Lubelskie zaciąganie 2

[pepperoni78]

Za rado Lucy_faira przenoszę linki dotyczące gwar i dialektów polskich tutaj.
Może rzeczywiście, stary wątek niech służy do obrażania się i tak dalej, a
najlepiej wogóle przestać tam zaglądać. A tutaj postaram się popisać co nieco
o różnorodności naszego języka.

Pozwolę sobie przekopiować swoje 2 posty. Będzie dwa w jednym ;)

strony.wp.pl/wp/artur.czesak/
Poczytajcie sobie trochę. Nie jest to zbyt rewelacyjne opracowanie, w dodatku
niepełne, ale zawsze to coś. Jak tylko znajdę coś więcej, podam link.
Wyobraźcie sobie, że na Lublelszczyźnie mówimy dialektem małopolskim; tym
samym, którym posługują się na przykład w Rzeszowie, Krakowie i na Podhalu ;)

wiem.onet.pl/wiem/016d84.html
www.ochroniarz.pl/wystawy/galerie/polska/polska_04_jezyk.htm
Poszukam jeszcze w domu starych wykładów z nauki o współczesnym języku
polskim.
Jak znajdę, przepiszę fragment o dialektach i gwarach.

[pepperoni78]

Fragment o dialektach - wykład dr Brzozowskiej z Nauki o współczesnym języku
polskim:

Współcześni językoznawcy wyróżniają w języku polskim pięć dialektów:
- kaszubski
- mazowiecki
- wielkopolski
- małopolski (najbardziej zróżnicowany)
- śląski.
Język ogólnopolski i dialekty są oparte na wspólnych zasadach. Odrębności
dotyczą głównie fonetyki (wymowa) i fleksji (odmiana wyrazów), częściowo
składni (budowa zdania).
Krótka charakterystyka dialektów:
1. śląski (teren Górnego Śląska) – nawiązuje do sąsiednich dialektów;
- szeroka wymowa samogłoski nosowej ę (np. widzę tę lampę = widza ta
lampa)
-końcówka 1. osoby liczby pojedynczej czasownika –ech, -ek (widziałem –
widziałek)
- specyficzne słownictwo związane z górnictwem
2. mazowiecki
- asynchroniczna wymowa spółgłosek miękkich w nagłosie (np. biały =
bjały; w okolicach Warszawy – bziały)
- zlanie się samogłoski i z y (np. wody = wodi; do dziś w Warszawie: lipa
= lypa) [a przyczepiają się do Lublina ;) – przyp. Pepper.]
- przyrostek –ak (np. cielę = cielak; dziś rozprzestrzenia się na całą
Polskę)
- mazurzenie (sz = s, cz = c, rz = z; np. szyja = syja, czapla = capla)
3. wielkopolski
- brak mazurzenia
- dyftoniczna wymowa samogłosek (przekształcanie w dyftong - połączenie
dwóch samogłosek) – np. trouwa zamiast trawa
- wąsko i asynchronicznie wymawiane są samogłoski nosowe (np. wszędzie =
wszyndzie); porządek = puorzundek) [i kto tu zaciąga?? – przyp. Pepper.]
- w drugiej osobie liczby mnogiej – końcówka zastąpiona przyrostkiem –ta;
np. róbcie = róbta.
- Samogłoska e po niektórych głoskach, np. kowalewi zamiast kowalowi
4. kaszubski – najłatwiejszy do odróżnienia;
- stwardnienie ś, ć, ź; np.. jeść = jesc
- wymowa długich głosek a, o
- przyrostek –yszek
- spółgłoski miękkie pi, fi, wi rozkladają się na spółgrupy samogłoskowe
(np. piasek = psiasek).
- Brak mazurzenia
5. małopolski
- przechodzenie ch w k (w gwarach góralskich w f) np. na nogach = na
nogak (na nogaf)
- zamiast pierwotnych grup śr, źr – rś, rź, np. środa = rśoda
- charakterystyczna 1 osoba liczby mnogiej czasowników: niesiewa zamiast
niesiemy
a) gwary góralskie
- inicjalny akcent (pierwsza sylaba wyrazu)
- archaizmy w postaci głoski si, np. szyja = sija, czysty = cisty
- końcówka –ek, -ech w 1 osobie liczby pojedyńczej czasownika (np.
widziołek = widziałem)

W wielu dialektach ten sam obiekt nazywa się różnymi wyrazami, np. kogut:
Kaszuby – kur
Wielkopolska (część północna) – kuras, kurak, kuron
Centralna i południowa Wielkopolska oraz Śląsk – kokot
Południowo – zachodnia Wielkopolska – kogat
Małopolska i Mazowsze – kogut.
I na koniec kilka przykładów nazewnictwa charakterystycznego dla Krakowa (K),
Warszawy (W) i Poznania (P):
Poziomki: poziomki (K), czerwone jagody (W, P)
Jeżyny: ostrężyny (K), jeżyny (W, P)
Czarne jagody: borówki (K), czarne jagody (W, P)
Bratek (kwiat): bratek (K, W), macoszka (P)
Bławatek (chaber): bławatek (K), obławatek, chaber (W), modrak (P).

[Gość: ryża malpa]

No no, dzielnyk student pepperonie takieci nototki robi - a o gworze
ryżomołpnej anie słowa?

[pepperoni78]

jeszcze raz wklejam trzy linki. Wcześniej coś nie wyszło ;)

strony.wp.pl/wp/artur.czesak/
wiem.onet.pl/wiem/016d84.html
www.ochroniarz.pl/wystawy/galerie/polska/polska_04_jezyk.htm

[roomtsays]

Pepperoni! Pewnies zmeczony "wykladami" z lingwistyki, wiec wpadnij do SWOJEJ
Herbaciarni! Tee by Night! Pozac-i-ongamy przy placku sliwkowym... ;o)))