa na Sowiej Górze.

[madohora]

1926 – Michał Grażyński został wojewodą śląskim.

[madohora]

1933 – Założono Okocimski Klub Sportowy Brzesko.

[madohora]

1939 – Kampania wrześniowa:
Bitwa obronna i wejście okupanta do Starachowic.
Bitwa pod Tomaszowem Mazowieckim.
Rozpoczęto formowanie Robotniczej Brygady Obrony Warszawy.
Wojska niemieckie zajęły Kraków.
Zakończyła się bitwa pod Borowską Górą.

[madohora]

1941 – Utworzono getto w Wilnie.

[madohora]

1944:
37. dzień powstania warszawskiego: ciężkie walki na Powiślu.
PKWN wydał dekret o reformie rolnej nacjonalizujący majątki większe niż 50 ha.

[madohora]

1959 – Premiera filmu Pociąg.

[madohora]

1967 – Prezydent Francji Charles de Gaulle rozpoczął tygodniową wizytę w Polsce.

[madohora]

1968 – Premiera filmu Hrabina Cosel.

[madohora]

1976 – Premiera filmu Smuga cienia.

[madohora]

1980 – Stanisław Kania został pierwszym sekretarzem KC PZPR.

[madohora]

1992 – Dariusz Baranowski wygrał 49. Tour de Pologne.

[madohora]

2001 – Sejm przyjął ustawę powołującą Inspekcję Transportu Drogowego.

[madohora]

2006 – Na lotnisku Okęcie w Warszawie zatrzymano opozycyjnego kirgiskiego polityka Omurbeka Tekebajewa, w którego bagażu odkryto heroinę.

06.09 Wydarzenia ze świata

[madohora]

775 p.n.e. – Chińscy astronomowie odnotowali najstarsze w historii zaćmienie Słońca.

[madohora]

394 – W bitwie nad rzeką Frigidus Teodozjusz I Wielki pokonał wojska uzurpatora Eugeniusza, jednocząc po raz ostatni cesarstwo rzymskie.

[madohora]

1522 – Do portu San Lucar w Hiszpanii wpłynął okręt Victoria, jedyny z ekspedycji Magellana (i jednocześnie pierwszy w historii), który opłynął Ziemię.

[madohora]

1581 – Wojny inflanckie: wojska szwedzkie zdobyły Narwę i dokonały masakry rosyjskich obrońców i mieszkańców.

[madohora]

1620 – Tzw. pielgrzymi wypłynęli na Mayflower z Plymouth w Anglii do Ameryki.

[madohora]

1622 – Hiszpański galeon Nuestra Señora de Atocha należący do tzw. Srebrnej Floty zatonął w czasie huraganu w pobliżu Florydy, przewożąc na pokładzie znaczny ładunek srebra i innych kosztowności.

[madohora]

1632 – Powstała diecezja bagdadzka.

[madohora]

1634 – Wojna trzydziestoletnia: zwycięstwo wojsk cesarsko-habsburskich nad oddziałami szwedzkimi i ich protestanckimi sojusznikami z Niemiec w I bitwie pod Nördlingen.

[madohora]

1652 – I wojna angielsko-holenderska: bitwa morska pod Elbą.

[madohora]

1688 – V wojna austriacko-turecka: armia austriacka po 167 latach tureckiej okupacji wyzwoliła Belgrad.

[madohora]

1746 – Wojna o sukcesję austriacką: wojska austriackie zdobyły Genuę.

[madohora]

1776 – Ponad 6 tys. osób zginęło po przejściu huraganu nad Gwadelupą.

[madohora]

1791 – Cesarz niemiecki Leopold II został koronowany w Pradze na króla Czech.

[madohora]

1813 – VI koalicja antyfrancuska: Królewska Armia Pruska pokonała armię francuską i sprzymierzonych z nią Sasów w bitwie pod Dennewitz.

[madohora]

1815 – Simón Bolívar napisał tzw. List z Jamajki, w którym zaproponował utworzenie federacji lub konfederacji krajów Ameryki Łacińskiej

[madohora]

1867 – James Craig Watson odkrył planetoidę Aurora.

[madohora]

1885 – Rumelia Wschodnia została zajęta przez bułgarskie wojska. Zjednoczenie Bułgarii.

[madohora]

1890 – Założono klub piłkarski Bohemian F.C. Dublin.

[madohora]

1899 – Amerykański sekretarz stanu John Hay zaproponował stosowanie tzw. polityki otwartych drzwi wobec Chin.

[madohora]

1901 – Prezydent USA William McKinley został w Buffalo śmiertelnie postrzelony przez anarchistę Leona Czołgosza.

[madohora]

1913 – Otwarto Arsenal Stadium w Londynie.

[madohora]

1930 – W Argentynie generał José Félix Uriburu obalił prezydenta Hipólito Yrigoyena.

[madohora]

1932 – W Hiszpanii zniesiono kary śmierci i dożywocia.

[madohora]

1936:
Ostatni wilk workowaty zdechł w ogrodzie zoologicznym w Hobart na Tasmanii.
W Rambouillet podpisano układ o pożyczce francuskiej na uzbrojenie polskiej armii.

[madohora]

1939 – RPA wypowiedziała wojnę Niemcom.

[madohora]

1940 – Król Rumunii Karol II abdykował na rzecz swego syna Michała.

[madohora]

1941 – W Paryżu powstała Polska Organizacja Walki o Niepodległość.

[madohora]

1944 – Bułgaria wypowiedziała wojnę III Rzeszy.

[madohora]

1946 – Radziecka ekspedycja zdobyła Szczyt Karola Marksa (6726 m) w paśmie Pamiru w Tadżykistanie.

[madohora]

1949 – Juliana wstąpiła na tron Holandii.

[madohora]

1951 – W Lizbonie podpisano portugalsko-amerykańskie porozumienie o udostępnieniu wojskom NATO baz lotniczych i morskich na Azorach.

[madohora]

1954 – Premiera filmu La Strada.

[madohora]

1955 – W Stambule wybuchły dwudniowe zamieszki skierowane przeciw 100-tysięcznej mniejszości greckiej, w których zginęło kilkanaście osób i zniszczonych zostało 4 tysiące greckich sklepów i tysiąc domów.

[madohora]

1960:
Léopold Sédar Senghor został prezydentem Senegalu.
Na Igrzyskach Olimpijskich w Rzymie Józef Szmidt zdobył złoty medal w trójskoku.

[madohora]

1961 – Afganistan i Pakistan zerwały stosunki dyplomatyczne w związku ze sporem o Pasztunistan.

[madohora]

1965 – Wojna indyjsko-pakistańska: armia indyjska dokonała inwazji na Pakistan w odwecie za pakistańskie operacje w Kaszmirze.

[madohora]

1966 – Premier RPA Hendrik Frensch Verwoerd został zasztyletowany w budynku parlamentu w Kapsztadzie.

[madohora]

1968 – Suazi uzyskało niepodległość (od Wielkiej Brytanii).

[madohora]

1970:
Na niemieckiej wyspie Fehmarn odbył się ostatni koncert Jimiego Hendriksa.
Palestyńscy terroryści z Ludowego Frontu Wyzwolenia Palestyny porwali trzy samoloty lecące z Nowego Jorku do Brukseli, Frankfurtu nad Menem i Zurychu. Wszystkie maszyny zostały następnie wysadzone w powietrze na lotniskach w Egipcie i Jordanii.

[madohora]

1974 – Bill Rowling został premierem Nowej Zelandii.

[madohora]

1975 – 2385 osób zginęło w zniszczonym przez trzęsienie ziemi mieście Lice w tureckiej prowincji Diyarbakır.

[madohora]

1976 – Starszy porucznik Wiktor Iwanowicz Bielenko uciekł myśliwcem MiG-25 do Japonii.

[madohora]

1978 – Park Narodowy Mesa Verde w Kolorado został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

[madohora]

1982 – Grupa uzbrojonych Polaków zajęła ambasadę PRL w stolicy Szwajcarii Bernie, biorąc personel jako zakładników.

[madohora]

1983 – ZSRR przyznał się do zestrzelenia południowokoreańskiego samolotu z 269 osobami na pokładzie.

[madohora]

1984 – Premiera filmu Amadeusz.

[madohora]

1986 – Dwaj palestyńscy terroryści wdarli się do synagogi Neve Shalom w Stambule otwierając ogień z broni maszynowej do modlących się Żydów. Zginęły 22 osoby, a 3 zostały ranne.

[madohora]

1991:
Donald Kalpokas został premierem Vanuatu.
Leningrad został przemianowany na Sankt Petersburg.
Około 100 osób zginęło w zderzeniu pociągów w Kongo.
Rada Państwa ZSRR uznała niepodległość Litwy, Łotwy i Estonii.
Weszło w życie zawieszenie broni między rządem marokańskim a Frontem Polisario.

[madohora]

1993 – W Rosji odbył się strajk ostrzegawczy górników ze 119 kopalń.

[madohora]

1996 – Królowa Beatrycze dokonała otwarcia mostu Erasmusbrug w Rotterdamie.

[madohora]

1997 – Odbył się pogrzeb księżnej Diany.

[madohora]

1998 – Edward Fenech Adami został po raz drugi premierem Malty.

[madohora]

2000 – W siedzibie ONZ w Nowym Jorku rozpoczął się Szczyt Milenijny.

[madohora]

2002 – Iajuddin Ahmed został prezydentem Bangladeszu.

[madohora]

2006 – W japońskiej rodzinie cesarskiej urodził się pierwszy od ponad 40 lat chłopiec – książę Hisahito.

[madohora]

2007:
Izraelskie lotnictwo zniszczyło instalacje nuklearne w Dajr az-Zaur w Syrii.
Padła "inteligentna" amerykańska papuga żako Alex.

[madohora]

2008:
Asif Ali Zardari został prezydentem Pakistanu.
Co najmniej 35 osób zginęło w zamachu na posterunek policji w pakistańskim Peszawarze.
W Kairze w wyniku zejścia lawiny skalnej zawaliło się 50 budynków, w tym 6-piętrowy dom mieszkalny; zginęło ponad 60 osób.

[madohora]

2009 – 6 Koreańczyków z południa utonęło w wyniku nagłego spuszczenia wody z zapory na rzece Imjin przez stronę północnokoreańską.

06.09 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1829 – Maria Zakrzewska, polska lekarka, położnik (zm. 1902)

[madohora]

1858 – Tomasz Drobnik, polski lekarz, chirurg, ginekolog (zm. 1901)

[madohora]

1867 – Franciszek Brzeziński, polski kompozytor (zm. 1944)

[madohora]

1893 – Ludwik Pudło, polski polityk, burmistrz Żelechowa (zm. 1942)

[madohora]

1897:
Marian Jastrzębski, polski aktor (zm. 1985)
Marian Kozielewski, polski oficer policji (zm. 1964)

[madohora]

1904 – Maria Krüger, polska pisarka (zm. 1999)

[madohora]

1909 Edward Hartwig, polski fotografik (zm. 2003)

[madohora]

1916 – Tadeusz Dobrzański, polski kompozytor, dyrygent (zm. 1996)

[madohora]

1918 – Napoleon Mitraszewski, polski pisarz (zm. 2008)

[madohora]

1921 Mieczysław Łubiński, polski inżynier budownictwa lądowego, rektor Politechniki Warszawskiej (zm. 2004)

[madohora]

1924 – Stanisław Sygnet, polski duchowny katolicki, biskup sandomierski (zm. 1985)

[madohora]

1927 – Zenon Płatek, polski generał brygady MO, dyrektor IV Departamentu MSW (zm. 2009)

[madohora]

1933 – Janusz Zimniak, polski duchowny katolicki, biskup bielsko-żywiecki

[madohora]

1937:
Jerzy Bińczycki, polski aktor (zm. 1998)
Andrzej Galiński, polski operator filmowy
Janusz Kurczab, polski szermierz, taternik, alpinista, publicysta

[madohora]

1939 Krystyna Mikołajewska, polska aktorka

[madohora]

1944 Aleksander Mackiewicz, polski ekonomista, polityk

[madohora]

1945 – Karol Stępkowski, polski aktor

[madohora]

1946 – Jacek Zieliński, polski muzyk zespołu Skaldowie

[madohora]

1947 Krzysztof Orzechowski, polski aktor, reżyser teatralny

[madohora]

1949 – Sławomir Sulej, polski aktor

[madohora]

1950 – Paweł Berger, polski muzyk zespołu Dżem (zm. 2005)

[madohora]

1951 Michał Kret, polski aktor

[madohora]

1957 – Bożena Krzyżanowska, polska aktorka

[madohora]

1962 Wiesław Popik, polski siatkarz, trener siatkarski

[madohora]

1968 Jacek Cyzio, polski piłkarz, trener piłkarski

[madohora]

1974 Eryk Lubos, polski aktor

[madohora]

1976 Wojciech Wierzejski, polski polityk

[madohora]

1981 – Karolina Jarzyńska, polska biegaczka

06.09 Zmarli Polacy

[madohora]

1831 – Józef Longin Sowiński, polski dowódca wojskowy, uczestnik powstania listopadowego (ur. 1777)

[madohora]

1863 – Marcin Borelowski, polski działacz patriotyczny, pułkownik, uczestnik powstania styczniowego (ur. 1829)

[madohora]

1876 – Józef Szermentowski, polski malarz (ur. 1833)

[madohora]

1928 – Józef Mikulski, polski aktor, teoretyk teatru (ur. 1849)

[madohora]

1930 – Kazimierz Dłuski, polski lekarz, społecznik, działacz polityczny (ur. 1855)

[madohora]

1942 – Stefan Godlewski, polski pisarz, tłumacz (ur. 1894)

[madohora]

1944 – Polegli w powstaniu warszawskim:
Michał Czartoryski, błogosławiony, polski dominikanin, kapelan AK, major (ur. 1897)
Wacław Kuliszewski, polski żołnierz AK, major (ur. 1900)

[madohora]

1952 – Marcin Bay-Rydzewski, polski aktor (ur. 1877)

[madohora]

1954 – Antoni Wawrzyniak, polski operator filmowy (ur. ?)

[madohora]

1956 Witold Hurewicz, polski matematyk (ur. 1904)

[madohora]

1967 – Józef Januszkowski, polski taternik, przewodnik tatrzański, ratownik górski (ur. 1924)

[madohora]

1973 – Kazimierz Andrzej Jaworski, polski poeta, tłumacz (ur. 1897)

[madohora]

1982:
Jerzy Fitio, polski aktor (ur. 1907)
Mikołaj Sasinowski, polski duchowny katolicki, biskup łomżyński (ur. 1909)

[madohora]

1988 – Stefan Themerson, polski pisarz, reżyser filmów eksperymentalnych (ur. 1910)

[madohora]

1996:
Olgierd Bilewicz, polski radiolog, profesor Akademii Medycznej w Gdańsku (ur. ?)
Jerzy Wdowczyk, polski fizyk, profesor Uniwersytetu Łódzkiego (ur. 1935)

[madohora]

1999 – Jan Gorbaty, polski pianista, pedagog (ur. ?)

[madohora]

2001 – Wojciech Kołaczkowski, polski lotnik (ur. 1908)

[madohora]

2005 – Adam Fornal, polski aktor (ur. 1924)

[madohora]

2009:
Wojciech Bruszewski, polski reżyser, operator filmowy (ur. 1947)
Maksymilian Małkowiak, polski hokeista na trawie (ur. 1922)

[madohora]

2010 – Krystyna Kamińska, polski prawnik, profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika (ur. 1946)

[madohora]

2011 Janusz Morgenstern, polski reżyser filmowy (ur. 1922)

7.09 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

7 września jest 250. (w latach przestępnych 251.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 115 dni.
imieniny obchodzą: Dobrobąd, Domasuł, Domasława, Eupsychia, Eupsychiusz, Gratus, Melchior, Pamfil, Regina, Ryszard, Sozont i Teodoryk.
Brazylia – Święto Niepodległości
Mozambik – Dzień Zwycięstwa
wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1][2], obchodzą:
św.Clodoald[3] (syn Chlodomera)
św. Madelberta (ksieni)
męczennicy koszyccy:
św. Marek Križ (kanonik)
św. Melchior Grodziecki (SJ)
św. Stefan Pongracz (SJ)
bł. Peregryn z Falerone[4] (zm. 1233, franciszkanin)
św. Stefan z Châtillon (biskup)
św. Teofryd z Saluzzo (męczennik)
bł. Ignacy Kłopotowski (prezbiter)

07.09 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1757 – Wojna siedmioletnia: zwycięstwo wojsk austriackich nad pruskimi w bitwie pod Moys (ob. Zgorzelec Ujazd).

[madohora]

1764 – Elekcja Stanisława Augusta Poniatowskiego na tron polski.

[madohora]

1789 – Sejm Czteroletni wyłonił Deputację do Formy Rządu, kierowaną przez biskupa kamienieckiego Adama Stanisława Krasińskiego, do zadań której należało opracowanie projektu zmiany ustroju Rzeczypospolitej.

[madohora]

1896 – We Wrocławiu odbył się pierwszy w mieście pokaz filmowy.

[madohora]

1928 – Inauguracja pierwszego wyścigu Tour de Pologne.

[madohora]

1939 – Kampania wrześniowa:
Kapitulacja Westerplatte.
Początek obrony Wizny.
W nocy z 6/7 Warszawę opuścili członkowie rządu, prezydent RP i Naczelny Wódz wraz ze sztabem.
Zajęcie Torunia, Wieliczki i Zgierza przez Wehrmacht.
Zakończyła się bitwa pod Pułtuskiem.

.

[madohora]

1943 – Udany zamach żołnierzy AK w Warszawie na zastępcę komendanta Pawiaka Franza Bürckla.

[madohora]

1944 – 38. dzień powstania warszawskiego: upadek Powiśla. Rozmowy przedstawicieli Zarządu PCK w sprawie ewakuacji poza teren miasta osób cywilnych.

[madohora]

1963 – Premiera filmu Milczenie.

[madohora]

1967 – Uruchomiono Kolejkę linową Elka, działającą na terenie Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku w Katowicach i Chorzowie.

[madohora]

1969 – Polska pokonała Holandię 2:1 w rozegranym na Stadionie Śląskim meczu eliminacyjnym do mistrzostw świata.

[madohora]

1979:
Premiera filmu Lekcja martwego języka.
W Strażowie koło Rzeszowa pociąg pospieszny wjechał na towarowy. Zginęło 9 osób, a 7 zostało rannych.

[madohora]

1990 – Rada Miasta Krakowa przyjęła uchwałę o przywróceniu dawnych nazw ulic i placów.

[madohora]

1998 – Rozpoczęto akcję oznaczania tzw. czarnymi punktami szczególnie niebezpiecznych miejsc na drogach.

[madohora]

2005 – Rada Nadzorcza PLL LOT zdecydowała o zakupie nowych samolotów Boeing 787.

[madohora]

2007 – Sejm podjął uchwałę o skróceniu swej kadencji.

07.09 Wydarzenia ze świata

[madohora]

1101 – Król Jerozolimy Baldwin I pokonał armię egipską w bitwie pod Ar-Ramlą.

[madohora]

1159 – Aleksander III został wybrany papieżem.

[madohora]

1191 – III wyprawa krzyżowa: chrześcijanie pokonali wojska Saladyna w bitwie pod Arsuf.

[madohora]

1303 – Wysłannik króla Francji Filipa Pięknego, prawnik Wilhelm Nogaret, napadł na papieża Bonifacego VIII w zamku Anagni we Włoszech, porwał go i zażądał złożenia godności.

[madohora]

1543 – VI wojna włoska: wojska francusko-tureckie zakończyły nieudane oblężenie Nicei.

[madohora]

1677 – Wojna rosyjsko-turecka: zwycięstwo wojsk moskiewsko-kozackich w bitwie pod Bużynem.

[madohora]

1701 – Anglia i Holandia, zawarły z cesarzem Leopoldem I antyfrancuskie przymierze w Hadze.

[madohora]

1706 – W wyniku przegranej bitwy pod Turynem Francja została zmuszona do wycofania się z północnych Włoch.

[madohora]

1714 – Zawarto pokój w Baden między cesarzem a książętami Rzeszy, którzy występowali przeciw niemu w hiszpańskiej wojnie sukcesyjnej.

[madohora]

1776 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: amerykański miniaturowy okręt podwodny Turtle bez powodzenia zaatakował fregatę HMS Eagle, operującą na rzece Hudson koło Manhattanu. Była to pierwsza próba bojowego wykorzystania okrętu podwodnego w historii.

[madohora]

1812 – Napoleon Bonaparte pokonał Rosjan w bitwie pod Borodino.

[madohora]

1822 – Brazylia proklamowała niepodległość (od Portugalii).

[madohora]

1836 – Cesarz Ferdynand I został koronowany w Pradze na króla Czech.

[madohora]

1848 – W Cesarstwie Austriackim zniesiono poddaństwo.

[madohora]

1854 – Wojna krymska: zakończyło się nieudane brytyjsko-francuskie oblężenie Pietropawłowska.

[madohora]

1860 – Wojna o zjednoczenie Włoch: Giuseppe Garibaldi wkroczył do Neapolu.

[madohora]

1882 – Odkryto Wielką Kometę Wrześniową.

[madohora]

1901 – W Chinach podpisano traktat pekiński kończący powstanie bokserów.

[madohora]

1907 – Rozpoczął się dziewiczy rejs transatlantyku RMS Lusitania.

[madohora]

1909 – Założono hiszpański klub piłkarski Real Sociedad.

[madohora]

1911 – Francuski poeta Guillaume Apollinaire został bezpodstawnie aresztowany jako podejrzany o kradzież obrazu Mona Lisa z Luwru.

[madohora]

1918 – Powstała Rosyjska Agencja Telegraficzna.

[madohora]

1922 – Sejm powołał do życia Bank Łotwy.

[madohora]

1929 – Fiński parowiec SS Kuru zatonął na jeziorze Näsijärvi koło Tampere; zginęło 136 osób.

[madohora]

1933 – Premiera filmu Arystokracja podziemi.

[madohora]

1937 – Hiszpańska wojna domowa: zakończyła się bitwa pod Belchite.

[madohora]

1939 – Radio BBC nadało pierwszą audycję w języku polskim.

[madohora]

1940:
Bitwa o Anglię: potężne bombardowanie Londynu z udziałem tysiąca niemieckich samolotów; zginęło 450 osób, 1600 zostało rannych.
Na mocy rumuńsko-bułgarskiego układu w Krajowie południowa Dobrudża została przyłączona do Bułgarii.

[madohora]

1949 – Proklamowano Republikę Federalną Niemiec ze stolicą w Bonn.

[madohora]

1953 – Nikita Chruszczow objął stanowisko pierwszego sekretarza KC KPZR.

[madohora]

1955 – Dokonano oblotu samolotu myśliwsko-bombowego Su-7.

[madohora]

1956 – Niespełna 16-letni Pelé zadebiutował w barwach Santos FC, strzelając jedną z bramek w meczu z Corinthians Santo André (7:1).

[madohora]

1961 – João Goulart został prezydentem Brazylii.

[madohora]

1970 – W wypadku autokaru pod Grenoble zginęło 5 niewidomych francuskich pielgrzymów, wracających z sanktuarium w La Salette.

[madohora]

1977 – Stany Zjednoczone zobowiązały się przekazać Panamie Kanał Panamski. Doszło do tego dopiero w 1999 roku.

[madohora]

1978 – Śmiertelny w skutkach zamach na bułgarskiego pisarza i dysydenta antykomunistycznego, Georgi Markowa, przeprowadzony przez KGB w Londynie.

[madohora]

1987 – Erich Honecker jako pierwszy w historii przywódca NRD przybył z oficjalną wizytą do RFN.

[madohora]

1995 – Rozpoczęła się misja STS-69 wahadłowca Endeavour.

[madohora]

1996 – Śmiertelny zamach na rapera Tupaca Shakura w Las Vegas.

[madohora]

1998 – Założono firmę Google Inc.

[madohora]

1999:
Indonezyjski rząd wprowadził stan wojenny w Timorze Wschodnim.
Trzęsienie ziemi o sile 5.9 stopnia w skali Richtera zabiło w Grecji 143 osoby, raniło ponad 500, a ponad 50 tysięcy pozbawiło dachu nad głową.

[madohora]

2001 – W mieście Jos w Nigerii wybuchły trzydniowe walki między chrześcijanami a muzułmanami, w których zginęło co najmniej 915 osób.

[madohora]

2004 – Huragan Ivan zabił na Grenadzie 39 osób.

[madohora]

2005 – W Egipcie odbyło się pierwsze referendum zatwierdzające wybór Hosniego Mubaraka na kolejną 6-letnią kadencję przez Zgromadzenie Ludowe.

[madohora]

2007 – Papież Benedykt XVI rozpoczął wizytę w Austrii.

[madohora]

2009:
Między Belgią a Holandią uruchomiono szybką linię kolejową HSL Zuid o długości 125 km.
Na Samoa wprowadzono ruch lewostronny.
Premier Tajwanu Liu Chao-shiuan podał się do dymisji w związku z krytyką działań rządu po przejściu tajfunu Morakot.
Prezydent Grecji Karolos Papulias rozwiązał parlament.

[madohora]

2011 – Katastrofa lotnicza Jaka-42D w Jarosławiu w Rosji, którym podróżowała drużyna hokejowa Łokomotiwu Jarosław w której zginęło 43 osoby, a 2 zostały ciężko ranne.

[madohora]

1864 – Tadeusz Tertil, polski polityk, burmistrz Tarnowa (zm. 1925)

[madohora]

1889 – Stanisław Czapelski, polski aktor (zm. 1966)

[madohora]

1897 – Lucjana Bracka, polska aktorka (zm. 1966)

[madohora]

1904 Jan Michał Grubecki, polski polityk, działacz ruchu ludowego (zm. 1987)

[madohora]

1907:
Stanisław Groński, polski alpinista (zm. 1957)
Wacław Kubacki, polski pisarz (zm. 1992)

[madohora]

1909
Zygmunt Nowicki, polski aktor (zm. 1977)
Fryderyk Scherfke, polski piłkarz (zm. 1983)

[madohora]

1915 Kornel Gibiński, polski lekarz, profesor nauk medycznych, internista, gastroenterolog, farmakolog kliniczny, filozof medycyny (zm. 2012)

[madohora]

1918 – Stanisław Gosławski, polski rzeźbiarz (zm. 2008)

[madohora]

1927 – Juliusz Englert, polski fotografik, edytor, żołnierz AK, uczestnik powstania warszawskiego (zm. 2010)

[madohora]

1930 Zdzisław Jóźwiak, polski aktor (zm. 1978)

[madohora]

1931:
Marian Pysznik, polski aktor
Stanisław Ziemiański, polski duchowny katolicki, jezuita, filozof, autor piosenek religijnych

[madohora]

1933 – Maria Ciach, polska lekkoatletka, oszczepniczka (zm. 2009)

[madohora]

1934 Marcin Nurowski, polski polityk, minister rynku wewnętrznego

[madohora]

1936 Waldemar Ceran, polski historyk (zm. 2009)

[madohora]

1946
Jerzy Łukaszewicz, polski operator, reżyser filmowy
Olgierd Łukaszewicz, polski aktor, prezes ZASP
Jerzy Salwarowski, polski dyrygent, kompozytor
Jerzy Stępień, polski prawnik, polityk, prezes Trybunału Konstytucyjnego

[madohora]

1947 – Edward Dusza, polski pisarz, krytyk literacki

[madohora]

1948 – Marian Dusza, polski sędzia piłkarski (zm. 2011)

[madohora]

1952 Iwona Bielska, polska aktorka

[madohora]

1953 – Zdzisław Rychter, polski aktor

[madohora]

1956:
Tadeusz Isakowicz-Zaleski, polski duchowny katolicki, poeta, publicysta pochodzenia ormiańskiego
Ryszard Riedel, polski wokalista zespołu Dżem (zm. 1994)

[madohora]

1960 – Paweł Nowosławski, polski reżyser filmów animowanych

[madohora]

1965 Joanna Trzepiecińska, polska aktorka

[madohora]

1967 – Beata Kawka, polska aktorka

[madohora]

1968 Grzegorz Hołdanowicz, polski dziennikarz, publicysta w zakresie wojskowości (zm. 2011)

[madohora]

1970 Wiesław Ziemianin, polski biathlonista

[madohora]

1977:
Daniel Ambroziński, polski wojskowy, kapral (zm. 2009)
Ariel Jakubowski, polski piłkarz
Dominika Łakomska, polska aktorka

[madohora]

1979:
Karolina Ciaszkiewicz, polska siatkarka
Katarzyna Wysocka, polska siatkarka

[madohora]

1981 Anna Wendzikowska, polska aktorka

[madohora]

1982 – Marcin Marciniszyn, polski sprinter

[madohora]

1985 – Bartłomiej Tomczak, polski piłkarz ręczny

07,.09 Zmarli Polacy

[madohora]

1824 – August Bécu, polski lekarz, chirurg, patolog, filozof, profesor Uniwersytetu Wileńskiego (ur. 1771)

[madohora]

1836 – (lub 5 września) Feliks Bernatowicz, polski pisarz (ur. 1786)

[madohora]

1896 – Zygmunt Kaczkowski, polski pisarz (ur. 1825)

[madohora]

1931 – Ignacy Kłopotowski, polski ksiądz, założyciel loretanek, błogosławiony katolicki (ur. 1866)

[madohora]

1937 – Tadeusz Pini, polski krytyk literacki, historyk literatury (ur. 1872)

[madohora]

1939 – Jerzy Gerżabek, polski poeta, satyryk, autor tekstów piosenek (ur. 1903)

[madohora]

1943 – Władysław Galica, polski wojskowy, podpułkownik (ur. 1900)

[madohora]

1944 – Włodzimierz Radajewski, polski żołnierz AK, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1924)

[madohora]

1971 – Józef Łotysz, polski aktor (ur. 1933)

[madohora]

1972 – Feliks Pociejewski polski robotnik, metalowiec, działacz społeczny, działacz PTTK. (ur. 1921)

[madohora]

1980 – Teodor Palimąka, polski działacz PZPR, dyplomata (ur. 1919)

[madohora]

1988 – Bolesław Płotnicki, polski aktor (ur. 1913)

[madohora]

1992 – Włodzimierz Wnuk, polski pisarz (ur. 1915)

[madohora]

1999 – Aleksander Skiba, polski siatkarz, trener siatkówki (ur. 1945)

[madohora]

2001 Bolesław Lubosz, polski pisarz, tłumacz (ur. 1928)

[madohora]

2007:
Jan Celek, polski wojskowy, generał WP (ur. 1932)
Jan Kugler, polski zawodnik i trener tenisa stołowego (ur. 1922)

08.09 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

8 września jest 251. (w latach przestępnych 252.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 114 dni.
Imieniny obchodzą: Adam, Adrian, Adriana, Adrianna, Alan, Amon, Bratumił, Euzebiusz, Maria, Marianna, Nestor, Radosław, Radosława, Serafina, Sergiusz, Teofil, Wiola i Zenon.
Andora – święto narodowe
Macedonia – Święto Niepodległości
Międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Alfabetyzacji (pod patronatem UNESCO)[1]
Polska – Dzień Dobrej Wiadomości
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[2][3], obchodzą:
Narodzenie Najświętszej Maryi Panny (Matki Bożej Siewnej)
Najświętsza Maryja Panna Gietrzwałdzka[4] (zob. objawienie w Gietrzwałdzie)
bł. Adam Bargielski (męczennik)
bł. Alanus de Rupe (zm. 1475, kapłan)
bł. Fryderyk Ozanam
św. Korbinian (biskup)
bł. Serafina de Montefeltro (zm. 1478, klaryska i ksieni)
św. Sergiusz I (papież)

08.09 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1514 – W bitwie pod Orszą wojska polsko-litewskie odniosły zwycięstwo nad wojskami państwa moskiewskiego.

[madohora]

1655 – Potop szwedzki: Szwedzi zajęli Warszawę.

[madohora]

1717 – Odbyła się uroczysta koronacja obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej koronami papieskimi.

[madohora]

1831 – Powstanie listopadowe: skapitulowała Warszawa.

[madohora]

1914 – I wojna światowa: rozpoczęła się bitwa nad Jeziorami Mazurskimi.

[madohora]

1935 – Odbyły się wybory do Sejmu.

[madohora]

1938 – Premiera filmu Druga młodość.

[madohora]

1939 – Kampania wrześniowa:
Hitlerowcy spalili żywcem 60 Żydów w synagodze w miejscowości Lipsko na Mazowszu.
Rozpoczęła się bitwa pod Iłżą.
Rozpoczęła się obrona Warszawy.
Zakończyła się bitwa pod Łodzią.

[madohora]

1944:
Bitwa 9. Pułku Strzelców Konnych Armii Krajowej na Czerwonym Bagnie. Była to największa bitwa partyzancka na Białostocczyźnie. Zginęło w niej około 110 partyzantów i około 1500 Niemców.
39. dzień powstania warszawskiego: na Mokotowie sytuacja stabilna. Pożary na Pradze.

[madohora]

1968 – Ryszard Siwiec dokonał samospalenia na Stadionie Dziesięciolecia w proteście przeciw agresji na Czechosłowację.

[madohora]

1970 – Premiera filmu Krajobraz po bitwie.

[madohora]

1972 – Sąd Wojewódzki w Opolu ogłosił wyroki w sprawie braci Kowalczyków, oskarżonych o wysadzenie auli Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu.

[madohora]

1977 – W TVP1 ukazało się premierowe wydanie programu popularnonaukowego Sonda.

[madohora]

1981 – Z inicjatywy Henryka Sicińskiego, ostrowskiego delegata na I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ Solidarność, uchwalono Posłanie do ludzi pracy Europy Wschodniej

[madohora]

1984 – Premiera filmu Umarłem aby żyć.

[madohora]

993 – 7 osób zginęło, a ponad 50 zostało rannych w katastrofie tramwaju w Poznaniu.

[madohora]

1997 – Premiera filmu Historie miłosne.

[madohora]

1999 – W rozegranym w Warszawie meczu eliminacyjnym do mistrzostw Europy Polska zremisowała bezbramkowo z Anglią.

[madohora]

2000 – Premiera filmu Życie jako śmiertelna choroba przenoszona drogą płciową.

[madohora]

2006:
Premiera filmu Plac Zbawiciela.
Sejm uchwalił ustawę o zmianie Konstytucji, dopuszczającą ekstradycję obywatela polskiego.

[madohora]

2011 – Rozpoczął się Europejski Kongres Kultury we Wrocławiu w ramach polskiej prezydencji w Radzie UE.

08.09 Wydarzenia ze świata

[madohora]

1100 – Dokonano wyboru antypapieża Teodoryka.

[madohora]

1253 – Papież Innocenty IV kanonizował biskupa krakowskiego Stanisława ze Szczepanowa, zamordowanego w 1079 roku na rozkaz króla Bolesława Szczodrego.

[madohora]

1276 – Jan XXI został wybrany papieżem.

[madohora]

1298 – Zwycięstwo floty genueńskiej nad wenecką w bitwie pod Curzolą.

[madohora]

1331 – Stefan Urosz IV Duszan został królem Serbii.

[madohora]

1380 – W bitwie na Kulikowym Polu wojska Dymitra Dońskiego odniosły zwycięstwo nad Tatarami.

[madohora]

1565 – Turcy Osmańscy ewakuowali się z Malty po kilkumiesięcznym, zakończonym ich wielkimi stratami oblężeniu.

[madohora]

1598 – Zwycięstwo wojsk polskich w bitwie pod Stegeborgiem, podczas wyprawy króla Zygmunta III Wazy do Szwecji.

[madohora]

1755 – W bitwie pod Lake George wojska brytyjskie Sir Williama Johnsona pokonały siły francuskie dowodzone przez generała Ludwika Augusta von Dieskau.

[madohora]

1788 – Wojna o niepodległość USA: wojska brytyjskie odniosły zwycięstwo w bitwie pod Eutaw Springs.

[madohora]

1793 – I koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk francuskich w bitwie pod Hondschoote.

[madohora]

1805 – Rozpoczęła się wojna Francji z trzecią koalicją.

[madohora]

1831 – Wilhelm IV koronowany na króla Wielkiej Brytanii.

[madohora]

1833 – Rosja i Austria podpisały układ w Munchengratz, na mocy którego zobowiązały się wspólnie zwalczać ruchy rewolucyjne.

[madohora]

1253 – Papież Innocenty IV kanonizował biskupa krakowskiego Stanisława ze Szczepanowa, zamordowanego w 1079 roku na rozkaz króla Bolesława II Szczodrego.

[madohora]

1276 – Jan XXI został wybrany na papieża.

[madohora]

1380 – W bitwie na Kulikowym Polu wojska Dymitra Dońskiego odniosły zwycięstwo nad Tatarami.

[madohora]

1565 – Turcy Osmańscy ewakuowali się z Malty po kilkumiesięcznym, zakończonym ich wielkimi stratami oblężeniu.

[madohora]

1598 – Zwycięstwo wojsk polskich w bitwie pod Stegeborgiem w trakcie wyprawy króla Zygmunta III Wazy do Szwecji.

[madohora]

1755 – W bitwie pod Lake George wojska brytyjskie Sir Williama Johnsona pokonały siły francuskie dowodzone przez generała Ludwika Augusta von Dieskau.

[madohora]

1788 – Wojna o niepodległość USA: wojska brytyjskie odniosły zwycięstwo w bitwie pod Eutaw Springs.

[madohora]

1793 – I koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk francuskich w bitwie pod Hondschoote.

[madohora]

1805 – Rozpoczęła się wojna Francji z III koalicją.

[madohora]

1831 – Wilhelm IV został koronowany na króla Wielkiej Brytanii.

[madohora]

1833 – Rosja i Austria podpisały układ w Munchengratz, na mocy którego zobowiązały się wspólnie zwalczać ruchy rewolucyjne.

[madohora]

1860 – Ponad 300 osób zginęło po zatonięciu parowca SS Lady Elgin na jeziorze Michigan.

[madohora]

1863 – Wojna secesyjna: bitwa morska pod Sabine Pass.

[madohora]

1888:
Kuba Rozpruwacz zamordował swoją drugą ofiarę, Annie Chapman.
Zainaugurowała rozgrywki angielsko-walijska The Football League; pierwsza piłkarska liga na świecie.

[madohora]

1900 – Około 8 tys. osób zginęło w Galveston w Teksasie wskutek przejścia huraganu.

[madohora]

1922 – Założono czeski klub piłkarski Banik Ostrawa.

[madohora]

1923 – W wyniku katastrofy 7 niszczycieli przy Przylądku Honda w Kalifornii zginęło 23 marynarzy.

[madohora]

1926 – W poczet stałych członków Rady Ligi Narodów przyjęto Niemcy.

[madohora]

1930 – Kompania 3M wprowadziła do sprzedaży przeźroczystą taśmę klejącą.

[madohora]

1933 – Ghazi I został królem Iraku.

[madohora]

1934 – U wybrzeży stanu New Jersey doszło do pożaru na statku pasażerskim SS Moro Castle; zginęły 134 osoby.

[madohora]

1941 – Front wschodni: rozpoczęło się oblężenie Leningradu.

[madohora]

1943:
Kampania śródziemnomorska: rozpoczęła się bitwa o Dodekanez.
Została ogłoszona kapitulacja Włoch.

[madohora]

1944 – Na Paryż został wystrzelony pierwszy niemiecki pocisk rakietowy V2.

[madohora]

1945 – Dowódca wojsk okupacyjnych w Japonii gen. Douglas MacArthur przybył do Tokio.

[madohora]

1946 – 95,6% osób głosujących w referendum opowiedziało się za zniesieniem monarchii w Bułgarii.

[madohora]

1948 – Przyjęto flagę Korei Północnej.

[madohora]

1951 – W San Francisco odbyła się konferencja pokojowa z udziałem 48 państw, na której Japonia zaakceptowała Deklarację poczdamską i podpisała traktat pokojowy o formalnym zakończeniu wojny na Oceanie Spokojnym oraz traktat bezpieczeństwa ze Stanami Zjednoczonymi.

[madohora]

1954 – Utworzono Organizację Paktu Południowo-Wschodniej Azji (SEATO).

[madohora]

1956 – Kanclerz RFN Konrad Adenauer złożył pierwszą po wojnie wizytę w ZSRR.

[madohora]

1960 – ZSRR i Kuba nawiązały stosunki dyplomatyczne.

[madohora]

1966 – Premiera pierwszego odcinka serialu Star Trek: The Original Series w telewizji NBC.

[madohora]

1967 – Wystrzelono sondę księżycową Surveyor 5.

[madohora]

1969 – Arabscy terroryści obrzucili granatami w odstępie kilku minut izraelskie ambasady w Hadze i Bonn oraz biuro izraelskich linii lotniczych El Al w Brukseli. Rannych zostało 3 pracowników El Al oraz jeden klient.

[madohora]

1974:
Prezydent USA Gerald Ford ułaskawił in blanco swego poprzednika Richarda Nixona za wszystkie przestępstwa jakich dopuścił się on w czasie swej prezydentury.
W wyniku wybuchu bomby na pokładzie lecącego z Tel Awiwu do Nowego Jorku amerykańskiego Boeinga 707 u wybrzeży greckiej wyspy Kefalinia zginęło 88 osób.

[madohora]

1978:
Wojska rządowe dokonały masakry kilkuset demonstrantów w Teheranie (tzw. "Czarny Piątek"); początek rewolucji islamskiej.
Została odkryta kometa 84P/Giclas.

[madohora]

1986 – Papież Jan Paweł II spotkał się w trakcie wizyty w Liechtensteinie z księciem Franciszkiem Józefem II.

[madohora]

1989:
55 osób zginęło w katastrofie lecącego z Oslo do Hamburga samolotu Convair 580, należącego do norweskich linii Partnair.
W Santiago de Chile założono Uniwersytet Andyjski.

[madohora]

1990 – W Estonii założono Partię Socjaldemokratyczną.

[madohora]

1991 – Macedonia uzyskała niepodległość (od Jugosławii).

[madohora]

1992 – W Moskwie podpisano rosyjsko-litewskie porozumienie o wycofaniu wojsk rosyjskich z terytorium Litwy do 31 sierpnia 1993 roku.

[madohora]

1994:
Ostatni żołnierze amerykańscy, francuscy i brytyjscy opuścili Berlin.
Podczas podchodzenia do lądowania w Pittsburghu (Pensylwania) rozbił się Boeing 737 linii US Airways. Zginęły 132 osoby.

[madohora]

1996 – 90% głosujących w referendum na japońskiej Okinawa opowiedziało się za redukcją amerykańskiej obecności wojskowej na wyspie.

[madohora]

1999:
Premiera filmu American Beauty.
W południowo-wschodniej dzielnicy Moskwy doszło do eksplozji ładunku ok. 400 kg materiałów wybuchowych umieszczonego na parterze 9-piętrowego bloku mieszkalnego. Zginęły 94 osoby, a 150 zostało rannych.

[madohora]

2000 – Albania została przyjęta do WTO.

[madohora]

2003 – Premier Ariel Szaron przybył jako pierwszy izraelski przywódca z wizytą do Indii.

[madohora]

2004 – Sonda kosmiczna Genesis rozbiła się podczas lądowania na pustyni w stanie Utah.

[madohora]

2005 – Na Ukrainie upadł pierwszy rząd Julii Tymoszenko.

[madohora]

2006:
Co najmniej 31 osób zginęło, a 125 zostało rannych w wybuchu trzech bomb w Malegaon w indyjskim stanie Maharashtra.
Zamachowiec-samobójca staranował w pobliżu amerykańskiej ambasady w Kabulu konwój wojskowy, zabijając 14 Afganczyków i 2 żołnierzy amerykańskich.
Zlikwidowano bazę NATO w islandzkim Keflavíku.

[madohora]

2007:
Ernest Bai Koroma wygrał wybory prezydenckie w Sierra Leone.
W samobójczym zamachu bombowym na baraki wojskowe w porcie Dellys w Algierii zginęło 30 osób, 47 zostało rannych.

[madohora]

2009:
Malam Bacai Sanhá został po raz drugi prezydentem Gwinei Bissau.
Wybuch gazu w kopalni w Pingdingshan (Chiny); zginęło 79 osób, a 14 zostało rannych.

[madohora]

2040 – Dojdzie do tzw. wielkiej koniunkcji; w gwiazdozbiorze Panny spotkają się: Merkury, Wenus, Mars, Jowisz, Saturn i Księżyc.

08.09 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1497 – Stanisław Górski, polski duchowny katolicki, historyk (zm. 1572)

[madohora]

1746 – Michał Dymitr Krajewski, polski pisarz (zm. 1817)

[madohora]

1833 – Adrian Mikołaj Głębocki, polski malarz, rysownik, litograf, pedagog (zm. 1905)

[madohora]

1873 Michał Siedlecki, polski zoolog, profesor i rektor Uniwersytetu Wileńskiego (zm. 1940)

[madohora]

1885 – Władysław Marian Zawadzki, polski ekonomista, polityk, minister skarbu, profesor Uniwersytetu Wileńskiego (zm. 1939)

[madohora]

1909 – Józef Noji, polski lekkoatleta, biegacz(zm. 1943)

[madohora]

1910 Stefan Śródka, polski aktor, reżyser teatralny (zm. 1981)

[madohora]

1911 – Tomasz Kiesewetter, polski kompozytor, dyrygent (zm. 1992)

[madohora]

1917 – Andrzej Kłopotowski, polski komandor (zm. 2004)

[madohora]

1920 – Lesław Bartelski, polski pisarz, leksykograf (zm. 2006)

[madohora]

1923 Jerzy Skrzepiński, polski malarz, scenograf filmowy

[madohora]

1924 Maria Górecka, polska aktorka

[madohora]

1925 Michał Wołosewicz, polski poeta (zm. 2004)

[madohora]

1929 Zdzisław Krauze, polski aktor (zm. 1997)

[madohora]

1933 – Ludomir Olszewski, polski aktor

[madohora]

1938:
Ryszard Czubaczyński, polski dziennikarz, autor tekstów piosenek, aktor
Piotr Janczerski, polski wokalista zespołów: No To Co i Bractwo Kurkowe 1791

[madohora]

1939 – Mirosław Krupiński, polski działacz związkowy, wiceprzewodniczący Komisji Krajowej NSZZ "Solidarność" (zm. 2012)

[madohora]

1940 – Jerzy Robert Nowak, polski historyk, publicysta

[madohora]

1944
Mira Kubasińska, polska wokalistka zespołu Breakout (zm. 2005)
Ada Rusowicz, polska wokalistka zespołu Niebiesko-Czarni (zm. 1991)

[madohora]

1945 Aleksander Fabisiak, polski aktor

[madohora]

1946:
Krzysztof Krawczyk, polski piosenkarz
Zbigniew Zarzycki, polski siatkarz, trener siatkarski

[madohora]

1950 – Jerzy Radziwiłowicz, polski aktor

[madohora]

1951 – Franciszek Gągor, polski dowódca wojskowy, generał, szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego (zm. 2010)

[madohora]

1957 Maciej Kozłowski, polski aktor (zm. 2010)

[madohora]

1960 – Grażyna Strachota, polska aktorka

[madohora]

1961 – Maciej Tomaszewski, polski aktor

[madohora]

1964 – Jacek Pastusiński, polski lekkoatleta, trójskoczek, plastyk

[madohora]

1968 Dariusz Babiarz, polski wokalista i gitarzysta zespołów: Holy Dogs i Kofi

[madohora]

1970 Mariusz Szczerski, polski wokalista zespołu Honor (zm. 2005)

[madohora]

1972 Bartosz Konopka, polski reżyser filmowy

[madohora]

1973 Marek Długosz, polski muzyk, gitarzysta (zm. 2010)

[madohora]

1976 Anna Barańska, polska himalaistka

[madohora]

1980:
Dawid Cieślewicz, polski żużlowiec
Jacek Hiro, polski gitarzysta

08.09 Zmarli Polacy

[madohora]

1523 – Maciej Miechowita, polski lekarz, historyk, geograf, profesor i rektor Akademii Krakowskiej (ur. 1457)

[madohora]

1905 – Marcin Kasprzak, polski działacz robotniczy (ur. 1860)

[madohora]

1911 – Jan Puzyna, książę, polski duchowny katolicki, kardynał, biskup krakowski (ur. 1842)

[madohora]

1940 – Aleksander Maniecki, polski aktor (ur. 1883)

[madohora]

1942 - Adam Bargielski, polski duchowny, męczennik i błogosławiony Kościoła rzymskokatolickiego (ur. 1903)

[madohora]

1944 Czesław Zadróżny, polski żołnierz AK, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1904)

[madohora]

1950 – Hanka Ordonówna, polska piosenkarka, aktorka (ur. 1902)

[madohora]

1983 – Bronisława Frejtażanka, polska aktorka (ur. 1915)

[madohora]

1987 – Ryszard Sadowski, polski aktor (ur. 1939)

[madohora]

1989 Zofia Dybowska-Aleksandrowicz, polska reżyser dubbingu, historyk sztuki (ur. 1928)

[madohora]

1992 – Jerzy Albrecht, polski ekonomista, polityk, prezydent Warszawy, wiceprzewodniczący Rady Państwa, minister finansów (ur. 1914)

[madohora]

1993 – Emilia Ziółkowska, polska tancerka, aktorka (ur. 1904)

[madohora]

1994 – Włodzimierz Scisłowski, polski poeta, satyryk, autor tekstów piosenek (ur. 1931)

[madohora]

999 – Roman Taberski, polski matematyk, profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika (ur. ?)

[madohora]

2003 Mieczysław Całka, polski aktor (ur. 1935)

[madohora]

2009 Tadeusz Dajczer, polski duchowny katolicki, religioznawca, kanonik (ur. 1931)

09.09 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

9 września jest 252. (w latach przestępnych 253.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 113 dni.

Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

Imieniny obchodzą: Aniela, Audomar, Augustyn, Aureliusz, Bolemir, Bolemira, Dionizy, Doroteusz, Drogomir, Franciszek, Gorgoniusz, Jacek, Jakub, Jan, Otmar, Ożanna, Piotr, Radosława, Sergiusz, Sewerian, Sobiebor, Sobiesąd, Straton, Ścibora i Świecław.
Korea Północna – rocznica utworzenia KRL-D
Tadżykistan – Święto Niepodległości
Międzynarodowe – Światowy Dzień FAS (od 9 września 1999; w Polsce od 2004)
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1][2], obchodzą:
bł. Aniela Salawa (tercjarka)
bł. Jakub Laval (duchacz)
św. Kiaran z Clonmacnois (apostoł Irlandii)
bł. Piotr Bonhomme (prekursor oświaty dla głuchoniemych)
św. Piotr Klawer (prezbiter)

09.09 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1310 – Słupsk otrzymał odnowione prawa miejskie.

[madohora]

1409 – Król Władysław Jagiełło wydał w Wolborzu odezwę skierowaną do duchowieństwa, panów świeckich i książąt chrześcijańskich, zawierającą 29 artykułów z zarzutami wobec Zakonu krzyżackiego.

Wdydarznia z kraju i ze swiata

[madohora]

1698 – Hetman polny koronny Feliks Kazimierz Potocki pokonał w bitwie pod Podhajcami Tatarów (ostatnia zwycięska bitwa wojska polskiego z Tatarami).

[madohora]

1911 – Zniesienie ograniczeń budowlanych na esplanadach fortecznych w zlikwidowanej 16 sierpnia carskiej Twierdzy Warszawa; początek rozbudowy miasta.

[madohora]

1923 – Ukazało się pierwsze wydanie tygodnika Gość Niedzielny.

[madohora]

1928 – Premiera filmu Pan Tadeusz.

[madohora]

1930 – W nocy z 9 na 10 września aresztowano 19 byłych posłów, przywódców nowo powstalego lewicowego komitetu wyborczego Związek Obrony Prawa i Wolności Ludu.

[madohora]

1936 – Powstał Automobilklub Kielecki.

[madohora]

1939 – Kampania wrześniowa:
Rozpoczęła się bitwa nad Bzurą.
Zajęcie Płocka i Redy przez Wehrmacht.
Zakończyła się bitwa pod Iłżą.
Zbrodnia w Ciepielowie na 300 polskich jeńcach wojennych.

[madohora]

1942 – Zakończyła się likwidacja getta w Beresteczku.

[madohora]

1944:
40. dzień powstania warszawskiego: dobrowolna ewakuacja z miasta 8000 ludzi. Silne ataki hitlerowców skierowane na północne Śródmieście i Czerniaków.
PKWN zawarł tzw. układy republikańskie z Białoruską SRR i Ukraińską SRR.

[madohora]

1957 – Założono Polski Związek Rugby.

[madohora]

1959 – Roman Polański ożenił się z aktorką Barbarą Kwiatkowską.

[madohora]

1962 – Konsekracja katedry Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Gorzowie Wielkopolskim.

[madohora]

1967 – Dokonano ponownego odsłonięcia zrekonstruowanego po zniszczeniach wojennych Pomnika Lotnika w Warszawie.

[madohora]

1970 – Premiera 1. odcinka serialu Kolumbowie.

[madohora]

1971 – Premiera 1. odcinka serialu Przygody psa Cywila.

[madohora]

1978 – Kopalnia soli Wieliczka została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

[madohora]

1993 – Utworzono Biebrzański Park Narodowy.

[madohora]

1996 – Powołano Radę Języka Polskiego.

[madohora]

2001 – Czech Ondřej Sosenka wygrał 58. Tour de Pologne.

09.09 Wydarzenia ze świata

[madohora]

9 – Władca Cherusków Arminius pokonał w Lesie Teutoburskim trzy rzymskie legiony. Rzym utracił Germanię na wschód od Renu.

[madohora]

337 – Konstantyn II został cesarzem rzymskim.

[madohora]

1000 – Zwycięstwo floty szwedzko-duńskiej nad norweską w bitwie morskiej pod Svold.

[madohora]

1087 – Wilhelm II został królem Anglii.

[madohora]

1493 – Zwycięstwo Turków nad Chorwatami w bitwie pod Krbavsko Polje.

[madohora]

1499 – Vasco da Gama powrócił do Lizbony z wyprawy do Indii.

[madohora]

1513 – Król Szkocji Jakub IV został pokonany i zabity przez Anglików w bitwie pod Flodden Field.

[madohora]

1543 – W kaplicy zamku w Stirling 9-miesięczna Maria Stuart koronowana na Królową Szkotów.

[madohora]

1570 – V wojna wenecko-turecka: Turcy zdobyli stolicę Cypru Nikozję i dokonali masakry obrońców i mieszkańców.

[madohora]

1668 – Premiera komedii Moliera Skąpiec.

[madohora]

1791 – Stolica USA otrzymała nazwę Waszyngton.

[madohora]

1798 – Zwycięstwo wojsk francuskich nad powstańcami szwajcarskimi w bitwie w kantonie Nidwalden.

[madohora]

1806 – W wyniku przejścia huraganu nad karaibską wyspą Dominika zginęło 457 osób.

[madohora]

1850:
Kalifornia została jako 31. stan przyjęta do Unii.
Utworzono Terytorium Nowego Meksyku.

[madohora]

1880 – Założono francuską kolonię Górny Senegal.

[madohora]

1886 – Podpisano konwencję berneńską o ochronie twórczości literackiej i artystycznej.

[madohora]

1888 – Wyspa Wielkanocna została anektowana przez Chile.

[madohora]

1892 – Amerykański astronom Edward Emerson Barnard odkrył księżyc Jowisza – Amalteę.

[madohora]

1896 – Niemiecki chirurg Ludwig Rehn przeprowadził pierwsza udaną operację serca.

[madohora]

1914 – I wojna światowa: zakończyła się I bitwa nad Marną. Wojska francusko-brytyjskie powstrzymały marsz Niemców na zachód.

[madohora]

1919 – U wybrzeży Kuby zatonął hiszpański statek pasażerski SS Valbanera z 488 osobami na pokładzie.

[madohora]

1922 – Wojna grecko-turecka: tureckie wojska, ścigając wycofujących się Greków, wkroczyły do Smyrny (Izmir).

[madohora]

1939 – II wojna światowa: rozpoczęto formowanie polskiej armii we Francji.

[madohora]

1940 – Włoskie lotnictwo zbombardowało Tel-Awiw, zabijając 130 osób.

[madohora]

1943 – Alianci dokonali desantu w rejonie Salerno w południowych Włoszech.

[madohora]

1944:
Amerykański sekretarz stanu Henry Morgenthau przedstawił swój plan dotyczący przyszłości powojennych Niemiec.
Komunistyczny bułgarski Front Ojczyźniany dokonał przewrotu, obalając proniemiecki rząd.
Odpalenie pierwszych dwóch rakiet V2 na Londyn przez III Rzeszę.

[madohora]

1945 – Kapitulacja wojsk japońskich w drugiej wojnie chińsko-japońskiej.

[madohora]

1948 – Proklamowano Koreańską Republikę Ludowo-Demokratyczną.

[madohora]

1954 – Trzęsienie ziemi w Orleansville w Algierii zabiło 1250 osób.

[madohora]

1960 – Podczas Igrzysk Olimpijskich w Rzymie sztangista Ireneusz Paliński zdobył złoty medal w wadze półciężkiej.

[madohora]

1961 – Wszedł do służby pierwszy amerykański krążownik rakietowy o napędzie atomowym USS Long Beach.

[madohora]

1964 – Premiera filmu Żandarm z Saint-Tropez.

[madohora]

1965 – Rozpoczął działalność Uniwersytet Simona Frasera w Burnaby pod Vancouver w kanadyjskiej prowincji Kolumbia Brytyjska.

[madohora]

1969 – W wyniku zderzenia samolotu DC-9 z awionetką nad Fairland w Indianie zginęły 83 osoby.

[madohora]

1970 – Terroryści z Ludowego Frontu Wyzwolenia Palestyny porwali brytyjski samolot Vickers VC-10 lecący z Bahrajnu do Londynu, zmuszając go do wylądowania na lotnisku Zerqa w Jordanii.

[madohora]

1971 – Ukazał się album Imagine Johna Lennona.

[madohora]

1972:
Na Igrzyskach Olimpijskich w Monachium Władysław Komar zdobył złoty medal w pchnięciu kulą.
Oficjalna prezentacja Fiata 126 na salonie motoryzacyjnym w Turynie.

[madohora]

1975 – Wystrzelono amerykańską sondę marsjańską Viking 2.

[madohora]

1976 – W zderzeniu samolotów An-24 i Jak-40 nad rosyjskim Soczi zginęło 90 osób.

[madohora]

1978 – Wystrzelono radziecką sondę Wenus Wenera 11.

[madohora]

1983 – Przyjęto dokument końcowy KBWE.

[madohora]

1985 – Stany Zjednoczone ogłosiły sankcje gospodarcze wobec RPA.

[madohora]

1988 – W katastrofie wietnamskiego Tu-134 w Bangkoku zginęło 76 osób.

[madohora]

1991 – Tadżykistan proklamował niepodległość (od ZSRR).

[madohora]

2001:
Alaksandr Łukaszenka wygrał ponownie wybory prezydenckie na Białorusi.
Czas uniksowy przekroczył granicę miliarda sekund.
Otwarto Muzeum Żydowskie w Berlinie.
Wojskowy dowódca afgańskiego Sojuszu Północnego, Ahmad Szah Masud, zginął w zamachu bombowym dokonanym przez dwóch Arabów udających dziennikarzy.

[madohora]

2002:
W indyjskim stanie Bihar wpadł do rzeki wykolejony pociąg osobowy; zginęło 119 osób.
Wojna domowa w Burundi: wojska rządowe dokonały masakry co najmniej 173 nieuzbrojonych cywilów w miejscowości Itaba.

[madohora]

2004 – Przed australijską ambasadą w stolicy Indonezji Dżakarcie eksplodował samochód-pułapka. Zginęło 9 osób, ponad 150 zostało rannych.

[madohora]

2006:
Rozpoczęła się misja STS-115 wahadłowca Atlantis.
Rozpoczęła się podróż apostolska Benedykta XVI do Niemiec.

[madohora]

2007 – Na zawodach w Rieti Asafa Powell poprawił własny rekord świata w biegu na 100 m., doprowadzając go wówczas do 9,74 s.

[madohora]

2008:
Asif Ali Zardari został prezydentem Pakistanu.
Premier Tajlandii Samak Sundaravej został usunięty ze stanowiska przez Sąd Konstytucyjny.
Rosja nawiązała stosunki dyplomatyczne z Abchazją i Osetią Południową.

[madohora]

2009:
Otwarto metro w Dubaju.
W serii powodzi błyskawicznych w północno-zachodniej Turcji zginęło 31 osób.

09.09 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1834 – Mieczysław Gwalbert Pawlikowski, pisarz, dziennikarz, działacz polityczny, taternik (zm. 1903)
1835 – Józef Piotrowski, komisarz Rządu Narodowego
1874 – Stefan Ossowski, polski inżynier elektryk, polityk, minister przemysłu i handlu (zm. 1936)
1881 – Aniela Salawa, błogosławiona, polska mistyczka (zm. 1922)
1891 – Wacław Majewski, polski duchowny katolicki, biskup warszawski (zm. 1983)
1897 – Antoni Odrowąż, polski aktor (zm. 1976)
1904 – Tadeusz Kapeliński, polski polityk, członek PKWN, minister poczt i telegrafów (zm. 1970)
1907 – Edward Szymański, polski poeta (zm. 1943)
1908 - Edward Radulski, polski tancerz, choreograf, aktor (zm. 1975)
1914:
Józef Teliga, polski działacz społeczny i polityczny, pułkownik AK (zm. 2007)
Walenty Wójcik, polski duchowny katolicki, biskup sandomierski (zm. 1990)
1920 – Wiesław Jażdżyński, polski pisarz (zm. 1998)
1921:
Karol Chodura, polski operator filmowy (zm. 2001)
Andrzej Dobrowolski, polski kompozytor, pedagog (zm. 1990)
Wacław Szybalski, polski naukowiec, genetyk, biotechnolog
1922
Witold Lesiewicz, polski reżyser filmowy (zm. 2012)
Mirosław Łebkowski, polski pisarz, autor tekstów piosenek (zm. 2010)
1923 Andrzej Bachleda-Curuś, polski śpiewak operowy (tenor) (zm. 2009)
1926 Janusz Przedpełski, polski działacz sportowy (zm. 2008)
1929 – Kazimierz Janus, polski aktor (zm. 2008)
1930 – Tadeusz Jurasz, polski aktor
1931 - Waldemar Świerzy, polski malarz, grafik, plakacista
1939 – Zbigniew Namysłowski, polski saksofonista jazzowy
1942 – Henryk Kawiorski, polski pisarz
1947:
Andrzej Grabowski, polski pisarz, tłumacz
Andrzej Olechowski, polski polityk, minister finansów, minister spraw zagranicznych
1949 – Maciej Szary, polski aktor
1951 - Zbigniew Głowienka, polski generał dywizji
1954 – Jacek Socha, polski ekonomista, polityk, minister skarbu państwa
1955 – Mariusz Wojciechowski, polski aktor
1965 – Janusz Janowski, polski artysta malarz, teoretyk sztuki, muzyk
1968 - Łukasz Kośmicki, polski operator filmowy
1972 - Michał Wiśniewski, polski wokalista zespołu Ich Troje
1973 - Maria Peszek, polska aktorka
1975:
Tomasz Bajerski, polski żużlowiec
Dorota Zagórska, polska łyżwiarka figurowa
1977:
Piotr Bobras, polski szachista
Maja Soja, polska siatkarka
1979 – Marcin Bosak, polski aktor
1981 - Grzegorz Dziamka, polski perkusista zespołu Afromental
1984 – Mirosław Nahacz, polski pisarz (zm. 2007)
1985 - Iga Karst, polska pisarka

09.09 Zmarli Polacy

[madohora]

1596 – Anna Jagiellonka, królowa Polski, żona Stefana Batorego (ur. 1523)
1872 – Antoni Stolpe, polski kompozytor, pianista (ur. 1851)
1876 – Soter Rozbicki, polski poeta (ur. 1823)
1923 – Józef Hornowski, polski lekarz, anatomopatolog (ur. 1874)
1926 – Władysław Szcześniak, polski duchowny katolicki, biskup warszawski (ur. 1858)
1928 - Kazimierz Kamiński, polski aktor (ur. 1865)
1939:
Jerzy Tadeusz Błeszyński, polski wojskowy, dowódca pociągu pancernego Smok Kaszubski (ur. 1906)
Leon Brun, polski dziennikarz, krytyk filmowy, scenarzysta filmowy (ur. 1882)
Józef Czechowicz, polski poeta (ur. 1903)
Leon Raszeja, polski prawnik, polityk, prezydent Torunia (ur. 1901)
1944 – Polegli w powstaniu warszawskim:
Józef Grudziński, polski działacz ruchu ludowego (ur. 1903)
Zofia Kasperska, polska sanitariuszka, żołnierz AK (ur. 1925)
Halina Kostecka-Kwiatkowska, polska sanitariuszka, żołnierz AK (ur. 1917)
1969 – Włodzimierz Dobrzański, polski aktor (ur. 1896)
1995 – Jerzy Kurczewski, polski muzykolog, dyrygent Poznańskiego Chóru Chłopięcego (ur. 1924)
2003 Jerzy Kawalec, polski basista zespołu Krzak (ur. 1954)
2006:
Andrzej E. Androchowicz, polski dziennikarz, reżyser filmów dokumentalnych, aktor (ur. 1932)
Lucjan Kydryński, polski dziennikarz, konferansjer (ur. 1929)
2009 – Andrzej Śliwiński, polski duchowny katolicki, biskup elbląski (ur. 1939)
2011 – Marian Szymański, polski geodeta (ur. 1929)

08.09 Wydarzenia ze świata

[madohora]

1100 – Dokonano wyboru antypapieża Teodoryka.

[madohora1]

[madohora]

[madohora]

[madohora]