Czy jeszcze używacie gwary?

[elfalcone]

Ostatnio jak rozmawiałem z jedną Poznanianką, mówiła mi Ona, że owszem pewne
wyrażenia z gwary poznańskiej pozostały (np. słynne pyry, "na szagę" etc.),
aczkolwiek większość z nich jest już rzadko używana. Czy Wy jako mieszkańcy
Poznania używacie często słów gwarowych? Czy według Was gwara zaczyna
zanikać?

Pozdrawiam serdecznie z Bydgoszczy,

Paweł Falkowski

[Gość: ppp]

> Poznania używacie często słów gwarowych? Czy według Was gwara zaczyna
> zanikać?


Zaczyna, zaczyna. I to juz od jakiegos czasu.

pl.wikipedia.org/wiki/Gwara_pozna%C5%84ska
Mimo, ze urodzony w Poznaniu w rodzinie z dlugoletnimi poznanskimi korzeniami,
z powyzszego artykulu bez tlumaczen rozumiem jakies 30% ;-). A moje czynne
uzywanie gwary ogranicza sie do bodaj dokladnie tych dwoch slow, ktore
przytoczyles (szaga i pyry).

Nie gware ale ogolna odmiane polszczyzny dzieciaki slysza w szkole, w swoich
ukochanych serialach w tv. Poslugiwanie sie gwara nie pomoze w szukaniu dobrej
pracy :-) ani w ogole nie pomoze (poza mocno specyficznymi sytuacjami) w
robieniu dobrego first impression ;-). A znani Poznaniacy przepytywani w
piatkowej wyborczej w 'kwestionariuszu Prusaka' na okolicznosc znajomosci
gwarowych wyrazen w duzej wiekszosci mowia 'nie wiem'.

Z drugiej strony Slownik Gwary Miejskiej Poznania p. prof. Moniki Gruchmanowej
byl na prawde niezlym bestsellerem.

[Gość: Drop]

To swieta racja ! Jeszcze troche bedzemy uwazac za gware jezyk polski!

[vipunia]

Gwara zanika cały czas, głównie poprzez migrację i nowoczesne formy komunikowania takie jak internet, słuchanie radio i oglądanie tv, ale myślę, ze są słowa i wyrażenia, które przez następnych dziesiątki lat na pewno nie znikną, np.: skibki i kromki, tej czy tey, "o ja tey", pyry z gzikiem, nadusić przycisk, kejter, odbić bilet (chyba, że elektroniczne wprowadzą) ... wyrażeń tego typu jest przecież bardzo bardzo wiele. Mam mężczyznę ze Szczecina stąd wiem, że zdarza się często, że korzystam ze słów dla mnie całkowicie normalnych, a dla niego obcych.
Gwara jest wśród nas ... chociaż czasami nawet nie zdajemy sobie z tego sprawę.

Pozdrawiam,

[Gość: dagi]

Ta gwara to nie żadna gwara szczerze mówiąc (nie ma akcentu, a wyrazy albo
wychodzą z użycia albo przyjmują się poniekąd w całym kraju), a na siłę to się
nic niestety nie utrzyma, jest te pare wyrażeń, tej i wiara, które wzbudzaja
tylko śmiech swoją niedorzecznością, poza tym język staje się coraz bardziej
elastyczny i powiedzieć nadusić czy nacisnąć czy cokolwiek innego nie jest
niczym wyjątkowym bo liczy się zrozumienie.

[Gość: Sineira]

>bo liczy się zrozumienie.

To spróbuj kupić nad morzem sznekę z glancem! :) I koniecznie poproś, żeby Ci
ją dali w tytce!
A ogórki w szkiełku? Zmywanie statków? Leberka?
A jeśli chodzi o akcent (akcynt, hehe), to wyjedź na drugi koniec Polski i
zapytaj ludzi, czy słyszą Twój poznański akcent. Słyszą, słyszą.

[Gość: Grendel'ek]

Tej... Sineira. Masz racje!
Z wielu rzezy nie zdajemy sobie sprawy. Na przyklad z tego, ze w Poznanskiem
inaczej intonujemy zapytanie, niz, dajmy na to, w Malopolsce. Przez 1,5 roku
mieszkalemw "stolycy" w jednym mieszkaniu z para Krakusow. Ile bylo smiechu i
nieporozumien. Oni wychodza "na pole" zamiast "na dwor", jedza "borowki"
zamiast "jagod", etc. Z powodu wspolnej przeszlosci
(zabory "niemieckojezyczne") mamy tez sporo wspolnych wyrazen.

Ja osobiscie zaluje zanikania gwary. Odczuwam to, ze jestem Poznaniakiem
(dobra... Poznanczykiem) i jestem z tego dumny. Gwara stanowi jeden z aspektow
naszej odrebnosci i szkoda wielka, ze przestajemy sie nia poslugiwac. Ja
mialoem szczescie przysluchiwac sie rozmowa mojej babci z jej przyjaciolka -
sasiadka. Dla mnie to bylo prawie magiczne doswiadczenie.

A teraz wezme glona z leberka, pojde przycupnac na ryczce i bede wtranzalal.
Ino skromne mi byc!

[niama]

Mialam kolege w klasie, który narzekał, że nie cierpi jak chodzę do odpowiedzi,
bo ciagle zajeżdżam po poznańsku "do góry". Nic takiego nie słyszę, a jak się
pytam znajomych w Poznaniu, tez nie słyszą. Natomiast w W-wie tylko sie o cos
zapytam, to wiedzą że z Poznania...

[Gość: tur]

Już niedługo tutaj ludzie będą pytac po angielsku "czy używacie jeszcze
języka polskiego?".

[mantis77]

Jo tam używom gwary wiaruchna ile wlezie, bo młój stary zawsze godoł po naszymu
i nadal godo na tyn przykłod "podej blycki" jak czyto gazyte. Ale mom dla wos
west kawoł:

Po czym poznać Poznaniaka w Nowym Yorku?
Bo powie "How do you do tey?"

A jo się zgodzom z tą wiaruchną co godają że w normalnyj gadce używomy noszych
wyrażeń. A inni blubrają pierdoły że nikt już nie godo po naszymu. Jo mom 27
lot i umiym tyle ile mi przekazali moi starzy i ile się w famule godało.

Wbrew pozorom

[Gość: Bladyrunner]

wbrew pozorom jest bardzo dużo takich wyrażeń, które są nieznane w innych
częściach kraju np.:
- pamper
- ryczka
- ślaban
- giry
- kejter
itp itd.
Moja dziewczyna pochodzi z podkarpacia i czasami nie możemy sie dogadać ;)
Używałem np. sformułowania "pamperki". Po którymś razie przyznała się, że nie
wie co to jest :D

[wpszemek]

Tej blady, a co to są te "pamperki"?

[Gość: Bladyrunner]

No takie małe ludziki nie?

[wpszemek]

Acha! Myślałem, że coś innego.
Zauważyłem, że gwara rzeczywiście zanika. Chociażby na przykładzie najbliższej
rodziny. Jako dzieciak strzelałem z pistoletu na koperytka, uwielbiałem kompot
z korbola, szagówki, głównym daniem wigilijnym były dla mnie makiełki, rojber
był ze mnie umiarkowany... Tu nagle zdałem sobie sprawę, jak niewiele pamietam.
Lata szkoły zrobiły swoje. "Przy ludziach" nie wypadało tak mówic.

[vipunia]

ooo !!!
właśnie pamperków mi brakowało, nie mogłam sobie przypomnieć z jakiego to słowa moje kochanie się ostatnio śmiał strasznie.
Przecież to normalne, że z kasztanów i żołędzi się robi pamperki i jak sie było dzieckiem to jeszcze się lepiło pamperkiz modeliny... on nie mógł załapać o co chodzi.
Podczas spaceru na Starym Ranku mówie, to spotkamy się k. bamberki heheh zwijaliśmy się ze śmiechu, bo na logike, jak "pamper" to rodzaj męski, to "bamberka" rodzaj żeński...
wesoło jest :)

kinofilm

[Gość: wpszemek]

[wpszemek]

Czy pampers to inaczej dorosły pamperek?
Kilka lat temu grupe młodych działaczy prawicowych, skupionych wokół
W.Walendziaka nazywano właśnie pampersami.

[mantis77]

Polityki fo gwary nie mieszajmy ale Pamperki to takie małe a pampry takie duże
a co do tego ma Bamberka? Na pewno to nie rodzaj żeński od pampra tylko żona
bambra. Potocznie chłopa wieśniaka a tak naprawdę to przesiedleńcy niemieccy z
okolic Bambergu. Takie tam dyrdymały. Ja tam wczoraj wpucnąłym sznekę z glancem
i poczułym się obżarty jak byk. A na koniec małe zdanko po naszymu.

W antrejce na ryczce stoły pyry w tytce.

Zapuśccie to jakiemuś warszawiokowi to na pewno nie bydzie wiedzioł co jest
lołz.

[mantis77]

Powiem wam że włąsnie zdałem sobie sprawę że w potocznym języku używamy zwrotów
gwarowych na określenie naprzykład członków rodziny:

Brachol = brat
Siora = siostra
Kuzaj = kuzyn

Pewnie znajdziemy więcej takich wyrażeń.

[poznanianka]

ja np. uzywam slowa poruta i mnie to bardzo zdziwilo ze duzo ludzi z innych
miast mnie nie rozumie

[Gość: Poznańczyk]

Bardzo dużo jest takich wyrazów po naszemu, których używamy nieświadomie.
Pewnie, że nie jest to już to samo co nasze babcie, ale cały czas używamy
wyrazów/wyrażeń, o których nawet nie wiemy, że jest to gwara. Miałem takie
szczęście, że mojej szkole uczył nauczyciel z innego regionu(z Kongresówki;)
uśwadamiał wszystkich, że jednak gwara jest obecna. Spytajcie znajomych z poza
WLKP. o waszą mowę. Czy w innych regionach zrozumieją co to są bejmy, lajsnąć
se, rachać, derać, haknąć(moje ulubione wyrażenie "haknąć kogoś w motyke :)),
tytka itp.
PS. może zrobimy na forum jakiś konkurs gwary poznańskiej???

[Gość: lukaszbandi]

Na samym początku chciałem stwierdzić, że to jeden z lepszych wątków na tym
forum. Co do gwary to wszyscy niepoznańscy znajomi jak im tłumaczę co to
pamperek mają niezły ubaw. Do naszego słowniczka pragnę dodać słowo wuchta
czyli dużo.

[wpszemek]

W minioną sobotę kupowałem pyry na rynku wildeckim i wszyscy wokół mnie
kupowali ZIEMNIAKI. Pyry funkcjonuja jeszcze tylko jako danie pt. "pyry z
gzikiem". Nikt z szanownych dyskutantów nie wspomniał m szkiełach a to jedno z
najbardziej zywotnych słówek gwarowych.

PYRY

[Gość: Poznańczyk]

Tu się z przedmówcą nie zgodze. Trudno, żeby na rynku przy skrzyncez pyrami
leżała kartka z napisem "Pyry" (kiedyś widziałem coś takiego na rynku na Dębcu)
zamiast "Ziemniaki". Podobnie na Podhalu nie ma kartki "Gróle"(może grule nie
wiem), a w Warszawie "Kartofle". Mimo to pyra to sztandarowy wyraz naszej gwary
rozpoznawany w całej Polsce. Nie wiem jak Wy, ale ja np. dziś na obiad mam
pyry, a nie ziemniaki:).
Nikt nie wspomiał o bimbie i banie.

[wpszemek]

Gość portalu: Poznańczyk napisał(a):

> Tu się z przedmówcą nie zgodze. Trudno, żeby na rynku przy skrzyncez pyrami
> leżała kartka z napisem "Pyry" (kiedyś widziałem coś takiego na rynku na
Dębcu)
>
> zamiast "Ziemniaki". Podobnie na Podhalu nie ma kartki "Gróle"(może grule nie
> wiem), a w Warszawie "Kartofle". Mimo to pyra to sztandarowy wyraz naszej
gwary

Nie rozumiemy się. Miałem na myśli to, jak ludzie mówią: "poproszę 2 kilo
ziemniaków". Nie mówią "pyrów" tak samo jak nie mówia "bimba". Często za to
słyszę o "szkiełach" czy "szkiełowni".

[Gość: age]

pamperek, koperytka i ostrzytko - żaden dzieciak w podstawówce nie powie inaczej

a w pierwszej klasie piszą: jeden, dwa, czy, cztery
potem im się myli i piszą: czy, trztery, bo żaden poznaniak nie słyszy różnicy

[tomajh]

Myślę, że wielu Poznaniaków mówi gwarą , często nie zdając sobie z tego sprawy.
Mnie akurat najczęsciej spotykało w szkole, na studiach. Uczyło się u mnie (jak
i w każdej innej wyższej szkole) dużo ludzi spoza Poznania. Rozmawiając z nimi,
przerywali mi i pytali np. co to skibka albo wuchta. Poznańska gwara co prawda
wychodzi już z mody, ale zawsze Poznaniak pozostanie ropoznawalny w Polsce.
Będąc ostatnio w Warszawie taksówkarz po moich pierwszych słowach wiedział, że
jestem Poznaniakiem.

Jednak niekiedy Poznaniacy myślą, że posługując się gwarą, są postrzegani jak
wieśniacy, którzy nie umieją sie wyrażać. Ja sam, chociaż znam troche słów z
gwary, nie posługuję się nią, chyba że w towarzystwie znajomych. Ale jak już
pisałem wyżej, często po prostu nie wiemy, że dane słowa pochodzą z gwary.
Na pewno ważne jest pilęgnowanie naszej gwary, tak aby potomni wiedzieli, że
Poznaniacy też swój język mają

Akcent

[mantis77]

Przypomniało mi się jedno. Oprócz samej gwary, reszta polski rozpozna nas także
z innych wzgledów. Pomijając standardowe "tey" to ileż to osób nadal gada
zamiast "tutaj" "tutej". I napewno więcej się takich rzeczy znajdzie na które
nie zwracamy uwagi.

[elfalcone]

Ja również, pomimo iż pochodzę z Bydgoszczy, wtrącam raz na jakiś czas w
rozmowach słowa wzięte wprost z "gwary poznańskiej". Pewnie to dlatego, że duża
część mojej Rodziny pochodziła z Wielkopolski. Wielu ludzi niemających kontaktu
z Wielkopolską (aż tak bliskiego jak ja) rozmawiając ze mną, pytają się mnie o
co chodzi, jak powiem coś mniej popularnego niż "pyra". A tak notabene, dziś
zabieram się za lekturę słownika gwary :]
No i już off-topic'owo, wczoraj byłem w Poznaniu po raz kolejny tych wakacji
i... zostawiłem tam serce ;) Fajnie macie, że tam mieszkacie. Z chęcią dobiłbym
do Waszego "portu".

Pozdrawiam serdecznie z Bydgoszczy,

Paweł Falkowski

[conena]

u mnie w domu "snobujemy" sie na gwarę, szczególnie gdy odwiedzaja nas znajomi
z innych regionów kraju:)
a tak serio, nie chce mi sie czytać calego wątku, więc pewnie po kimś powtórzę,
ale gwara jest, zanika pomalutku, a my używamy jej nieświadomie, bo do głowy
nam nie przyjdzie, że "zgaś telewizor" czy "nie idzie tego zrobić" to dla
reszty kraju kompletny bezsens:)

[Gość: Poznańczyk]

podnoszę temat do góry...

[Gość: !]

www.city.poznan.pl/mim/strony/slownik/index.html?term=115|122|107|105|101|322|107|111

[lezka_z_posen]

no że nie padło(chyba)słowo ćmik,to karygodne;)!!
gwara żyje,wszyscy,nawet młodzi ludzie "chodzą na ćmika" przecież,więc można
spac spokojnie:)
trzeba też wspomnieć o Gwiazdorze-bo przecież Mikołaj to 6.12 przychodzi,a w
Wigilię to Gwiazdor!!
niestety nie mieszkam juz w ukochanym Poznaniu,ale w gwarze przeszkoliłam
warszawskich znajomych.acha-jeszcze inaczej niz reszta świata zdrabniamy
imiona.Warszawiak powie np. Krzysiek,Kazik,Zbyszek,Rysiek,Piotrek-a u nas to
Krzychu(Krzysiu),Kaziu,Zbychu,Rychu,Piciu:)

[lezka_z_posen]

no i tylko w Poznaniu "odklucza"się drzwi:)pojęcia nie miałam,że to gwarowe.
ktoś już wspomniał,że dla poznaniaka np. "czy" i "trzy"to jednakowo brzmiące
słowa.czasami przez to nie można sie dogadać.kolezanka poznanianka zapytana
przez warszawianke,czy juz wie,jakie mamy stoisko na taragch odpowiedziała po
ludzku:A3 B,co brzmiało oczywiście"A czy B".na to warszawianka:czyli nie wiesz
dokładnie jakie, A czy B??musiałam wspomóc translacja,bo dogadac się za Chiny
nie mogły:)

[Gość: Poznańczyk]

A jak wchodzimy do bimby (do tych nowszych) to musimy "nadusić" guzik, żeby się
drzwi otworzyły... No a potem trzeba "odbić" bilet. :)

lezka_z_posen napisała:
> przez warszawianke,czy juz wie,jakie mamy stoisko na taragch odpowiedziała po
> ludzku:A3 B,co brzmiało oczywiście"A czy B".

Przypominam sobie jak kuzynka z Pomorza tłumaczyła mi jaka jest różnica
między "strzał", a "szczał" :P

[lezka_z_posen]

i brudne ciuchy trzeba wyprać,a nie uprać!!!

[primee]

a nasze kamyszki, inwentury i zrobienie łóżka? ;)

[lezka_z_posen]

na jakąś galę,to dla faceta obowiązkowo ubranie!tylko u nas ubranie=garnitur:)