Wydarzenia z kraju i ze śwata 10.09>>

[madohora]

1903 – Janusz Witwicki, polski architekt, historyk sztuki (zm. 1946)

[madohora]

1908:
Władysław Dworakowski, polski polityk, wicepremier (zm. 1976)
Irena Kuczborska, polska grafik (zm. 1971)

[madohora]

1909:
Józef Pieracki, polski aktor (zm. 1988)
Witold Henryk Paryski, polski krajoznawca, taternik, przewodnik tatrzański (zm. 2000)

[madohora]

1918:
Anna Bidwell, polska tłumaczka, dziennikarka (zm. 1993)
Ruta Czaplińska, polska działaczka NZW (zm. 2008)

[madohora]

1919 – Jan Rostworowski, polski pisarz, tłumacz (zm. 1975)

[madohora]

1929:
Olga Krzyżanowska, polska lekarka, polityk, senator RP
Henryk Lewandowski, polski działacz środowisk represjonowanych (zm. 2008)
Edmund Majkowski, polski rzeźbiarz (zm. 2009)

[madohora]

1932 Jerzy Knyba, polski historyk, badacz kultury i historii Kaszub, działacz społeczny (zm. 2010)

[madohora]

1933
Irena Pomorska, polska egiptolog (zm. 2008)
Mateusz Święcicki, polski kompozytor, dziennikarz radiowy (zm. 1985)

[madohora]

1937 – Teresa Walewska-Przyjałkowska, polska działaczka społeczna, wiceprezes Fundacji "Golgota Wschodu" (zm. 2010)

[madohora]

1939 – Elżbieta Chojnacka, polska klawesynistka

[madohora]

1943 – Aleksander Łuczak, polski historyk, polityk

[madohora]

1946:
Marian Cholerek, polski reżyser, scenarzysta, producent filmów animowanych
Krzysztof Kasprzyk, polski poeta, działacz polonijny

[madohora]

1947 – Jacek Sawaszkiewicz, polski pisarz, autor tekstów piosenek (zm. 1999)

[madohora]

1949:
Marek Jasiński, polski kompozytor (zm. 2010)
Leszek Wierzchowski, polski polityk i literat

[madohora]

1950 Tadeusz Adam Jakubiak, polski historyk, działacz społeczny (zm. 1996)

[madohora]

1952 – Zdzisław Zawadzki, polski basista zespołów: Breakout i Perfect (zm. 1998)

[madohora]

1956 – Danuta Rynkiewicz, polska aktorka

[madohora]

1957 – Paweł Huelle, polski pisarz

[madohora]

1961 – Andrzej Dera, polski prawnik, polityk

[madohora]

1967 – Michał Jarmicki, polski aktor

[madohora]

1970 Jacek Grondowy, polski aktor

[madohora]

1971 Piotr Sowisz, polski piłkarz

[madohora]

1972 Monika Stefaniak, polska aktorka

[madohora]

1950 Tadeusz Adam Jakubiak, polski historyk, działacz społeczny (zm. 1996)

[madohora]

1952 – Zdzisław Zawadzki, polski basista zespołów: Breakout i Perfect (zm. 1998)

[madohora]

1956 – Danuta Rynkiewicz, polska aktorka

[madohora]

1957 – Paweł Huelle, polski pisarz

[madohora]

1961 – Andrzej Dera, polski prawnik, polityk

[madohora]

1967 – Michał Jarmicki, polski aktor

[madohora]

1970 Jacek Grondowy, polski aktor

[madohora]

1971 Piotr Sowisz, polski piłkarz

[madohora]

1972 Monika Stefaniak, polska aktorka

[madohora]

1979 Anna Brodacka, polska siatkarka

10.09 Zmarli Polacy

[madohora]

1382 – Ludwik Węgierski, król Polski i Węgier (ur. 1326)

[madohora]

1821 – Franciszek Zabłocki, polski pisarz (ur. 1752)

[madohora]

1919 – Stanisław Dzierzbicki, polski ekonomista, wicepremier, minister (ur. 1854)

[madohora]

1939:
Marian Buczek, polski działacz komunistyczny (ur. 1896)
Władysław Raginis, polski kapitan Korpusu Ochrony Pogranicza, dowódca w bitwie pod Wizną (ur. 1908)

[madohora]

1943 – Jerzy Kamil Weintraub, polski poeta, publicysta, tłumacz (ur. 1916)

[madohora]

1944 – Józef Szczepański, polski poeta, żołnierz AK, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1922)

[madohora]

1947 – Alojzy Kaczmarczyk, oficer i polityk polski (ur. 1896)

[madohora]

1963 – Czesław Straszewicz, polski pisarz (ur. 1904)

[madohora]

1974 – Melchior Wańkowicz, polski pisarz, publicysta (ur. 1892)

[madohora]

1988 – Witold Dederko, polski fotografik, fotoreporter, aktor (ur. 1906)

[madohora]

1991 – Jan Józef Lipski, polski eseista, krytyk literacki, założyciel KOR (ur. 1926)

[madohora]

1999:
Tadeusz Kaczyński, polski muzykolog, krytyk muzyczny (ur. 1932)
Zbigniew Szymonowicz, polski pianista, kompozytor (ur. 1922)

[madohora]

2012 – Mieczysław Porębski, polski krytyk, teoretyk i historyk sztuki (ur. 1921)

[madohora]

11 września jest 254. (w latach przestępnych 255.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 111 dni.
Imieniny obchodzą: Ademar, Aisza, Bonawentura, Dagna, Diodor, Diodora, Diomedes, Dydym, Dydymus, Emilian, Feliks, Hiacynt, Jacek, Jacenty, Jan, Krzesisław, Krzesława, Naczęsław, Pafnucy, Piotr, Prot, Teodora i Wincenty.
Autokefaliczny Kościół Prawosławny – ścięcie św. Jana Chrzciciela
Katalonia – święto narodowe La Diada
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:
św. Jan Gabriel Perboyre (męczennik)
święci Prot i Hiacynt (męczennicy)

10.09 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1638 – Pożar Krosna.

[madohora]

1780 – Ślub Józefa Wybickiego z Esterą Wierusz Kowalską w Wełnie w Wielkopolsce.

[madohora]

1869 – Została założona warszawska firma cukiernicza Blikle.

[madohora]

1883 – Z okazji 200-lecia odsieczy wiedeńskiej w budynku Sukiennic otwarto Muzeum Narodowe w Krakowie oraz pierwszy w historii miasta zastosowano energię elektryczną, oświetlając Rynek Główny.

[madohora]

1914 – I wojna światowa: zwycięstwo wojsk rosyjskich nad austro-węgierskimi w bitwie pod Rawą Ruską.

[madohora]

1920:
Otwarto Konsulat Generalny Niemiec w Toruniu.
Założono masońską Wielką Lożę Narodową Polski.

[madohora]

1927 – Wisła Kraków wygrała 15:0 z TKS Toruń. Jest to najwyższy wynik w historii polskiej Ekstraklasy.

[madohora]

1932 – Franciszek Żwirko i Stanisław Wigura zginęli w katastrofie lotniczej na Śląsku Cieszyńskim.

[madohora]

1933 – Pilot Józef Lewoniewski zginął w katastrofie lotniczej.

[madohora]

1934 – Polska odrzuciła Pakt wschodni.

[madohora]

1938 – Otwarto Muzeum Adama Mickiewicza w Nowogródku.

[madohora]

1939 – Kampania wrześniowa:
Kapitulacja tzw. "kotła radomskiego".
Mszczonów został odbity nocnym atakiem 31 pułku Strzelców Kaniowskich, którymi dowodził ppłk. Wincenty Wnuk.
Rozpoczęła się zwycięska bitwa pod Kałuszynem.
W wyniku pożaru wywołanego przez niemieckich dywersantów spłonęła większa część Biłgoraja.
Zakończyła się obrona Jarosławia.

[madohora]

1943 – Zlikwidowano getto w Przemyślu.

[madohora]

1944:
42. dzień powstania warszawskiego.
Armia Czerwona zdobyła Krosno.
Krajowa Rada Narodowa uchwaliła ustawę o organizacji i zakresie działania rad narodowych.

[madohora]

1969 – Premiera 1. odcinka serialu Do przerwy 0:1.

[madohora]

1980 – W Hucie Katowice w Dąbrowie Górniczej podpisano czwarte z porozumień sierpniowych.

[madohora]

1981:
Zwodowano okręt hydrograficzny ORP Heweliusz.
Oficjalna data powstania zespołu Lady Pank.

[madohora]

1985:
Na Stadionie Śląskim reprezentacja Polski zremisowała bezbramkowo z Belgią i wywalczyła awans na mistrzostwa świata w Meksyku.
W KWK "Thorez" w Wałbrzychu wskutek wyrzutu skał i dwutlenku węgla zginęło 5 górników.

[madohora]

1986 – W ramach trzeciej amnestii po stanie wojennym uwolniono 225 działaczy opozycji.

[madohora]

1990 – Thomas Simons został ambasadorem USA w Polsce.

[madohora]

1995 – W KWK "Polska Wirek" w Rudzie Śląskiej wskutek tąpnięcia zginęło 5 górników. 4 żywych wydobyto po 5 dobach.

[madohora]

2001 – Założono stowarzyszenie Kampania Przeciw Homofobii.

[madohora]

2003 – Starcia górników z policjantami na Placu Trzech Krzyży w Warszawie.

10.09 Wydarzenia ze świata

[madohora]

1041 – Wielki pożar Bremy.

[madohora]

1217 – Podpisano angielsko-francuski traktat w Lambeht.

[madohora]

1297 – Powstanie Williama Wallace'a: szkoccy powstańcy odnieśli pierwsze sukcesy zwyciężając w bitwie o most Stirling.

[madohora]

1541 – Spływ błotny z wulkanu Volcán de Agua zniszczył miasto Ciudad Vieja, pierwszą stolicę Gwatemali.

[madohora]

1609:
Henry Hudson odkrył wyspę Manhattan.
Król Filip III wydał edykt o wypędzeniu wszystkich 300 tysięcy morysków z Hiszpanii.

[madohora]

1649 – Kampania Cromwella w Irlandii: wojska parlamentu zdobyły miasto Drogheda.

[madohora]

1697 – W bitwie pod Zentą wojska cesarskie księcia Eugeniusza Sabaudzkiego rozgromiły armię turecką.

[madohora]

1709 – Wojna o sukcesję hiszpańską: połączone armie Wielkiej Brytanii, Holandii i Austrii pokonały Francję w bitwie pod Malplaquet.

[madohora]

1714 – Wojna o sukcesję hiszpańską: wojska hiszpańsko-francuskie zdobyły Barcelonę.

[madohora]

1777 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: podczas bitwy pod Brandywine Kazimierz Pułaski uratował życie Jerzemu Waszyngtonowi.

[madohora]

1814 – Wojna brytyjsko-amerykańska: stoczono bitwę pod Plattsburgh.

[madohora]

1857 – Wojna w Utah: mormoni i Pajutowie dokonali masakry ponad stu udających się do Kalifornii osadników z Arkansas.

[madohora]

1905 – W japońskim porcie Sasebo zatonął po eksplozji w rufowej komorze amunicyjnej pancernik Mikasa; zginęło 339 członków załogi.

[madohora]

1906 – Uruchomiono komunikację tramwajową w szwedzkiej Uppsali.

[madohora]

1909 – Niemiecki astronom Max Wolf odkrył dzięki fotografii powracającą Kometę Halleya.

[madohora]

1919:
Li Syng Man stanął na czele emigracyjnego Koreańskiego Rządu Tymczasowego z siedzibą w Szanghaju.
Wojska amerykańskie dokonały inwazji na Honduras.

[madohora]

1922:
Palestyna ogłoszona brytyjskim terytorium mandatowym.
W Salzburgu powołano Międzynarodowe Towarzystwo Muzyki Współczesnej (ISCM).
Założono brytyjską firmę motoryzacyjną Jaguar.

[madohora]

1924 – Ahmad Tajuddin został sułtanem Brunei.

[madohora]

1926 – Anarchista Gino Lucetti usiłował w Rzymie dokonać zamachu na Benito Mussoliniego, rzucając bombę na jego limuzynę.

[madohora]

1928 – Założono Uniwersytet Aarhus (Dania).

[madohora]

1932 – Wystartowała najwyższa francuska liga piłkarska Ligue 1.

[madohora]

1941:
Król Belgów Leopold III ożenił się po raz drugi, z Mary Lilian Baels.
Rozpoczęto budowę Pentagonu w Waszyngtonie.
W Niemczech opatentowano metadon.

[madohora]

1944:
Front zachodni: w nalocie dywanowym Royal Air Force na Darmstadt zginęło 11,5 tys. osób.
W wyniku eksplozji metanu w kopalni węgla kamiennego w niemieckim Bergkamen zginęło 107 górników, głównie rosyjskich robotników przymusowych.

[madohora]

1948 – Henri Queuille został premierem Francji.

[madohora]

1952 – Cesarz Etiopii Haile Selassie I podpisał akt federacji Etiopii i Erytrei.

[madohora]

1960 – Zakończyły się XVII Letnie Igrzyska Olimpijskie w Rzymie.

[madohora]

1961 – Powstała międzynarodowa organizacja ekologiczna World Wildlife Fund (WWF).

[madohora]

1967 – Amerykańska sonda Surveyor 5 wylądowała na Księżycu.

[madohora]

1968 – 95 osób zginęło w katastrofie samolotu Sud Aviation Caravelle 3 pod Antibes we Francji.

[madohora]

1971
Bahrajn i Katar zostały przyjęte do Ligi Państw Arabskich.
Doszło do włamania do oddziału Lloyds Bank w Londynie. Nieustaleni nigdy sprawcy wydrążyli 15-metrowy tunel do skarbca i zrabowali ze skrytek depozytowych biżuterię i pieniądze wartości wielu milionów funtów.
Radziecka sonda Łuna 18 rozbiła się na Księżycu.
W referendum została przyjęta nowa konstytucja Egiptu.

[madohora]

1972 – Zakończyły się XX Letnie Igrzyska Olimpijskie w Monachium.

[madohora]

1973 – W Chile doszło do przewrotu wojskowego. Generał Augusto Pinochet Ugarte obalił Salvadora Allende Gossensa, legalnie wybranego prezydenta.

[madohora]

1974:
Charles Kowal odkrył Ledę, księżyc Jowisza.
Powstała brytyjska grupa muzyczna The Stranglers.
W katastrofie samolotu DC-9 w Karolinie Północnej zginęło 70 osób.
Premiera 1. odcinka serialu Domek na prerii.

[madohora]

1978:
W londyńskim szpitalu zmarł bułgarski pisarz i dysydent Georgi Markow, ugodzony 4 dni wcześniej zatrutym rycyną parasolem.
Zmarła 40-letnia brytyjka Janet Parker, ostatnia znana śmiertelna ofiara czarnej ospy.

[madohora]

1980:
Attache misji Kuby przy ONZ w Nowym Jorku Félix García Rodríguez zginął w zamachu przeprowadzonym przez organizację terrorystyczną Omega 7.
Została przyjęta w referendum konstytucja Chile.

[madohora]

1982 – W katastrofie amerykańskiego śmigłowca wojskowego CH-47 Chinook pod Mannheim zginęło 46 osób.

[madohora]

1985:
Sonda ICE przeleciała w pobliżu komety 21P/Giacobini-Zinner.
W zderzeniu pociągów w portugalskim Nelas zginęło 118 osób.

[madohora]

1987:
Zakończyła się wojna libijsko-czadyjska.
Został zastrzelony jamajski muzyk reggae Peter Tosh.

[madohora]

1989 – Władze Węgier zdecydowały o otwarciu granicy z Austrią dla uchodźców z byłej NRD.

[madohora]

1991:
Prezydent Michaił Gorbaczow ogłosił zamiar wycofania wojsk radzieckich z Kuby.
W Estonii wykonano ostatni wyrok śmierci.

[madohora]

1995 – W południowej wieży nowojorskiego WTC rozpoczął się mecz o szachowe mistrzostwo świata, między Garri Kasparowem z Rosji a Viswanathanem Anandem z Indii.

[madohora]

1997:
74% mieszkańców Szkocji wypowiedziało się w referendum za ponownym utworzeniem po blisko 300 latach własnego parlamentu.
Amerykańska sonda Mars Global Surveyor osiągnęła orbitę Marsa.

[madohora]

1998 – Jewgienij Primakow został premierem Rosji.

[madohora]

2001:
Blisko 3 tys. osób zginęło w serii największych w historii ataków terrorystycznych na World Trade Center w Nowym Jorku oraz Pentagon i Kapitol (udaremniony) w Waszyngtonie, dokonanych przez członków Al-Kaidy przy użyciu uprowadzonych samolotów pasażerskich.
Zespół Slayer wydał swój ósmy studyjny album God Hates Us All.

[madohora]

2004 – 17 osób, w tym prawosławny patriarcha Aleksandrii Piotr VII, zginęło w katastrofie wojskowego śmigłowca CH-47 Chinook, lecącego z Aten na Górę Athos.

[madohora]

2005:
Izrael oficjalnie ogłosił koniec 38-letniej okupacji Strefy Gazy.
W Japonii odbyły się przedterminowe wybory parlamentarne.

[madohora]

2006 – Jerzy Tupou V zaprzysiężony jako piąty król Tonga.

[madohora]

2007 – Przeprowadzono pierwszy test rosyjskiej bomby paliwowo-lotniczej, zwanej ojcem wszystkich bomb.

[madohora]

2009:
Były prezydent Tajwanu Chen Shui-bian został skazany na dożywotnie więzienie za sprzeniewierzenie funduszy państwowych.
Chorwacja i Słowenia zawarły porozumienie w sprawie spornej granicy morskiej na Zatoce Pirańskiej.

[madohora]

2009 – Prezydent Mołdawii Władimir Woronin ustąpił ze stanowiska. Tymczasowym prezydentem został przewodniczący parlamentu Mihai Ghimpu.

11.09 urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1787 – Stanisław Malczewski, polski wojskowy, uczestnik wojen napoleońskich (zm. 1813)

[madohora]

1803 – Aleksander Stryjeński, polski kartograf, uczestnik powstania listopadowego (zm. 1875)

[madohora]

1823 – Jan Zachariasiewicz, polski pisarz, dziennikarz (zm. 1906)

[madohora]

1838 – Adam Asnyk, polski pisarz (zm. 1897)

[madohora]

1855 – Konstanty Biergiel, polski wiceadmirał, uczestnik I wojny światowej (zm. 1939)

[madohora]

1864 – Jerzy Dunin-Borkowski, polski dowódca wojskowy, generał (zm. 1920)

[madohora]

1886 – Jerzy Kossak, polski malarz (zm. 1955)

[madohora]

1892:
Stanisław Daczyński, polski aktor, reżyser teatralny (zm. 1964)
Wincenty Kowalski, polski dowódca wojskowy, generał, dowódca 8 Dywizji Piechoty, 1 Dywizji Piechoty Legionów i Grupy Operacyjnej Wyszków (zm. 1984)

[madohora]

1894 Maria Kownacka, polska pisarka (zm. 1982)

[madohora]

1897 – Czesław Strzelecki, polski aktor, reżyser teatralny (zm. 1970)

[madohora]

1904 – Jacek Woszczerowicz, polski aktor (zm. 1970)

[madohora]

1906 – Antoni Bohdziewicz, polski reżyser filmowy (zm. 1970)

[madohora]

1921 – Marian Buczyński, polski żołnierz AK, plutonowy, uczestnik powstania warszawskiego (zm. 1944)

[madohora]

1925 – Danuta Mniewska-Dejmek, polska aktorka

[madohora]

1926:
Jacek Kolasa, polski malarz, grafik, rysownik, fotograf, eseista
Jan Tarasin, polski malarz, grafik, rysownik, fotograf, eseista, profesor i rektor ASP w Warszawie (zm. 2009)

[madohora]

1929 Edward Łukosz, polski polityk, minister hutnictwa i przemysłu maszynowego

[madohora]

1930 Adam Strzembosz, polski prawnik, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego

[madohora]

1932 – Jerzy Afanasjew, polski pisarz, satyryk, reżyser filmowy i teatralny (zm. 1991)

[madohora]

1933 – Zofia Słaboszowska, polska aktorka

[madohora]

1937 Jan Kulka, polski poeta

[madohora]

1938 – Krzysztof Wierzbiański, polski reżyser filmowy

[madohora]

1940:
Mirosława Krajewska, polska aktorka
Andrzej Mencwel, polski historyk i krytyk literatury, antropolog kultury, eseista, publicysta

[madohora]

1942 – Marek Bargiełowski, polski aktor

[madohora]

1946 – Marek Harny, polski pisarz

[madohora]

1947 – Stanisław Mikke, polski działacz społeczny, wiceprzewodniczący Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, redaktor miesięcznika Palestra (zm. 2010)

[madohora]

1949 – Ewa Szykulska, polska aktorka

[madohora]

1956 – Adam Lipiński, polski ekonomista, polityk

[madohora]

1959 – Mirosław Guzowski, polski aktor

[madohora]

1961 Jolanta Wilk, polska aktorka

[madohora]

1962 Beata Zygarlicka, polska aktorka

[madohora]

1972 Rafał Bernacki, polski piłkarz ręczny, bramkarz

[madohora]

1973 Tomasz Bonin, polski bokser

[madohora]

1976 – Łukasz Majewski, polski piosenkarz

11.09 Zmarli Polacy

[madohora]

1207 – Fulko, polski duchowny katolicki, biskup krakowski (ur. ?)

[madohora]

1822 – Alojzy Żółkowski, polski aktor (ur. 1777)

[madohora]

1870 – Jan Bojankowski, polski architekt, pierwszy, od 1864 architekt miejski Łodzi (ur. 1832)

[madohora]

1910 – Mieczysław Srokowski, polski pisarz (ur. 1873)

[madohora]

1924 – Mieczysław Surzyński, polski kompozytor, organista, dyrygent, pedagog (ur. 1866)

[madohora]

1932:
Stanisław Wigura, polski lotnik, konstruktor lotniczy, zwycięzca Challenge 1932 (ur. 1901)
Franciszek Żwirko, polski lotnik, zwycięzca zawodów Challenge 1932 (ur. 1895)

[madohora]

933 – Józef Lewoniewski, polski lotnik (ur. 1899)

[madohora]

1937 – Stefan Barszczewski, polski pisarz, dziennikarz, podróżnik (ur. 1862)

[madohora]

1942 – Stanisław Gall, polski duchowny katolicki, biskup warszawski, biskup polowy (ur. 1865)

[madohora]

1944 – Gustaw Billewicz, polski dowódca wojskowy, żołnierz AK, major, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1907)

[madohora]

1967 – Tadeusz Żyliński, polski inżynier włókiennictwa, profesor Politechniki Łódzkiej (ur. 1904)

[madohora]

1981:
Beata Lewandowska, polska aktorka (ur. 1955)
Stanisława Wojtczak, polska nauczycielka, harcerka, działacz harcerski, krajoznawca, organizator turystyki nauczycieli i uczniów, (ur. 1907),

[madohora]

1985 Henryk Panas, polski pisarz (ur. 1912)

[madohora]

1994 Michał Lekszycki, polski aktor teatralny (ur. 1929)

[madohora]

1996 – Franciszek Kaim, polski polityk, wicepremier, minister hutnictwa (ur. 1919)

[madohora]

2004 Jerzy Lisowski, polski krytyk literacki, tłumacz (ur. 1928)

[madohora]

2005 Henryk Tomaszewski, polski grafik, scenograf (ur. 1914)

[madohora]

2007 Bogdan Wnętrzewski, polski architekt, więzień obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau (ur. 1919)

[madohora]

2008 – Marian Nitecki, polski żołnierz, generał brygady Wojska Polskiego (ur. 1913)

12.09 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

12 września jest 255. (w latach przestępnych 256.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 110 dni.
Imieniny obchodzą: Amadeusz, Cyrus, Franciszek, Gwido, Gwidon, Juwencjusz, Macedoniusz, Maja, Maria, Marlena, Sylwin, Sylwina, Tacjan, Teodul i Teodulf.
Międzynarodowe

Dzień Programisty (tylko w latach przestępnych)
Światowy Dzień Zdrowia Jamy Ustnej

Polska – Święto Wojsk Lądowych (od 1996 na pamiątkę odsieczy wiedeńskiej Jana III Sobieskiego w 1683)[1]
Republika Zielonego Przylądka – Święto Narodowe
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[2][3], obchodzą:
św. Gwidon z Anderlechtu (pokutnik i pielgrzym)
Najświętsze Imię Maryi, imieniny Matki Bożej (obchodzone w Hiszpanii w XVII wieku na pamiątkę odniesionego w tym dniu (1683) zwycięstwa przez polskiego króla Jana III Sobieskiego nad Turkami; wprowadził je bł. Innocenty XI także w Austrii, Polsce i Niemczech)
Najświętsza Maryja Panna Piekarska (Kościół katolicki w Polsce)
św. Iwencjusz i św. Syrus (biskupi Pawii)

Wydarzenia w kraju

[madohora]

1635 – W Sztumskiej Wsi zawarto rozejm polsko-szwedzki.

[madohora]

1637 – W Warszawie odbył się ślub króla Władysława IV Wazy i Cecylii Renaty Habsburżanki.

[madohora]

1733 – Stanisław Leszczyński został wybrany królem Polski.

[madohora]

1831 – Powstanie listopadowe: nierozstrzygnięta bitwa pod Kockiem.

[madohora]

1917 – Powstała Rada Regencyjna Królestwa Polskiego.

[madohora]

1939: Kampania wrześniowa:
Bitwa pod Brwinowem.
Konferencja w Jełowej.
Zbrodnia w Szczucinie na 40 polskich jeńcach.

[madohora]

1943 – W nocy na 13-tego września partyzanci z Batalionów Chłopskich wysadzili niemiecki pociąg z amunicją pod Gołębiem (powiat puławski).

[madohora]

1944:
43. dzień powstania warszawskiego: próby zdobycia Czerniakowa przez Niemców.
Pod Ewiną w powiecie radomszczańskim 3 brygady Armii Ludowej stoczyły bitwę z oddziałami hitlerowskimi liczącymi 6 tysięcy żołnierzy, zakończoną przebiciem się partyzantów.

[madohora]

1945 – Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej wypowiedział konkordat z 1925 r..

[madohora]

1954 – Marian Więckowski wygrał 11. Tour de Pologne.

[madohora]

1961 – Zainaugurowała działalność Warszawska Opera Kameralna.

[madohora]

1967 – Prezydent Francji Charles de Gaulle zakończył wizytę w Polsce.

[madohora]

1976 – W Płocku odbyły się Dożynki Centralne.

[madohora]

1978 – Premiera filmu ...Gdziekolwiek jesteś Panie Prezydencie...

[madohora]

1981 – Józef Glemp został mianowany prymasem Polski.

[madohora]

1989 – Sejm udzielił wotum zaufania rządowi Tadeusza Mazowieckiego, pierwszego niekomunistycznego premiera w powojennej historii Polski.

[madohora]

2002 – Sejm przyjął ustawę o elektronicznych instrumentach płatniczych.

[madohora]

2009 – Fundacja Mam Marzenie zorganizowała I Ogólnopolski Dzień Marzeń.

12.09 Wydarzenia ze świata

[madohora]

490 p.n.e. – Bitwa pod Maratonem: wojska ateńskie i platejskie pokonały armię Dariusza, króla Persów.

[madohora]

1185 – Obalony cesarz bizantyjski Andronik I został zlinczowany przez tłum na hipodromie w Konstantynopolu.

[madohora]

1213 – Krucjata przeciw albigensom: francuscy krzyżowcy dowodzeni przez Szymona de Monford rozbili katarów z Langwedocji w bitwie pod Muret.

[madohora]

1229 – Rekonkwista: król Aragonii Jakub I Zdobywca wyzwolił Majorkę.

[madohora]

1297 – Portugalia i Hiszpania zawarły traktat pokojowy z Alcañices, który m.ín. ustalił obowiązujący do dziś przebieg wspólnej granicy.

[madohora]

1609 – Henry Hudson odkrył ujście dzisiejszej rzeki Hudson.

[madohora]

1683 – bitwa pod Wiedniem, zwana odsieczą wiedeńską. Wojskami Ligi Świętej dowodził król Jan III Sobieski.

[madohora]

1789 – Henry Knox został pierwszym sekretarzem wojny Stanów Zjednoczonych.

[madohora]

1847 – Wojna amerykańsko-meksykańska: bitwa pod Chapultepec.

[madohora]

1848 – Szwajcaria uchwaliła nowy ustrój; została konfederacją o ustroju republikańskim.

[madohora]

1857 – W czasie huraganu zatonął płynący z Panamy do Nowego Jorku statek SS Central America, z około 400 pasażerami i ładunkiem 30 tys. funtów złota. Uratowano ponad 200 osób.

[madohora]

1861 – Wojna secesyjna: rozpoczęła się bitwa pod Cheat Mountain.

[madohora]

1894 – Generał Li Hongzhang wysłał wojska do Pjongjangu w czasie wojny chińsko-japońskiej.

[madohora]

1895 – W Porto uruchomiono komunikację tramwajową.

[madohora]

1906 – Na wody kubańskie wpłynęła amerykańska eskadra w celu obrony proamerykańskiego rządu w Hawanie.

[madohora]

1907 – Założono klub piłkarski Betis Sewilla.

[madohora]

1908 – Winston Churchill ożenił się z Clementine Hozier.

[madohora]

1910 – W Monachium odbyła się premiera VIII Symfonii Gustava Mahlera.

[madohora]

1914 – I wojna światowa: okręty Royal Australian Navy rozpoczęły inwazję na Nową Gwineę Niemiecką.

[madohora]

1919 – Adolf Hitler wziął po raz pierwszy udział w zebraniu Niemieckiej Partii Robotniczej (DAP) w Monachium, wkrótce zostając jej członkiem.

[madohora]

1920 – Zakończyły się VII Letnie Igrzyska Olimpijskie w Antwerpii.

[madohora]

1923 – W Genewie została podpisana Międzynarodowa Konwencja w sprawie Zwalczania Obiegu i Handlu Wydawnictwami Pornograficznymi.

[madohora]

1926 – Otwarto Stadion Metalist w Charkowie.

[madohora]

1928 – Huragan Okeechobee przeszedł nad Gwadelupą i Wyspami Nawietrznymi, zabijając 1 200 osób.

[madohora]

1934 – Utworzono Ententę Bałtycką.

[madohora]

1936 – Hiszpańska wojna domowa: zwycięstwo nacjonalistów w bitwie o Majorkę.

[madohora]

1938 – Neville Chamberlain, premier Wielkiej Brytanii, na spotkaniu w willi Hitlera w Obersalzbergu, omówił sprawę niemieckich roszczeń terytorialnych wobec części Czechosłowacji, zwanej Krajem Sudeckim.

[madohora]

1939 – Na konferencji aliantów w Abbeville we Francji zdecydowano o nieudzielaniu Polsce pomocy w walce z Niemcami.

[madohora]

1940 – Odkryto paleolityczne malowidła naskalne w Lascaux we Francji.

[madohora]

1942:
Niemiecki okręt podwodny U-156 storpedował i zatopił u wybrzeży Afryki Zachodniej brytyjski transportowiec wojska RMS Laconia ze 136-osobową załogą: 80 cywilami, 268 brytyjskimi żołnierzami oraz 1 800 włoskimi jeńcami strzeżonymi przez 160 żołnierzy polskich.
Wojna na Pacyfiku: rozpocząło się japońskie kontruderzenie podczas walk o Guadalcanal na Wyspach Salomona.
Z rozkazu Naczelnego Wodza PSZ, gen. broni Władysława Sikorskiego została utworzona Armia Polska na Wschodzie.

[madohora]

1943 – Benito Mussolini został odbity z niewoli przez niemieckich spadochroniarzy.

[madohora]

1949 – Theodor Heuss został wybrany pierwszym prezydentem RFN.

[madohora]

1950 – Powstała niemiecka Federalna Agencja Pomocy Technicznej (THW).

[madohora]

1953 – Senator John Fitzgerald Kennedy poślubił młodszą o 12 lat dziennikarkę Jacqueline Lee Bouvier.

[madohora]

1956:
Powstał Kanadyjsko-Polski Instytut Badawczy z siedzibą w Toronto.
W swym debiucie w europejskich rozgrywkach pucharowych Legia Warszawa przegrała w Bratysławie z miejscowym Slovanem 0:4.

[madohora]

1958 – Zaprezentowano pierwszy układ scalony, zaprojektowany przez Jacka Kilby’ego.

[madohora]

1959:
Wyemitowano pierwszy odcinek Bonanzy.
Wystrzelono radziecką sondę księżycową Łuna 2.

[madohora]

1960 – Utworzono Radę Państwa NRD.

[madohora]

1961 – Pod Rabatem w katastrofie należącego do Air France samolotu Sud Aviation Caravelle zginęło 77 osób.

[madohora]

1962 – Wystrzelono niedoszłą sondę wenusjańską Sputnik 21.

[madohora]

1966 – Rozpoczęła się załogowa misja kosmiczna Gemini 11.

[madohora]

1968:
Albania wystąpiła z Układu Warszawskiego.
Wojska inwazyjne Układu Warszawskiego zostały częściowo wycofane z największych miast Czechosłowacji.

[madohora]

1970:
Na lotnisku Zerqa w Jordanii porywacze z Ludowego Frontu Wyzwolenia Palestyny uwolnili zakładników i wysadzili w powietrze trzy samoloty pasażerskie, uprowadzone 6 i 9 września.
Wystrzelono sondę księżycową Łuna 16.

[madohora]

1974 – W Etiopii obalono cesarza Hajle Syllasje.

[madohora]

1980 – W Turcji doszło do wojskowego zamachu stanu.

[madohora]

1981 – W Berlinie Zachodnim założono Chaos Computer Club, stowarzyszenie hakerów.

[madohora]

1988 – Jamajka została zaatakowana przez huragan Gilbert; zginęło ponad 200 osób.

[madohora]

1990 – Konferencja 2+4: w Moskwie podpisano traktat otwierający drogę do zjednoczenia Niemiec.

[madohora]

1992:
Mae Carol Jemison została pierwszą Afroamerykanką, która poleciała w kosmos.
W Peru został aresztowany Abimael Guzmán, przywódca maoistowskiej organizacji terrorystycznej Świetlisty Szlak.

[madohora]

1994 – Samolot sportowy Cessna 150 rozbił się na trawniku przed Białym Domem w Waszyngtonie. 39-letni pilot Eugene Corder zginął na miejscu.

[madohora]

2001 – Po atakach terrorystycznych na USA, po raz pierwszy w historii uruchomiono procedury związane z tzw. Artykułem Piątym, który mówi, że atak na dowolne państwo należące do NATO jest atakiem na cały Sojusz.

[madohora]

2003 – ONZ zniosła sankcje wobec Libii.

[madohora]

2004 – 3 polskich żołnierzy zginęło, a trzech zostało rannych w wyniku ataku rebeliantów w okolicy miejscowości Maszru w Iraku.

[madohora]

2006 – 4 terrorystów islamskich uzbrojonych w granaty i broń maszynową zaatakowało amerykańską ambasadę w Damaszku. Wszyscy zostali zabici przez syryjską ochronę, zginął też jeden funkcjonariusz.

[madohora]

2007:
Były prezydent Filipin Joseph Estrada został skazany na dożywocie za sprzeniewierzenie funduszy państwowych.
Daniel I został wybrany prawosławnym patriarchą Rumunii.
Premier Japonii Shinzō Abe i premier Rosji Michaił Fradkow podali się do dymisji.

[madohora]

2008:
25 osób zginęło, a 135 zostało rannych w zderzeniu pociągów pasażerskiego i towarowego w Chatsworth Los Angeles.
Co najmniej 32 osoby zginęły w wybuchu samochodu-pułapki w irackim mieście Dujail.
Papież Benedykt XVI rozpoczął wizytę we Francji.

[madohora]

2010 – W referendum w Turcji obywatele opowiedzieli się za nowelizacją konstytucji.

12.09 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1814 – August Cieszkowski, polski filozof, działacz społeczny (zm. 1894)

[madohora]

1823 – Kornel Ujejski, polski poeta (zm. 1897)

[madohora]

1872 – Wojciech Brzega, polski pisarz, rzeźbiarz, snycerz (zm. 1941)

[madohora]

1884 – Henryk Cudnowski, polski aktor, reżyser teatralny (zm. 1963)

[madohora]

1906 – Wiktor Dobrzański, polski oficer Wojska Polskiego i AK, kapitan, uczestnik powstania warszawskiego (zm. 1944)

[madohora]

1914
Jerzy Popko, polski pedagog, polityk, minister leśnictwa i przemysłu drzewnego (zm. 1975)
Janusz Żurakowski, polski lotnik, pułkownik (zm. 2004)

[madohora]

1918 – Tadeusz Makarczyński, polski reżyser filmów dokumentalnych, pisarz (zm. 1987)

[madohora]

1920:
Lech Kalinowski, polski historyk sztuki, mediewista, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego (zm. 2004)
Aleksander Kobzdej, polski malarz (zm. 1972)

[madohora]

1921 – Stanisław Lem, polski pisarz, filozof (zm. 2006)

[madohora]

1922:
Jakub Hudemczuk, polski poeta
Andrzej Tomczak, polski archiwista, historyk, działacz ZWZ

[madohora]

1924:
Halina Romanowska, polska aktorka (zm. 1998)
Tadeusz Teodorczyk, polski aktor (zm. 1996)

[madohora]

1925 – Tadeusz Skorulski, polski aktor (zm. 1995)

[madohora]

1929 Marian Szymański, polski geodeta (zm. 2011)

[madohora]

1930:
Piotr Skrzynecki, polski animator kultury, założyciel kabaretu Piwnica pod Baranami (zm. 1997)
Jerzy Wójcik, polski operator i reżyser filmowy

[madohora]

1932 – Tadeusz Wrzaszczyk, polski polityk, minister przemysłu maszynowego, przewodniczący Komisji Planowania (zm. 2002)

[madohora]

1933 – Janusz Marzec, polski aktor, reżyser teatralny (zm. 2005)

[madohora]

1934 Stanisław Jaworski, polski pisarz, krytyk literacki

[madohora]

1940:
Ryszard Binkowski, polski pisarz
Stefan Zach, polski piosenkarz, aktor (zm. 2003)

[madohora]

1942 – Mirosław Boruszewski, polski poeta

[madohora]

1947 – Stefan Hula, polski narciarz, specjalista kombinacji norweskiej

[madohora]

1948:
Bogusław Liberadzki, polski polityk, minister transportu i gospodarki morskiej, poseł do Parlamentu Europejskiego
Jadwiga Rubiś, polska fotoreporterka, dziennikarka (zm. 2000)

[madohora]

1949 Eugeniusz Czykwin, polski dziennikarz, polityk, poseł na Sejm RP

[madohora]

1951 Tomasz Brandyk, polski naukowiec, specjalista z dziedziny melioracji i gospodarki wodnej (zm. 2009)

[madohora]

1955 – Jerzy Wojciech Ziembicki, polski reżyser filmów dokumentalnych

[madohora]

1956 Waldemar Głuszko, polski kontradmirał, szef Sztabu i zastępca Marynarki Wojennej

[madohora]

1960 Wojciech Jagielski, polski dziennikarz, publicysta

[madohora]

1962:
Artur Kaczmarski, polski aktor
Paweł Kruszelnicki, polski aktor

[madohora]

1966 Marek Sośnicki, polski piosenkarz, muzyk, kompozytor, aktor

[madohora]

1968 Agnieszka Wosińska, polska aktorka

[madohora]

1973
Andrzej Jasiński, polski piłkarz
Yga Kostrzewa, polska działaczka społeczna
Dorota Miśkiewicz, polska wokalistka jazzowa

[madohora]

1974:
Adam Bielan, polski polityk
Grzegorz Warchoł, polski basista zespołów: Pidżama Porno i Lombard (zm. 2007)

[madohora]

1976
Krzysztof Kotorowski, polski piłkarz, bramkarz
Maciej Żurawski, polski piłkarz

12.09 Zmarli Polacy

[madohora]

1916 – Zygmunt Balicki, polski socjolog, publicysta, polityk (ur. 1858)

[madohora]

1939:
Zygmunt Horyd, polski komandor podporucznik (ur. 1896)
Tadeusz Mikke, polski podpułkownik kawalerii (ur. 1896)

[madohora]

1941 – Helena Marusarzówna, polska narciarka, kurierka tatrzańska (ur. 1918)

[madohora]

1963 – Danuta Korolewicz, polska aktorka (ur. 1925)

[madohora]

1964 – Sergiusz Piasecki, polski pisarz (ur. 1901)

[madohora]

1968 – Ryszard Siwiec, polski filozof, księgowy (ur. 1909)

[madohora]

1970 – Jan Sztaudynger, polski poeta, satyryk (ur. 1904)

[madohora]

1974 – Paweł Gettel, polski działacz społeczny i samorządowy (ur. 1892)

[madohora]

1978 – Józef Drzazga, polski duchowny katolicki, biskup warmiński (ur. 1914)

[madohora]

1981 Edmund Ilcewicz, polski duchowny katolicki, biskup lubelski (ur. 1924)

[madohora]

1987 – Tadeusz Cygler, polski aktor, reżyser teatralny (ur. 1914)

[madohora]

1988 – Janina Bocheńska, polska aktorka (ur. 1930)

[madohora]

1990 – Irena Eichlerówna, polska aktorka (ur. 1908)

[madohora]

1991 – Feliks Konarski, polski pisarz, autor tekstów piosenek (ur. 1907)

[madohora]

1992 Rafał Abkowicz, polski hazzan karaimski (ur. 1896)

[madohora]

1994 Wiesław Szewczyk, polski aktor (ur. 1929)

[madohora]

1997 Mieczysław Tarnawski, polski aktor (ur. 1924)

[madohora]

2003 Jan Jacoby, polski twórca filmów naukowych (ur. 1909)

[madohora]

2004:
Paweł Gędłek, polski aktor (ur. 1969)
Marek Karp, polski historyk (ur. 1952)

[madohora]

2005 – Józef Słotwiński, polski reżyser teatralny, dramaturg, tłumacz (ur. 1908)

[madohora]

2006 – Witold Knychalski, polski działacz kulturalny (ur. 1954)

[madohora]

2008:
Janusz Hajdun, polski pianista, kompozytor (ur. 1935)
Andrzej Kiciński, polski architekt (ur. 1938)

[madohora]

2009
Tadeusz Somogi, polski aktor (ur. 1922)
Gertruda Szalsza, polska aktorka (ur. 1924)
Aleksander Ziemny, polski poeta, prozaik, reportażysta, tłumacz (ur. 1924)

13.09 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

13 września jest 256. (w latach przestępnych 257.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 109 dni.
Imieniny obchodzą: Aleksander, Amat, Apolinary, Aureliusz, Dobielut, Eulogia, Eulogiusz, Filip, Genadia, Haralampia, Jan Chryzostom, Julian, Litoriusz, Makrobiusz, Maria, Mauryliusz i Morzysław.
Programiści – Dzień Programisty (z wyjątkiem lat przestępnych, kiedy to wypada 12 września)
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą: św. Jan Chryzostom (biskup i doktor Kościoła)
św. Eulogiusz Aleksandryjski (patriarcha Aleksandrii; również 13 lutego)
bł. Maria od Jezusa (López de Rivas)

13.09 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1195 – Małopolska: została stoczona bitwa nad Mozgawą, jedna z krwawszych bitew okresu rozbicia dzielnicowego, pomiędzy oddziałami Mieszka Starego i wojewody krakowskiego Mikołaja.

[madohora]

1309 – W Myśliborzu Krzyżacy zawarli układ z Brandenburgią, na mocy którego zakupili za 10 tysięcy grzywien fikcyjne prawa do Pomorza Gdańskiego, uzyskane przez Brandenburgię od Wacława III.

[madohora]

1353 – Nowe Miasto Lubawskie uzyskało prawa miejskie.

[madohora]

1406 – We Wrocławiu doszło do buntu mieszczaństwa.

[madohora]

1431 – Wojna polsko-krzyżacka: wygrana Polaków w bitwie pod Dąbkami.

[madohora]

1443 – Koniecpol uzyskał prawa miejskie.

[madohora]

1637 – Cecylia Renata, żona Władysława IV Wazy, koronowana w katedrze św. Jana w Warszawie.

[madohora]

1732 – Rosja, Austria i Prusy zawarły traktat Loewenwolda (tzw. przymierze trzech czarnych orłów), dotyczący następstwa tronu w Polsce.

[madohora]

1764 – Stanisław August Poniatowski podpisał pacta conventa, dotyczące osobistych zobowiązań króla Rzeczypospolitej Obojga Narodów i Wielkiego Księstwa Litewskiego

[madohora]

1769 – Konfederacja barska:
Bitwa pod Orzechowem
Początek bitwy pod Włodawą.

[madohora]

1866 – Józef Dietl został prezydentem Krakowa.

[madohora]

1900 – Cesarz Franciszek Józef I zagroził deputacji polskiej utratą autonomii Galicji w razie dalszych roszczeń niepodległościowych.

[madohora]

1921 – Upadł pierwszy rząd Wincentego Witosa.

[madohora]

1925 – Otwarto Port lotniczy Łódź-Lublinek.

[madohora]

1934 – Polska wypowiedziała traktat mniejszościowy.

[madohora]

1938 – Prezydent Ignacy Mościcki rozwiązał Sejm i Senat.

[madohora]

1939 – Kampania wrześniowa:
Bitwa pod Krzywczą.
Bitwa pod Mińskiem Mazowieckim.
Bombardowanie Frampola.
Polskie trałowce ustawiły zagrodę minową na południe od Helu.
W nocy z 13/14 września w Zambrowie doszło do zbrodni na 200 polskich jeńcach.
Zajęcie Stryja przez Ukraińców.

[madohora]

1944:
44. dzień powstania warszawskiego: po raz pierwszy od początku powstania samoloty radzieckie dokonały zrzutów broni i żywności nad terenem Śródmieścia.
Wyzwolenie Łomży.
Zakończyła się bitwa pod Ewiną (powiat radomszczański) między 3. Brygadą Armii Ludowej a przeważającymi oddziałami niemieckimi.

[madohora]

1946 – Wydano dekret o wyłączeniu ze społeczeństwa polskiego osób narodowości niemieckiej.

[madohora]

1971 – Prześladowany ze względów politycznych Eugeniusz Pieniążek na własnej konstrukcji jednoosobowym samolocie Kukułka nielegalnie przekroczył granicę i przez Słowację i Węgry dotarł do Suboticy w Jugosławii.

[madohora]

1973 – Telewizja Polska wyemitowała premierowy odcinek serialu Stawiam na Tolka Banana.

[madohora]

1982 – Premiera filmu Konopielka.

[madohora]

1993 – W krypcie Archikatedry Warszawskiej pochowano sprowadzone ze Szwajcarii prochy byłego prezydenta RP Ignacego Mościckiego i jego małżonki.

[madohora]

1995 – Legia Warszawa jako pierwszy polski klub piłkarski wystąpiła w fazie grupowej Ligi Mistrzów, wygrywając u siebie z norweskim Rosenborgiem Trondheim 3:1.

[madohora]

1998 – Rosjanin Siergiej Iwanow wygrał 55. Tour de Pologne.

[madohora]

2003 – Wyłączono nadajniki śląskiego Rock Radia z powodu odebrania koncesji przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji.

[madohora]

2004:
Czech Ondřej Sosenka wygrał 61. Tour de Pologne.
Rozpoczęto budowę nowego gmachu Opery Krakowskiej.

[madohora]

2006 – Doszczętnie spłonęła zabytkowa cerkiew w Komańczy.

13.09 Wydarzenia ze świata

[madohora]

509 p.n.e. – Konsekracja świątyni Jowisza Kapitolińskiego w Rzymie.

[madohora]

533 – Wojna Cesarstwa Bizantyńskiego z Wandalami: siły Bizancjum odniosły zwycięstwo w bitwie pod Ad Decimum.

[madohora]

604 – Sabinian wybrany papieżem.

[madohora]

1015 – Mieszko II Lambert z armią liczącą 7000 żołnierzy przeprawił się przez Łabę i przystąpił do oblężenia Miśni bronionej przez grafa Hermana. Gród uratował wylew rzeki.

[madohora]

1376 – Grzegorz XI opuścił Awinion, kończąc tzw. niewolę awiniońską papieży.

[madohora]

1438 – Alfons V został królem Portugalii.

[madohora]

1501 – Michał Anioł rozpoczął pracę nad rzeźbą Dawida.

[madohora]

1515 – Wojny włoskie: szwajcarskie kantony starły się z Francją w bitwie pod Marignano.

[madohora]

1584 – Zakończono budowę Escorialu pod Madrytem.

[madohora]

1515 – Wojny włoskie: szwajcarskie kantony starły się z Francją w bitwie pod Marignano.

[madohora]

1584 – Zakończono budowę Escorialu pod Madrytem.

[madohora]

1598 – Filip III został królem Hiszpanii i Portugalii.

[madohora]

1745 – Franciszek I został cesarzem rzymskim narodu niemieckiego.

[madohora]

1759 – Wojna siedmioletnia: wojska brytyjskie pokonały Francuzów w bitwie na Równinie Abrahama.

[madohora]

1791 – Król Ludwik XVI podpisał nową francuską konstytucję.

[madohora]

1814 – Wojna brytyjsko-amerykańska: zwycięstwo Amerykanów w bitwie pod Baltimore.

[madohora]

1850 – John Russell Hind odkrył planetoidę Victoria.

[madohora]

1882 – Zwycięstwo Brytyjczyków nad egipskimi powstańcami w bitwie pod Tel-el-Kebir.

[madohora]

1890 – Został założony przez Brytyjczyków Fort Salisbury, obecnie stolica Zimbabwe Harare.

[madohora]

1899:
Brytyjski geograf Halford John Mackinder dokonał pierwszego wejścia na Mount Kenya.
Pierwsza w historii amerykańska śmiertelna ofiara wypadku samochodowego; 68-letni agent nieruchomości Henry Bliss zginął potrącony na ulicy w Nowym Jorku.

[madohora]

1906 – Lot pierwszego samolotu w Europie.

[madohora]

1916 – W Erwin w stanie Tennessee za zabicie tresera została powieszona cyrkowa słonica Mary.

[madohora]

1922:
W miejscowości Al-Azizija w Libii zarejestrowano najwyższą temperaturę na Ziemi (57,7 °C).
Wojna grecko-turecka: w zdobytej przez wojska tureckie Smyrnie (Izmirze) wybuchł wielki pożar w dzielnicy chrześcijańskiej.

[madohora]

1923 – Miguel Primo de Rivera dokonał bezkrwawego zamachu stanu w Hiszpanii.

[madohora]

1931:
Otwarto Stadion Artemio Franchiego we Florencji.
Otwarto Stadion Geoffroya Guicharda w Saint-Étienne.

[madohora]

1940: II wojna światowa w Afryce:
Włochy zaatakowały Egipt.
Bitwa o Anglię: niemieckie bomby zniszczyły pałac Buckingham w Londynie.

[madohora]

1941 – Wojna na Bałtyku: w czasie pozorowanego niemiecko-fińskiego lądowania na estońskich wyspach Hiuma i Sarema zatonął na minie fiński pancernik Ilmarinen. Zginęło 271 członków załogi.

[madohora]

1944 – Nalot bombowy Royal Air Force na Osnabrück, w wyniku czego całkowicie spłonęła zabytkowa starówka.

[madohora]

1945 – Kapitulacja wojsk japońskich w Birmie i na Nauru.

[madohora]

1950 – Argentyński astronom Miguel Itzigsohn odkrył planetoidę Fanatica.

[madohora]

1955 – Podczas wizyty kanclerza RFN w Moskwie zawarto porozumienie o nawiązaniu stosunków dyplomatycznych. Strona radziecka zobowiązała się do uwolnienia 10 tys. niemieckich jeńców wojennych.

[madohora]

1959:
Heinrich Lübke został prezydentem RFN.
Sonda Łuna 2 jako pierwszy ziemski obiekt dotarła na Księżyc, rozbijając się o jego powierzchnię.

[madohora]

1966 – Balthazar Johannes Vorster został premierem RPA.

[madohora]

1968 – Palestyńskie komando przeprowadziło atak na posterunek izraelskiej żandarmerii wojskowej w Banijas, zabijając 5 żandarmów.

[madohora]

1969 – Wyemitowano premierowy odcinek kreskówki z serii Scooby Doo, gdzie jesteś?

[madohora]

1971 – Wyznaczony na następcę Mao Zedonga chiński polityk i wojskowy Lin Biao miał wg oficjalnej wersji zginąć wraz z rodziną w katastrofie lotniczej nad Mongolią, w czasie ucieczki do ZSRR po nieudanym spisku na życie Mao.

[madohora]

1972 – Nad Pacyfikiem uformował się tajfun Helen, który w ciągu 4 dni spowodował śmierć 70 osób w Japonii.

[madohora]

1974 – Terroryści z Japońskiej Czerwonej Armii wtargnęli do francuskiej ambasady w Hadze, biorąc 11 zakładników, w tym ambasadora i domagając się uwolnienia z francuskiego więzienia jednego z członków organizacji.

[madohora]

1975 – W muzeum w Amsterdamie szaleniec zniszczył obraz Rembrandta Straż nocna.

[madohora]

1978 – Drużyna piłkarska KKS Lech Poznań rozegrała pierwszy mecz w europejskich pucharach w niemieckim Duisburgu, przegrywając z miejscowym MSV 0:5.

[madohora]

1979 – Bantustan Venda uzyskał niepodległość; powrócił do RPA w 1994 roku.

[madohora]

1982:
Radziecka interwencja w Afganistanie: 105 mieszkańców wioski Padkwab-e Szana zostało spalonych żywcem przez żołnierzy radzieckich.
W wypadku samochodowym została śmiertelnie ranna księżna Monako i była amerykańska aktorka Grace Grimaldi. Zmarła następnego dnia.

[madohora]

1984 – Szymon Peres został po raz drugi premierem Izraela.

[madohora]

1985 – Premiera najlepiej sprzedającej się gry wideo w historii Super Mario Bros.

[madohora]

1987 – Doszło do skażenia jądrowego częścią aparatu do radioterapii wyniesioną ze szpitala w brazylijskiej Goiânii. Zginęły 4 osoby, a 22 zostały napromieniowane.

[madohora]

1988 – Ukazał się album New Jersey grupy Bon Jovi.

[madohora]

1989 – Ukazał się album Foreign Affair Tiny Turner.

[madohora]

1990 – Ministrowie spraw zagranicznych ZSRR i RFN Eduard Szewardnadze i Hans-Dietrich Genscher podpisali w Moskwie układ o przyjaźni.

[madohora]

1991 – ZSRR i USA uzgodniły wstrzymanie dostaw broni dla stron wojny domowej w Afganistanie.

[madohora]

1993 – Jaser Arafat i Icchak Rabin podpisali w Waszyngtonie układ zapowiadający utworzenie Autonomii Palestyńskiej.

[madohora]

1995 – Amerykańska telewizja CBS wyemitowała pierwszy odcinek serialu obyczajowego Central Park West.

[madohora]

1999 – W zamachu bombowym na blok mieszkalny w Moskwie zginęło 119 osób.

[madohora]

2000:
Hiszpańskie i francuskie służby bezpieczeństwa przeprowadziły operację, w wyniku której aresztowano 36 kluczowych członków ETA.
W wyniku wybuchu samochodu-pułapki przed budynkiem giełdy papierów wartościowych w Dżakarcie zginęło 15 osób.

[madohora]

2003 – Ponad 100 osób zginęło w Korei Południowej po przejściu huraganu Maemi.

[madohora]

2004 – Nad Atlantykiem uformował się huragan Jeanne, który w następnych dniach spowodował śmierć 3037 osób, z tego 3006 na Haiti. Ponadto poszkodowane zostały Portoryko, Dominikana i USA.

[madohora]

2006 – 19 osób zostało rannych podczas strzelaniny w Dawson College w Montrealu, a dwie zostały zabite (w tym napastnik zastrzelony przez policję).

[madohora]

2008:
30 osób zginęło, a 90 zostało rannych w serii zamachów bombowych w New Delhi.
W gwiazdozbiorze Erydanu zarejestrowano najodleglejszy (12,8 mld lat świetlnych) rozbłysk gamma.

[madohora]

2009:
38 osób zginęło w pożarze szpitala psychiatrycznego w kazachskim mieście Tałdykorgan.
Giorgio Napolitano jako pierwszy Prezydent Włoch przybył z wizytą do Korei Południowej.
W finale rozgrywanych w Turcji mistrzostw Europy polscy siatkarze pokonali Francję 3:1.

[madohora]

2010 – W katastrofie lotu Conviasa 2350 w wenezuelskim Ciudad Guayana zginęło 17 osób, a 34 zostały ranne.

13.09 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1739 – Krzysztof Kluk, polski duchowny katolicki, przyrodnik (zm. 1796)

[madohora]

1803 – Maurycy Mochnacki, polski polityk, publicysta (zm. 1834)

[madohora]

1840 – Walery Eljasz-Radzikowski, polski malarz, popularyzator Tatr i Zakopanego, współzałożyciel Towarzystwa Tatrzańskiego, autor przewodników tatrzańskich (zm. 1905)

[madohora]

1842 – Jan Puzyna, książę, polski duchowny katolicki, kardynał, biskup krakowski (zm. 1911)

[madohora]

1854 – Napoleon Cybulski, polski lekarz, fizjolog, twórca elektroencefalografii (zm. 1919)

[madohora]

1857 – Michał Drzymała, polski chłop, symbol walki o polskość w zaborze pruskim (zm. 1937)

[madohora]

1858 – Rudolf Zuber, polski geolog i podróżnik, specjalista ds. poszukiwań złóż ropy naftowej (zm. 1920)

[madohora]

1883 – August Zaleski, polski polityk, minister spraw zagranicznych, prezydent Polski na uchodźstwie (zm. 1972)

[madohora]

1894 Julian Tuwim, polski poeta (zm. 1953)

[madohora]

1896 – Tadeusz Szeligowski, polski kompozytor, pedagog (zm. 1963)

[madohora]

1898 – Kazimierz Jarocki, polski aktor (zm. 1970)

[madohora]

1900 – Edmund Nowicki, polski duchowny katolicki, biskup gdański (zm. 1971)

[madohora]

1905 – Eugeniusz Poreda, polski aktor, reżyser teatralny, scenograf (zm. 1972)

[madohora]

1909: Lech Kaczmarek, polski duchowny katolicki, biskup gdański (zm. 1984)

[madohora]

1911 Maksymilian Rode, polski duchowny polskokatolicki, biskup, zwierzchnik Kościoła polskokatolickiego (zm. 1999)

[madohora]

1913:
Mieczysław Pimpicki, polski chirurg, pionier medycyny sportowej, żołnierz AK (zm. 2008)
Lilian Seymour-Tułasiewicz, polska pisarka (zm. 2003)

[madohora]

1917: Tadeusz Orłowski, polski lekarz, pionier polskiej transplantologii, taternik, alpinista (zm. 2008)

[madohora]

1921 – Edward Chudzyński, polski pisarz, krytyk literacki i teatralny (zm. 1990)

[madohora]

1922 Jolanta Sell, polska tłumaczka (zm. 2006)

[madohora]

1925:
Eugeniusz Banaszczyk, polski śpiewak operowy (baryton), aktor (zm. 2007)
Michał Kaziów, polski pisarz, dziennikarz, publicysta (zm. 2001)

[madohora]

1928 – Jerzy Sagan, polski aktor (zm. 1998)

[madohora]

1929 Zygmunt Licau, polski bokser (zm. 2006)

[madohora]

1930 – Karol Jonca, polski prawnik, publicysta, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego (zm. 2008)

[madohora]

1931
Andrzej Biernacki, polski krytyk literacki, felietonista, badacz i historyk literatury współczesnej, edytor
Ksawery Jasieński, polski spiker radiowy i telewizyjny

[madohora]

1934:
Andrzej Feliks Grabski, polski historyk (zm. 2000)
Zbigniew Zapasiewicz, polski aktor (zm. 2009)

[madohora]

1938 Janusz Głowacki, polski pisarz

[madohora]

1939 Zbigniew Geiger, polski aktor

[madohora]

1941 Józef Chajn, polski chemik, działacz opozycji demokratycznej (zm. 2010)

[madohora]

1946 ławomir Petelicki, polski dowódca wojskowy, generał brygady, dyplomata, dowódca GROM (zm. 2012)

[madohora]

1950 Włodzimierz Cimoszewicz, polski polityk, minister sprawiedliwości, spraw zagranicznych, wicepremier i premier RP, wicemarszałek i marszałek Sejmu, senator

[madohora]

1953 – Waldemar Chyliński, polski poeta, bard, autor tekstów piosenek

[madohora]

1955 – Izabela Tomaszewska, polska archeolog, urzędnik państwowa, dyrektor Zespołu Protokolarnego Prezydenta RP (zm. 2010)

[madohora]

1960 – Jacek Lenartowicz, polski aktor

[madohora]

1961:
Marek Kasprzyk, polski aktor
Piotr Rzepka, polski piłkarz, trener piłkarski

[madohora]

1964 – Rafał Ziemkiewicz, polski pisarz, dziennikarz

[madohora]

1966 – Beata Schimscheiner, polska aktorka

[madohora]

1968 Piotr Kielar, polski reżyser filmowy

[madohora]

1970 Przemysław Nowakowski, polski dziennikarz, dramaturg, scenarzysta filmowy

[madohora]

1975 Wiesław Jaguś, polski żużlowiec

[madohora]

1976 Jarosław Wałęsa, polski polityk, eurodeputowany

[madohora]

1977 Tomasz Mering, polski twórca komiksów

[madohora]

1979 Katarzyna Paskuda, polska aktorka, modelka

13.09 Zmarli Polacy

[madohora]

1195 – Bolesław Mieszkowic, książę kujawski (ur. 1159)

[madohora]

1927 – Antoni Listowski, polski dowódca wojskowy, generał dywizji (ur. 1865)

[madohora]

1944:
Wojciech Mencel, polski poeta, podchorąży, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1923)
Rozalia Celakówna, Służebnica Boża, pielęgniarka, polska mistyczka katolicka (ur. 1901)

[madohora]

1955 – Ludwik Grosfeld, polski prawnik, polityk, minister (ur. 1889)

[madohora]

1956 – Olga Orleńska, polska aktorka (ur. 1894 lub 1889)

[madohora]

1985 – Stanisław Jaszkowski, polski aktor (ur. 1920)

[madohora]

1989 – Zbigniew Rebzda, polski reżyser filmowy (ur. 1942)

[madohora]

1990 – Michał Krukowski, polski ekonomista, polityk (ur. 1919)

[madohora]

1991 Halina Buyno-Łoza, polska aktorka (ur. 1907)

[madohora]

1995 – Krystyna Gall, polska aktorka, tancerka (ur. 1924)

[madohora]

1996 Wiktor Woroszylski, polski pisarz (ur. 1927)

[madohora]

1997 – Jan Szydlak, polski polityk, wicepremier, przewodniczący CRZZ (ur. 1925)

[madohora]

2004 Andrzej Kłopotowski, polski komandor (ur. 1917)

[madohora]

2009 Barbara Różycka, polska polityk, poseł na Sejm (ur. 1946)

[madohora]

2010 – Jarosław Kukulski, polski kompozytor (ur. 1944)

14.09 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

14 września jest 257. (w latach przestępnych 258.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 108 dni.
imieniny obchodzą: Albert, Bernard, Jan, Matern, Piotr, Racigniew, Radomira, Salustia, Siemomysł, Szymon, Wiktor.
Autokefaliczny Kościół Prawosławny – początek Nowego Roku Kościelnego 7520 (na rok 2011) od stworzenia świata
Nikaragua – Rocznica bitwy pod San Jacinto
wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1][2], obchodzą:
Podwyższenie Krzyża Świętego
bł. Albert Avogadro (biskup, patriarcha Jerozolimy) (karmelitański święty)
św. Jan Dufresse (jeden ze 120 męczenników chińskich)
św. Maternus z Kolonii (biskup)

14.09 Wydarzenia w kraju

[madohora]

11309 – Zamek w Malborku został siedzibą wielkiego mistrza krzyżackiego, a Malbork stolicą państwa zakonnego.

[madohora]

1557 – Zawarto układ w Pozwolu między Polską, Litwą a zakonem inflanckim (kawalerów mieczowych) przeciwko Wielkiemu Księstwu Moskiewskiemu.

[madohora]

1660 – Wojna polsko-rosyjska: rozpoczęła się bitwa pod Lubarem.

[madohora]

1763 – Na Śląsk władze pruskie wprowadziły ustawy germanizacyjne.

[madohora]

1769 – Konfederacja barska:
Bitwa pod Radominem.
Bitwa pod Tarpnem.

[madohora]

1788 – Odsłonięto pomnik Jana III Sobieskiego w Warszawie.

[madohora]

1897 – Powstała KWK "Chwałowice" w Rybniku.

[madohora]

1900 – Manewry wojskowe z udziałem cesarza Austrii Franciszka Józefa w okolicach Krosna.

[madohora]

1922 – W Poznaniu założono Wielkopolski Klub Bokserski.

[madohora]

1923 – Rozpoczął działalność Teatr Nowy w Poznaniu.

[madohora]

1929 – Utworzono Centrolew.

[madohora]

1939 – Kampania wrześniowa:
Władze Rumunii wyraziły zgodę na przewiezienie przez swoje terytorium złota z rezerw Banku Polskiego.
Zakończyła się obrona Przemyśla.
Zamknęło się niemieckie okrążenie wokół Warszawy.

[madohora]

1944:
45. dzień powstania warszawskiego – natarcie oddziałów niemieckich na Górny Czerniaków.
Oddziały Armii Czerwonej wraz z 1. Dywizją Piechoty LWP im. T. Kościuszki zdobywały warszawską Pragę, wypierając z niej wojska niemieckie.

[madohora]

1964 – Premiera filmu Prawo i pięść.

[madohora]

1972 – Polska nawiązała stosunki dyplomatyczne z RFN.

[madohora]

1986 – Katastrofa kolejowa w Łochowie, w wyniku której zginęły 2 osoby, a 7 zostało rannych.

[madohora]

1993 – Airbus A320 linii Lufthansa rozbił się podczas lądowania na lotnisku Warszawa-Okęcie. Zginął jeden członek załogi oraz jeden pasażer, a 45 osób zostało rannych

[madohora]

2001 – Premiera filmu Quo vadis.

[madohora]

2003 – Cezary Zamana wygrał 60. Tour de Pologne.

[madohora]

2005 – Włodzimierz Cimoszewicz wycofał się ze startu w wyborach prezydenckich.

[madohora]

2009 – Ukazał się pierwszy numer Dziennika Gazeta Prawna.

14.09 Wydarzenia na świecie

[madohora]

81 – Domicjan został cesarzem rzymskim.

[madohora]

1115 – Zwycięstwo krzyżowców nad Turkami seldżuckimi w bitwie pod Sarminem.

[madohora]

1180 – Wojna Genpei: bitwa pod Ishibashiyamą (Japonia).

[madohora]

1509 – W trzęsieniu ziemi w Konstantynopolu zginęło około 13 tys. osób.

[madohora]

1515 – Wojny włoskie: zwycięstwo wojsk francuskich nad szwajcarskimi w bitwie pod Marignano.

[madohora]

1607 – Po klęsce w wojnie dziewięcioletniej z Anglikami, 99 irlandzkich arystokratów wypłynęło z portu Rathmullan, udając się na emigrację do Hiszpanii.

[madohora]

1752 – Imperium Brytyjskie przyjęło kalendarz gregoriański.

[madohora]

1758 – Brytyjska wojna z Francuzami i Indianami: zwycięstwo Francuzów w bitwie o Fort Duquesne.

[madohora]

1793 – Wojska prusko-brunszwickie pokonały rewolucyjną armię francuską w bitwie pod Pirmasens.

[madohora]

1812 – Napoleon Bonaparte wkroczył do Moskwy, wybuchł pożar miasta.

[madohora]

1814 – Francis Scott Key napisał tekst pieśni Gwiaździsty Sztandar, będącej obecnie hymnem USA.

[madohora]

1829 – Rosja i Turcja zawarły pokój w Adrianopolu.

[madohora]

1847 – Wojna amerykańsko-meksykańska: wojska amerykańskie zajęły miasto Meksyk.

[madohora]

1901 – Zmarł ranny w zamachu z 6 września prezydent USA William McKinley. Dotychczasowy wiceprezydent Theodore Roosevelt został zaprzysiężony na 26. prezydenta.

[madohora]

1911 – Premier Rosji Piotr Stołypin został śmiertelnie postrzelony w Kijowie przez eserowca Dymitra Bogrowa i zmarł po 4 dniach.

[madohora]

1914 – I wojna światowa: bitwa pod Trindade między brytyjskim krążownikiem pomocniczym RMS Carmania i jego niemieckim odpowiednikiem SMS Cap Trafalgar, zakończona zatopieniem jednostki niemieckiej.

[madohora]

1917:
Rosja została ogłoszona republiką.
W Brazylii założono miasto Presidente Prudente.

[madohora]

1921 – Reprezentacja Hondurasu w piłce nożnej przegrała w swym pierwszym meczu na wyjeździe z Gwatemalą 1:10.

[madohora]

1923 – Miguel Primo de Rivera został dyktatorem Hiszpanii.

[madohora]

1930 – NSDAP z wynikiem 18% zajęła drugie miejsce w wyborach do Reichstagu.

[madohora]

1934 – Założono linie lotnicze Aeroméxico.

[madohora]

1941 – W hiszpańskiej Maladze otwarto Stadion La Rosaleda.

[madohora]

1943 – Dobri Bożiłow został premierem Bułgarii.

[madohora]

1944 – Front zachodni: wojska amerykańskie wyzwoliły holenderskie Maastricht.

[madohora]

1946 – W referendum na Wyspach Owczych większość głosujących opowiedziała się za pozostaniem w unii z Danią.

[madohora]

1952 – Saëb Salam został premierem Libanu.

[madohora]

1954 – Na poligonie w Tocku pod Czkałowem (obecnie Orenburg) Armia Czerwona przeprowadziła manewry z użyciem bomby atomowej, narażając na napromieniowanie 45 tys. żołnierzy i więźniów

[madohora]

1958 – Zwodowano holenderski transatlantyk SS Rotterdam.

[madohora]

1960 – Państwa eksportujące ropę naftową założyły OPEC.

[madohora]

1968 – Została wystrzelona radziecka sonda księżycowa Zond 5.

[madohora]

1970 – Papież Paweł VI podjął decyzję o rozwiązaniu Gwardii Palatyńskiej.

[madohora]

1975 – Elizabeth Ann Seton została pierwszą amerykańską świętą, kanonizowaną przez papieża Pawła VI.

[madohora]

1978 – Wystrzelono radziecką sondę Wenus Wenera 12.

[madohora]

1979 – Został obalony i zamordowany prezydent Afganistanu Nur Mohammed Taraki; nowym prezydentem został Hafizullah Amin.

[madohora]

1980 – Odsłonięto Pomnik Katyński w Toronto

[madohora]

1981 – Papież Jan Paweł II wydał encyklikę Laborem exercens.

[madohora]

1982 – Prezydent Libanu Beszir Dżemajel został zamordowany przez prosyryjskiego bojówkarza.

[madohora]

1986 – 5 osób zginęło, a 26 zostało rannych w zamachu bombowym w porcie lotniczym Kimpo w Seulu, dokonanym przez agentów północnokoreańskich.

[madohora]

1990 – Komunistyczna Partia Łotwy zmieniła nazwę na Łotewska Demokratyczna Partia Pracy.

[madohora]

1949:
Marek Jasiński, polski kompozytor (zm. 2010)
Leszek Wierzchowski, polski polityk i literat

[madohora]

[madohora]

1997 – W katastrofie kolejowej w środkowoindyjskim stanie Madhya Pradesh zginęło około 100 osób.

[madohora]

1998 – Jan Paweł II wydał encyklikę Fides et ratio.

[madohora]

1999 – Kiribati, Nauru i Tonga zostały przyjęte do ONZ.

[madohora]

2000:
Juan Antonio Samaranch przestał być po 20 latach przewodniczącym Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego.
Premiera systemu operacyjnego Windows Me.

[madohora]

2003:
Obywatele Estonii opowiedzieli się w referendum za przystąpieniem do Unii Europejskiej.
Obywatele Szwecji odrzucili w referendum możliwość zastąpienia korony szwedzkiej wspólną europejską walutą euro.
W wyniku wojskowego zamachu stanu został obalony prezydent Gwinei-Bissau Kumba Ialá.

[madohora]

2005:
Rozpoczął się Światowy Szczyt ONZ w Nowym Jorku.
W serii zamachów w Bagdadzie zginęło co najmniej 160 osób, a 570 zostało rannych.

[madohora]

2007:
Na mocy decyzji Benedykta XVI wyrażonej w motu proprio Summorum Pontificum z 7 lipca 2007 roku, przywrócona została możliwość sprawowania mszy św. w rycie trydenckim bez wcześniejszej zgody biskupa diecezjalnego.
Wystrzelono japońską sondę księżycową Kaguya.

[madohora]

2008:
Otwarto stadion Dnipro Arena w Dniepropetrowsku na Ukrainie.
W katastrofie lotu Aerofłot 821 w pobliżu Permu (Rosja) zginęło 88 osób.

[madohora]

2009 – Norweska Partia Pracy premiera Jensa Stoltenberga wygrała wybory parlamentarne.

14.09 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1859 Tadeusz Zieliński, polski filolog klasyczny (zm. 1944)

[madohora]

1862 – Zofia Stankiewicz, polska malarka, graficzka (zm. 1955)

[madohora]

1869 – Franciszek Bardel, polski prawnik, adwokat, minister rolnictwa i dóbr państwowych (zm. 1941)

[madohora]

1876 – Stanisław Gałek, polski malarz i rzeźbiarz, projektant kilimów (zm. 1961)

[madohora]

1884:
Julian Ajzner, łódzki lekarz chirurg pochodzenia żydowskiego (zm. 1963)
Ludomir Sawicki, polski geograf, podróżnik (zm. 1928)

[madohora]

1888 – Jan Samsonowicz, polski geolog, profesor Uniwersytetu Lwowskiego i Warszawskiego (zm. 1959)

[madohora]

1890 – Jadwiga Halina Gallowa, polska aktorka, reżyserka teatralna (zm. 1974)

[madohora]

1903 – Maria Żabczyńska, polska aktorka (zm. 1981)

[madohora]

1904 – Eugeniusz Rawski, polski aktor (zm. 1975)

[madohora]

1906 – Bronisław Brok, polski poeta, autor tekstów piosenek, aktor, reżyser filmowy (zm. 1975)

[madohora]

1908 – Aleksander Kowalski, polski działacz komunistyczny, poseł na Sejm PRL (zm. 1951)

[madohora]

1913 Jan Szczepański, polski socjolog, pisarz (zm. 2004)

[madohora]

1914 Michał Spisak, polski kompozytor (zm. 1965)

[madohora]

1916 Augustyn Jankowski, polski biblista, opat klasztoru benedyktynów w Tyńcu (zm. 2005)

[madohora]

1918:
Krystyna Dobrowolska, polska reżyserka filmowa (zm. 2001)
Kazimierz Iwiński, polski aktor
Andrzej Kruczyński, polski aktor (zm. 2008)

[madohora]

1921 Stanisław Sieradzki, polski żołnierz batalionu Zośka uczestnik powstania warszawskiego (zm. 2009)

[madohora]

1925 – Wiktor Zin, polski architekt, rysownik, profesor Politechniki Krakowskiej (zm. 2007)

[madohora]

1927 Barbara Zmysłowska, polska sanitariuszka, żołnierz AK, uczestniczka powstania warszawskiego (zm. 1944)

[madohora]

1928 Tadeusz Myślik, polski dziennikarz, polityk

[madohora]

1929 – Stanisław Grabowski, polski reżyser filmów dokumentalnych, pedagog (zm. 2000)

[madohora]

1930 – Jerzy Bereś, polski rzeźbiarz, plastyk

[madohora]

1934 – Andrzej Kozak, polski aktor

[madohora]

1935 Henryk Kurta, polski dziennikarz, pisarz

[madohora]

1938 – Marcin Stajewski, polski scenograf

[madohora]

1945:
Kazimierz Bednarski, polski działacz związkowy (zm. 2010)
Jerzy Zelnik, polski aktor

[madohora]

1947 Jerzy Popiełuszko, polski duchowny katolicki, kapelan "Solidarności" (zm. 1984)

[madohora]

1950 Barbara Książkiewicz, polska piosenkarka

[madohora]

1951 – Jacek Żuk-Żukowski, polski operator filmowy

[madohora]

1952 – Zbigniew Kotecki, polski reżyser i operator filmów animowanych

[madohora]

1954:
Renata Berger, polska aktorka
Maria Kowalik, polska aktorka

[madohora]

1955 – Waldemar Głuchowski, polski aktor

[madohora]

1961 Tomasz Dziubiński, polski menadżer muzyczny, założyciel wytwórni Metal Mind Productions (zm. 2010)

[madohora]

1965 Małgorzata Hajewska-Krzysztofik, polska aktorka

[madohora]

1967 Waldemar Narloch, polski filozof

[madohora]

1976 Tomasz Oleksy, polski wspinacz sportowy

[madohora]

1978 Dariusz Łatka, polski piłkarz

[madohora]

1981:
Agnieszka Drotkiewicz, polska pisarka
Karolina Siódmiak, polska piłkarka ręczna

[madohora]

1988 – Georgina Tarasiuk, polska piosenkarka

14.09 Zmarli Polacy

[madohora]

1605 – Jan Tarnowski, polski duchowny katolicki, arcybiskup gnieźnieński, prymas Polski (ur. 1550)

[madohora]

1821 – Stanisław Kostka Potocki, polski polityk, pisarz, historyk, prezes Rady Stanu i Rady Ministrów Księstwa Warszawskiego, prezes Senatu Królestwa Polskiego (ur. 1755)

[madohora]

1921 – Jarogniew Drwęski, polski polityk, prezydent Poznania (ur. 1875)

[madohora]

1928 – Jan Zawidzki, polski fizyk, chemik, profesor i rektor PW, minister wyznań religijnych i oświecenia publicznego (ur. 1866)

[madohora]

1942 – Amelia Rotter-Jarnińska, polska aktorka (ur. 1879)

[madohora]

1944 – Polegli w powstaniu warszawskim:
Alicja Czerwińska, polska łączniczka, żołnierz AK (ur. 1926)
Dawid Goldman, żołnierz AK, podchorąży (ur. ?)
Jan Kozubek, polski żołnierz AK, porucznik (ur. 1915)
Mikołaj Majewski, polski generał (ur. 1880)
Jerzy Niedzielski, polski żołnierz AK, podchorąży (ur. 1924)
Bożenna Rażniewska, polska łączniczka, żołnierz AK (ur. 1925)
Irena Schirtładze, polska sanitariuszka, żołnierz AK (ur. 1928)
Zdzisław Wasserberger, żołnierz AK, podchorąży (ur. 1925)

[madohora]

1959 – Maria Wojciechowska, pierwsza dama Polski (ur. 1869)

[madohora]

1967 – Emil Chaberski, polski aktor, reżyser filmowy (ur. 1891)

[madohora]

1978 – Zenon Kosidowski, polski pisarz (ur. 1898)

[madohora]

1980 – Edward Kozikowski, polski pisarz (ur. 1891)

[madohora]

1985 – Antoni Koncman, polski kolejarz, działacz PTTK (ur. 1902)

[madohora]

1991 – Mieczysław Czechowicz, polski aktor (ur. 1930)

[madohora]

1995 – Bogusz Bilewski, polski aktor (ur. 1930)

[madohora]

1996 – Ryszard Pietruski, polski aktor (ur. 1922)

[madohora]

1999 – Leon Śliwiński, polski działacz konspiracyjny we Francji w okresie II wojny światowej (ur. 1915)

[madohora]

2000:
Mieczysław Bibrowski, polski prawnik, dziennikarz, poeta, tłumacz (ur. 1908)
Jerzy Giedroyc, polski publicysta, działacz emigracyjny (ur. 1906)

[madohora]

2004 Janina Jarzynówna-Sobczak, polska tancerka, choreograf, aktorka (ur. 1915)

[madohora]

2007:
Maria Hensel, polska etnograf (ur. 1920)
Stanisław Leszek Olszewski, polski działacz społeczny (ur. 1929)

[madohora]

2008 Waldemar Świrgoń, polski działacz partyjny, sekretarz KC PZPR, dziennikarz (ur. 1953)

[madohora]

2009 Paweł Zugaj, polski kolarz szosowy (ur. 1979)

[madohora]

2010 – Maria Probosz, polska aktorka (ur. 1961)

15.09 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora1]

[madohora1]

15 września jest 258. (w latach przestępnych 259.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 107 dni.
Imieniny obchodzą: Albin, Dolores, Ekhard, Eutropia, Filotea, Filoteusz, Jakert, Jeremi, Jeremiasz, Kamil, Katarzyna, Lolita, Maria, Nicetas, Nikodem, Nikomedes, Roland, Teodor i Walerian.
Gwatemala, Honduras, Kostaryka, Nikaragua, Salwador – Dzień Niepodległości
Japonia – do 2003 Dzień Szacunku dla Starszych (keiro-no hi); od 2003 Dzień Szacunku dla Starszych przypada na trzeci poniedziałek września
Międzynarodowe
Europejski Dzień Prostaty[1] (z inicjatywy pacjentów ustanowiony przez Europejskie Towarzystwo Urologiczne (EAU) w 2006 roku)
Międzynarodowy Dzień Demokracji (ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2007)[2]
Polska
Dzień Solidarności z Osobami Chorymi na Schizofrenię (w ramach programu Światowego Towarzystwa Psychiatrycznego (WPA) „Schizofrenia – Otwórzcie Drzwi” z 1996, w Polsce od 2002 roku; program objęty jest patronatem Ministerstwa Zdrowia i Ministerstwa Pracy i Pomocy Społecznej)[3][4]
Dzień Opakowań (ustanowiony przez Polską Izbę Opakowań)[5]
Słowacja – święto Matki Boskiej Bolesnej, patronki Słowacji
Wielka Brytania – dzień upamiętniający bitwę o Anglię
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[6][7], obchodzą:
św. Emil z Kordoby (męczennik)
bł. Antoni Maria Schwartz (pijar)
Matka Boża Bolesna
św. Katarzyna Genueńska (tercjarka)
bł. Paweł Manna (przełożony generalny PIME)
bł. Roland Medyceusz (eremita)

15.09 Wydarzenia w kraju

[madohora1]

1339 – Zakończył się polsko-krzyżacki proces warszawski.

[madohora1]

1463 – Flota gdańsko-elbląska (25 okrętów) rozbiła flotę krzyżacką (44) w bitwie na Zalewie Wiślanym.

[madohora1]

1454 – Król Kazimierz IV Jagiellończyk wydał wymuszony przez szlachtę wielkopolską przywilej cerekwicki.

[madohora1]

1697 – Koronacja Augusta II Mocnego.

[madohora1]

1769 – Konfederacja barska: bitwa pod Łomazami.

[madohora1]

1793 – Rozwiązano konfederację targowicką.

[madohora1]

1820 – W Krakowie rozpoczęto usypywanie Kopca Kościuszki.

[madohora1]

1863 – Powstanie styczniowe: II bitwa pod Małogoszczem.

[madohora1]

1883 – Ukazało się pierwsze wydanie czasopisma Proletariat.

[madohora1]

1887 – Otwarto Wielką Synagogę w Gdańsku.

[madohora1]

1926 – Uruchomiono rozgłośnię radiową w Wolnym Mieście Gdańsku.

[madohora1]

1935:
Odbyły się wybory do Senatu.
Polska po raz trzeci z rzędu wygrała Puchar Gordona Bennetta i zdobyła puchar na stałe.
Transatlantyk MS Piłsudski wypłynął w swój dziewiczy rejs.

[madohora1]

1938 – Premiera filmu Paweł i Gaweł.

[madohora1]

1939 – Kampania wrześniowa: wojska niemieckie zajęły Białystok.

[madohora1]

1944 – 46. dzień powstania warszawskiego: po ciężkich walkach zdobycie Sielec (na Mokotowie) przez Niemców. Polacy najsilniej bronili Śródmieścia Warszawy, Żoliborza i częściowo Mokotowa.

[madohora1]

1949 – Rozpoczął się IV Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina.

[madohora1]

1967 – Premiera filmu Sami swoi.

[madohora1]

1968 – Jan Kudra wygrał 25. Tour de Pologne.

[madohora1]

1972 – Premiera filmu Ocalenie.

[madohora1]

1973 – Wszedł do służby duży kuter torpedowy ORP Odważny.

[madohora1]

1978 – Otwarto Muzeum Karykatury w Warszawie.

[madohora1]

1981 – Rozpoczął się ostatni rejs Daru Pomorza.

[madohora1]

1988 – Stanisław Skalski, najlepszy polski as myśliwski z okresu II wojny światowej, został awansowany do stopnia generała brygady.

[madohora1]

1990:
Mieczysław Karłowicz wygrał 47. Tour de Pologne.
Na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie odbył się pogrzeb zmarłego w 1942 roku w Nowym Jorku gen. Bolesława Wieniawy-Długoszewskiego.

[madohora1]

1993 – Ostatnie jednostki Północnej Grupy Wojsk Armii Rosyjskiej opuściły Legnicę.

[madohora1]

1996 – Rosjanin Wiaczesław Dżawanian wygrał 53. Tour de Pologne.

[madohora1]

2000 – Sejm przyjął ustawę Kodeks spółek handlowych.

[madohora1]

2002 – Francuz Laurent Brochard wygrał 59. Tour de Pologne.

[madohora1]

2006 – Premiera filmu S@motność w sieci.

[madohora1]

2007 – Belg Johan Vansummeren wygrał 64. Tour de Pologne.

14.09 Wydarzenia na świecie

[madohora1]

533 – Wojna Cesarstwa Bizantyńskiego z Wandalami: wódz bizantyjski Belizariusz zdobył Kartaginę.

[madohora1]

608 – Bonifacy IV został papieżem.

[madohora1]

668 – Cesarz bizantyjski Konstans II został zamordowany w Syrakuzach podczas kąpieli przez swego dwirzanina. Nowym cesarzem został jego najstarszy syn Konstantyn IV.

[madohora1]

921 – Księżna Ludmiła Czeska została uduszona na polecenie swej synowej, Drahomiry.

[madohora1]

1324 – W rejonie francuskiego miasta Metz wybuchła tzw. wojna czterech władców.

[madohora1]

1440 – Francuski arystokrata Gilles de Rais został aresztowany wraz ze wspólnikami pod zarzutem dokonania porwań, tortur, gwałtów i morderstw na co najmniej 30 dzieciach.

[madohora1]

1590 – Urban VII został papieżem.

[madohora1]

1682 – Pojawiła się Kometa Halleya. Edmund Halley odkrył jej periodyczność i przewidział powrót w 1758.

[madohora1]

1762 – Odbyła się intronizacja Go-Sakuramachi, ostatniej kobiety-cesarza Japonii.

[madohora1]

1771 – Wybuchło powstanie moskiewskie wywołane radykalnymi działaniami władz w celu zwalczenia epidemii dżumy.

[madohora1]

1776 – Rewolucja amerykańska: zwycięstwo Brytyjczyków w bitwie pod Kip’s Bay.

[madohora1]

1821 – Kostaryka, Gwatemala, Honduras, Nikaragua i Salwador proklamowały niepodległość.

[madohora1]

1830 – Podczas otwarcia linii kolejowej Liverpool-Manchester zginął polityk William Huskisson, pierwsza znana ofiara wypadku na kolei.

[madohora1]

1835 – Charles Darwin na pokładzie HMS Beagle dopłynął na Galapagos.

[madohora1]

1857 – Robert Luther odkrył planetoidę 47 Aglaja.

[madohora1]

1861 – Wojna secesyjna: zwycięstwo Unii w bitwie pod Cheat Mountain.

[madohora1]

1864 – Podpisano francusko-włoską konwencję wrześniową.

[madohora1]

1894 – Wojna chińsko-japońska: wygrana przez Japończyków bitwa pod Pjongjangiem.

[madohora1]

1903 – Założono brazylijski klub piłkarski Grêmio Porto Alegre.

[madohora1]

1916 – I wojna światowa: Brytyjczycy nad Sommą po raz pierwszy użyli w walce czołgów.

[madohora1]

1935 – Parlament niemiecki Reichstag uchwalił tzw. ustawy norymberskie, ustanawiające rasizm w III Rzeszy. Sztandar NSDAP został ustanowiony flagą państwową.

[madohora1]

1938 – W Bad Godesberg odbyły się rozmowy premiera Wielkiej Brytanii Neville’a Chamberlaina z Adolfem Hitlerem nt. roszczeń Rzeszy wobec Czechosłowacji.

[madohora1]

1940 – Kulminacyjny dzień bitwy o Anglię. Rekord zestrzeleń polskich pilotów: 26 niemieckich samolotów w ciągu jednego dnia.

[madohora1]

1941 – Rozpoczęto seryjną produkcję radzieckiego czołgu T-60.

[madohora1]

1943:
Prezydentem Realu Madryt obwołano Santiago Bernabéu, który przez ponad trzy dekady pracy na tym stanowisku stworzył najpotężniejszy klub w historii.
W północnej części Włoch powstała faszystowska Włoska Republika Socjalna.

[madohora1]

1944:
Front wschodni: klęska wojsk niemieckich podczas próby desantu na fińskiej wyspie Suursaari (operacja Tanne Ost).
Wojna na Pacyfiku: rozpoczęła się bitwa o Peleliu.

[madohora1]

1946 – Powstała Bułgarska Republika Ludowa.

[madohora1]

1947 – Utworzono Wolne Terytorium Triestu.

[madohora1]

1949 – Konrad Adenauer pierwszym kanclerzem Republiki Federalnej Niemiec.

[madohora1]

1950 – Wojna koreańska: wojska amerykańskie wylądowały na Półwyspie Koreańskim.

[madohora1]

1953 – W Chorwacji utworzono Park Narodowy Risnjak.

[madohora1]

1959 – Nikita Chruszczow jako pierwszy przywódca ZSRR odwiedził Stany Zjednoczone.

[madohora1]

1966 – Zakończyła się załogowa misja kosmiczna Gemini 11.

[madohora1]

1967 – Otwarto Brücke-Museum w Berlinie.

[madohora1]

1969 – Premiera filmu Bitwa o Anglię.

[madohora1]

1973 – Karol XVI Gustaw został królem Szwecji.

[madohora1]

1974:
75 osób zginęło w katastrofie Boeinga 727 w południowowietnamskim mieście Phan Rang.
Na przedmieściach Moskwy odbyła się wystawa obrazów niezależnych malarzy, brutalnie rozpędzona przez władze (tzw. wystawa spychaczowa).

[madohora1]

1975:
Korsyka została podzielona na dwa departamenty: Górną Korsykę ze stolicą w Bastii i Korsykę Południową ze stolicą w Ajaccio.
Otwarto pierwszy odcinek metra w Santiago de Chile.
Zespół Pink Floyd wydał album Wish You Were Here.

[madohora1]

1976 – Rozpoczęła się załogowa misja kosmiczna Sojuz 22.

[madohora1]

1977 – Na Seszelach założono linie lotnicze Air Seychelles.

[madohora1]

1980 – Premiera 1. odcinka serialu Szogun.

[madohora1]

1981 – Vanuatu zostało członkiem ONZ.

[madohora1]

1982 – Jan Paweł II przyjął na audiencji szefa OWP Jasera Arafata.

[madohora1]

1983 – Menachem Begin zrezygnował z funkcji premiera Izraela.

[madohora1]

1984 – Klub piłkarski New York Cosmos rozegrał swój ostatni mecz.

[madohora1]

1988 – Beatyfikacja Sługi Bożego Józefa Gerarda przez Jana Pawła II.

[madohora1]

1991:
Dokonano oblotu wojskowego samolotu transportowego Boeing C-17 Globemaster III.
Inguszetia odłączyła się od Czeczenii.

[madohora1]

1996:
Jules Wijdenbosch został prezydentem Surinamu.
Włoska Liga Północna proklamowała powstanie Federalnej Republiki Padanii.

[madohora1]

1998 – Nad Atlantykiem uformował się huragan Georges, który spowodował w następnych dniach śmierć ponad 600 osób na Karaibach i w USA.

[madohora1]

2000 – Rozpoczęły się XXVII Letnie Igrzyska Olimpijskie w Sydney.

[madohora1]

2004 – Halldór Ásgrímsson został premierem Islandii.

[madohora1]

2005 – Uchwalono konstytucję Iraku.

[madohora1]

2007:
Birma: wybuchła tzw. szafranowa rewolucja, skierowana przeciwko rządzącej krajem juncie wojskowej.
Upadek meteorytu w peruwianskiej wiosce Carancas spowodował dolegliwości zdrowotne wśród mieszkańców.

[madohora1]

2008:
8 osób zginęło, a ponad 100 zostało rannych po wrzuceniu dwóch granatów w tłum podczas obchodów Dnia Niepodległości w meksykańskim mieście Morelia.
Krach na giełdzie papierów wartościowych Wall Street w Nowym Jorku rozpoczął światowy kryzys finansowy.
Prezydent Robert Mugabe i lider opozycji Morgan Tsvangirai podpisali porozumienie o podziale władzy i utworzeniu rządu jedności narodowej z Tsvangiraiem jako premierem.

[madohora1]

2010 – Eksperymentalny amerykański śmigłowiec Sikorsky X2 ustanowił nieoficjalny rekord prędkości w locie poziomym (460 km/h).v

15.09 Urodzili się słynni Polacy

[madohora1]

1533 – Katarzyna Habsburżanka, królowa Polski, żona Zygmunta II Augusta (zm. 1572)

[madohora1]

1676 – Stanisław Poniatowski, podstoli wielki litewski, podskarbi wielki litewski, wojewoda mazowiecki, ojciec Stanisława Augusta Poniatowskiego (zm. 1762)

[madohora1]

1799 – Maciej Mielżyński, polski działacz polityczny, uczestnik powstania listopadowego (zm. 1870)

[madohora1]

1847 – Tadeusz Browicz, polski lekarz, anatomopatolog, profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego (zm. 1928)

[madohora1]

1869 – Paweł Owerłło, polski aktor (zm. 1957)

[madohora1]

1878 – Wacław Brzeziński, polski śpiewak operowy (zm. 1955)

[madohora1]

1879 Jerzy Gościcki, polski ekonomista, polityk, minister rolnictwa i dóbr państwowych (zm. 1946)

[madohora1]

1893 – Franciszek Strynkiewicz, polski rzeźbiarz (zm. 1996)

[madohora1]

1907 Wacław Karłowicz, polski duchowny katolicki, kapelan AK (zm. 2007)

[madohora1]

1910 – Kazimierz Mijal, polski polityk, minister gospodarki komunalnej (zm. 2010)

[madohora1]

1911 – Irena Malkiewicz, polska aktorka (zm. 2004)

[madohora1]

1912 – Marian Olewiński, polski inżynier, polityk, minister budownictwa i przemysłu materiałów budowlanych, wicepremier (zm. 1982)

[madohora1]

1920 Henryk Abbe, polski aktor (zm. 2003)

[madohora1]

1923 – Karol Latowicz, polski aktor (zm. 1984)

[madohora1]

1927:
Leopold Stecki, polski prawnik, prof. zw. UMK w Toruniu
Izabela Wasiak, polska nauczycielka, działaczka oświatowa, wydawca publikacji drugiego obiegu (zm. 1990)

[madohora1]

1930 Halszka Osmólska, polski paleontolog (zm. 2008)

[madohora1]

1931:
Janusz Cywiński, polski aktor (zm. 1989)
Janina Wieczerska, polska pisarka

[madohora1]

1936 – Jadwiga Kaliszewska, polska skrzypaczka (zm. 2012)

[madohora1]

1937 Edward Paluch, polski trener narciarstwa alpejskiego i snowboardu (zm. 2005)

[madohora1]

1940 Aleksander Nawrocki, polski pisarz

[madohora1]

1941:
Mirosław Hermaszewski, polski pilot wojskowy, kosmonauta, generał, członek WRON
Józef Jarmuła, polski żużlowiec
Irena Szczurowska, polska aktorka

[madohora1]

1942 – Jolanta Wołłejko, polska aktorka

[madohora1]

1949 – Róża Żarska, polska prawniczka (zm. 2011)

[madohora1]

1950 – Tomasz Jastrun, polski pisarz

[madohora1]

1951 Halina Rowicka, polska aktorka

[madohora1]

1953 – Waldemar Świrgoń, polski działacz partyjny, sekretarz KC PZPR, dziennikarz (zm. 2008)

[madohora1]

1957 – Dorota Kwiatkowska-Rae, polska aktorka

[madohora1]

1963 Krzysztof Zawadka, polski gitarzysta zespołu Oddział Zamknięty

[madohora1]

1968 Małgorzata Sadowska, polska aktorka

[madohora1]

1969 Dariusz Śledź, polski żużlowiec

[madohora1]

1973
Grzegorz Gowin, polski piłkarz ręczny
Grzegorz Matlak, polski piłkarz

[madohora1]

1976 Funky Filon, polski raper

[madohora1]

1977 Jarosław Sobczyński, polski siatkarz

[madohora1]

1978:
Radosław Bielecki, polski artysta kabaretowy
Wojciech Milan, polski hokeista

[madohora1]

1979 Magdalena Grzywa, polska biathlonistka, prezenterka telewizyjna

[madohora1]

1980:
Mariusz Domaradzki, polski muzyk, kompozytor
Abelard Giza, polski reżyser filmowy, aktor, artysta kabaretowy

[madohora1]

1982 – Konrad Gołoś, polski piłkarz

15.09 Zmarli Polacy

[madohora1]

1442 – Kazimierz II, książę mazowiecki i bełski (ur. 1396/1407)

[madohora1]

1769 – Franciszek Ksawery Pułaski, marszałek ziemi przemyskiej konfederacji barskiej, brat Kazimierza (ur. 1743)

[madohora1]

1862 – Władysław Syrokomla, polski poeta, tłumacz (ur. 1823)

[madohora1]

1885 – Juliusz Zarębski, polski kompozytor (ur. 1854)

[madohora1]

1944 – Polegli w powstaniu warszawskim:
Stefania Grzeszczak, polska łączniczka, żołnierz AK (ur. 1923)
Edward Loth, polski lekarz, anatom, antropolog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (ur. 1884)
Andrzej Romocki, polski harcmistrz, żołnierz AK, kapitan (ur. 1923)
1944 – Ludwik Zagórny-Marynowski, polski inżynier kolejnictwa, polityk, minister kolei żelaznych (ur. 1875)

[madohora1]

1952 – Zygmunt Noskowski, polski aktor, reżyser teatralny (ur. 1880)

[madohora1]

1953 Stanisław Szelągowski, polski lekarz, taternik, turysta, działacz PTT (ur. 1884)

[madohora1]

1961 – Bronisław Idzikowski, polski żużlowiec (ur. 1936)

[madohora1]

1966 – Włodzisław Ziembiński, polski aktor (ur. 1892)

[madohora1]

1967 – Jerzy Szwajcer, polski rysownik, karykaturzysta (ur. 1892)

[madohora1]

1971 – Ludwik Lawiński, polski aktor, artysta kabaretowy, piosenkarz (ur. 1887)

[madohora1]

1983 Fryderyk Scherfke, polski piłkarz (ur. 1909)

[madohora1]

1986 – Eugenia Krassowska, polska polityk, członek Rady Państwa (ur. 1910)

[madohora1]

1987 – Alicja Sobieraj, polska aktorka (ur. 1918)

[madohora1]

1992 – Władysław Wagner, polski żeglarz, publicysta (ur. 1912)

[madohora1]

1996 – Henryk Szletyński, polski aktor, reżyser teatralny, prezes ZASP (ur. 1903)

[madohora1]

2003
Stefania Kossakowska, polska dziennikarka (ur. ?)
Józef Natanson, polski malarz, scenograf (ur. 1909)

[madohora1]

2006 – Brunon Bendig, polski bokser (ur. 1938)

[madohora1]

2011 Regina Smendzianka, polska pianistka (ur. 1924)

16.09 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

16 września jest 259. (w latach przestępnych 260.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 106 dni.
Imieniny obchodzą: Abundancja, Abundancjusz, Antym, Ariadna, Cyprian, Edda, Edyta, Eufemia, Eugenia, Franciszek, Geminian, Innocencja, Innocenta, Innocentyna, Jan, Kamila, Kornel, Korneli, Korneliusz, Ludmiła, Łucja, Ninian, Sebastiana, Sędzisław i Wiktor.
Meksyk – Święto Niepodległości
Papua-Nowa Gwinea – Święto Niepodległości
Polska – Dzień Bluesa (od 2006 w dniu urodzin B.B. Kinga)
Międzynarodowe:
Międzynarodowy Dzień Ochrony Warstwy Ozonowej (ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 1994)
rozpoczyna się Europejski Tydzień Zrównoważonego Transportu (do 22 września)
wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:
Abundiusz, Abundancjusz, Marcjan i Jan umęczeni za wiarę w Rignano przy Via Flaminia ok. 304 roku
św. Cyprian (biskup i męczennik)
św. Eufemia z Chalcedonu (męczennica)
błogosławieni Zapotekowie: Jan Chrzciciel i Hiacynt od Aniołów
św. Kamila z Tuluzy (cysterka)
św. Korneliusz (papież)
św. Ludmiła Czeska (księżna czeska i męczennica)
bł. Ludwik Aleman (kardynał i arcybiskup)
św. Ninian (apostoł Szkocji)
św. Sebastiana z Heraklei (męczennica)
bł. Wiktor III (papież)

16.09 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1497 – Darłowo zostało zalane przez tsunami wywołane eksplozją metanu uwolnionego z dna morskiego.

[madohora]

1620 – Pod Cecorą rozpoczęła się bitwa wojsk polskich dowodzonych przez hetmana Stanisława Żółkiewskiego z Turkami.

[madohora]

1644 – Pożar strawił większą część Kostrzyna.

[madohora]

1655 – Potop szwedzki: zwycięstwo wojsk szwedzkich pod Żarnowem, co umożliwiło im zajęcie Małopolski.

[madohora]

1658 – Między Rzecząpospolitą a kozacką Hetmańszczyzną została zawarta unia hadziacka.

[madohora]

1668 – Król Jan II Kazimierz abdykował i wyjechał do Francji.

[madohora]

1877 – W Gietrzwałdzie miało miejsce ostatnie objawienie Matki Boskiej.

[madohora]

1902 – Ze Szwajcarii do Polski przybyli pierwsi saletyni.

[madohora]

1920 – Wojna polsko-bolszewicka: została stoczona bitwa pod Dytiatynem (Polskie Termopile).

[madohora]

1922 – Otwarto linię kolejową Reda-Hel.

[madohora]

1928 – Feliks Więcek wygrał 1. Tour de Pologne.

[madohora]

1930 – Na rozkaz ówczesnego premiera Józefa Piłsudskiego rozpoczęła się pacyfikacja Małopolski Wschodniej, wywołana akcjami sabotażowymi i terrorystycznymi Ukraińskiej Organizacji Wojskowej.

[madohora]

1934:
Dar Pomorza wypłynął w rejs dookoła świata.
Pilot Jerzy Bajan i mechanik Gustaw Pokrzywka wygrali na samolocie RWD-9 międzynarodowe zawody lotnicze Challenge 1934 w Warszawie.

[madohora]

1937 – Premiera filmu Znachor.

[madohora]

1939 – Kampania wrześniowa:
Rano samoloty niemieckie zrzuciły na Warszawę ulotki wzywające do poddania miasta. Na skrzyżowaniu ulic Podskarbińskiej i Grochowskiej pojawili się niemieccy parlamentariusze z pismem do dowódcy obrony miasta żądającym kapitulacji. Generał Juliusz Rómmel odmówił, wskutek czego rozpoczął się huraganowy ostrzał artyleryjski połączony z nalotami bombowymi.
W wyniku niemieckich bombardowań zamilkły rozgłośnie Polskiego Radia w Wilnie i Baranowiczach.
Zakończyła się zwycięska bitwa pod Jaworowem.
Zakończyła się obrona Sochaczewa.

[madohora]

1944 – 47. dzień powstania warszawskiego: Śródmieście pod ciężkim ogniem artyleryjskim.

[madohora]

1956 – Marian Więckowski wygrał 13. Tour de Pologne.

[madohora]

1966 – Wyemitowano premierowe wydania lokalnych programów informacyjnych Kronika (TVP Kraków) i Kronika (TVP Szczecin).

[madohora]

1975 – Dokonano oblotu samolotu PZL M-20 Mewa.

[madohora]

1977 – Premiera filmu animowanego Wielka podróż Bolka i Lolka.

[madohora]

1978 – Odsłonięto Pomnik Ignacego Jana Paderewskiego w Warszawie.

[madohora]

1984 – 12 osób zginęło w katastrofie samolotu An-2 w Polskiej Nowej Wsi koło Opola.

[madohora]

1988:
Polska nawiązała stosunki dyplomatyczne ze Wspólnotą Europejską.
Rozpoczęły się rozmowy w Magdalence.

[madohora]

1989 – Założono Centrum im. Adama Smitha z siedzibą w Warszawie.

[madohora]

1993:
Ostatni oddział wojsk rosyjskich opuścił Polskę.
Park Narodowy Gór Stołowych.

[madohora]

1996 – Uruchomiono sieć telefonii komórkowej Era.

[madohora]

2005 – Polska edycja Wikipedii przekroczyła próg 100 000 utworzonych haseł

[madohora]

2007 – W Licheniu odbyła się beatyfikacja o. Stanisława Papczyńskiego założyciela Zgromadzenia Księży Marianów. Uroczystości przewodniczył kard. Tarcisio Bertone, sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej.

16.09 Wydarzenia ze świata

[madohora]

1180 – Cesarz Fryderyk I Barbarossa oddał w lenno Bawarię Ottonowi I Wittelsbachowi.

[madohora]

1400 – Buntownik Owen Glendower ogłosił się księciem Walii.

[madohora]

1410 – Rekonkwista: Ferdynand I odbił z rąk arabskich miasto Antequera.

[madohora]

1542 – Hiszpański podbój Peru: bitwa na płaskowyżu Chupas.

[madohora]

1726 – W dolinie Sedmídolí zabito ostatniego niedźwiedzia po czeskiej stronie Karkonoszy.

[madohora]

1776 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: zwycięstwo Amerykanów w bitwie na wzgórzach Harlemu.

[madohora]

1779 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: rozpoczęła się bitwa pod Savannah.

[madohora]

1795 – Holenderska Kolonia Przylądkowa w południowej Afryce skapitulowała przed wojskami brytyjskimi.

[madohora]

1810 – Meksyk ogłosił niepodległość (od Hiszpanii).

[madohora]

1824 – Karol X został królem Francji.

[madohora]

1882 – Wielka powódź w Weronie.

[madohora]

1890:
W czasie gwałtownego tajfunu zatonęła turecka fregata z delegacją składającą historyczną pierwszą wizytę w Japonii. Spośród ponad 600 osób na pokładzie uratowano 69.
W niewyjaśnionych okolicznościach zaginął francuski wynalazca Louis Le Prince, uważany za pierwszego twórcę filmowego na świecie.

[madohora]

1908 – Założono firmę General Motors.

[madohora]

1918 – Ustanowiono Order Czerwonego Sztandaru, pierwsze radzieckie odznaczenie.

[madohora]

1920 – Nowy Jork: wskutek wybuchu bomby ukrytej w wozie konnym na Wall Street zginęło 38 osób, a ok. 400 zostało rannych.

[madohora]

1923 – Otwarto dzisiejszy RheinEnergieStadion w Kolonii.

[madohora]

1924 – W południowej Besarabii wybuchło powstanie ludności ukraińskiej przeciwko władzom rumuńskim.

[madohora]

1931 – W obozie koncentracyjnym w Suluk koło Bengazi został powieszony Omar Mukhtar, przywódca powstania antywłoskiego i bohater narodowy Libii.

[madohora]

1932 – Premiera filmu Blond Venus.

[madohora]

1939:
Bitwa o Atlantyk: pierwszy w trakcie wojny atak niemieckiej łodzi podwodnej na konwój aliancki (OB-4), płynący z Liverpoolu do Ameryki Północnej.
Japońsko-radzieckie walki graniczne: zwycięstwem wojsk radzieckich zakończyła się trwająca od 11 maja bitwa nad Chałchin-Goł.

[madohora]

1940 – Stany Zjednoczone wprowadziły obowiązek powszechnej służby wojskowej.

[madohora]

1941 – Szach Iranu Reza Pahlawi pod naciskiem Wielkiej Brytanii i ZSRR abdykował na rzecz swego syna, Mohammada.

[madohora]

1945:
Skapitulowały ostatnie japońskie jednostki w Hongkongu.
W USA zaprezentowano prototyp pierwszej elektronicznej maszyny do liczenia ENIAC.

[madohora]

1946 – Założono włoskie linie lotnicze Alitalia.

[madohora]

1955 – Na Morzu Białym dokonano pierwszego wystrzelenia pocisku balistycznego z pokładu okrętu podwodnego.

[madohora]

1962 – Amerykański samolot zwiadowczy wykrył na Kubie radzieckie rakiety średniego zasięgu.

[madohora]

1963 – Utworzono Federację Malezji.

[madohora]

1975:
Papua-Nowa Gwinea proklamowała niepodległość (od Australii).
Mozambik, Republika Zielonego Przylądka oraz Wyspy Świętego Tomasza i Książęca zostały członkami ONZ.

[madohora]

1976 – Szawarsz Karapietian, 13-krotny mistrz Europy w pływaniu z płetwami, uratował podczas treningu 20 osób z trolejbusu, który wpadł do jeziora pod Erywaniem.

[madohora]

1977:
Węgry i Czechosłowacja podpisały w Budapeszcie umowę w sprawie budowy na Dunaju kontrowersyjnej zapory wodnej Gabčíkovo-Nagymaros.
Zakończono budowę pierwszego amerykańskiego wahadłowca Enterprise.

[madohora]

1978:
Muhammad Zia ul-Haq został prezydentem Pakistan.
W trzęsieniu ziemi w irańskim mieście Tabas zginęło 25 tys. osób.

[madohora]

1980 – Saint Vincent i Grenadyny zostało członkiem ONZ.

[madohora]

1982 – Rozpoczęła się rzeź palestyńskich uchodźców w libańskich obozach Sabra i Szatila.

[madohora]

1983 – Arnold Schwarzenegger otrzymał obywatelstwo amerykańskie.

[madohora]

1985:
W Kenii odnaleziono szkielet Homo erectusa.
Włoski rząd zaaprobował budowę mostu łączącego Kalabrię z Sycylią.

[madohora]

1986 – Pożar w kopalni złota Kinross w południowoafrykańskim Transwalu spowodował śmierć 177 osób.

[madohora]

1987:
Podpisano Protokół Montrealski w sprawie zwalczania dziury ozonowej.
Zaprezentowano Škodę Favorit.

[madohora]

1991 – Senat Filipin odrzucił nowy traktat o wojskowych bazach USA, co spowodowało wycofanie wojsk amerykańskich do listopada 1992 roku.

[madohora]

1992:
Parlament Europejski ratyfikował układ stowarzyszeniowy z Polską.
Tzw. „czarna środa” w Wielkiej Brytanii: w wyniku ataku spekulacyjnego funt brytyjski został zdewaluowany i zmuszony do opuszczenia systemu ERM.

[madohora]

1996:
Rozpoczęła się misja STS-79 wahadłowca Atlantis.
Rumunia i Węgry podpisały w Timisoarze traktat o współpracy i dobrym sąsiedztwie.

[madohora]

1999:
17 osób zginęło w zamachu bombowym na budynek mieszkalny w rosyjskim Wołgodońsku.
Zaginęli bez śladu białoruscy opozycjoniści Wiktar Hanczar i Anatol Krasouski.

[madohora]

2000 – W Kijowie porwano niezależnego dziennikarza Georgija Gongadze.

[madohora]

2003 – W pożarze w największym więzieniu w Rijadzie w Arabii Saudyjskiej zginęło 67 więźniów.

[madohora]

2004 – Rozpoczął się trwający 310 dni lokaut w NHL.

[madohora]

2005 – Zakończył się Światowy Szczyt ONZ w Nowym Jorku.

[madohora]

2007:
90 osób zginęło, a 40 zostało rannych w katastrofie samolotu MD-82 na tajlandzkiej wyspie Phuket.
W Bagdadzie ochroniarze z amerykańskiej firmy Blackwater zastrzelili 17 irackich cywilów.

[madohora]

2008:
Hiszpański Sąd Najwyższy zdelegalizował partię Baskijska Akcja Nacjonalistyczna (ANV).
Syria mianowała pierwszego ambasadora w Iraku od zerwania stosunków dyplomatycznych w 1982 roku.

[madohora]

2009 – Yukio Hatoyama został premierem Japonii.

[madohora]

2010 – Papież Benedykt XVI rozpoczął podróż apostolską do Wielkiej Brytanii.

16.09 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1863 – Marian Raciborski, polski botanik (zm. 1917)

[madohora]

1874 – Edward Puchalski, polski reżyser filmowy (zm. 1942)

[madohora]

1877 – Teodor Sobański, polski działacz gospodarczy, kierownik resortu aprowizacji (zm. 1933)

[madohora]

1881 – Antoni Mińkiewicz, polski inżynier górnik, działacz społeczny, minister (zm. 1920)

[madohora]

1887 Witold Staniewicz, polski ekonomista, minister reform rolnych, profesor Uniwersytetu Lwowskiego (zm. 1966)

[madohora]

Czesław Marek, polski kompozytor, pianista (zm. 1985)

[madohora]

1891 Czesław Marek, polski kompozytor, pianista (zm. 1985)

[madohora]

1895:
Franciszek Żwirko, polski lotnik (zm. 1932)
Karol Rathaus, polski kompozytor (zm. 1954)

[madohora]

1897 – Wacław Kuchar, polski lekkoatleta, piłkarz, narciarz, łyżwiarz, hokeista (zm. 1981)

[madohora]

1906 – Antoni Kleszczycki, polski chemik, profesor i rektor SGGW (zm. 1974)

17.09 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

17 września jest 260. (w latach przestępnych 261.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 105 dni.
imieniny obchodzą: Cherubin, Dargosław, Dezyderiusz, Drogosław, Dziebor, Franciszek, Gordian, Hildegarda, Justyn, Kolumba, Lambert, Lamberta, Makryn, Narcyz, Piotr, Robert, Sokrates, Szczęsna, Szczęsny, Teodora, Walerian, Zygmunt i Zygmunta.
Angola – Rocznica Urodzin Prezydenta Neto
Polska – Światowy Dzień Sybiraka (od 1991 roku Dzień Sybiraka, od 2003 Światowy Dzień Sybiraka, o charakterze zjazdu, w celu uczczenia wydarzeń z 17 września 1939 roku)
wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:
św. Hildegarda (ksieni)
św. Lambert z Maastricht (biskup i męczennik)
św. Piotr de Arbués (męczennik)
św. Robert Bellarmin (biskup i doktor Kościoła)
bł. Zygmunt Sajna (męczennik)
św. Zygmunt Szczęsny Feliński (biskup)

[madohora]

1907 – Stanisława Wojtczak, polska nauczycielka, harcerka, działacz harcerski, krajoznawca, organizator turystyki nauczycieli i uczniów (zm. 1981)

[madohora]

1909 – Klementyna Sołonowicz-Olbrychska, polska pisarka (zm. 1995)

[madohora]

1917 Stefan Jarzębski, polski polityk, minister ochrony środowiska i zasobów naturalnych (zm. 2008)

[madohora]

1918 – Władysław Kędra, polski pianista, laureat Konkursu Chopinowskiego (zm. 1968)

[madohora]

1925 Franciszek Socha, polski polityk, poseł na Sejm (zm. 2010)

[madohora]

1928 – Stefania Żubrówna, polska aktorka (zm. 1996)

[madohora]

1931 – Tadeusz Gocłowski, polski duchowny katolicki, arcybiskup gdański

[madohora]

1933 – Krzysztof Pankiewicz, polski scenograf (zm. 2001)

[madohora]

1934 Bolesław Dubicki, polski zapaśnik, trener zapasów (zm. 2004)

[madohora]

1940 – Andrzej Sankowski, polski chirurg ogólny i chirurg plastyk

[madohora]

1941 – Maciej Zenon Bordowicz, polski pisarz, aktor, reżyser teatralny (zm. 2009)

[madohora]

1942 – Marek Rusin, polski polityk, minister łączności

[madohora]

1943
Janusz Dziubiński, polski aktor
Korneliusz Pacuda, polski dziennikarz muzyczny

[madohora]

1946 – Andrzej Ornat, polski polityk, naczelnik ZHP, minister ds. młodzieży

[madohora]

1949 Janusz Rewiński, polski aktor, satyryk

[madohora]

1950 – Mirosław Jabłoński, polski trener piłkarski

[madohora]

1954 – Tatiana Sosna-Sarno, polska aktorka

[madohora]

1957 Maria Gładkowska, polska aktorka

[madohora]

1959 – Marek Górnisiewicz, polski rysownik komiksowy (zm. 2006)

[madohora]

1962 Maciej Żak, polski reżyser filmowy

[madohora]

1965 Jacek Fabrowicz, polski operator filmowy

[madohora]

1968
Marcin Jędrych, polski dziennikarz radiowy
Krzysztof Kuźniecow, polski hokeista

[madohora]

1970 Michał Milowicz, polski aktor, piosenkarz

[madohora]

1973 Michał Staniszewski, polski kajakarz górski

[madohora]

1975 – Małgorzata Zawadzka, polska aktorka

[madohora]

1977 Grzegorz Mielczarek, polski aktor

[madohora]

1978 Piotr Gacek, polski siatkarz

[madohora]

1979 Anna Gryszkówna, polska aktorka

[madohora]

1980 Andżelika Piechowiak, polska aktorka

[madohora]

1981
L.U.C, polski raper, kompozytor, producent muzyczny
Marcin Wyrostek, polski akordeonista

[madohora]

1984:
Joanna Kaczor, polska siatkarka
Katarzyna Skorupa, polska siatkarka
Małgorzata Skorupa, polska siatkarka

[madohora]

1986 – Magdalena Fularczyk, polska wioślarka

[madohora]

1988 – Joanna Osyda, polska aktorka

16.09 Zmarli Polacy

[madohora]

1744 – Michał Serwacy Wiśniowiecki, hetman wielki litewski, wojewoda wileński, kanclerz wielki litewski (ur. 1680)

[madohora]

1825 – Franciszek Karpiński, polski poeta (ur. 1741)

[madohora]

1874 – Maksymilian Gierymski, polski malarz (ur. 1846)

[madohora]

1939:
Józef Kustroń, polski dowódca wojskowy, generał, dowódca 21. Dywizji Piechoty Górskiej (ur. 1892)
Władysław Polesiński, polski lotnik, kapitan, założyciel Rycerskiego Zakonu Krzyża i Miecza (ur. 1906)

[madohora]

1944
Antoni Szadkowski, polski komendant Polskiego Związku Wolności (ur. ?)
Polegli w powstaniu warszawskim:
Włodzimierz Cegłowski, polski żołnierz AK podchorąży (ur. 1921)
Lidia Daniszewska, polska sanitariuszka, żołnierz AK (ur. 1923)
Alicja Gołod-Gołębiowska, polska sanitariuszka, żołnierz AK (ur. 1922)
Jolanta Morońska, polska żołnierz AK (ur. 1927)
Zbigniew Ocepski, polski żołnierz AK, podchorąży (ur. 1921)
Bolesław Pawłowicz, polski prawnik, żołnierz AK (ur. 1917)
Jerzy Pepłowski, polski harcmistrz] żołnierz AK podporucznik (ur. 1924)
Eugeniusz Romański, polski żołnierz AK, kapitan (ur. 1918)
Tadeusz Schiffers, polski podharcmistrz, żołnierz AK, podporucznik (ur. 1921)

[madohora]

1954 – Wiesław Lisowski, polski architekt (ur. 1884)

[madohora]

1959 – Leopold Skwierczyński, polski aktor (ur. 1905)

[madohora]

1963 – Adam Chądzyński, polski inżynier, polityk, minister kolei (ur. 1882)

[madohora]

1968 – Anna Podgórska, polska działaczka oświatowa i niepodległościowa, nauczycielka (ur. 1885)

[madohora]

1969 – Bożena Kurowska, polska aktorka (ur. 1937)

[madohora]

1978 – Sylwester Kaliski, polski generał, fizyk, minister nauki, szkolnictwa wyższego i techniki (ur. 1925)

[madohora]

1985:
Jerzy Kędzierski, polski pisarz (ur. 1920)
Witold Wirpsza, polski pisarz, tłumacz (ur. 1918)

[madohora]

1988:
Wiesław Lange, polski malarz, scenograf (ur. 1914)
Stefan Zbigniew Różycki, polski geolog, geograf (ur. 1906)

[madohora]

1996 – Stefania Kornacka, polska aktorka (ur. 1900)

[madohora]

1998
] Aleksander Nalepiński, inżynier technolog, mechanik, działacz PPS i organizacji patriotycznych, budowniczy linii kolejowych, nauczyciel, krajoznawca, regionalista łódzki, działacz PTTK (ur. 1882)
Andrzej Trzaskowski, polski pianista, dyrygent, kompozytor (ur. 1933)

[madohora]

2003:
Rafael Scharf, polski prawnik (ur. 1914)
Wanda Wertenstein, polska krytyk filmowa, reżyserka filmów dokumentalnych (ur. 1917)

[madohora]

2005:
Arkadiusz Gołaś, polski siatkarz (ur. 1981)
Jerzy Sołtan, polski architekt (ur. 1913)

[madohora]

2006
Anatol Lawina, polski działacz opozycji demokratycznej i podziemnej „Solidarności” (ur. 1940)
Robert Lewandowski, polski dziennikarz, działacz polonijny (ur. 1920)
Hieronim Skurpski, polski malarz, rysownik (ur. 1914)

[madohora]

2007 Stanisław Biskupski, polski pisarz, korespondent wojenny (ur. 1917)

[madohora]

2008 Liliana Czarska, polska aktorka (ur. 1925)

[madohora]

2011 – Maria Sawicka, polska adwokat, działaczka społeczna (ur. 1923)

17.09 Wydarzenia z kraju

[madohora]

1374 – Ludwik Węgierski wydał przywilej koszycki dla polskiej szlachty.

[madohora]

1462 – Wojna trzynastoletnia: zwycięstwo wojsk polskich nad krzyżackimi w bitwie pod Świecinem

[madohora]

1794 – Insurekcja kościuszkowska: zwycięstwo Rosjan w bitwie pod Krupczycami.

[madohora]

1894 – Feliks Szlachtowski został prezydentem Krakowa.

[madohora]

1914 – I wojna światowa: wojska rosyjskie rozpoczęły pierwsze oblężenie twierdzy Przemyśl.

[madohora]

1924 – Utworzono Korpus Ochrony Pogranicza.

[madohora]

1931:
Rozpoczęto seryjną produkcję samolotu Lublin R.XIII.
W Stoczni Gdynia odbyło się wodowanie pierwszej samodzielnie zaprojektowanej i wykonanej jednostki – stalowej motorówki Samarytanka.

[madohora]

1939 – Kampania wrześniowa:
Prezydent Ignacy Mościcki, Naczelny Wódz Edward Rydz-Śmigły i członkowie rządu opuścili terytorium Polski przez granicę z Rumunią, gdzie zostali internowani.
Rozpoczęła się inwazja ZSRR na Polskę.
W wyniku bombardowania wybuchł pożar Zamku Królewskiego w Warszawie.

[madohora]

1940 – Około 300 więźniów z Pawiaka zostało rozstrzelanych w Palmirach.

[madohora]

1944 – 48. dzień powstania warszawskiego: walki na Czerniakowie trwające od 13 września coraz uciążliwsze.

[madohora]

1963 – 5 osób zginęło podczas lotu testowego samolotu PZL MD-12.

[madohora]

1971:
Premiera filmu Motodrama.
W Poznaniu odbył się pierwszy występ kabaretu TEY.

[madohora]

1974 – Podpisano umowę z Fiatem na opracowanie projektu samochodu FSO Polonez.

[madohora]

1978 – Telewizja Polska wyemitowała premierowy odcinek serialu Lalka.

[madohora]

1980 – Powstał NSZZ „Solidarność” na czele z Lechem Wałęsą.

[madohora]

1993:
Ostatni żołnierze Północnej Grupy Wojsk opuścili terytorium Polski.
Prochy Władysława Sikorskiego przewieziono z Wielkiej Brytanii na Wawel.

[madohora]

1994 – Na antenie TVP2 wyemitowano premierowe wydanie Familiady.

[madohora]

1995 – Odsłonięto Pomnik Poległym i Pomordowanym na Wschodzie.

[madohora]

1996 – Wystartowała telewizja HBO.

[madohora]

2005 – Powstała Nonsensopedia.

[madohora]

2007 – Premiera filmu Katyń.

[madohora]

2009 – Po przegranych eliminacjach do mistrzostw świata został zdymisjonowany holenderski selekcjoner reprezentacji Polski w piłce nożnej, Leo Beenhakker.

[madohora]

2011 - Prezydent Bronisław Komorowski otwiera w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie wystawę Pamięć nie dała się zgładzić.. poświęconą Zbrodni katyńskiej

17.09 Wydarzenia ze świata

[madohora]

260 – Macrianus II i Quietus wspólnie wybrani na cesarzy rzymskich.

[madohora]

1631 – Wojna trzydziestoletnia: Szwedzi pokonali Ligę Katolicką w bitwie pod Breitenfeld.

[madohora]

1678 – W Nijmegen podpisano traktat pokojowy kończący wojnę Francji z koalicją.

[madohora]

1777 – Rewolucja amerykańska: rozpoczęła się bitwa pod Saratogą.

[madohora]

1787 – Przyjęto Konstytucję Stanów Zjednoczonych.

[madohora]

1789 – William Herschel odkrył Mimasa, jeden z księżyców Saturna.

[madohora]

1859 – Joshua A. Norton ogłosił się w San Francisco cesarzem Stanów Zjednoczonych.

[madohora]

1862 – Wojna secesyjna: bitwa pod Antietam pochłonęła ponad 20 tys. ofiar.

[madohora]

1894 – Flota japońska pokonała chińską w bitwie u ujścia Yalu.

[madohora]

1900 – W Australii ogłoszono federację sześciu kolonii, tworzącą jedno państwo.

[madohora]

1914 – Andrew Fisher został po raz trzeci premierem Australii.

[madohora]

1156 – Austria po odłączeniu od Bawarii została samodzielnym księstwem.

[madohora]

1176 – Cesarz bizantyjski Manuel I Komnen przegrał z Turkami seldżuckimi w decydującej bitwie pod Myriokefalon.

[madohora]

1577 – VI wojna z hugenotami: podpisano układ pokojowy w Bergerac.

[madohora]

1630 – Założono Boston.

[madohora]

1793 – Francuski Konwent Narodowy wydał Dekret o podejrzanych.

[madohora]

1809 – Zakończyła się wojna rosyjsko-szwedzka; podpisano traktat pokojowy w Fredrikshamm, na mocy którego Finlandię przyłączono do Rosji.

[madohora]

1851 – Komisarze Stanów Zjednoczonych i reprezentanci plemion indiańskich podpisali traktat w Fort Laramie.

[madohora]

1902 – Założono niemiecki klub piłkarski MSV Duisburg.

[madohora]

1908 – Zginął amerykański oficer Thomas Selfridge; pierwsza ofiara wypadku lotniczego.

[madohora]

1922 – Otwarto Stadion Ferenca Szuszy w Budapeszcie.

[madohora]

1931 – Pierwszy pokaz tzw. wolnoobrotowej płyty gramofonowej.

[madohora]

1933 – Została powołana Delegacja Żydów Niemieckich w Rzeszy.

[madohora]

1939:
Bitwa o Atlantyk: 518 marynarzy zginęło po storpedowaniu brytyjskiego lotniskowca HMS Courageous przez niemiecki okręt podwodny. Był to pierwszy okręt stracony w czasie wojny przez Royal Navy.
Fiński długodystansowiec Taisto Mäki, jako pierwszy lekkoatleta w historii, pokonał dystans 10 000 m w czasie poniżej 1/2 godz. (29.52,6 s).

[madohora]

1940 – Adolf Hitler odwołał inwazję na Wielką Brytanię.

[madohora]

1941 – W chińskim Chongqing utworzono Koreańską Armię Wyzwoleńczą.

[madohora]

1942 – Grossadmiral Karl Dönitz wydał rozkaz zakazujący ratowania rozbitków z zatopionych statków nieprzyjaciela.

[madohora]

1943 – Front wschodni: Briańsk został wyzwolony spod okupacji niemieckiej.

[madohora]

1944 – Front zachodni: rozpoczęła się operacja Market Garden.

[madohora]

1946 – Wybuchła wojna domowa w Grecji.

[madohora]

1948 – Żydowscy terroryści z Lehi zamordowali specjalnego wysłannika ONZ do Palestyny, szwedzkiego dyplomatę i księcia Folke Bernadotte.

[madohora]

1949 – Od 118 do 139 osób zginęło w pożarze kanadyjskiego statku pasażerskiego SS Noronic w porcie Toronto.

[madohora]

1957 – Malezja została członkiem ONZ.

[madohora]

1959:
Odbył się pierwszy lot amerykańskiego samolotu rakietowego X-15.
Został wystrzelony pierwszy satelita szpiegowski Transit 1A.

[madohora]

1961 – W RFN odbyły się wybory do Bundestagu.

[madohora]

1963 – W wyborach parlamentarnych w Iranie po raz pierwszy uczestniczyły kobiety.

[madohora]

1964 – Premiera filmu Goldfinger.

[madohora]

1965:
W katastrofie należącego do linii Pan Am Boeinga 707-120B na karaibskiej wyspie Montserrat zginęło 30 osób.
Założono Uniwersytet w Umeå (Szwecja).

[madohora]

1967 – 60 osób zginęło, a około 400 zostało rannych w zamieszkach na stadionie w tureckim mieście Kayseri, podczas meczu ligi tureckiej Kayserispor-Sivasspor.

[madohora]

1972 – Wyemitowano pierwszy odcinek serialu M*A*S*H.

[madohora]

1974 – Bangladesz, Grenada oraz Gwinea Bissau zostały członkami ONZ.

[madohora]

1975 – 9 osób zginęło w katastrofie samolotu wojskowego C-47 pod Ritoque w Chile.

[madohora]

1978 – Podpisano porozumienie pokojowe w Camp David pomiędzy Izraelem a Egiptem.

[madohora]

1983 – Vanessa Williams została pierwszą czarnoskórą Miss USA.

[madohora]

1985 – Rozpoczęła się załogowa misja statku Sojuz T-14 na stację orbitalną Salut 7.

[madohora]

1986 – 7 osób zginęło, a 51 zostało rannych w zamachu bombowym przeprowadzonym przez islamskich terrorystów w Paryżu.

[madohora]

1988 – W Seulu rozpoczęły się XXIV Letnie Igrzyska Olimpijskie.

[madohora]

1991:
Korea Północna, Korea Południowa, Litwa, Łotwa, Estonia, Wyspy Marshalla i Mikronezja stały się członkami ONZ.
Ukazał się podwójny album grupy Guns N' Roses Use Your Illusion.
Została udostępniona pierwsza wersja jądra Linuxa.

[madohora]

1994 – W Niemczech rozpoczęły się I Mistrzostwa Europy w Piłce Ręcznej Kobiet.

[madohora]

1997 – Dokonano oblotu samolotu pasażerskiego An-140.

[madohora]

2004 – Szamil Basajew przyznał się do ataku na szkołę w Biesłanie w Osetii Północnej, w wyniku którego zginęło 339 osób.

[madohora]

2006:
Węgierskie radio publiczne zaprezentowało nagrania, w których urzędujący premier Ferenc Gyurcsány przyznaje się do kłamstw w celu utrzymania władzy. Ich ujawnienie wywołało kilkutygodniowe zamieszki w Budapeszcie.
W Szwecji odbyły się wybory parlamentarne, w wyniku których władzę po 12 latach przejęła centroprawica.

[madohora]

2008:
Międzynarodowa Unia Astronomiczna zakwalifikowała Haumeę jako piątą planetę karłowatą w Układzie Słonecznym.
W zamachu na ambasadę amerykańską w Jemenie zginęło 19 osób, a 16 zostało rannych.

[madohora]

2009 – Amerykanie zrezygnowali z budowy elementów tarczy antyrakietowej w Polsce i Czechach.

17.09 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1847 – Filipina Płaskowicka, polska pedagog, polityk, działaczka socjalistyczna (zm. 1881)

[madohora]

1882 – Ryszard Świętochowski, polski publicysta, polityk (zm. 1941)

[madohora]

1885 – Franciszek Sonik, polski duchowny katolicki, biskup kielecki (zm. 1957)

[madohora]

1889 – Tadeusz Hołówko, polski polityk, publicysta, wiceprezes BBWR (zm. 1931)

[madohora]

1891 – Zygmunt Berezowski, polski polityk, minister spraw wewnętrznych (zm. 1979)

[madohora]

1899 – Adam Bochnak, polski historyk sztuki, muzeolog, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego (zm. 1974)

[madohora]

1902 – Adam Aston, polski aktor, piosenkarz (zm. 1993)

[madohora]

1912:
Irena Kwiatkowska, polska aktorka (zm. 2011)
Stanisław Siedlecki, polski geolog, polarnik, taternik (zm. 2002)
Władysław Wagner, polski żeglarz, publicysta (zm. 1992)

[madohora]

1917 – Tadeusz Kałasa, polski rzemieślnik, działacz społeczny, polityk, poseł na Sejm PRL (zm. 2012)

[madohora]

1920 – Janusz Brochwicz-Lewiński, polski żołnierz AK, generał brygady, uczestnik powstania warszawskiego

[madohora]

1923 Jerzy Tkaczyk, polski aktor (zm. 2006)

[madohora]

1925 – Ludwik Sobolewski, polski działacz sportowy, wieloletni prezes Widzewa Łódź (zm. 2008)

[madohora]

1926 Franciszek Kądziołka, polski operator filmowy (zm. 1983)

[madohora]

1929:
Tomasz Chełmiński, polski iluzjonista (zm. 2006)
Lech Domeracki, polski prawnik, polityk, minister sprawiedliwości

[madohora]

1931 Jerzy Wiatr, polski socjolog, politolog, polityk, minister edukacji narodowej

[madohora]

1935:
Roman Garbowski, polski aktor
Władysław Tajner, polski skoczek narciarski (zm. 2012)

[madohora]

1936 – Tadeusz Włudarski, polski aktor (zm. 1989)

[madohora]

1937 – Urszula Mazurek, polska harfistka, pedagog

[madohora]

1938 – Tamara Sołoniewicz, polska reżyser, scenarzystka filmowa (zm. 2000)

[madohora]

1941 – Andrzej Adamczewski, polski aktor teatralny (zm. 1967)

[madohora]

1942 – Teresa Budzisz-Krzyżanowska, polska aktorka

[madohora]

1945 Władysław Sidorowicz, polski lekarz, polityk, minister zdrowia i opieki społecznej

[madohora]

1949 – Zbigniew Wassermann, polski prawnik, polityk, poseł na Sejm, koordynator służb specjalnych (zm. 2010)

[madohora]

1952:
Tomasz Borkowy, polski aktor
Krzysztof Kołbasiuk, polski aktor (zm. 2006)
Teresa Lubińska, polska ekonomistka, polityk, minister finansów

[madohora]

1961 Artur Pawłowski, polski fotoreporter

[madohora]

1964 Dariusz Bayer, polski piłkarz

[madohora]

1965 Krzysztof Grzeszczak, polski kompozytor, teoretyk muzyki, organista

[madohora]

1967 Tomasz Tomiak, polski wioślarz

[madohora]

1971 Jolanta Malinowska, polska historyk (zm. 2000)

[madohora]

1973 Marek Zając, polski piłkarz

[madohora]

1975:
Daniel Blumczyński, polski koszykarz
Mateusz Polit, polski reżyser, choreograf

[madohora]

1976
Robert Korólczyk, polski artysta kabaretowy
Peja, polski raper
Marcin Urbaś, polski sprinter

[madohora]

1977
Joanna Rossa, polska aktorka
Ilona Wrońska, polska aktorka

[madohora]

1980 – Anna Cieślak, polska aktorka

[madohora]

1982 Jakub Wroński, polski reżyser, scenarzysta filmowy

17.09 Zmarli Polacy

[madohora]

1701 – Stanisław Papczyński, błogosławiony, polski duchowny katolicki, zakonnik, pijar, założyciel Zgromadzenia Księży Marianów (ur. 1631)

[madohora]

1863 – Józef Korzeniowski, polski pisarz (ur. 1797)

[madohora]

1895 – Zygmunt Szczęsny Feliński, święty, polski duchowny katolicki, arcybiskup warszawski (ur. 1822)

[madohora]

1917 – Jan Ligoń, polski poeta (ur. 1851)

[madohora]

1931 – Franciszek Frączkowski, polski aktor teatralny (ur. 1878)

[madohora]

1938 Bruno Jasieński, polski pisarz (ur. 1901)

[madohora]

1939:
Wacław Baehr, polski biolog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (ur. 1873)
Bolesław Bierwiaczonek, polski żołnierz, kapral (ur. ?)
Rafał Marceli Blüth, polski krytyk literacki, publicysta (ur. 1891)
Kazimierz Brokl, polski historyk sztuki, muzeolog (ur. 1877)
Wacław Kleck, łódzki urzędnik, działacz związkowy, działacz turystyki górskiej Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego (PTT) w Łodzi, uczestnik Wojny Obronnej 1939 (ur. 1901)
Stanisław Siedlecki, polski polityk, działacz społeczny (ur. 1877)

[madohora]

1944 – Polegli w powstaniu warszawskim:
Halina Grotowska, polska łączniczka, żołnierz AK (ur. 1921)
Irena Grotowska, polska łączniczka, żołnierz AK (ur. 1921)
Wiesław Knast, polski żołnierz AK, podporucznik (ur. 1923)
Henryk Poznański, polski żołnierz AK (ur. 1916)
Stanisław Silkiewicz, polski żołnierz AK, kapitan (ur. 1919)

[madohora]

1979 Janina Wilczówna, polska aktorka (ur. 1917)

[madohora]

1984 Jerzy Walden, polski aktor, reżyser (ur. 1903)

[madohora]

1991 – Tadeusz Mróz, polski gitarzysta zespołu Czerwono-Czarni (ur. 1947)

[madohora]

1995:
Marian Czyżewski, polski aktor (ur. 1919)
Feliks Pisula, polski polityk, minister przemysłu spożywczego i skupu (ur. 1908)

[madohora]

1996 Stanisław Szwalbe, polski polityk, wicemarszałek Sejmu, członek Rady Państwa (ur. 1898)

[madohora]

1997 – Jacek Żochowski, polski lekarz, polityk, minister zdrowia i opieki społecznej (ur. 1941)

[madohora]

2000 Józef Kaczyński, polski aktor (ur. 1926)

[madohora]

2003:
Jerzy Kapliński, polski tancerz, choreograf (ur. 1909)
Saturnin Zawadzki, polski gleboznawca, profesor PAN (ur. 1923)

[madohora]

2007 – Stefan Kozłowski, polski geolog, polityk, minister ochrony środowiska (ur. 1928)

[madohora]

2009 Wojciech Świdziniewski, polski pisarz fantasy (ur. 1975)

[madohora]

2011
Magda Teresa Wójcik, polska aktorka (ur. 1934)
Tomasz Zygadło, polski reżyser filmowy i teatralny (ur. 1947)

18.09 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

18 września jest 261. (w latach przestępnych 262.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 104 dni.
imieniny obchodzą: Aretas, Ariadna, Baltazar, Dobrowit, Fereol, Irena, Józef, Metody, Ryszarda, Sobierad, Stanisław, Stefania, Tytus, Zachariasz i Zofia.
Chile – Święto Niepodległości
międzynarodowe:
Międzynarodowy Dzień Geologa (ang. International Geology Day)
Światowy Dzień Monitoringu Wody
wspomnienia i święta w Kościele katolickim[3][4], obchodzą:
św. Ariadna z Frygi (męczennica)
św. Eustorgiusz I (biskup)
św. Konstancjusz i towarzysze (męczennicy)
św. Metody z Olimpu (biskup i męczennik)
św. Ryszarda Szwabska (cesarzowa)
św. Stanisław Kostka (patron Polski; na świecie 13 listopada)

18.09 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1351 – Księstwo płockie zostało przyłączone przez Kazimierza III Wielkiego do Rzeczypospolitej.

[madohora]

1454 – Wojna trzynastoletnia: zwycięstwo wojsk krzyżackich w bitwie pod Chojnicami.

[madohora]

1773 – Delegacja Sejmu Rozbiorowego podpisała traktaty podziałowe z przedstawicielami trzech mocarstw.

[madohora]

1794 – Insurekcja kościuszkowska: Rada Najwyższa Narodowa postanowiła zamienić pospolite ruszenie włościan na pobór 1 rekruta z 10 domów i konia jezdnego z 50 domów.

[madohora]

1939 – Kampania wrześniowa:
Kilkuset Żydów zostało zamordowanych w Dynowie na Podkarpaciu przez jednostki niemieckie.
Na wieść o wkroczeniu do Polski Armii Czerwonej w Jeziorach na Polesiu popełnił samobójstwo Stanisław Ignacy Witkiewicz.
Niemcy wkroczyli do Lublina.
Rozpoczęła się obrona Wilna przed wojskami sowieckimi.
W wyniku niemieckiego ostrzału artyleryjskiego spłonął wieżowiec Prudential w Warszawie.
Wybuchło antypolskie powstanie w miasteczku Skidel pod Grodnem, zdławione przez przybyły oddział wojska polskiego.
Zakończyły się bitwy: nad Bzurą, pod Kobryniem i pod Krasnymstawem.
Zbrodnia w Śladowie pod Sochaczewem, dokonana przez Niemców na 300 osobach, w tym 150 jeńcach wojennych.

[madohora]

1943 – Okupujący Gdynię Niemcy uruchomili w mieście działającą do dziś komunikację trolejbusową.

[madohora]

1944 – 49. dzień powstania warszawskiego: ewakuowano pontonami na brzeg Pragi chorych i ciężko rannych.

[madohora]

1958 – Rozpoczął się I Festiwal Jazz Jamboree (pod nazwą Jazz 58) w Warszawie.

[madohora]

1963 – Na Stadionie Śląskim, podczas meczu PEMK Górnik Zabrze-Austria Wiedeń (1:0), został ustanowiony stadionowy rekord frekwencji (120 tys. widzów).

[madohora]

1974 – W Katowicach rozpoczął się proces Zdzisława Marchwickiego, zwanego "Wampirem z Zagłębia".

[madohora]

1975:
Uruchomiono produkcję Fiata 126p w Zakładzie nr 2 w Tychach.
W Pile odnotowano wrześniowy rekord temperatury w Polsce (+34,7 °C).

[madohora]

Szczęście dwojga może istnieć tylko wtedy gdy istnieje między nimi miłość

Aldona Różanek

[madohora]

1977 – Lechosław Michalak wygrał 34. Tour de Pologne.

[madohora]

1984 – Premiera filmu Planeta Krawiec.

[madohora]

1999 – W Szczecinie powstał Wielonarodowy Korpus Północno-Wschodni.

[madohora]

2001 – Sejm przyjął ustawy: Kodeks morski i o podpisie elektronicznym.

[madohora]

2005 – Reprezentant Luksemburga Kim Kirchen wygrał 62. Tour de Pologne.

[madohora]

2009 – W katastrofie w kopalni "Wujek-Śląsk" zginęło 20 górników, blisko 40 zostało rannych.

[madohora]

2011 – Plac przed Sądem Apelacyjnym w Łodzi przy ul. Uniwersyteckiej otrzymał imię Joanny Agackiej-Indeckiej.

18 września wydarzenia ze świata

[madohora]

96 – Po zabójstwie Domicjana cesarzem rzymskim wybrano Nerwę.

[madohora]

324 – Cesarz Konstantyn I Wielki pokonał Licyniusza pod bitwie pod Chryzopolis.

[madohora]

335 – Dalmacjusz został cesarzem rzymskim.

[madohora]

1180 – Filip II August po śmierci ojca został samodzielnym królem Francji.

[madohora]

1437 – Papież Eugeniusz IV wydał bullę o przeniesieniu obrad soboru bazylejskiego do Ferrary.

[madohora]

1490 – Władysław II Jagiellończyk został koronowany na króla Węgier.

[madohora]

1544 – Cesarz Niemiec Karol V zawarł pokój z Francją w Crepy.

[madohora]

1570 – V wojna wenecko-turecka: wojska tureckie rozpoczęły oblężenie Famagusty na Cyprze.

[madohora]

1739 – Podpisano traktat pokojowy w Belgradzie kończący (przy mediacji francuskiej) wojnę Rosji i Austrii z Turcją.

[madohora]

1760 – Upadek francuskiej twierdzy Quebec przesądził o przejęciu Kanady przez Anglików.

[madohora]

1810 – Chile ogłosiło autonomię w ramach Królestwa Hiszpanii.

[madohora]

1850 – Amerykański Kongres przyjął Fugitive Slave Act.

[madohora]

1851 – Ukazało się pierwsze wydanie The New York Daily Times, który później zmienił nazwę na The New York Times.

[madohora]

1860 – Włoska wojna wyzwoleńcza: zwycięstwo wojsk piemonckich nad papieskimi w bitwie pod Castelfidardo.

[madohora]

1863 – Wojna secesyjna: rozpoczęła się Bitwa nad Chickamauga.

[madohora]

1872 – Oskar II został królem Szwecji i Norwegii.

[madohora]

1906 – Tajfun zabił ponad 10 tys. osób w Hongkongu.

[madohora]

1916 – Woda z przerwanej zapory zalała miejscowość Desná w północno-zachodnich Czechach, powodując śmierć 62 osób.

[madohora]

1919 – Holandia przyznała kobietom prawa wyborcze.

[madohora]

1922 – Węgry przystąpiły do Ligi Narodów.

[madohora]

1931 – Japonia dokonała agresji na Mandżurię.

[madohora]

1934 – Związek Radziecki wstąpił do Ligi Narodów.

[madohora]

Piękno - owoc na który patrzymy nie wyciągając ręki

Simone Weil

[madohora]

1939 – Internowany przez władze estońskie okręt podwodny ORP Orzeł uciekl z portu w Tallinnie.

[madohora]

1941 – W Krupkach na Białorusi hitlerowcy wymordowali około 1000 Żydów.

[madohora]

1951 – Premiera filmu Tramwaj zwany pożądaniem.

[madohora]

1959 – USA wystrzeliły satelitę Vanguard 3.

[madohora]

1961 – Sekretarz Generalny ONZ Dag Hammarskjöld zginął w katastrofie lotniczej w czasie misji pokojowej w Kongu.

[madohora]

1962 – Burundi, Jamajka, Rwanda oraz Trynidad i Tobago zostały członkami ONZ.

[madohora]

1965 – Została odkryta Kometa Ikeya-Seki.

[madohora]

1968 – Wystrzelona 14 września radziecka sonda Zond 5 okrążyła Księżyc i rozpoczęła lot powrotny na Ziemię.

[madohora]

1973 – Bahamy, NRD i RFN zostały członkami ONZ.

[madohora]

1975 – W San Francisco aresztowano Patty Hearst, dziedziczkę fortuny magnata prasowego Williama Randolpha Hearsta, która, po porwaniu jej przez lewicową grupę rewolucyjną, została jej członkinią i wzięła udział w napadzie na bank.

[madohora]

1977 – Amerykańska sonda Voyager 1 wykonała z odległości 11,66 mln km pierwsze wspólne zdjęcie Ziemi i Księżyca.

[madohora]

1979 – Saint Lucia została członkiem ONZ.

[madohora]

1980 – Uczestnik misji Sojuz 38 Arnaldo Tamayo Méndez został pierwszym Kubańczykiem w kosmosie.

[madohora]

1981 – Została zniesiona kara śmierci we Francji.

[madohora]

1982 – Masakra w Sabrze i Szatili w Bejrucie (16-18 września), dokonana przy biernej postawię wojsk izraelskich przez libańską chrześcijańską milicję na na 700-3500 palestyńskich uchodźcach.

[madohora]

1987 – Jerzy Kukuczka jako drugi himalaista zdobył Koronę Himalajów i Karakorum – wszystkie 14 szczytów o wysokości ponad 8 tysięcy metrów.

[madohora]

1988 – W Birmie doszło do wojskowego zamachu stanu.

[madohora]

1989 – W Kolombo podpisano porozumienie w sprawie wycofania do końca roku wojsk indyjskich ze Sri Lanki.

[madohora]

1990:
Liechtenstein został członkiem ONZ.
Podczas 96. sesji MKOl w Tokio wybrano Atlantę na organizatora Letnich Igrzysk Olimpijskich w 1996 roku.

[madohora]

1994 – Wybuch wulkanu Tavurvur na należącej do Papui-Nowej Gwinei wyspie Nowa Brytania spowodował całkowite zasypanie popiołem miasta Rabaul, które odbudowano w innym miejscu.

[madohora]

1997:
Mieszkańcy Walii opowiedzieli się w referendum za utworzeniem Walijskiego Zgromadzenia Narodowego.
Przed Muzeum Egipskim w Kairze został ostrzelany bus z turystami; zginęło 9 Niemców i egipski kierowca.

[madohora]

1998:
Belgijski astronom Eric Walter Elst odkrył planetoidę Kraków.
Została powołana Internetowa Korporacja ds. Nadawania Nazw i Numerów (ICANN).

[madohora]

2002 – Odbywający karę 10 lat pozbawienia wolności francuski zbrodniarz wojenny Maurice Papon został, ze względów zdrowotnych, zwolniony przedterminowo z więzienia.

[madohora]

2005:
Koalicja CDU/CSU pod wodzą Angeli Merkel wygrała wybory parlamentarne w Niemczech.
W Afganistanie odbyły się pierwsze od 1969 roku wybory parlamentarne.

[madohora]

2006:
Amerykanka irańskiego pochodzenia Anousheh Ansari została pierwszą kobietą-turystą kosmicznym.
Przed budynkiem tymczasowego parlamentu Somalii w Baydhabo doszło samobójczego zamachu bombowego, wymierzonego w prezydenta Abdullahiego Yusufa. Zginęło 11 osób, w tym brat prezydenta.

[madohora]

2007 – Korea Północna i Zjednoczone Emiraty Arabskie nawiązały stosunki dyplomatyczne.

[madohora]

2008 – 7 amerykańskich żołnierzy zginęło w katastrofie śmigłowca CH-47 Chinook w południowym Iraku.

[madohora]

2009 – Co najmniej 40 osób zginęło w samobójczym zamachu bombowym koło miasta Kohat w północno-zachodnim Pakistanie.

18.09 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1799 – Wacław Zaleski, polski poeta, badacz folkloru (zm. 1849)

[madohora]

1837 – Antoni Michałowski, polski lekarz, działacz społeczny, uczestnik powstania styczniowego (zm. 1930)

[madohora]

1864 – Marian Kiernicki, polski aktor teatralny (zm. 1945)

[madohora]

1883 – Ludomir Różycki, polski kompozytor (zm. 1953)

[madohora]

1901 – Jadwiga Bułakowska, polska tłumaczka (zm. 1976)

[madohora]

1903 – Tomasz Wilczyński, polski duchowny katolicki, biskup warmiński (zm. 1965)

[madohora]

1908
Józef Małgorzewski, polski aktor, reżyser radiowy, dziennikarz (zm. 1983)
Eugeniusz Papliński, polski tancerz, choreograf (zm. 1978)

[madohora]

1909 – Witold Jarosiński, polski polityk, minister oświaty (zm. 1993)

[madohora]

1910 – Mieczysław Pruszyński, polski pisarz, publicysta (zm. 2005)

[madohora]

1916 – Małgorzata Hołyńska, polska pisarka, tłumaczka (zm. 2006)

[madohora]

1919:
Edward Bury, polski kompozytor, dyrygent, pedagog (zm. 1995)
Jan Krasicki, polski działacz komunistyczny (zm. 1943)
Mieczysław Wojnicki, polski piosenkarz, aktor operetkowy (zm. 2007)

[madohora]

1920 Tadeusz Sacha, polski operator filmowy

[madohora]

1923 Stanisław Konarski, polski historyk, varsavianista, wicedyrektor Muzeum Historycznego m.st. Warszawy (zm. 2007)

[madohora]

1924 – Anatol Fidek, polski twórca filmów dokumentalnych, operator, reżyser, scenarzysta

[madohora]

1928 – Adam Walaciński, polski kompozytor, twórca muzyki filmowej, publicysta

[madohora]

1929 – Teresa Badzian, polska reżyser filmów animowanych (zm. 1989)

[madohora]

1930 Józef Penkowski, polski etnolog, dyrektor Muzeum Watykańskiego (zm. 2006)

[madohora]

1932 Emil Nalborczyk, polski biolog, profesor SGGW, wiceprezes PAN (zm. 2006)

[madohora]

1933
Eugeniusz Iwanicki, polski pisarz
Jerzy Połomski, polski piosenkarz

[madohora]

1939 Anna Zalewska, polska polityk, poseł na Sejm RP (zm. 2004)

[madohora]

1945 – Roman Jabłoński, polski wiolonczelista

[madohora]

1951 Marek Skrobecki, polski twórca filmów animowanych, reżyser, scenograf

[madohora]

1953 – Aleksander Lwow, polski alpinista, himalaista

[madohora]

1954 Grażyna Czaplanka, polska aktorka

[madohora]

1956 Marek Szczech, polski piłkarz (zm. 2003)

[madohora]

1963 – Hanna Polk, polska aktorka

[madohora]

1965 – Alicja Wojtkowiak, polska aktorka

[madohora]

1968 Grzegorz Skiba, polski koszykarz

[madohora]

1974 Marta Neuman, polska aktorka

[madohora]

1976 Grzegorz Piechna, polski piłkarz

[madohora]

1977 Sławomir Kohut, polski kolarz szosowy

[madohora]

1984 – Tomasz Bandrowski, polski piłkarz

18.09 Zmarli polacy

[madohora]

1688 – Adam Gdacjusz, polski duchowny luterański, pisarz (ur. 1610 lub 1615)

[madohora]

1807 – Franciszek Smuglewicz, polski malarz, rysownik (ur. 1745)

[madohora]

1857 – Karol Kurpiński, polski kompozytor (ur. 1785)

[madohora]

1859 – Leon Szubert, polski rzeźbiarz (ur. 1829)

[madohora]

1861 – Antoni Gorecki, polski pisarz (ur. 1787)

[madohora]

1865 – Jakub Ignacy Łaszczyński, polski polityk, prezydent Warszawy (ur. 1791)

[madohora]

1899 – Włodzimierz Dzieduszycki, hrabia, polski przyrodnik, mecenas nauki i kultury (ur. 1825)

[madohora]

1901 – Gustaw Gebethner, polski księgarz, wydawca (ur. 1831)

[madohora]

1916 – Aleksander Sulkiewicz, polski działacz niepodległościowy (ur. 1867)

[madohora]

1935 – Wiktor Kulerski, polski dziennikarz (ur. 1865)

[madohora]

1939
Stanisław Ignacy Witkiewicz, polski pisarz, malarz (ur. 1885)
Franciszek Wład, polski dowódca wojskowy, generał (ur. 1888)

[madohora]

1944 – Polegli w powstaniu warszawskim:
(lub 24 września) Tadeusz Kołecki, polski żołnierz AK, podporucznik (ur. 1921)
Andrzej Maringe, polski żołnierz AK (ur. 1919)
Leonard Pecyna, polski podharcmistrz, żołnierz AK, podporucznik (ur. 1922)

[madohora]

1957 Włodzimierz Steyer, polski kontradmirał, dowódca Marynarki Wojennej (ur. 1892)

[madohora]

1961 Jerzy Maślanka, polski taternik, alpinista, inżynier (ur. 1886)

[madohora]

1980 Zdzisław Ożarowski, polski aktor (ur. 1911)

[madohora]

1983 – Jerzy Kamieński, polski aktor teatralny (ur. 1929)

[madohora]

1989 – Aleksandra Śląska, polska aktorka (ur. 1925)

[madohora]

2002 Barbara Winiarska, polska aktorka (ur. 1952)

[madohora]

2006:
Bogdan Augustyniak, polski reżyser teatralny (ur. 1940)
Jakub Chojnacki, polski prawnik, prezes Towarzystwa Naukowego Płockiego (ur. 1922)

[madohora]

2008 Michał Caputa, polski polityk, działacz Solidarności (ur. 1927)

[madohora]

2009 Barbara Skarga, polska profesor filozofii (ur. 1919)

19.08 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

19 września jest 262. (w latach przestępnych 263.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 103 dni.
imieniny obchodzą: Alfons, Arnolf, Arnulf, Dezyderiusz, Dezydery, Eliasz, Eutychiusz, Festus, Januariusz, January, Konstancja, Maria, Marta, Nila, Nilus, Paloma, Peleusz, Prokles, Prokul, Teodor, Trofim, Więcemir, Wilhelmina i Zuzanna.
Chile – Dzień Armii
Saint Kitts i Nevis – Święto Niepodległości
międzynarodowe:
Dzień Dzikiej Flory, Fauny i Naturalnych Siedlisk (państwa UE na mocy Konwencji berneńskiej)
Międzynarodowy Dzień Mówienia jak Pirat (ang. International Talk Like a Pirate Day), święto religii Latającego Potwora Spaghetti
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1][2], obchodzą:
św. Alfons de Orozco (augustianin)
św. January z Benewentu (diakon)
św. Józef z Kupertynu
Matka Boża z La Salette
św. Milet (biskup)
św. Teodor z Canterbury (arcybiskup)

19.09 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1410 – Wojska Władysława Jagiełły zakończyły nieudane oblężenie Malborka.

[madohora]

1657 – Zawarto pierwszy z dwóch traktatów wielawsko-bydgoskich, w których Rzeczpospolita zrzekła się zwierzchności lennej nad Prusami Książecymi.

[madohora]

1794 – Insurekcja kościuszkowska: klęska dywizji Karola Sierakowskiego w bitwie pod Terespolem.

[madohora]

1863 – Nieudany zamach w Warszawie na namiestnika Królestwa Polskiego generała Fiodora Berga.

[madohora]

1921 – Powstał pierwszy rząd Antoniego Ponikowskiego.

[madohora]

1931 – Premiera filmu Dziesięciu z Pawiaka.

[madohora]

1934 – Premiera filmu Czy Lucyna to dziewczyna?

[madohora]

1939: Kampania wrześniowa:
Do Gdańska przybył z wizytą Adolf Hitler.
Polscy saperzy wysadzili w powietrze ułatwiającą celowanie niemieckiej artylerii latarnię morską na Helu.
Skapitulowała Kępa Oksywska.
Zajęcie Wilna przez wojska radzieckie.

[madohora]

1940 – Witold Pilecki pozwolił się aresztować Niemcom w łapance ulicznej na Żoliborzu, aby dostać się w celach wywiadowczych do KL Auschwitz. W czasie tej samej łapanki został aresztowany Władysław Bartoszewski.

[madohora]

1944 – 50. dzień powstania warszawskiego: walki na Czerniakowie.

[madohora]

1946 – Podczas sztormu w okolicach Karwi zatonął holownik; zginęło 11 osób.

[madohora]

1953 – Na Żeraniu wyprodukowano pierwszy polski silnik do samochodu Warszawa M-20.

[madohora]

1963 – Zniesiono blokadę Wrocławia spowodowaną wybuchem epidemii czarnej ospy w mieście.

[madohora]

1966 – Premiera filmu Piekło i Niebo.

[madohora]

1980 – Premiery filmów: Constans i Spokój.

[madohora]

1988 – Rząd Zbigniewa Messnera podał się do dymisji.

[madohora]

1989 – W Warszawie podpisano umowy między Polską a Wspólnotami Europejskimi w sprawie handlu oraz współpracy gospodarczej.

[madohora]

1993 – Odbyły się wybory parlamentarne.

[madohora]

2003 – Premiera filmu Stara baśń. Kiedy słońce było bogiem.

[madohora]

2005 – Sieć Orange Polska weszła na polski rynek telefonii komórkowej.

[madohora]

2006 – Powstała Komisja Nadzoru Finansowego.

[madohora]

2009 – Jetix Polska zmienił nazwę na Disney XD Polska.

19.09 Wydarzenia ze świata

[madohora]

615 – Rozpoczął się pontyfikat papieża Adeodata I.

[madohora]

1188 – Cesarz Fryderyk I Barbarossa wydał przywilej dla Lubeki umożliwiający prowadzenie handlu i gwarantujący jedność tertorialną.

[madohora]

1356 – Wojna stuletnia: Anglicy pokonali Francuzów w bitwie pod Poitiers.

[madohora]

1450 – Około 200 osób zostało stratowanych na moście św. Anioła w Rzymie.

[madohora]

1618 – Wojna trzydziestoletnia: rozpoczęło się oblężenie Pilzna.

[madohora]

1692 – Oskarżony o czary 80-letni Giles Corey został stracony przez zmiażdżenie w czasie polowania na czarownice w Salem (Nowa Anglia).

[madohora]

Pewien młody poeta przyniósł Voltaire'owi swoją odę pod tytułem "Do potomnych". Voltaire przeczytał odę i powiedział:
- Niezła. Ale myślę, że pod podanym adresem nie dojdzie.

[madohora]

1734 – Wojna o sukcesję polską: bitwa pod Guastallą.

[madohora]

1777 – W bitwie pod Saratogą Brytyjczycy zostali pokonani przez Amerykanów; punkt zwrotny w wojnie o niepodległość Stanów Zjednoczonych.

[madohora]

1783 – W Wersalu odbył się pierwszy "załogowy" lot balonem, na pokładzie którego znalazły się: baran, kogut i kaczka.

[madohora]

1799 – II koalicja antyfrancuska: wojska francusko-holenderskie pokonały Rosjan i Brytyjczyków w bitwie pod Bergen aan Zee.

[madohora]

1833 – Austria i Rosja podpisały konwencję z Münchengrätz, w której zobowiązały się do przeciwdziałania naruszaniu suwerenności Turcji i do wspólnych akcji przeciw buntom w prowincjach polskich.

[madohora]

1846 – Objawienie Matki Boskiej w La Salette we Francji.

[madohora]

1857 – Hermann Goldschmidt odkrył planetoidy: Doris i Pales.

[madohora]

1865 – Christian Peters odkrył planetoidę Io.

[madohora]

1870 – Wojna francusko-pruska: rozpoczęło się oblężenie Paryża.

[madohora]

1881 – Chester Arthur został 21. prezydentem USA.

[madohora]

1888 – W belgijskim Spa odbył się pierwszy na świecie konkurs piękności.

[madohora]

1893 – Nowa Zelandia jako pierwszy kraj na świecie przyznała kobietom prawa wyborcze.

[madohora]

1898 – Otwarto nowy gmach Opery Królewskiej w Sztokholmie.

[madohora]

1899 – Prezydent Francji Émile François Loubet ułaskawił Alfreda Dreyfusa, skazanego niesłusznie za szpiegostwo na rzecz Niemiec.

[madohora]

1912 – Założono holenderski klub piłkarski NAC Breda.

[madohora]

1926 – Otwarto stadion San Siro w Mediolanie.

[madohora]

1928 – W Nowym Jorku rozpoczęto budowę Chrysler Building.

[madohora]

1934 – Został aresztowany Bruno Hautpmann, porywacz i morderca syna amerykańskiego pilota Charlesa Lindbergha.

[madohora]

1941: Front wschodni:
wojska niemieckie zdobyły Kijów.
W Serejach na Litwie hitlerowcy wraz z miejscową policją dokonali masakry 953 Żydów.

[madohora]

1944: Front zachodni:
rozpoczęła się bitwa o las Hurtgen.
W Moskwie podpisano rozejm między ZSRR i Finlandią. Finowie podjęli walkę z Niemcami.

[madohora]

1946 – Z Islandii wycofano wojska amerykańskie.

[madohora]

1950 – Powstała Europejska Unia Płatnicza.

[madohora1]

1951 – Powołano Światową Federację Niesłyszących.

[madohora1]

1954 – W brazylijskim Porto Alegre otwarto stadion Olímpico Monumental.

[madohora1]

1955: Prezydent Argentyny Juan Perón został obalony w wyniku wojskowego zamachu stanu i uciekł z kraju.
Raszid Karami został premierem Libanu.
W Izraelu na pustyni Negew założono miasto Dimona.

[madohora1]

1957 – W Nevadzie przeprowadzono pierwszą amerykańską podziemną próbę nuklearną.

[madohora1]

1960 – 80 osób zginęło, a 14 zostało rannych w katastrofie amerykańskiego samolotu Douglas DC-6 na wyspie Guam.

[madohora1]

1961 – 54 % mieszkańców Jamajki opowiedziało się w referendum za wystąpieniem z Federacji Indii Zachodnich.

[madohora1]

1969 – Dokonano oblotu radzieckiego ciężkiego śmigłowca bojowego Mi-24.

[madohora1]

1970 – Odbył się pierwszy Glastonbury Festival, jeden z największych festiwali muzycznych na świecie.

[madohora1]

1972 – Dyplomata Ami Sachori zginął w ambasadzie Izraela w Londynie w wyniku wybuchu bomby umieszczonej w liście.

[madohora1]

1975: BBC wyemitowała premierowy odcinek sitcomu Hotel Zacisze.
Założono Uniwersytet w Mariborze (Słowenia).

[madohora1]

1976 – 154 osoby zginęły w katastrofie tureckiego Boeinga 727 w południowo-zachodniej Turcji.

[madohora1]

1978 – Wyspy Salomona zostały członkiem ONZ.

[madohora1]

1979 – W Bernie została podpisana Konwencja o ochronie gatunków dzikiej flory i fauny europejskiej oraz ich siedlisk.

[madohora1]

1980 – Premiera filmu Zwyczajni ludzie.

[madohora1]

1981 – Około 300 osób zginęło w katastrofie statku pasażerskiego Sobral Santor na Amazonce w Brazylii.

[madohora1]

1982 – Pierwsze znane użycie emotikonów i

[madohora1]

1983 – Saint Kitts i Nevis uzyskało niepodległość (od Wielkiej Brytanii).

[madohora1]

1985 – W wyniku trzęsienia ziemi w mieście Meksyk zginęło ok. 10 tys. ludzi.

[madohora1]

1989 – 171 osób zginęło po wybuchu bomby na pokładzie francuskiego samolotu DC-10 nad pustynią w Nigrze.

[madohora1]

1991:
Na granicy austriacko-włoskiej w Alpach Ötztalskich znaleziono zamrożone ciało Ötziego.
Przyjęto nową flagę i godło Białorusi, nazwę kraju zmieniono na Republika Białorusi.
Został reaktywowany Uniwersytet Narodowy "Akademia Kijowsko-Mohylańska".

[madohora1]

1994 – Wojska amerykańskie wylądowały na Haiti w celu nadzorowania przekazania władzy przez juntę legalnie wybranemu prezydentowi Jeanowi-Bertandowi Aristide.

[madohora1]

1995 – The Washington Post i The New York Times opublikowały "Manifest" zamachowca Theodore'a Kaczynskiego, znanego jako "Unabomber".

[madohora1]

1996 – Papież Jan Paweł II rozpoczął wizytę we Francji.

[madohora1]

1997 – 7 osób zginęło, a 139 zostało rannych w katastrofie kolejowej w Londynie.

[madohora1]

1999 – Pod Walencją otwarto Tor wyścigowy Ricardo Tormo.

[madohora1]

2002 – Na Wybrzeżu Kości Słoniowej wybuchła wojna domowa.

[madohora1]

2006:
Czeski oszczepnik Jan Železný zakończył karierę sportową.
W Tajlandii doszło do wojskowego zamachu stanu.

[madohora1]

2007: Izraelski rząd ogłosił Strefę Gazy terytorium wrogim i wprowadził ograniczenia w dostawach paliwa i energii elektrycznej.
W Pailin w Kambodży został aresztowany Nuon Chea, główny ideolog byłego komunistycznegou reżimu Czerwonych Khmerów.

[madohora1]

2008 – Uległ awarii Wielki Zderzacz Hadronów w ośrodku CERN pod Genewą. Naprawa trwała 14 miesięcy.

[madohora1]

2010 – W wyborach parlamentarnych w Szwecji zwyciężyła koalicja centroprawicowa.

19.09 Urodzili się słynni polacy

[madohora1]

1551 – Henryk III Walezy, król Polski i Francji (zm. 1589)

[madohora1]

1797 – January Suchodolski, polski malarz (zm. 1875)

[madohora1]

1834 – Stefan Giller, polski pisarz, tłumacz (zm. 1918)

[madohora1]

1837 – Adolf Gustaw Sonnenfeld, polski kompozytor (zm. 1914)

[madohora1]

1887 – Włodzimierz Krukowski, polski inżynier elektryk, profesor Politechniki Lwowskiej (zm. 1941)

[madohora]

1888 – Kazimierz Justian, polski aktor (zm. 1936)

[madohora]

1892 – Jan Piekałkiewicz, polski polityk, działacz ruchu ludowego, delegat Rządu na Kraj (zm. 1943)

[madohora]

1900 – Włodzimierz Słobodnik, polski poeta, satyryk, tłumacz (zm. 1991)

[madohora]

1904 – Paweł Finder, polski działacz komunistyczny, I sekretarz PPR (zm. 1944)

[madohora]

1917 – Andrzej Miłosz, polski dziennikarz, publicysta, reżyser filmów dokumentalnych (zm. 2002)

[madohora]

1922 Jan Żardecki, polski aktor

[madohora]

1925:
Stefan Kwilecki, polski architekt (zm. 2001)
Jerzy Ozdowski, polski polityk, członek Rady Państwa, wicepremier, wicemarszałek Sejmu (zm. 1994)

[madohora]

1927 – Tadeusz Gicgier, polski pisarz

[madohora]

1929 – Bogdan Śmigielski, polski aktor

[madohora]

1930 Hanna Świda-Ziemba, polska socjolog, profesor, działaczka opozycyjna w czasach PRL (zm. 2012)

[madohora]

1935
Adam Kochanowski, polski poeta
Krystyna Krupska-Wysocka, polska reżyserka filmowa

[madohora]

1936 Andrzej Kreütz-Majewski, polski scenograf, malarz (zm. 2011)

[madohora]

1938 – Zygmunt Krauze, polski kompozytor, pianista

[madohora]

1943:
Janusz Kondratiuk, polski reżyser filmowy
Pan Witek, polski gitarzysta, śpiewak uliczny

[madohora]

1945 – Mieczysław Gajda, polski aktor

[madohora]

1947
Urszula Sipińska, polska piosenkarka
Janusz Zaorski, polski reżyser filmowy

[madohora]

1948 Jacek Saryusz-Wolski, polski polityk, sekretarz Komitetu Integracji Europejskiej, poseł do Parlamentu Europejskiego

[madohora]

1949 Bohdan Masztaler, polski piłkarz

[madohora]

1951:
Mieczysław Bieniek, polski dowódca wojskowy, generał
Kazimierz Kmiecik, polski piłkarz, trener piłkarski

[madohora]

1953
Grażyna Szapołowska, polska aktorka
Waldemar Śmigasiewicz, polski reżyser teatralny

[madohora]

1954 Bolesław Piecha, polski lekarz ginekolog, poseł na Sejm RP

[madohora]

1956 – Zbigniew Kuźmiuk, polski polityk

[madohora]

1957 Krzysztof Bartoszewicz, polski aktor

[madohora]

1963 Marcin Pospieszalski, polski gitarzysta basowy, kompozytor

[madohora]

1968 Paweł Łukaszewski, polski kompozytor

[madohora]

1969 Mariusz Błaszczak, polski polityk, poseł na Sejm RP

[madohora]

1970 Tomasz Brożyna, polski kolarz szosowy

[madohora]

1971 Tomasz Gudzowaty, polski fotografik

[madohora]

1972 Agnieszka Wielgosz, polska aktorka

[madohora]

1974 Tomasz Krzeszewski, polski tenisista stołowy

[madohora]

1979 Patrycja Szczepanowska, polska aktorka

[madohora]

1981 Krzysztof Włodarczyk, polski bokser

[madohora]

1988 Damian Kostrzewa, polski piłkarz ręczny

19.09 Zmarli Polacy

[madohora]

1897 – Kornel Ujejski, polski poeta (ur. 1823)

[madohora]

1931 – Aniela Bogusławska, polska aktorka (ur. 1874)

[madohora]

1939:
Stanisław Dąbek, polski dowódca wojskowy, pułkownik, dowódca Lądowej Obrony Wybrzeża (ur. 1892)
Stanisław Grzmot-Skotnicki, polski dowódca wojskowy, generał, dowódca Pomorskiej Brygady Kawalerii i Grupy Operacyjnej Czersk (ur. 1894)
Michał Jaworski, polski kompozytor

[madohora]

1944 – Jan Wuttke, polski żołnierz AK, podporucznik, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1921)

[madohora]

1967 – Stanisław Byrcyn-Gąsienica, polski ratownik górski, założyciel TOPR (ur. ?)

[madohora]

1975 – Józef Mroszczak, polski grafik, artysta plakatu (ur. 1910)

[madohora]

1987 Wiktor Sadecki, polski aktor (ur. 1923)

[madohora]

1990 – Wacław Solski, polski pisarz (ur. 1897)

[madohora]

1996 rozpoczyna się Światowy Tydzień Przestrzeni Kosmicznej (do 10 października, ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 1999 roku)

[madohora]

1999:
Hubert Hilscher, polski grafik, ilustrator książek (ur. 1924)
Jerzy Witold Wyrzykowski, polski uczony, profesor Politechniki Warszawskiej (ur. 1947)

[madohora]

2001 – Eligiusz Lasota, polski dziennikarz (ur. 1929)

[madohora]

2005:
Ryszard Golc, polski operator filmowy (ur. 1927)
Edward Nawrot, polski duchowny katolicki, proboszcz parafii w Kiekrzu (ur. 1947)

[madohora]

2007 Janusz Klekowski, polski działacz opozycyjny, członek KOR (ur. 1930)

20.09 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

20 września jest 263. (w latach przestępnych 264.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 102 dni.
Imieniny obchodzą: Agnieszka, Andrzej, Barbara, Dionizy, Eustachiusz, Eustachy, Euzebia, Fausta, Filipa, Franciszek, Gliceriusz, Glicery, Helmut, Jan, Klemens, Matea, Miłowuj, Paweł, Perpetua, Protazy, Sokrates, Teodor, Teopist i Teopista.
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą: św. Andrzej Kim Tae-gŏn, św. Paweł Chŏng Ha-sang i 101 Towarzyszy (103 męczenników koreańskich)
bł. Franciszek de Posadas (zakonnik)
św. Józef Maria de Yermo y Parres (ksiądz i zakonnik)
św. Wincenty Madelgariusz (benedyktyn) (również 14 lipca)

20.09 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1576 – Król Stefan Batory wezwał Gdańsk przed sąd królewski, stawiając mu zarzuty obrazy majestatu i buntu.

[madohora]

1580 – Wojna polsko-rosyjska: polska jazda pod dowództwem księcia Janusza Zbaraskiego rozbiła kawalerię rosyjską w bitwie pod Toropcem.

[madohora]

1606 – We Frankenstein (Ząbkowice Śląskie) spalono na stosie skazanych w tzw. aferze grabarzy.

[madohora]

1655 – Potop szwedzki: rozpoczęła się bitwa pod Nowym Dworem.

[madohora]

1672 – Wojna polsko-turecka: rozpoczęło się oblężenie Lwowa.

[madohora]

1675 – Wojna polsko-turecka: rozpoczęło się oblężenie Trembowli.

[madohora]

1806 – Napoleon Bonaparte utworzył Legie Północne w celu wykorzystania Polaków służących do tej pory w wojsku pruskim.

[madohora]

1858 – W Warszawie odbyła się prapremiera opery Flis Stanisława Moniuszki.

[madohora]

1908 – Odbyły się pierwsze odnotowane w prasie piłkarskie derby Krakowa.

[madohora]

1920 – Wojna polsko-bolszewicka: rozpoczęła się bitwa nad Niemnem.

[madohora]

1923 – 38 górników zginęło w pożarze w KWK „Reden” w Dąbrowie Górniczej.

[madohora]

1936 – We Lwowie odbył się I kongres Frontu Jedności Narodowej.

[madohora]

1939 – Kampania wrześniowa:
Rozpoczęła się obrona Grodna przed nacierającą Armią Czerwoną.
Rozpoczęła się obrona Helu, zakończona 2 października kapitulacją polskiej załogi.
Zakończyła się I bitwa pod Tomaszowem Lubelskim.
Zbrodnia Wehrmachtu na 46 polskich jeńcach wojennych w Majdanie Wielkim na Zamojszczyźnie.

[madohora]

1941 – W lesie pod Niemenczynem koło Wilna hitlerowcy zamordowali około 400 Żydów.

[madohora]

1942 – Utworzono Narodowe Siły Zbrojne.

[madohora]

1944 – 51. dzień powstania warszawskiego: wycofanie sił polskich z Czerniakowa.

[madohora]

1945 – Rozwiązano organizację konspiracyjną Polska Niepodległa.

[madohora]

1952 – Rozpoczęło działalność Polskie Radio Lublin.

[madohora]

1961 – W wypadku samochodowym pod Łowiczem zginął reżyser filmowy Andrzej Munk.

[madohora]

1963 – Premiera filmu Pasażerka.

[madohora]

1969 – Waldemar Baszanowski zdobył w Warszawie złoty medal mistrzostw świata w podnoszeniu ciężarów.

[madohora]

1974 – Premiera filmu Zapis zbrodni.

[madohora]

1979 – Powstał klub piłkarski Górnik Łęczna.

[madohora]

1982 – Premiera filmu Dolina Issy.

[madohora]

1991 – W Gdańsku utworzono Związek Miast Bałtyckich.

[madohora]

1993 – Premiera filmu Balanga.

[madohora]

1996 – W Warszawie odbył się koncert króla muzyki pop Michaela Jacksona w ramach trasy koncertowej HIStory.

[madohora]

2002 – Premiera filmu Anioł w Krakowie.

[madohora]

2003 – Odkryto Jaskinię Wiślańską w Beskidzie Śląskim.

[madohora]

2008 – Niemiec Jens Voigt wygrał 65. Tour de Pologne.

[madohora]

2010 – Oficjalne otwarcie zmodernizowanego Stadionu Miejskiego w Poznaniu, areny Euro 2012.

20.09 Wydarzenia ze świata

[madohora]

331 p.n.e. – Wojska Aleksandra Wielkiego, podczas wyprawy wojennej do Babilonii, przekroczyły przy całkowitym zaćmieniu Księżyca rzekę Tygrys.

[madohora]

52 p.n.e. – Wojna Rzymu z Galami: zwycięstwo Rzymian w bitwie pod Alezją.

[madohora]

1066 – Podbój Anglii przez wikingów: zwycięstwo najeźdźców w bitwie pod Gate Fulford.

[madohora]

1187 – Wojska Saladyna rozpoczęły oblężenie stolicy Królestwa Jerozolimskiego.

[madohora]

1378 – Arcybiskup Cambrai Robert z Genewy został wybrany na antypapieża Klemensa VII; początek Wielkiej Schizmy Zachodniej.

[madohora]

1410 – Zygmunt Luksemburski został wybrany królem Niemiec, pozostali elektorzy wybrali na antykróla Jodoka z Moraw.

[madohora]

1459 – Pierwsza wzmianka o Bukareszcie w dokumencie sygnowanym przez Włada Palownika.

[madohora]

1519 – Ferdynand Magellan wypłynął z portu Sanlúcar de Barrameda, rozpoczynając pierwszą w historii wyprawę dookoła świata.

[madohora]

1600 – Irlandzka wojna dziewięcioletnia: rozpoczęła się bitwa pod Moyry Pass.

[madohora]

1604 – Wojna osiemdziesięcioletnia: po ponad 3 latach oblężenia wojska hiszpańskie zdobyły Ostendę, bronioną przez niderlandzkich powstańców.

[madohora]

1626 – Wojna chłopska w Austrii: bitwa pod Pranem.

[madohora]

1697:
VII wojna wenecko-turecka: bitwa morska pod Eubeą.
Podpisano traktat w Rijswijk, kończący wojnę Francji z Ligą Augsburską.

[madohora]

1703 – Wojna o sukcesję hiszpańską: zwycięstwo wojsk habsburskich nad pruskim w bitwie pod Höchstädt.

[madohora]

1730 – Został obalony sułtan turecki Ahmed III; zastąpił go Mahmud I.

[madohora]

1792 – I koalicja antyfrancuska: armia francuska zwyciężyła wojska austriackie i pruskie w bitwie pod Valmy.

[madohora]

1835 - Rozpoczęcie powstania Farrapos, zrywu społecznego farmerów oraz biedoty przeciwko władzy Cesarstwa Brazylii.

[madohora]

1839 – Między Amsterdamem a Haarlemem otwarto pierwszą linię kolejową w Holandii.

[madohora]

1854 – Wojna krymska: wojska rosyjskie poniosły klęskę w bitwie nad rzeką Almą.

[madohora]

1859 – Otwarto ogród zoologiczny w Kopenhadze.

[madohora]

1861 – wojna secesyjna: zwycięstwo Konfederatów w I bitwie pod Lexington.

[madohora]

1863 – Wojna secesyjna: zwycięstwo Konfederatów w bitwie nad Chickamaugą.

[madohora]

1870 – Wojska włoskie zdobyły Rzym, stolicę Państwa Kościelnego.

[madohora]

1879 – Założono najstarszy na wyspie Irlandia klub piłkarski Cliftonville Belfast.

[madohora]

1881 – Przyszły król Szwecji Gustaw V poślubił księżniczkę Wiktorię Badeńską.

[madohora]

1898 – Łotewski Niemiec Konstantin Rengarten zakończył trwająca od 15 sierpnia 1894 roku pieszą wędrówkę dookoła świata na trasie Ryga – Rostów nad Donem – Persja – Irkuck – Urga – Pekin – Japonia – USA (Seattle – San Francisco – Chicago – Nowy Jork) – Francja – Ryga, przemierzywszy 26 877 km.

[madohora]

1904 – W amerykańskim Dayton bracia Wright odbyli ponad kilometrowy lot na dwupłatowcu Flyer 2.

[madohora]

1906 – Zwodowano transatlantyk RMS Mauretania.

[madohora]

1908 – W wyniku epidemii cholery w Petersburgu zmarło ok. 7 tys. osób.

[madohora]

1911 – W pobliżu Southampton brytyjski krążownik HMS Hawke zderzył się z największym statkiem pasażerskim świata RMS Olympic.

[madohora]

1914 – W rozegranym w Buenos Aires pierwszym oficjalnym meczu piłkarskim między obiema reprezentacjami Argentyna pokonała Brazylię 3:0.

[madohora]

1916 – Cesarz Franciszek Józef I wydał w Wiedniu dekret o przekształceniu Legionów Polskich w Polski Korpus Posiłkowy.

[madohora]

1918 – W trakcie słuchania spowiedzi na ciele ojca Pio po raz pierwszy pojawiły się stygmaty – 5 krwawiących ran, znajdujących się w miejscach ran Chrystusa zadanych mu podczas ukrzyżowania.

[madohora]

1925 – Założono paragwajski klub piłkarski Independiente Asunción.

[madohora]

1926 – Gangster polskiego pochodzenia Earl „Hymie Weiss” Wojciechowski przeprowadził w Cicero w stanie Illinois drugi nieudany zamach na Ala Capone.

[madohora]

1928 – Huragan Okeechobee (6-20 września) zabił ponad 4 tys. osób na Karaibach i południowo-wschodnich stanach amerykańskich.

[madohora]

1932 – Mahatma Gandhi rozpoczął strajk głodowy w więzieniu w Pune.

[madohora]

1942 – Amerykanie przeprowadzili pierwszy lot testowy przejętego w stanie nienaruszonym japońskiego myśliwca Mitsubishi A6M (tzw. Zero z Akutan).

[madohora]

1943 – Z Oflagu VI B w Dössel uciekło podkopem 47 polskich oficerów. Schwytano i rozstrzelano 37.
--
<MADOHORA>
FORUM NIKISZOWIEC

[madohora]

1946 – Rozpoczął się pierwszy Festiwal Filmowy w Cannes.

[madohora]

1947 – Założono peruwiański klub piłkarski Unión Huaral.

[madohora]

1948 – Dokonano oblotu śmigłowca Mi-1.

[madohora]

1949 – W RFN powstał pierwszy rząd Konrada Adenauera.

[madohora]

1950 – Dokonano oblotu samolotu pasażersko-towarowego Ił-14.

[madohora]

1954:
Na forum ONZ przyjęto konwencję dotyczącą statusu bezpaństwowców.
Uchwalono konstytucję Chińskiej Republiki Ludowej.

[madohora]

1955 – Rząd radziecki przyznał pełną suwerenność NRD.

[madohora]

1957 – Keith Holyoake został premierem Nowej Zelandii.

[madohora]

1958 – Chalid Hibri został premierem Libanu.

[madohora]

1960 – Benin, Burkina Faso, Cypr, Gabon, Kamerun, Kongo, Madagaskar, Niger, Republika Środkowoafrykańska, Somalia, Togo oraz Wybrzeże Kości Słoniowej zostały członkami ONZ.

[madohora]

1961 – W Tokio otwarto Ogród Botaniczny Jindai.

[madohora]

1966:
Gujana została członkiem ONZ.
Wystrzelono sondę księżycową Surveyor 2.

[madohora]

1967:
Nigeryjskie siły rządowe zlikwidowały separatystyczną Republikę Beninu.
Zwodowano brytyjski statek pasażerski RMS Queen Elizabeth 2.

[madohora]

1969 – W południowym Wietnamie, wskutek zderzenia samolotu Douglas DC-4 z myśliwcem F-4 Phantom II zginęło 76 osób.

[madohora]

1970 – Radziecka sonda Łuna 16 wylądowała na Księżycu.

[madohora]

1972:
Po porażce kanclerza Willy’ego Brandta w głosowaniu nad wotum zaufania został rozwiązany Bundestag.
W Hondurasie 10 tys. osób zginęło po przejściu huraganu Fifi.

[madohora]

1974 – Na japońskiej wyspie Hokkaido utworzono Park Narodowy Rishiri-Rebun-Sarobetsu.

[madohora]

1977 – Dżibuti i Wietnam zostały członkami ONZ.

[madohora]

1978 – Do RFN przybyła z wizytą delegacja Episkopatu Polski z kardynałami Stefanem Wyszyńskim i Karolem Wojtyłą.

[madohora]

1979 – W Republice Środkowoafrykańsiej przy wsparciu komandosów francuskich obalono samozwańczego cesarza Bokassę I.

[madohora]

1984 – W wyniku samobójczego ataku na ambasadę amerykańską w Libanie śmierć poniosły 23 osoby.

[madohora]

1989 – Na londyńskim West Endzie odbyła się premiera musicalu Miss Saigon Claude-Michela Schönberga.

[madohora]

1990 – Osetia Południowa proklamowała niepodległość od Gruzji.

[madohora]

1991 – Powstała Służba Bezpieczeństwa Ukrainy (SBU).

[madohora]

1992 – Francuzi opowiedzieli się w referendum za przyjęciem Traktatu z Maastricht.

[madohora]

1994 – Weszło w życie zawieszenie broni w czasie wojny domowej w Tadżykistanie.

[madohora]

2000 – Na igrzyskach w Sydney Renata Mauer-Różańska zdobyła złoty medal w konkurencji karabinu kulowego w 3 postawach.

[madohora]

2001 – W przemówieniu w Kongresie USA prezydent George W. Bush zadeklarował wojnę z terroryzmem.

[madohora]

2003 – Obywatele Łotwy opowiedzieli się w referendum za akcesją do Unii Europejskiej.

[madohora]

2006 – Ali Abdullah Salih wygrał ponownie wybory prezydenckie w Jemenie.

[madohora]

2006 – W wyniku przewrotu wojskowego w Tajlandii odsunięto od władzy premiera Thaksina Shinawatry, a władzę w kraju przejęła Rada ds. Reformy Administracyjnej.

[madohora]

2008:
Pożar w klubie nocnym w Shenzhen w Chinach; zginęły 43 osoby, 88 zostało rannych.
Prezydent RPA Thabo Mbeki ogłosił rezygnację ze stanowiska.
W zamachu bombowym na hotel Marriott w Islamabadzie zginęły 54 osoby zginęły, a 266 zostało rannych.

[madohora]

2009 – W bitwie w Duk Padiet (Sudan Południowy) między plemionami Lou Nuer i Dinka oraz siłami bezpieczeństwa zginęło ponad 100 osób.

[madohora]

2010 – W katastrofie kolejowej w Badarwas w środkowych Indiach zginęły 23 osoby, 50 zostało rannych.

20.09 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1503 – Andrzej Frycz Modrzewski, polski pisarz, sekretarz królewski (zm. 1572)

[madohora]

1746 – Maurycy Beniowski, polski podróżnik, awanturnik, autor pamiętników (zm. 1786)

[madohora]

1810 – Placyd Jankowski, polski duchowny unicki, pisarz (zm. 1872)

[madohora]

1865 – Feliks Jabłczyński, polski chemik, grafik, malarz, pisarz (zm. 1928)

[madohora]

1877 – Jan Wantuła, polski ślusarz hutniczy, pomolog, pisarz ludowy i bibliofil związany z Ustroniem (zm. 1953)

[madohora]

1882 – Marceli Nowakowski, polski duchowny katolicki, działacz społeczny (zm. 1940)

[madohora]

1884:
Piotr Rytel, polski kompozytor, publicysta, pedagog (zm. 1970)
Stanisław Zdyb, polski taternik, fotograf, członek TOPR (zm. 1954)

[madohora]

1885 – Ignacy Świrski, polski duchowny katolicki, biskup siedlecki (zm. 1968)

[madohora]

1891 – Tadeusz Lehr-Spławiński, polski językoznawca (zm. 1965)

[madohora]

1894 - Michał Kłopotowski, polski oficer dyplomowany, kawaler Virtuti Militari, zamordowany w Charkowie w 1940

[madohora]

1900 – Władysław Galica, polski wojskowy, podpułkownik (zm. 1943)

[madohora]

1902 – Franciszek Kamiński, polski generał, działacz ruchu ludowego, komendant główny Batalionów Chłopskich (zm. 2000)

[madohora]

1907 – Stefan Kieniewicz, polski historyk, prezes Uniwersytetu Jagiellońskiego (zm. 1992)

[madohora]

1916 Irena Szpak, polska pisarka, tłumaczka (zm. 2007)

[madohora]

1917 Władysław Rubin, polski duchowny katolicki, kardynał, biskup gnieżnieński (zm. 1990)

[madohora]

1920:
Barbara Jurewicz, polska aktorka
Marian Ośniałowski, polski poeta (zm. 1966)
Witold Papużyński, polski energetyk (zm. 2008)

[madohora]

1922:
Mirosław Jezierski, polski podchorąży, autor tekstów piosenek (zm. 1967)
Alicja Kuna-Iżowska, polska nauczycielka, działaczka PTTK w Łodzi (zm. 1968)

[madohora]

1925 Eli Zborowski, polski działacz społeczny, prezes Międzynarodowego Towarzystwa Jad Waszem (zm. 2012)

[madohora]

1928:
Jerzy Sulima-Kamiński, polski pisarz (zm. 2002)
Jerzy Topolski, polski historyk (zm. 1998)

[madohora]

1929
Andrzej Jaczewski, polski seksuolog
Maciej Morawski, polski dziennikarz, publicysta, działacz emigracyjny

[madohora]

1931 Jan Bochenek, polski sztangista (zm. 2011)

[madohora]

1932 Stanisław Kucner, polski operator filmowy

[madohora]

1933 – Mieczysław Szargan, polski poeta, aktor

[madohora]

1937 – Stefan Siczek, polski duchowny katolicki, biskup radomski (zm. 2012)

[madohora]

1946 – Julian Kornhauser, polski pisarz

[madohora]

1947 – Wojciech Kurtyka, polski himalaista

[madohora]

1949 Grzegorz Kurczuk, polski polityk, minister sprawiedliwości

[madohora]

1952 – Grażyna Rabsztyn, polska lekkoatletka, płotkarka

[madohora]

1953 – Józef Młynarczyk, polski piłkarz, bramkarz

[madohora]

1954 – Emilia Waśniowska, polska poetka (zm. 2005)

[madohora]

1955 – Ryszard Łabędź, polski aktor, dziennikarz sportowy

[madohora]

1957 – Tomasz Dedek, polski aktor

[madohora]

1960 Jarosław Zieliński, polski polityk, poseł na Sejm

[madohora]

1961 Krzysztof Dracz, polski aktor

[madohora]

1969 Magdalena Wójcik, polska aktorka

[madohora]

1970 Artur Sarnat, polski piłkarz, bramkarz

[madohora]

1972 Dorota Jarema, polska wokalistka, skrzypaczka

[madohora]

1973 Paweł Skwierawski, polski dziennikarz radiowy

[madohora]

1976 Agata Buzek, polska aktorka, modelka

[madohora]

1980 – Łukasz Kadziewicz, polski siatkarz

[madohora]

1982 – Szymon Jachimek, polski aktor kabaretowy

20.09 Zmarli Polacy

[madohora]

1266 – Jan Prandota, polski duchowny katolicki, biskup krakowski (ur. ok. 1200)

[madohora]

1833 – Stefan Garczyński, polski poeta (ur. 1805)

[madohora]

1934 – Julian Stachiewicz, polski generał, historyk (ur. 1890)

[madohora]

1939 – Tadeusz Dołęga-Mostowicz, polski pisarz (ur. 1898)

[madohora]

1944 – Polegli w powstaniu warszawskim:
Wiesław Krajewski, polski harcmistrz, żołnierz AK, podporucznik (ur. 1923)
Jan Misiurewicz, polski żołnierz AK, kapitan (ur. ?)
Witold Modelski, polski żołnierz AK, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1932)

[madohora]

1952 – Helena Rolandowa, polska aktorka (ur. 1872)

[madohora]

1961 – Andrzej Munk, polski reżyser filmowy (ur. 1921)

[madohora]

1972 – Roman Sykała, polski aktor (ur. 1923)

[madohora]

1980 Halina Karnkowska, polska działaczka krajoznawcza i turystyczna, przewodnik (ur. 1907),

[madohora]

1981 – Janina Ipohorska, polska malarka, dziennikarka (ur. 1914)

[madohora]

1982 – Franciszek Bieda, polski paleontolog (ur. 1896)

[madohora]

1984 – Izolda Kowalska-Kiryluk, polska działaczka komunistyczna (ur. 1916)

[madohora]

1989 – Tomasz Jodełka-Burzecki, polski eseista, krytyk literacki (ur. 1919)

[madohora]

1991 – Renata Maklakiewicz, polska aktorka (ur. 1931)

[madohora]

2003 – Marek Roman, polski inżynier środowiska, rektor Politechniki Warszawskiej (ur. 1931)

[madohora]

2005 Jerzy Apostel, polski piłkarz, trener piłkarski (ur. 1942)

[madohora]

2007 Jerzy Kuberski, polski polityk, minister oświaty i wychowania, kierownik Urzędu do Spraw Wyznań (ur. 1930)

[madohora]

2009 Janusz Kaczmarski, polski malarz, pedagog, profesor (ur. 1931)

21.09 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

21 września jest 264. (w latach przestępnych 265.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 101 dni.
imieniny obchodzą: Aleksander, Bernardyna, Bożeciech, Daria, Euzebiusz, Hipolit, Hipolita, Ifigenia, Jonasz, Kastor, Konon, Marek, Mateusz, Maura, Melecjusz, Melisa, Mira, Pacyfik i Pamfil.
Armenia, Belize, Malta – Święto Niepodległości
Kościół (organizacja) – Międzynarodowy Dzień Modlitwy o Pokój (od 2004)
Kościół Prawosławny – Narodzenie Najświętszej Bogurodzicy (jedno z 12 głównych świąt)
międzynarodowe:
Międzynarodowy Dzień Pokoju (obchodzone przez ONZ od 1981, na arenie międzynarodowej od 2002 roku)
Światowy Dzień Choroby Alzheimera
Polska – Dzień Służby Celnej
wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:
bł. Marek z Modeny[4] (zm. 1498; prezbiter, dominikanin; wspomnienie w zakonach 20 września)[5]
św. Mateusz Apostoł i Ewangelista

21.09 Wydarzenia w kraju

[madohora]

1901 – Cesarz Franciszek Józef I nadał prawa miejskie ponad 670-letniej wsi Jaworzno.

[madohora]

1914 – I wojna światowa:
Rozpoczęła się I rosyjska okupacja Rzeszowa.
Z powodu odmowy złożenia przysięgi na wierność cesarzowi rozwiązany został Legion Wschodni.

[madohora]

1924 – Stefan Żeromski zakończył pracę nad powieścią Przedwiośnie.

[madohora]

1928 – Rozpoczął się czterodniowy strajk 10 tysięcy włókniarzy łódzkich.

[madohora]

1932 – Podpisano umowę licencyjną z Fiatem na produkcję w kraju Fiata 508.

[madohora]

1938 – Rząd RP wysunął wobec Czechosłowacji ultimatum zawierające żądanie oddania części Zaolzia.

[madohora]

1939 – Kampania wrześniowa:
Obrona Palmir.
Z Warszawy ewakuowano drogą radzymińską 178 członków korpusu dyplomatycznego i 1200 cudzoziemców.

[madohora]

1944:
52. dzień powstania warszawskiego: upadek Marymontu.
Centralny Komitet Ludowy uznaje Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego za rząd tymczasowy.

[madohora]

1945 – Do gdyńskiego portu zawinął pierwszy wracający z wojny polski statek SS Kraków.

[madohora]

1946 – KRN przyjęła uchwałę o planie trzyletnim.

[madohora]

1958 – Bogusław Fornalczyk wygrał 15. Tour de Pologne.

[madohora]

1971 – Rozpoczął się proces członków antykomunistycznej organizacji „Ruch”.

[madohora]

1975:
Pożar Centralnego Domu Dziecka w Warszawie.
Tadeusz Mytnik wygrał 32. Tour de Pologne.

[madohora]

1978 – Premiera filmu Spirala.

[madohora]

1980 – Polskie Radio po 41 latach przerwy przeprowadziło transmisję mszy świętej.

[madohora]

1990 – Polska złożyła deklarację o przyjęciu obowiązkowej jurysdykcji Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości.

[madohora]

1997 – Odbyły się wybory parlamentarne, w których zwycięstwo odniosła Akcja Wyborcza Solidarność.

[madohora]

1998 – GPW w Warszawie uruchomiła indeks giełdowy MIDWIG.

[madohora]

2002 – W Warszawie otwarto Most Siekierkowski.

[madohora]

2004 – Najsilniejsze w dziejach Polski trzęsienie ziemi (4,0 i 5,3 stopni w skali Richtera).

21.09 Wydarzenia na świecie

[madohora]

37 – Cesarz Kaligula został ogłoszony przez senat rzymski Ojcem Ojczyzny.

[madohora]

454 – Cesarz rzymski Walentynian III zamordował w czasie audiencji Flawiusza Aecjusza.

[madohora]

687 – Został wybrany antypapież Paschalis.

[madohora]

1024 – Żona króla Konrada II, Gizela Szwabska, została w Kolonii koronowana na królową Niemiec.

[madohora]

1217 – Estowie ponieśli klęskę w tzw. bitwie w dniu św. Mateusza z kawalerami mieczowymi.

[madohora]

1337 – Wojna szwajcarsko-austriacka: bitwa pod Grynau.

[madohora]

1433 – Klęska husytów w bitwie pod Hiltersried (Bawaria).

[madohora]

1435 – Wojna stuletnia: podpisano układ w Arras na podstawie którego Burgundia zerwała sojusz z Anglią i przeszła na stronę Francji.

[madohora]

1457 – Założono Uniwersytet we Fryburgu.

[madohora]

1551 – Założono dzisiejszy Narodowy Uniwersytet Meksykański.

[madohora]

1591 – Papież Grzegorz XIV zatwierdził zakon kamilianów.

[madohora]

1676 – Benedetto Odescalchi został wybrany na papieża i przyjął imię Innocenty XI.

[madohora]

1721 – Car Piotr I Wielki wydał dekret o utworzeniu portu wojskowego w Petersburgu.

[madohora]

1745 – II powstanie jakobickie: zwycięstwo Anglików w bitwie pod Prestonpans.

[madohora]

1769 – Papież Klemens XIV opublikował encykliki Decet quam maxime o korupcji wśród kleru oraz Inter multiplices o administrowaniu parafii.

[madohora]

1776 – W amerykańskim stanie Delaware wprowadzono konstytucyjny zakaz niewolnictwa.

[madohora]

1780 – Rewolucja amerykańska: Benedict Arnold przekazał Brytyjczykom mapę West Point.

[madohora]

1792 – Ludwik XVI został formalnie zdetronizowany przez francuski Konwent Narodowy.

[madohora]

1818 – Powstała pierwsza niemiecka osada na Południowym Kaukazie.

[madohora]

1846 – Wojna amerykańsko-meksykańska: rozpoczęła się bitwa pod Monterrey.

[madohora]

1898 – W wyniku zamachu stanu został obalony chiński cesarz Guangxu.

[madohora]

1918 – I wojna światowa: wojska brytyjskie rozgromiły Turków w bitwie pod Megiddo.

[madohora]

1920:
Paul Deschanel zrezygnował ze względów zdrowotnych z funkcji prezydenta Francji.
Założono Komunistyczną Partię Urugwaju

[madohora]

1921 – W niemieckim Oppau (obecnie przedmieścia Ludwigshafen am Rhein) doszło do eksplozji w fabryce koncernu BASF. Zginęło 561 osób, a ponad 2000 zostało rannych.

[madohora]

1924 – We Włoszech otwarto Autostradę Jezior.

[madohora]

1931 – Funt szterling został wycofany z systemu waluty złotej.

[madohora]

1933 – W Berlinie rozpoczął się proces o podpalenie Reichstagu.

[madohora]

1937 – John Ronald Reuel Tolkien wydał Hobbita.

[madohora]

1939:
Abdallah Beyhum został premierem Libanu pod mandatem francuskim.
W Bukareszcie rumuński premier Armand Călinescu został zastrzelony przez zamachowca z Żelaznej Gwardii.

[madohora]

1941 – Dokonano oblotu amerykańskiego bombowca B-29.

[madohora]

1944 – Operacja Market Garden: desant 1. Samodzielnej Brygady Spadochronowej w holenderskiej miejscowości Driel.

[madohora]

1956 – W mieście León został postrzelony nikaraguański dyktator Anastasio Somoza García; zmarł 29 września.

[madohora]

1957:
Olaf V został królem Norwegii.
W pobliżu Azorów zatonął niemiecki żaglowiec Pamir. Spośród 86 członków załogi przeżyło 6.

[madohora]

1961 – Dokonano oblotu śmigłowca wielozadaniowego Boeing CH-47 Chinook.

[madohora]

1964 – Malta uzyskała niepodległość (od Wielkiej Brytanii).

[madohora]

1965 – Gambia, Malediwy i Singapur zostały członkami ONZ.

[madohora]

1971:
Bahrajn, Bhutan i Katar zostały członkami ONZ.
Utworzono najstarszy estoński Park Narodowy Vilsandi.

[madohora]

1972 – Prezydent Filipin Ferdinand Marcos wprowadził w kraju stan wojenny, który obowiązywał przez 9 lat.

[madohora]

1974 – Amerykańska sonda Mariner 10 wykonała drugi przelot obok Merkurego.

[madohora]

1975 – Premiera filmu Pieskie popołudnie.

[madohora]

1976:
Seszele zostały członkiem ONZ.
W Waszyngtonie chilijski polityk Orlando Letelier został zabity przez tajne służby Augusto Pinocheta.

[madohora]

1978 – Uchwalono nową konstytucję Nigerii.

[madohora]

1981 – Belize (jako Honduras Brytyjski) uzyskało niepodległość (od Wielkiej Brytanii).

[madohora]

1984 – Brunei zostało członkiem ONZ.

[madohora]

1991 – Obywatele Armenii zdecydowali w referendum o odłączeniu się od ZSRR.

[madohora]

1993:
Abchascy separatyści zestrzelili gruziński samolot Tu-134; zginęło 27 osób.
Kryzys konstytucyjny w Rosji: prezydent Borys Jelcyn rozwiązał Radę Najwyższą, a ta w odwecie odwołała go ze stanowiska. Nowym prezydentem wybrany został Aleksander Ruckoj

[madohora]

1995 – W świątyniach hinduistycznych na całym świecie figury bóstw pochłaniały ofiarowywane im mleko (tzw. cud mleka).

[madohora]

1998 – Królową Hiszpanii Zofia i żona prezydenta RP Jolanta Kwaśniewska odsłoniły popiersie Fryderyka Chopina upamiętniające pobyt kompozytora w Valldemossa na Majorce.

[madohora]

1999 – Około 2200 osób zginęło w trzęsieniu ziemi na Tajwanie.

[madohora]

2001 – Doszło do eksplozji w zakładzie chemicznym w Tuluzie we Francji, zginęło 30 osób, a ponad 2200 zostało rannych.

[madohora]

2003 – Amerykańska sonda kosmiczna Galileo spłonęła w atmosferze Jowisza.

[madohora]

2004:
W Dubaju rozpoczęto budowę wieżowca Burdż Chalifa.
W obwodzie kaliningradzkim miało miejsce trzęsienie ziemi, które było odczuwalne także w Polsce, Czechach, Litwie, Białorusi i Rumunii.

[madohora]

2009:
11 osób zginęło w trzęsieniu ziemi w Bhutanie.
8 żołnierzy filipińskich zginęło w ataku islamskich rebeliantów na wyspie Jolo.
Obalony i wyrzucony z Hondurasu były prezydent Manuel Zelaya potajemnie wrócił do stolicy kraju Tegucigalpy, gdzie schronił się w ambasadzie Brazylii.

21.09 Urodzili się słynni Polacy

[madohora]

1689 – Jan Klemens Branicki, wojewoda krakowski, hetman wielki koronny (zm. 1771)

[madohora]

1817 – Maria Merkert, błogosławiona, polska zakonnica, założycielka Zgromadzenia Sióstr św. Elżbiety (zm. 1872)

[madohora]

1869 – Henryk Melcer-Szczawiński, polski kompozytor (zm. 1928)

[madohora]

1889 – Stanisław Nowakowski, polski dziennikarz, działacz społeczny na Warmii (zm. 1942)

[madohora]

1899 – Juliusz Paweł Schauder, polski matematyk (zm. 1943)

[madohora]

1901 – Jerzy Lanc, polski pedagog, działacz społeczny na Mazurach (zm. 1932)

[madohora]

1902 – Tomasz Zan, polski żołnierz AK, major, kawaler Virtuti Militari (zm. 1989)

[madohora]

1904 – Stefan M. Kuczyński, polski historyk, pisarz (zm. 1985)

[madohora]

1906 – Jerzy Tadeusz Błeszyński, polski wojskowy, dowódca pociągu pancernego Smok Kaszubski (zm. 1939)

[madohora]

1916:
Tadeusz Błaszkiewicz, polski duchowny katolicki, biskup przemyski (zm. 1993)
Władysław Kościelniak, polski malarz, grafik, rysownik

[madohora]

1924 – Włodzimierz Janiurek, polski polityk, dyplomata (zm. 2011)

[madohora]

1925 – Zbigniew Niewczas, polski aktor (zm. 1997)

[madohora]

1927 – Lidia Wyrobiec-Bank, polska aktorka (zm. 1994)

[madohora]

1929 – Włodzimierz Durajski, polski działacz krajoznawczy, działacz PTTK (zm. 1989)

[madohora]

1930 – Grzegorz Sroka, polski franciszkanin, zielarz, propagator ziołolecznictwa (zm. 2006)

[madohora]

1936 Mieczysław Lewandowski, polski operator filmowy

[madohora]

1948 – Zygmunt Malacki, polski duchowny katolicki (zm. 2010)

[madohora]

1950 Jacek Suchecki, polski pisarz, eseista, tłumacz literatury angielskiej, scenarzysta

[madohora]

1951 Barbara Zawadzka, polska kompozytorka

[madohora]

1952 Jan Olbrycht, polski polityk

[madohora]

1953 – Wojciech Gogolewski, polski pianista, saksofonista, kompozytor

[madohora]

1954 Marian Terlecki, polski reżyser, producent telewizyjny i filmowy (zm. 2010)

[madohora]

1959 – Andrzej Buncol, polski piłkarz

[madohora]

1960 Jolanta Fedak, polska polityk

[madohora]

1962 Piotr Mandrysz, polski piłkarz, trener piłkarski

[madohora]

1968 – Tadeusz Piotr Łomnicki, polski aktor

[madohora]

1969:
Grzegorz Cinkowski, polski aktor
Robert Kasprzycki, polski bard, poeta, kompozytor
Radosław Michalski, polski piłkar

[madohora]

1971 Paweł Chochlew, polski aktor

[madohora]

1975 – Magda Steczkowska, polska piosenkarka

[madohora]

1977 – Marcin Lijewski, polski piłkarz ręczny

[madohora]

1981:
Katarzyna Gajgał, polska siatkarka
Magdalena Górska, polska aktorka
Dariusz Nojman, polski reżyser filmowy

[madohora]

1982 – Łukasz Sapela, polski piłkarz, bramkarz

[madohora]

1987 – Michał Pazdan, polski piłkarz

21.09 Zmarli Polacy

[madohora]

1317 – Wiola Elżbieta, księżniczka cieszyńska, królowa Czech i Polski jako małżonka Wacława III (ur. ok. 1291)

[madohora]

1461 – Zofia Holszańska, królowa Polski, żona Władysława II Jagiełły (ur. 1405)

[madohora]

1879 – Teodor Morawski, polski polityk, uczestnik powstania listopadowego (ur. 1797)

[madohora]

1921 – Mary Mrozińska, polska aktorka (ur. 1887)

[madohora]

1925 – Tadeusz Zieliński, polski architekt (ur. 1883)

[madohora]

1931 – Karol Józef Fischer, polski duchowny katolicki, biskup przemyski (ur. 1847)

[madohora]

1939:
Aleksander Buczyński, polski aktor (ur. 1908)
Tadeusz Jasiński, polski młodociany obrońca Grodna (ur. 1926)

[madohora]

1944 – Polegli w powstaniu warszawskim:
Maria Cetys, polska łączniczka, żołnierz AK (ur. 1914)
Leszek Kidziński, polski podharcmistrz, żołnierz AK, podporucznik (ur. 1923)
Krystyna Wiśniewska-Szabelska, polska łączniczka, żołnierz AK (ur. 1920)

[madohora]

1952 – Władysław Jabłoński, polski architekt, polityk, prezydent Warszawy (ur. 1872)

[madohora]

1953 – Przemysław Podgórski, polski działacz niepodległościowy, inżynier (ur. 1879)

[madohora]

1970 – Jerzy Mieczysław Rytard, polski pisarz (ur. 1899)

[madohora]

1995 – Jaga Boryta, polska aktorka (ur. 1908)

[madohora]

1996 – Bogdan Tranda, polski duchowny ewangelicki (ur. 1929)

[madohora]

1999 – Edmund Fidler, polski aktor (ur. 1907)

[madohora]

2002 – Andrzej Miłosz, polski dziennikarz, tłumacz, reżyser filmów dokumentalnych (ur. 1917)

[madohora]

2008 Zofia Szancerowa, polska aktorka (ur. 1913)

[madohora]

2010 – Zdzisław Dziędzielewicz-Kirkin, polski taternik, alpinista, przewodnik tatrzański, instruktor narciarski, działacz harcerski i turystyczny (ur. 1916)

[madohora]

2011 – Krzysztof Pośpiech, polski dyrygent, chórmistrz (ur. 1944)

22.09 Wydarzenia z kraju i ze świata

[madohora]

[madohora]

22 września jest 265. (w latach przestępnych 266.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 100 dni.
Imieniny obchodzą: Bazyla, Daria, Digna, Eksuperiusz, Emeryta, Emmeram, Emmeran, Feliks, Ignacy, Imbram, Innocenty, Joachim, Jonasz, Józefa, Kandyd, Maurycy, Prosimir, Tacjusz, Tomasz, Wiktor i Witalis.
Autokefaliczny Kościół Prawosławny – Białostockie Dni Muzyki Cerkiewnej w rocznicę przeniesienia relikwii św. Gabriela Zabłudowskiego (męczennika)
Bułgaria, Mali – Święto Niepodległości
Międzynarodowe:
Dzień bez Samochodu
Zakończenie kampanii ekologicznej Europejskiego Tygodnia Zrównoważonego Transportu (od 16 września)
Światowy Dzień Nosorożca
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:
św. Emmeram z Ratyzbony (męczennik)
św. Ignacy z Santa Agata[4] (zm. 1716; prezbiter i kapucyn)
Męczennicy z Agaunum, święci: Kandyd, Maurycy, Wiktor, Innocenty i Witalis
św. Tomasz z Villanueva (arcybiskup Walencji)
--
<MADOHORA>
FORUM NIKISZOWIEC

22.09 Wydarzenia w kraju

[madohora]

967 – Zwycięska bitwa Mieszka I z Wichmanem i Wolinianami.

[madohora]

1411 – Krzyżacy przekazali Rypin w ręce polskie.

[madohora]

1626 – Wojna polsko-szwedzka: rozpoczęła się bitwa pod Gniewem.

[madohora]

1889 – W Poznaniu odsłonięto pomnik Wilhelma I.

[madohora]

1922 – Założono Obywatelski Komitet Obrony Przeciwgazowej (OKOP).

[madohora]

1929 – Radio Kraków przeprowadziło pierwszą w kraju transmisję radiową z meczu piłkarskiego (Wisła – Cracovia).

[madohora]

1936 – Dekretem prezydenckim zostały utworzone Junackie Hufce Pracy.

[madohora]

1939 – Kampania wrześniowa:
Bitwa pod Łomiankami.
Kapitulacja Lwowa przed Armią Czerwoną.
Pierwsza z serii zbiorowych egzekucji w Lesie Szpęgawskim koło Starogardu Gdańskiego na 88 pacjentach szpitala psychiatrycznego w Kocborowie.
W Brześciu odbyła się wspólna sowiecko-niemiecka defilada.
W czasie walk w Puszczy Augustowskiej wycofujący się spod Grodna 101. rezerwowy pułk ułanów zniszczył około 20 czołgów sowieckich.
Zajęcie Grodna przez Armię Czerwoną.
Zbrodnia w Boryszewie koło Sochaczewa na 50 polskich jeńcach.
Zbrodnia w Uryczu (województwo lwowskie) na 73-100 polskich jeńcach, spalonych żywcem w stodole przez żołnierzy Wehrmachtu przy pomocy ukraińskich nacjonalistów.

[madohora]

1940:
Do KL Auschwitz przywieziono więźniów z tzw. drugiego transportu warszawskiego.
Rozpoczęła się operacja wysiedlenia Polaków z powiatu żywieckiego na tereny Generalnego Gubernatorstwa i wprowadzeniu w ich miejsce osadników niemieckich:

[madohora]

1942:
Hitlerowcy rozstrzelali około 200 Żydów we wsi Serokomla na Lubelszczyźnie.
Rozpoczęła się likwidacja getta w Częstochowie.

[madohora]

1944:
53. dzień powstania warszawskiego: lotnictwo i artyleria sowiecka ostrzelały punkty obsadzone przez Niemców: Dworzec Gdański, Cytadelę, lotniska na Bielanach.
PKWN zawarł z Litwą tzw. układ republikański.

[madohora]

1946 – KRN uchwaliła ordynację wyborczą do Sejmu Ustawodawczego.

[madohora]

1947 – W Szklarskiej Porębie rozpoczęła się konferencja 9 partii komunistycznych. Utworzono Biuro Informacyjne Partii Komunistycznych i Robotniczych (Kominform).

[madohora]

1949 – Jerzy Dobrzycki i Andrzej Kwiek z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Adama Mickiewicza odkryli planetoidę Posnania.

[madohora]

1953 – Zakończył się proces biskupa Kaczmarka.

[madohora]

1955 – Bandyta Jerzy Paramonow, podczas ucieczki z komisariatu przy ul. Wilczej w Warszawie, zastrzelił funkcjonariusza MO Zbigniewa Łęckiego, a innego zranił.

[madohora]

1964 – Na Wiśle w Warszawie uruchomiono ujęcie wody "Gruba Kaśka".

[madohora]

1975 – Premiera filmu Noce i dnie.

[madohora]

1980 – Założono Niezależne Zrzeszenie Studentów.

[madohora]

1986 – Premiera komedii filmowej C.K. Dezerterzy.

[madohora]

1992 – Przeniesienie relikwii św. Męczennika Młodzieńca Gabriela z Grodna do Prawosławnej katedry św. Mikołaja w Białymstoku.

[madohora]

1997:

Na antenie TVP1 wyemitowano 1. odcinek telenoweli Klan
Sąd umorzył sprawę pułkownika Ryszarda Kuklińskiego.

[madohora]

2000
Po zakończeniu budowy Mostu Świętokrzyskiego został zamknięty tymczasowy Most Syreny w Warszawie.
Zakończono produkcję Fiata 126p.

[madohora]

2006 – Rozpadła się po raz pierwszy koalicja PiS-Samoobrona-LPR.

22.09 Wydarzenia ze świata

[madohora]

66 – Cesarz rzymski Neron utworzył Legion I Italica.

[madohora]

530 – Bonifacy II został wybrany na papieża.

[madohora]

1236 – Krucjaty północne: klęska kawalerów mieczowych w bitwie pod Szawlami (Litwa).

[madohora]

1332 – Bazyli Wielki Komnen został cesarzem Trapezuntu.

[madohora]

1499 – Austria i Szwajcaria zawarły pokój kończący wojnę między oboma państwami.

[madohora]

1503 – Pius III został wybrany na papieża.

[madohora]

1575 – Rudolf II został koronowany na króla Czech.

[madohora]

1586 – Wojna osiemdziesięcioletnia: zwycięstwo wojsk hiszpańskich nad holendersko-angielskimi w bitwie pod Zutphen.

[madohora]

1598 – Angielski pisarz Ben Jonson zastrzelił w pojedynku aktora Gabriela Spensera.

[madohora]

1708 – III wojna północna: zwycięstwo wojsk szwedzkich nad rosyjskimi w bitwie pod Smoleńskiem.

[madohora]

1711 – Indianie Tuscarora dokonali masakry osadników w Karolinie Północnej; początek wojny Tuscarorów.

[madohora]

1735 – Robert Walpole jako pierwszy brytyjski premier zamieszkał w rezydencji przy Downing Street 10.

[madohora]

1761 – Odbyła się koronacja króla Wielkiej Brytanii Jerzego III i jego żony Charlotty.

[madohora]

1789 – VI wojna rosyjsko-turecka: zwycięstwo wojsk rosyjsko-austriackich w bitwie nad Rymnikiem.

[madohora]

1792 – Została zniesiona monarchia i ustanowiona I Republika Francuska. Jest to data początkowa kalendarza rewolucyjnego.

[madohora]

1804 – Jean-Jacques Dessalines ogłosił się pierwszym cesarzem Haiti (jako Jakub I).

[madohora]

1851 – Założono Fort Des Moines w stanie Iowa.

[madohora]

1859 – Niemiecki astronom Robert Luther odkrył planetoidę Mnemosyne.

[madohora]

1862 – Prezydent USA Abraham Lincoln wydał Proklamację Emancypacji znoszącą niewolnictwo na obszarach Skonfederowanych Stanów Ameryki.

[madohora]

1866 – Wojna paragwajska: w bitwie pod Curupayty wojska paragwajskie pod dowództwem dyktatora Francisco Lopeza rozgromiły siły trójprzymierza argentyńsko-brazylijsko-urugwajskiego.

[madohora]

1867 – W Bogocie założono Narodowy Uniwersytet Kolumbii.

[madohora]

1878 – W Moskwie została założona Rosyjska Akademia Sztuki Teatralnej.

[madohora]

1891:
Papież Leon XIII wydał encyklikę Octobri Mense.
Zwodowano brytyjski transatlantyk RMS Campania.

[madohora]

1896 – Królowa Wiktoria prześcignęła swojego dziadka Jerzego III i stała się najdłużej panującym brytyjskim monarchą.

[madohora]

1906 – Rozruchy na tle rasowym w Atlancie w stanie Georgia, w których zginęło co najmniej 27 osób.

[madohora]

1908 – Bułgaria proklamowała niepodległość (od Imperium osmańskiego).

[madohora]

1910 – Pilot Grzegorz Piotrowski na samolocie Bleriot IX, wraz z pasażerem-korespondentem prasowym, wykonał 27-kilometrowy przelot nad morzem z Petersburga do twierdzy Kronsztad na wyspie Kotlin, gdzie wylądował na placu przed koszarami.

[madohora]

1914 – I wojna światowa:
Na Morzu Północnym trzy brytyjskie krążowniki zostały zatopione przez niemiecki okręt podwodny U-9.
Niemiecki krążownik SMS Emden ostrzelał brytyjskie instalacje w indyjskim porcie Madras.

[madohora]

1915:
Francuzi rozpoczęli ofensywę w Szampanii.
W Lille Niemcy rozstrzelali 5 francuskich konspiratorów.

[madohora]

1927 – Rozpoczął działalność Teatr Polski w Rydze.

[madohora]

1933 – Została utworzona Izba Kultury Rzeszy.

[madohora]

1934 – Wybuch gazu w kopalni w pobliżu Wrexham w Walii zabił 266 górników.

[madohora]

1937 – Jewgienij Miller. generał lejtnant byłej armii rosyjskiej, dyplomata, jeden z przywódców "Białych" w czasie wojny domowej w Rosji i przywódca wojskowej antykomunistycznej emigracji, został porwany w Paryżu przez INO NKWD przy pomocy agenta NKWD Nikołaja Skoblina i przewieziony statkiem do ZSRR.

[madohora]

1938:
Gen. Jan Syrový został premierem Czechosłowacji.
Wielki Huragan w Nowej Anglii (10-22 września) zabił 632-800 osób.

[madohora]

1940 – Wojna na Pacyfiku: wojska japońskie wkroczyły do Wietnamu.

[madohora]

1941 – Front wschodni: zakończyła się nieudana niemiecko-fińska operacja "Silberfuchs", której celem było zdobycie portu Murmańsk.

[madohora]

1943:
6 brytyjskich miniaturowych okrętów podwodnych typu X przeprowadziło atak na niemieckie pancerniki stacjonujące w norweskim fiordzie, w wyniku którego poważne uszkodzenia, skutkujące faktycznym wycofaniem z linii, odniósł Tirpitz, największy wówczas okręt Kriegsmarine. Strona brytyjska straciła wszystkie użyte w akcji okręty podwodne oraz 9 zabitych i 6 wziętych do niewoli członków ich załóg.
Komisarz generalny okupowanej Białorusi Wilhelm Kube zginął w wyniku wybuchu bomby podłożonej pod łóżkiem w jego mieszkaniu w Mińsku przez białoruską sprzątaczkę Alenę Mazanik.