jasam
29.08.04, 17:02
Podróżnik Polski,
przewodnik po ziemiach dawnej Polski, Litwy i Rusi
ułożył Dr. Mieczysław Orłowicz, lipiec 1914
Dwa dworce Kaliski i Wiedeński (z Koluszek). Tramwaj elektryczny po całem
mieście. Hotele: Grand Hotel - Piotrkowska 72, Victoria - Piotrkowska 67,
Polski - Piotrkowska 3, Manteuffla - Zachodnia 45, Savoy - Krótka 6 (istnieje
do dziś, teraz ul.Traugutta). Restauracye po hotelach. Księgarnia Gebethnera
i Wolffa. Poczta ul.Przejazd (ob.Tuwima) 38. Dorożki zwykłe i na gumach; kurs
20, 30, 50, 80 kop., w nocy drożej. Muzeum nauki i sztuki, oraz zbiory
Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, ul.Piotrkowska 91. Teatry: Polski i
Teatr Popularny. Nadto w teatrze Italia przedstawienia niemieckie, w Teatrze
Wielkim żargonowe. Uroczystości ludowe połączone z wyborem króla kurkowego w
Towarzystwie Strzeleckiem, odbywają się na Wodnym Rynku w czasie Zielonych
Świąt. Kupić 'Przewodnik po Łodzi'.
Łódź jest miastem fabrycznem, liczy 500.000 m., w tem 240.000 polaków,
120.000 żydów, 125.000 niemców - główne centrum przemysłu tkackiego. Zabytków
nie ma żadnych, ponieważ rozwinęło się z wsi w miasteczko w pierwszej połowie
XIX w., a wzrost jego przypada na drugą połowę XIX w. Do niedawna było
miastem niemieckiem, a dziś jeszcze mimo postępów polszczyzny w charakterze
miasta przeważa charakter niemiecko-żydowski, w ich ręku jest prawie cały
przemysł i handel, posiadają tu własny teatr, dzienniki, stowarzyszenia,
instytucye, niemieckie szkoły średnie i ludowe. Miasto brudne i zadymione -
pryncypalna ul.Piotrkowska. Na niej pierwszorzędne sklepy, hotele, księgarnie
i szeregi pięknych kamienic i pałaców bogatych właścicieli fabryk. Obok
bogatych domów wznoszą się tam nędzne domki i ubogie sklepy. Największe
fabryki w Łodzi są Poznańskiego, Scheiblera, Geyera i Grohmana. Głównie
przemysł tkacki. Prócz starego kościółka św. Józefa, wszystkie inne nowe, bez
żadnych zabytków.
W miejsca wycieczkowe okolica Łodzi nie obfituje: w Helenowie mały
zwierzyniec - w Rudzie Pabianickiej letnisko. W sąsiedztwie Łodzi kilka
innych osad fabrycznych połączonych z Łodzią prócz kolei też tramwajem
elektrycznym: Zgierz i Pabianice, oraz niemieckie osady Konstantynów (7.000
m.) i Aleksandrów (12.000 m.).
