Dodaj do ulubionych

Rzecz o białostockich upiorach

22.01.08, 15:35
Dzisiejszy lokalny dodatek do Gazety Wyborczy jest wyjątkowy. Znalazły się w
nim aż cztery ważne artykuły dotyczące kapitału społecznego Białegostoku.
Cenię sobie bardzo tę formę lokalnego dziennikarstwa, która zajmuje się dziurą
w jezdni, zagubionym kotkiem czy zbyt głośnym sąsiedztwem, jednak od czasu
potrzeba również syntetyzujących tekstów dotyczących spraw fundamentalnych. Aż
cztery takie artykuły znalazłem dzisiaj w Wyborczej.

W pierwszym, zamieszczonym na pierwszej stronie, Monika Kosz-Koszewska
zastanawia się, dlaczego w ogólnopolskiej kampanii społecznej "Jestem
Polką/Jestem Polakiem", polegającej na propagowaniu "podwójnej tożsamości"
mniejszości narodowych, zabrakło Białorusinów. Akcja polega między innymi na
uświadomieniu, że można, będąc przedstawicielem mniejszości narodowej w
Polsce, czuć się jednocześnie Polakiem. Celem kampanii jest przełamywanie
stereotypów i nieufności. Szef Białoruskiego Zrzeszenia Studentów z siedzibą w
Białymstoku, Radosław Dąbrowski, odrzucił propozycję włączenia się do akcji,
uznając, że "czuje się bardziej Białorusinem niż Polakiem". Dąbrowski, wraz z
kolegami ze stowarzyszenia uznali dodatkowo, że nie są dostatecznie
"medialni", aby uczestniczyć w akcji.
Wypowiedź Dąbrowskiego pokazuje, jak wielka jest nieufność, brak wiary we
własne możliwości i marazm w środowisku białostockich Białorusinów. I nie
chodzi tu o brak zrozumienia idei akcji przez Dąbrowskiego. Bo przecież -
wbrew temu, co w komentarzu do artykułu twierdzi Jan Kwasowski - w akcji nie
chodzi o narzucanie na siłę Białorusinom, że są Polakami. Chodzi o coś wręcz
przeciwnego - o to, by Białorusini mieli odwagę powiedzieć, że ten kraj to
również ich ojczyzna i że również są tu „u siebie”. Domyślam się, że Kwasowski
chce usprawiedliwić bezradność i niechęć do działania mniejszości białoruskiej
w Białymstoku, jednak zarzucając akcji brutalne asymilowanie mniejszości
narodowych, pogłębia ich izolację, działając na rzecz nacjonalizmów i
wzajemnych antypatii.

Drugi ważny artykuł w dzisiejszej Wyborczej napisała Emilia Romaniuk. Porusza
w nim problem braku współpracy między największymi publicznymi uczelniami
wyższymi w mieście. Powszechnie wiadomo, iż sytuacja, w której na terenie tak
niewielkiego miasta, jakim jest Białystok, istnieją aż trzy państwowe szkoły
wyższe, jest niezdrowa i jedynym racjonalnym rozwiązaniem jest połączenie ich
w jeden silny uniwersytet. Co ciekawe, zgadzają się co do tego wszyscy
zainteresowani. Na przeszkodzie w realizacji tego celu leżą osobiste ambicje
zarządzających tymi instytucjami, uniemożliwiające poświęcenie indywidualnych
ambicji dla dobra miasta. Sytuacja jest patologiczna do tego stopnia, że
poszczególne uczelnie: Politechnika, Uniwersytet i Akademia Medyczna, nie są w
stanie porozumieć się nawet co do wspólnego zbudowania bazy
sportowo-rekreacyjnej, akademika czy też kompleksu z salami wykładowymi.
Zgadzam się w pełni z Emilią Romaniuk, że indywidualne interesy biorą tu górę
nad dobrem miasta.

Na stronie szóstej, znowu ciekawa relacja Moniki Kosz-Koszewskiej z debaty o
wizerunku Białegostoku, prowadzonej przez Grupę Eskadra - agencję PR wynajętą
przez magistrat do opracowania kampanii wizerunkowej miasta. Burzliwa
dyskusji, w której udział wzięły różne osoby zainteresowane i zajmujące się
wizerunkiem Białegostoku, pokazała, że jest bardzo dużo ciekawych sposobów
promowania miasta i regionu. Trudno jednak uwierzyć w społeczną akceptację
pomysłu "Białystok - miasto przy Tykocinie", czy też wykorzystanie do promocji
Białegostoku alternatywnych teatrów ulicznych lub też muzyki bluesowej.
Szczególnie symptomatyczna była wypowiedź radnego miejskiego Rafała
Rudnickiego, który nowatorskie pomysły Grupy Eskadra uznał za dowód na to, że
Białystok nie posiada w zasadzie niczego, co mogłoby być kluczowym elementem
akcji promującej pozytywny wizerunek tego miejsca.

Ostatni ciekawy artykuł to "Miasto jest dla ludzi: pomysł na śródmieście". W
tekście tym, napisanym przez Andrzeja Kłopotowskiego, autor rysuje kierunki
rozwoju centrum Białegostoku, zastanawiając się nad ewentualnymi szansami i
przeszkodami ich realizacji. Kłopotowski z dużym entuzjazmem opisuje plany
ożywienia centrum miasta, poprzez między innymi nadanie mu
rozrywkowo-gastronomicznego charakteru. I tutaj jednak budzą się białostockie
"upiory", z których Kłopotowski zdaje sobie sprawę pisząc: Taki plan może
budzić emocje, bo ludzie są przyzwyczajeni do spokoju w centrum (sic!).

Wszystkie wymienione przeze mnie teksty traktują o białostockich upiorach.
Pierwszym z nich jest upiór marazmu i strachu przed działaniem. Upiór lęku
przed zmianą status quo wynikający z braku poczucia własnej wartości, dumy z
tego, że jest się Białorusinem. Dotyczy to zresztą nie tylko mniejszości
narodowych, ale większości mieszkańców tego miasta. Drugim białostockim
upiorem jest upiór sarmackiego indywidualizmu i fałszywie pojmowanej dumy.
Dumy, która nie pozwala przyznać, że prawdziwą wartością tego regionu nie jest
sam Białystok, ale kontekst kulturowy, etniczny i przyrodniczy, w jakim
zanurzone jest to miejsce. Upiór indywidualizmu, nie pozwalający powstrzymać
się przed powiedzeniem "nie", wynikający z czystej chęci zanegowania tego co
nowe, odważne, innowacyjne. Trzeci wreszcie białostocki upiór straszy hałasem
mieszkańców centrum 300-tysięcznego miasta. A przecież kilkusettysięczne
miasto, w którym nie ma tętniącego życiem, hałaśliwego i uciążliwego centrum,
nie jest prawdziwym wielkim miastem. Hałas jest naturalnym elementem
środowiska mieszkańca miejskiego centrum. Dopóki mieszkańcy Białegostoku nie
zdecydują się, czy chcą żyć w zapadłej prowincjonalnej mieścinie, czy w
nowoczesnej metropolii, czarna „czapa” będzie wisiała nad miastem, nie dając
spokoju tym, którzy chcieliby zrobić tu coś pożytecznego.

Radosław Oryszczyszyn
Obserwuj wątek

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się


Nakarm Pajacyka