Piękna nasza Polska cała

[madohora2]

[madohora2]

Kościół został zbudowany w 1904 na miejscu poprzedniej świątyni istniejącej od 1850[1]. Pierwotnie kościół należał do założonej w 1849 roku trzebiatowskiej parafii Kościoła Staroluterańskiego w Prusach. Świątynię poświęcono 17 września 1905 roku.

Po II wojnie światowej kościół był przez pewien okres użytkowany przez Kościół rzymskokatolicki. Poświęcenie w obrządku łacińskim miało miejsce 15 września 1945 roku. Nosił wówczas wezwanie Przemienienia Pańskiego. Przy świątyni pracowały zakonnice ze Zgromadzenia Służebniczek Najświętszej Maryi Panny.

Od 17.07.1950 kościół jest filią parafii ewangelicko-augsburskiej Świętej Trójcy w Szczecinie.

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

dom przy ul. Wojska Polskiego z przełomu XVIII/XIX wieku,

[madohora2]

BRATKI W BONCLOKU

[madohora2]

[madohora2]

dom przy ul. Wojska Polskiego z początku XX wieku

[madohora2]

dom przy ul. Wojska Polskiego z XVII wieku, przebudowany w połowie XIX wieku

[madohora2]

[madohora]

KOŚCIÓŁKI DREWNIANE ZIEMI GLIWICKIEJ

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

dom przy ul. Wojska Polskiego z przełomu XVII/XVIII wieku, przebudowany w połowie XIX wieku

[madohora2]

Wieża bramna szkoły podoficerskiej Królestwa Prus
(źródło Wikipedia)

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

Kaplica św. Gertrudy w Trzebiatowie (niem. St. Gertrudskapelle, łac. Pauperum hospitale cubiculum) – jedna z trzech zachowanych w Trzebiatowie gotyckich kaplic szpitalnych, od 1957 roku świątynia obrządku bizantyjsko-ukraińskiego pod wezwaniem Świętych Apostołów Piotra i Pawła

[madohora2]

[madohora2]

Kaplica św. Gertrudy została ufundowana w XIV wieku wraz z zabudowaniami szpitalnymi przez radę miejską Trzebiatowa. W XVII wieku przylegające do niej obiekty rozebrano, a sam budynek świątyni przeznaczono na magazyn i warsztat rzemieślniczy. Pod koniec XIX wieku ponownie adaptowano ją na cele sakralne. Od 1898 roku służyła jako kaplica pogrzebowa cmentarza komunalnego, a od 1925 roku była kaplicą Kościoła rzymskokatolickiego.
Po II wojnie światowej została przekazana wiernym greckokatolickim.

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

JAK NAJBARDZIEJ WSPÓŁCZESNE

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

spichrz przy placu Lipowym 28 z 1850 roku,

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

Kaplica pod wezwaniem Świętego Ducha w Trzebiatowie (niem. Heiligegeistkapelle, łac. Domus seu ecclesia Sancti Spiritus) – prawosławna kaplica parafialna. Należy do dekanatu Szczecin diecezji wrocławsko-szczecińskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

Jedna z trzech zachowanych w Trzebiatowie gotyckich kaplic szpitalnych, w 1534 miejsce obrad Sejmiku Trzebiatowskiego, na którym zadecydowano o utworzeniu Pomorskiego Kościoła Ewangelickiego. Od 1956 świątynia prawosławna.

Zbudowana w XIII, przebudowana w XV wieku. Północno-zachodni szczyt kaplicy zdobiony blendami wzorowanymi na stargardzkiej kolegiacie mariackiej[1]. Wchodziła w skład obiektów szpitalno-opiekuńczych ufundowanych przez radę miejską Trzebiatowa. W 1534 w kaplicy odbył się sejm stanów Pomorza, na którym książęta Gryfici narzucili swoim poddanym protestantyzm jako religię państwową. Od XVIII w. kaplica była magazynem, a później remizą strażacką. Na początku XX w. przeznaczona została na aulę szkoły żeńskiej, której zabudowania sąsiadowały ze świątynią. Po II wojnie światowej oddana na potrzeby wiernych prawosławnych (1956). Wewnątrz, na pseudosklepieniu, ścianach i balustradzie empory organowej zachowały się polichromie. Długość kaplicy wynosi 17 m, a wysokość 9 m[2].

Kaplica została wpisana do rejestru zabytków 1 lutego 1957 pod nr 20

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

Kaplica św. Jerzego w Trzebiatowie (łac. Domus leprosorum) – jedna z trzech zachowanych w Trzebiatowie gotyckich kaplic szpitalnych, przy ul. Kołobrzeskiej, od XIX wieku po przebudowie pełni funkcję domu mieszkalnego.
Kaplica św. Jerzego została ufundowana przez radę miejską w XIV wieku na potrzeby szpitala dla trędowatych. W związku z funkcją jaką pełniła nie znalazła się w obrębie murów miejskich tak jak dwa pozostałe przytułki, ale postawiono ją na przedmieściu przy drodze z Trzebiatowa do Kołobrzegu. W okresie reformacji została zamieniona na dom dla ubogich, w XIX wieku przebudowano ją na kamienicę czynszową.

[madohora2]

kaplica św. Jerzego – budowla gotycka z XIII lub XIV wieku, obecnie dom mieszkalny

[madohora2]

Baszta Kaszana, Baszta Prochowa – cylindryczna wieża o średnicy 4 metrów i wysokości 14 metrów, zbudowana z cegły, przykryta dachem namiotowym, wchodząca w skład murów obronnych Trzebiatowa.

Baszta Kaszana powstała na przełomie XIII i XIV wieku z przeznaczeniem na skład prochu oraz jako punkt obserwacyjny od strony rzeki Regi. Znana jest przede wszystkim z legendy, według której w XV wieku jeden ze strażników pilnujących w nocy murów miał upuścić z wieży misę z gorącą kaszą. Spadła ona na głowę jednego z gryficzan szykujących się do szturmu na Trzebiatów. Wypadek ten ocalił miasto przed podstępnym atakiem.

W związku z legendą o Baszcie Kaszanej w Trzebiatowie co roku w okresie letnim odbywa się festyn Święto Kaszy.

[madohora2]

Baszta Kaszana – wieża prochowa (ul. Wąska)

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora]

Tym razem spacer zaczęłam od cmentarza w Sławkowie. Niestety nie znalazłam żadnych informacji na temat tego cmentarza. Może to dziwne ale chodziłam wśród grobów z szeroko otwartymi oczami. Dlaczego? Bo u nas już dzisiaj nie ma takich grobowców jakie tam można spotkać. Część z nich wygląda jak swego rodzaju pomniki. Trudno mi tutaj opisywać każdy z nich ale dają parę zdjęć.

[madohora]

[madohora]

0 grudnia 1443 r. biskup krakowski, Zbigniew Oleśnicki wykupił księstwo siewierskie wraz z zamkiem od zadłużonego księcia cieszyńskiego, Wacława I. Miasto stało się stolicą świeckiego księstwa feudalnego, rządzonego przez biskupów krakowskich (patrz: księstwo siewierskie). Od 1484 r. biskup krakowski Jan Rzeszowski zaczął używać tytułu księcia siewierskiego (Dominus et Princeps Ducatus Severiensis)

[madohora]

NAJBARDZIEJ ROMANTYCZNE MIASTA ŚRODKOWEJ EUROPY - Wyborcza - 28.02.2019

[madohora]

Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau, jid. ‏קראָקע‎ Kroke) – miasto na prawach powiatu położone w południowej Polsce nad Wisłą, drugie co do liczby mieszkańców i powierzchni miasto kraju, stolica Polski do 1795 r. i miasto koronacyjne oraz nekropolia królów Polski, od 1000 r. nieprzerwanie stolica diecezji krakowskiej (jednej z pięciu w ówczesnej Polsce), a od 1925 archidiecezji i metropolii. Kraków uzyskał lokację miejską przed 1228 rokiem, ponowna lokacja Krakowa w 1257 r., od odzyskania niepodległości w 1918 r. miasto wojewódzkie (od 1998 r. siedziba władz województwa małopolskiego), jest także centralnym ośrodkiem metropolitalnym aglomeracji krakowskiej i Krakowskiego Obszaru Metropolitalnego. W zapisach historycznych Kraków jest uznawany za główne miasto historycznej Małopolski. Leży na obszarze Bramy Krakowskiej, Niecki Nidziańskiej i Pogórza Zachodniobeskidzkiego.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Wyjazd koleją nad wiślańską do Suchedniowa, stamtąd pieszo do Bodzentyna, św. Katarzyny, szczytem pasma do svv. Krzyża, Kielc, Chęcin, Jędrzejowa. Następ nie koleją do Miechowa, piechotą do Ojcowa, Olkusza, z Olkusza koleją do Dąbrowy lub
Sosnowca, dalej koleją do Częstochowy i stamtąd do Warszawy.

[madohora]

Rajcza (słow. Rajča cz. Rějče węg. Raycsa) – wieś gminna w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Rajcza. Geograficznie położona jest w Beskidzie Żywieckim, w górnym biegu Soły na trasie linii kolejowej Żywiec-Zwardoń. W bezpośrednim sąsiedztwie Rajczy znajduje się Żywiecki Park Krajobrazowy. Miejscowość jest siedzibą gminy Rajcza. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bielskiego.

[madohora]

Południowa granica Polski na wschód od Zwardonia obsadzona była przez oddziały
1. Brygady Górskiej płk dypl. Janusza Gaładyka. Doliny Soły i drogi z Czadcy przez Zwardoń do Żywca bronił 1. Batalion KOP "Berezwecz" 2. Pułku Piechoty KOP, batalionem dowodził major Kazimierz Czarkowski. Strzelcy wspierani byli przez Batalion ON "Żywiec" i niewielkie siły artyleryjskie. Zaplecze stanowiły cztery schrony bojowe w Węgierskiej Górce obsadzone przez 151. kompanię forteczną "Węgierska Górka" kpt. Tadeusza Semika. W Milówce była utworzona 2 Kompania Strzelecka ON "Milówka" pod dowództwem por. Niemczyka. W Rajczy była utworzona 3 Kompania Strzelecka ON "Rajcza" pod dowództwem por. Sicińskiego.

[madohora]

Niemcy zaczęli rozważniej podchodzić do kwestii planowania ataku, decydując się tym razem na zdobywanie poszczególnych schronów po kolei. Taktyka ta, której kluczowym punktem były grupy szturmowe wspomagane przez saperów, nie dała
pierwotnie spodziewanych efektów. Ataki trwały aż do późnych godzin nocnych.

[madohora]

[madohora]

Lasy Nadleśnictwa w całości zostały zaliczone do lasów ochronnych, gdzie wyszczególniono lasy rezerwatowe, lasy glebochronne i wodochronne, ostoje głuszca oraz wyłączone drzewostany nasienne.

[madohora]

Przez Węgierską Górkę przebiega droga krajowa 1, łącząca ją z Bielskiem-Białą, Żywcem i Zwardoniem. Zachodnimi obrzeżami miejscowości przebiegać ma również projektowana obecnie droga ekspresowa S1. Termin rozpoczęcia budowy drogi, wraz z powstaniem w jej ciągu dwóch tuneli o długości 930 i 1000 m to druga połowa roku 2018. Aktualnie ogłoszono przetarg który ma rozstrzygnąć wykonawcę do końca marca 2018. Według planów prace mają zakończyć się w 2022 r

[madohora]

„Wąwóz” – dowódcą schronu był ppor. rez. Czesław Chludziński. Szturmowany był przez wojska niemieckie kilkakrotnie. 3 września pod osłoną nocy załoga opuściła Wąwóz. Jego uzbrojenie stanowiło działo kal. 37 mm na podstawie fortecznej oraz ciężkie karabiny maszynowe.

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

Sgraffito (wł. graffiare - ryć, drapać) – technika dekoracyjna malarstwa ściennego, polegająca na nakładaniu kolejnych, kolorowych warstw tynku lub kolorowych glin i na zeskrobywaniu fragmentów warstw wierzchnich w czasie, kiedy jeszcze one nie zaschły (nie utwardziły się). Poprzez odsłanianie warstw wcześniej nałożonych powstaje dwu- lub wielobarwny wzór.

Technika sgraffito znana była w starożytności, a szczególnie popularna w okresie renesansu przy dekorowaniu fasad obiektów włoskiej architektury. Sgraffito bywa też stosowane współcześnie; trwałość wszelkich rozwiązań sgraffitowych stale się obniża z powodu wzrostu ilości związków węgla w atmosferze, które wraz z wodą opadową tworzą cząstki kwasu węglowego. Niszczy on powierzchnię tynków, a tym samym sgraffito; przeciwdziała się temu stosując dodatkowe warstwy ochronne - krzemianowe lub woskowe.

[madohora2]

sgraffito – barokowy rysunek na elewacji zewnętrznej kamienicy przy rynku, datowany na 1635 rok, umieszczony na ścianie Domu pod Słoniem (Rynek 26) przedstawiający obraz słonia z podniesioną trąbą i mieczem prowadzonego przez cyrkowego tresera.

[madohora2]

[madohora2]

ratusz – budynek w stylu klasycystycznym z barokową wieżyczką i hełmem, został gruntownie przebudowany na początku XVII wieku na bazie zniszczonego gotyckiego ratusza z XV wieku

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

dom nr 5 przy Rynku – murowano-szachulcowy z końca XVII wieku, przebudowany w XIX wieku,
dom nr 7 przy Rynku – murowano-szachulcowy z XV, XVII, przełomu XIX/XX wieku,
dom nr 8 przy Rynku z XV wieku, przebudowany w 1899 roku,
dom nr 12 przy Rynku z przełomu XVIII/XIX wieku,
dom nr 13 przy Rynku – murowano-szachulcowy z przełomu wieków: XVII/XVIII, XIX/XX,
dom nr 14 przy Rynku – murowano-szachulcowy z XVIII, przebudowany na przełomie XIX/XX wieku,
dom nr 15 przy Rynku z 1. połowy XIX wieku,
dom nr 25 z oficyną przy Rynku z 1. połowy XVIII wieku, przebudowany na przełomie XIX/XX wieku,
dom nr 27 przy Rynku z XV, przebudowany w XVII/XVIII, XIX/XX wieku,
dom nr 28 przy Rynku z XV wieku, przebudowany w połowie XVIII wieku i XX wieku,
dom nr 30 przy Rynku z XV, przebudowany w XVIII, XX wieku,
dom nr 31 przy Rynku z XV, przebudowany w XVI, XIX, XX wieku,
dom nr 32 przy Rynku – murowano-szachulcowy, z końca XIX wieku

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

kościół Macierzyństwa NMP - budowla gotycka z XIV wieku, kościół farny na wieży którego znajdują się 3 zabytkowe dzwony: średniowieczny dzwon z 1399 roku, dzwon Maria z 1515 roku oraz dzwon z 1905 roku

[madohora2]

[madohora2]

Kościół Macierzyństwa Najświętszej Marii Panny w Trzebiatowie, Kościół Mariacki w Trzebiatowie (niem. Marienkirche) – kościół farny Trzebiatowa wybudowany w XIV wieku, halowy, w stylu gotyckim. Świątynia jest kościołem trzebiatowskiej parafii rzymskokatolickiej. Kościół jest także Archidiecezjalnym Sanktuarium Maryjnym Matki Bożej Trzebiatowskiej.

[madohora2]

[madohora2]

Pierwszy kościół farny w Trzebiatowie powstał na początku XIII wieku i został ufundowany przez norbertanów trzebiatowskich z klasztoru w Białobokach. Od 1328 roku przy kościele istniała Szkoła Łacińska, której rektorem w XVI wieku był Jan Bugenhagen.
Obecna świątynia została wzniesiona na przełomie XIV i XV w. Od XVI w. była kościołem protestanckim. W latach 1865-1867 dokonano jej przebudowy i regotyzacji.
Po II wojnie światowej stała się ponownie kościołem katolickim i sanktuarium maryjnym. W 1986 przeprowadzono prace remontowe. Całkowita długość kościoła wynosi 72 metrów, szerokość ok. 28 metrów.
Dekretem z 7 października 1996 (we wspomnienie Matki Bożej Różańcowej) ks. Abp Marian Przykucki metropolita Szczecińsko - Kamieński podniósł godność świątyni do Archidiecezjalnego Sanktuarium Maryjnego Macierzyństwa Najświętszej Maryi Panny. Ogłosił to uroczyście podczas odpustu parafialnego 11 października tegoż roku, w obecności licznie zgromadzonych wiernych i pierwszego kustosza sanktuarium, ks. kan. mjra Henryka Cudaka.

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

We wschodniej części kościoła usytuowane są witraże. Ufundowane w 1867 przez króla Wilhelma I. Wykonał je artysta Müller z Berlina, według projektu ówczesnego konserwatora zabytków von Quasta. Stalle pochodzą z okresu renesansu. Mieszczą się w prezbiterium po stronie północnej i południowej. Do dziś służą jako siedzenie dla asysty i ministrantów. Łuk triumfalny przedstawia postaci starotestamentalne (króla Dawida i dziewięciu proroków) trzymających wstęgi inskrypcyjne, w otoczeniu wici roślinnej. W 1986 łuk triumfalny został uzupełniony następującymi malowidłami: bł. Urszuli Ledóchowskiej, bł. Rafała Kalinowskiego, św. Ottona, św. Maksymiliana Kolbe, bł. brata Alberta, św. Stanisława Kostki, herbem Trzebiatowa, herbem ks. bp. Kazimierza Majdańskiego.

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

Epitafia umieszczone na posadzce w kościele (napisy nieczytelne)

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

W kościele trzebiatowskim znajdują się stare organy, na których 29 maja 1842 wykonano Stworzenie świata Haydna, pod przewodnictwem sławnego kompozytora szczecińskiego kościoła św. Jakuba - Carla Löwe'go.

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

Na szczególną uwagę zasługuje obraz ołtarzowy, którego twórcą jest Ernest Deger, przedstawiciel katolickiego malarstwa kościelnego. Malowidło przedstawia Matkę Bożą z wieńcem gwiazd nad głową, długimi włosami, księżycem pod stopami, trzymającą w lewej ręce Dzieciątko Jezus. Podobny obraz znajduje się w Muzeum Diecezjalnym w Kolonii oraz w Düsseldorfie. Wierni w Trzebiatowie czczą obraz wezwaniem Matki Bożej Łaskawej. Został on ukoronowany w 2006.

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

W nawie północnej znajduje się ołtarz boczny, drewniany w stylu neogotyckim, poświęcony św. Antoniemu z Padwy.

[madohora2]

[madohora2]

W nawie południowej - także ołtarz drewniany przedstawiający Jezusa Zmartwychwstałego.

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

Warto wspomnieć także o kościelnej wieży – założonej na planie prostokąta o wymiarach 28×14 m. Jest ona zbudowana z cegły w stylu gotyckim. Cokół wieży i jej narożniki wykonano z kostek granitowych i regularnie ociosanych bloków piaskowca. Jednolity masyw wieżowy przyległy do całej szerokości naw kościoła doprowadza do wysokości zwieńczenia naw. Wyżej, w centralnej części dolnego masywu, wyprowadzono pojedynczą wieżę, założoną na planie kwadratu . W średniowieczu wieża była przykryta wysmukłym dachem, z którego wyrastała czworoboczna latarnia ze spiczastym hełmem. Obecne zwieńczenie powstało w 2. połowie XIX wieku na miejscu starego. Ściany wieży, podobnie jak ściana szczytowa – od wschodu – ożywione są blendami. Szczyt wieży wieńczy ręcznie pozłacany krzyż. Podczas remontu w latach 1865–1867 wzbogacono wieżę tzw. fialami (małymi spiczastymi wieżyczkami) w modnym wówczas stylu neogotyckim. Wysokość wieży wynosi 90 m

[madohora2]

[madohora2]

Trzebiatowski kościół ma jeden z najstarszych dzwonów w Polsce. Napis na dzwonie wskazuje tylko rok, wyryty gotycką czcionką o harmonijnym kształcie liter: Anno Domini millesino trieentesimo nonagesimo nono (A.D. 1399). Drugi dzwon – Maria (Marienglocke) pochodzi z 1515, a powieszono go za kadencji ostatniego księdza katolickiego, Ottona Schlutow'a. Wyróżnia się wspaniałym dźwiękiem, a także ciężarem – 3750 kg. Wykonany został przez stargardzkiego ludwisarza Lutke Rose (pozostałe dwa z tego samego twórcy zostały przetopione w 1787)[3] . Jego ozdobę (poza napisami) stanowi kilka kręgów delikatnych gotyckich ornamentów (głowy aniołów otoczone girlandami pędów roślin i liści akastów), a także wizerunki Chrystusa - Zbawcy Świata i ukoronowania Najświętszej Maryi Panny.

[madohora2]

[madohora2]

W okresie średniowiecza wieża Kościoła Mariackiego w Trzebiatowie pełniła funkcję latarni morskiej dla rybaków i marynarzy zmierzających do portów w Mrzeżynie i Kołobrzegu.
kościół został wpisany do rejestru zabytków 29 września 1956.

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

zespół elektrowni wodnej na Młynówki wybudowany w latach 1926–1927, obejmuje: budynek elektrowni wodnej, stopień wodny (EW Trzebiatów I). Ostał się w prawie niezmienionej formie architektonicznej.

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

Pomnik w hołdzie bohaterskim żołnierzom 36. Pułku Piechoty, poległym i pomordowanym w obronie ojczyzny w latach 1919–1945

[madohora2]

pałac – pierwotnie klasztor norbertanek, następnie przebudowy na zamek książęcy, a w XVIII wieku na pałac klasycystyczny

[madohora2]

[madohora2]

Pałac w Trzebiatowie – klasycystyczny pałac w Trzebiatowie, będący obecnie siedzibą Trzebiatowskiego Ośrodka Kultury. W pałacu mieści się biblioteka publiczna oraz galeria twórczości Lyonela Feiningera.

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

Początki pałacu książęcego w Trzebiatowie sięgają XII wieku. Pierwotnie znajdował się tutaj gród książęcy, który w 1224 stał się własnością księżnej Anastazji, wdowy po księciu pomorskim Bogusławie I. Ona to za radą opata norbertanów w Białobokach przekazała posiadany w Trzebiatowie majątek na wyposażenie klasztoru norbertanek, do którego następnie wstąpiła.

[madohora2]

[madohora2]

Około 1285 budynki na grodzisku zostały przebudowane na klasztor żeński, w którym zamieszkały norbertanki z klasztoru w Wyszkowie. Obok dawnego zamku wzniesiono kościół św. Mikołaja, który stał się świątynią klasztorną. W XVI wieku zakon trzebiatowskich norbertanek został sekularyzowany, a budynki poklasztorne przejęli książęta pomorscy z dynastii Gryfitów.
W 1560 nastąpiła przebudowa klasztoru na renesansowy zamek. Od 1619 był on rezydencją księżnej Zofii von Schleswig-Holstein, wdowy po księciu pomorskim Filipie II. Po jej śmierci przeszedł na własność elektora brandenburskiego. Po pożarze w 1679 zamek został przebudowany. W 1690 na zamku w Trzebiatowie gościł krótko Fryderyk I Pruski. W 1761 służył za koszary wojsk rosyjskich. W latach 1750-1791 był własnością księcia Fryderyka Eugeniusza Wirtemberskiego. Urodzili się tutaj król Fryderyk I Wirtemberski i arcyksiężna Elżbieta Wirtemberska, a dzieciństwo spędziła caryca Maria Fiodorowna.

[madohora2]

[madohora2]

W XVIII wieku dawny zamek Gryfitów został przebudowany w stylu klasycystycznym. W latach 1785-1790 w pałacu mieszkała Maria z Czartoryskich Wirtemberska, jej gościem bywał malarz Jan Rustem, autor malowideł pałacowych[1]. W latach 1797-1811 pałac trzebiatowski był w posiadaniu feldmarszałka Gebharda von Blüchera. Później przeszedł na własność burmistrza Trzebiatowa, który zdecydował się na rozbiórkę części obiektu. W 1855 roku budynek utracił funkcje rezydencyjne. Przejął go Urząd Ziemski przeznaczając pałac na biura i mieszkania. Po I wojnie światowej obiekt został przystosowany na potrzeby trzebiatowskiej szkoły rolniczej.

[madohora2]

[madohora2]

Po 1945 mieściły się w nim różne instytucje. Był m.in.: koszarami, siedzibą urzędów i kamienicą mieszkalną. Od 1989 w jego wnętrzach mieści się biblioteka publiczna i Trzebiatowski Ośrodek Kultury.

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

Kołobrzeg (niem. Kolberg) – miasto i gmina w północno-zachodniej Polsce, w północnej części województwa zachodniopomorskiego, w powiecie kołobrzeskim, położone na Pomorzu Zachodnim, u ujścia rzeki Parsęty, nad Zatoką Pomorską, przy drodze krajowej nr 11. Czwarty ośrodek miejski województwa (pod względem liczby ludności), uzdrowisko z trzema kąpieliskami morskimi.

[madohora2]

[madohora2]

W ujściu rzeki znajduje się port morski z funkcjami: handlową, pasażerską, rybacką i jachtową. W mieście i okolicach występują źródła wody mineralnej, solanki oraz pokłady borowiny. W Kołobrzegu leczy się głównie choroby górnych dróg oddechowych, krążenia i choroby stawów. Kołobrzeg jest także regionalnym ośrodkiem kulturalnym. W okresie letnim odbywają się tu liczne koncerty popularnych piosenkarzy, muzyków, kabarecistów. Miasto jest siedzibą kapituły kolegiackiej diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej Kościoła katolickiego.

[madohora2]

[madohora2]

Kołobrzeg leży w środkowej części wybrzeża województwa zachodniopomorskiego, w północnej części powiatu kołobrzeskiego u ujścia rzeki Parsęty do Zatoki Pomorskiej. Miasto jest położone na pograniczu dwóch makroregionów Pobrzeża Szczecińskiego i Pobrzeża Koszalińskiego. Ujściowy odcinek doliny Parsęty i wschodnia część miasta należy do Wybrzeża Słowińskiego, natomiast zachodni kraniec Kołobrzegu należy do Wybrzeża Trzebiatowskiego
Historycznie Kołobrzeg leży na Pomorzu Zachodnim, gdzie związany był z biskupim księstwem kamieńskim. Od 1815 roku w rejencji koszalińskiej, w prowincji Pomorze. W 1946 r. Kołobrzeg włączono do województwa szczecińskiego. W 1950–1998 roku należał do województwa koszalińskiego.
Według danych z 1 stycznia 2012 r. powierzchnia miasta wynosiła 25,67 km², co stanowi 3,54% powierzchni powiatu kołobrzeskiego.
W rejestrze urzędowym wyróżnia się 8 części miasta: Kostrzewno, Lubinia, Lubostronie, Podczele, Przylaski, Radzikowo, Radzikowskie Przedmieście, Żółczyce

[madohora2]

[madohora2]

Przez środkową część miasta przepływa rzeka Parsęta wraz z jej ramieniem bocznym Więceminką.
Więceminka z mostu ul. E. Łopuskiego

Miasto leży w dolinie rzeki Parsęty, która oddziela Wybrzeże Trzebiatowskie od Wybrzeża Słowińskiego. Kołobrzeg położony jest na nizinnym i podmokłym obszarze zaplecza wydm nadmorskich. Ok. 3 km² zurbanizowanego obszaru miasta znajduje się na wysokości 0–2,5 m, a wskutek tego zagrożone zalaniem przez podnoszący się poziom morza[6]. Abrazja brzegu morskiego i zagrożenie powodzią sztormową jest przyczyną prowadzonych tu zabiegów ochrony wydm nadmorskich. Miasto jest przykładem silnej antropopresji obszarów nadbrzeżnych. Z powodu obecności obiektów infrastruktury wypoczynkowo-uzdrowiskowej, portowej i obiektów handlowych w strefie brzegowej nastąpiło całkowite przekształcenie i zanik naturalnych wydm nadmorskich po wschodniej części ujścia Parsęty. Po zachodniej stronie ujścia Parsęty na odcinku ok. 1,5 km znajduje się wysoki szeroki wał wydmowy[7]. Wysoczyzna morenowa wschodniej części miasta Kołobrzeg położona jest na wysokości 7–8 m n.p.m. Ograniczona od północy umocnionym brzegiem klifowym przechodzi bez wyraźnych krawędzi w dolinę przymorską
Miasto Kołobrzeg znajduje się na wschodnim skłonie antykliny Kołobrzegu, wysoko wypiętrzonej struktury permo-mezozoicznej pociętej siecią uskoków. Ze strukturą antykliny Kołobrzegu wiąże się występowanie wód mineralnych ujmowanych dla celów leczniczych. Są one, obok wysokiej jakości borowiny, podstawowym surowcem leczniczym decydującym o walorach uzdrowiskowych Kołobrzegu. Należą one do reliktowych wód mezozoicznych, a odnawianie ich zasobów następuje drogą ascenzji wód słonych z poziomu triasowego i cechsztyńskiego wzdłuż linii tektonicznych

[madohora2]

[madohora2]

Według podziału geobotanicznego szaty roślinnej Polski, miasto Kołobrzeg należy do strefy klimatycznej pobrzeża bałtyckiego w środkowoeuropejskiej prowincji niżowo-wyżynnej. Strefa Pobrzeże Południowobałtyckie charakteryzuje się zatorfionymi dolinami przymorskimi, wydmami z roślinnością piaskową oraz płaskimi płatami pomorskiej moreny dennej i wzgórzami moreny czołowej zajętymi przez lasy. Charakterystyczną roślinnością tej krainy są torfowiska wrzosowiskowe (właściwie wrzoścowe) oraz lasy bukowe i mieszane, olszyny, wilgotne bory sosnowe i lasy sosnowo-mieszane. Osobliwościami florystycznymi tych lasów są: jarząb szwedzki i wiciokrzew pomorski[9].
Park im. Stefana Żeromskiego

Władze miasta w 1996 roku objęły ochroną użytek ekologiczny Ekopark Wschodni w Podczelu, który stanowi zbiorowisko łąkowe i szuwarowe roślinności halofilnej z wieloma gatunkami słonorośli mających tu jedyne stanowisko w Polsce.

Część terenów miasta znajduje się w granicach dwóch obszarów Natura 2000 tj. Trzebiatowsko-Kołobrzeski Pas Nadmorski oraz Dorzecze Parsęty. Północna część miasta (od ul. Grzybowskiej, Wolności, Kamiennej) należy do Koszalińskiego Pasa Nadmorskiego.

W mieście jest 6 parków o łącznej powierzchni 62,9 ha, z których największy Park im. Stefana Żeromskiego (31,1 ha) został założony w XIX wieku i stanowi nadmorski park zdrojowy tutejszego uzdrowiska.

[madohora2]

[madohora2]

Kołobrzeg leży w krainie klimatycznej zwanej Pobrzeżem Kołobrzeskim w obrębie klimatów bałtyckich. Klimat miasta kształtowany jest pod wpływem Morza Bałtyckiego. Kołobrzeg posiada znacznie zróżnicowany klimat miejscowy. Można tu wyróżnić kilka mikroregionów klimatycznych: 1) klimat plaży, 2) klimat parku i lasu na wydmach na zachód od parku, 3) klimat terenów zabudowanych (centrum miasta i uzdrowisko), 4) klimat terenów zabagnionych i doliny Parsęty na południe od miasta, 5) klimat obszarów wysoczyznowych. Suma rocznych opadów w Kołobrzegu przekracza średnie dane liczbowe odnotowane dla kraju, a średnia roczna temperatura wynosi około 8 °C. Ze względu na charakterystyczny klimat od wielu lat znane jest jako uzdrowisko i letnisko polskiego wybrzeża.

[madohora2]

[madohora2]

W uzdrowisku prowadzone jest leczenie w następujących kierunkach: choroby ortopedyczno-urazowe, choroby układu nerwowego, choroby reumatologiczne, choroby kardiologiczne i nadciśnienie, choroby górnych dróg oddechowych, choroby dolnych dróg oddechowych, cukrzyca, otyłość, choroby endokrynologiczne, osteoporoza, choroby skóry
Na terenie uzdrowiska znajdują się udokumentowane następujące naturalne surowce lecznicze zaliczane do kopalin podstawowych: wody lecznicze i podziemne, peloid leczniczy (torf).
W Kołobrzegu znajdują się 24 zakłady lecznictwa uzdrowiskowego.

[madohora2]

[madohora2]

Jedno z najstarszych miast na Pomorzu Zachodnim istniało już w VIII wieku, gdzie funkcjonował gród obronny słynny na całe Pomorze (pierwotna lokalizacja na terenie dzisiejszej wsi Budzistowo). W 1000 roku książę Bolesław I Chrobry założył tu biskupstwo, właściwe terytorialnie dla całego Pomorza, którego biskupem został Reinbern, jednakże upadło ono w latach 1007–1013[13]. W XIII wieku Kołobrzeg dostał się pod kuratelę biskupów kamieńskich, ponadto po śmierci Bolesława III Krzywoustego (1138) przeszedł pod zwierzchnictwo cesarza niemieckiego, a następnie króla Danii. W 1255 roku miasto otrzymało prawa miejskie. Było centrum warzelnictwa, handlu i rybołówstwa. Od XIV wieku członek bałtyckiej Hanzy. Tu w 1564 roku cech kowali zagwarantował sobie w statucie, że ludność pochodzenia słowiańskiego nie będzie przyjmowana[14].

W 1653 miasto przejęli brandenburczycy, którzy natychmiast zamienili je w twierdzę. Od tego czasu miasto zaczęło podupadać. W 1761 podczas wojny siedmioletniej miasto zdobyli Rosjanie.

W 1807 Twierdza Kołobrzeg (niem. Festung Kolberg) została oblężona przez wojska Napoleona. Polskie oddziały na Kołobrzeg prowadził płk Sułkowski. Komendantem twierdzy był hrabia pruski, major Gneisenau. Miasto broniło się aż do podpisania traktatu pokojowego w Tylży, który zakończył wojnę. Wydarzenie to urosło w Prusach do rangi legendy. Major Gneisenau otrzymał awans na podpułkownika i zyskał znaczną sławę jako dowódca.

W 1830 powstał pierwszy zakład kąpieli solankowych.

W 1859 Kołobrzeg uzyskał połączenie kolejowe ze Szczecinem i Gdańskiem. Szybki rozwój uzdrowiska nastąpił po utraceniu przez miasto statusu twierdzy. W 1899 został otwarty dom zdrojowy (Strandschloß).

Decyzją króla Prus twierdza została zlikwidowana w 1872 roku, rozpoczęła się rozbiórka fortyfikacji i stopniowo zaczął się zmieniać charakter miasta.
Dane historyczne
Rok Ludność Zm., %
1924 33 000 –
1940 36 800 11,5%
1950 6756 –81,6%
1960 16 732 147,7%
1970 26 095 56%
1980 38 174 46,3%
1990 45 432 19%
2000 45 035 –0,9%
2008 44 889 –0,3%
2011 47 129 5%
2000,2007 – dane GUSu[5]
dane do 1990 r.

W czasie I wojny światowej Kołobrzeg wraz ze swoimi sanatoriami i domami wypoczynkowymi przekształcił się w wielki szpital wojskowy.

W 1933 roku dużą liczbę głosów otrzymała tu NSDAP Adolfa Hitlera, który został honorowym obywatelem miasta.

W listopadzie 1944 roku rozkaz Hitlera ogłosił ponownie Kołobrzeg twierdzą. Pierwszy atak na twierdzę Armia Czerwona przypuściła 4 marca 1945. Po kilku dniach do walki weszła 6 Dywizja Piechoty Wojska Polskiego, 3 Dywizja Piechoty i pododdziały saperów.

Po 14 dniach walki, 18 marca 1945 Kołobrzeg zdobyły przez I Armię Wojska Polskiego i wojska I Frontu Białoruskiego pod dowództwem marszałka Gieorgija Żukowa. Punktem zwrotnym było ściągnięcie ze zdobytego wcześniej Koszalina baterii katiusz, po 60 seriach wystrzelonych w kolegiatę (960 rakiet) została ona zniszczona, a oddziały polskie mogły wejść do śródmieścia. Ostatnim punktem oporu Niemców był Fort Ujście, na którym obecnie stoi wieża latarni morskiej. Większość żołnierzy niemieckich zdołano ewakuować do Świnoujścia[potrzebne źródło].

Podczas działań wojennych w 1945 roku, znanych jako Bitwa o Kołobrzeg, miasto zostało zniszczone w 95%[15]. Jeszcze w marcu 1945 roku odbyły się tu zaślubiny Polski z morzem. Aktu tego dokonał żołnierz – kapral Franciszek Niewidziajło.

W 1967 roku Kołobrzeg otrzymał formalnie status uzdrowiska[16].

W 1998 w Kołobrzegu odnotowano największą liczbę ludności – 48 tys. ludzi. Od 1999 roku siedziba powiatu w granicach województwa zachodniopomorskiego. 30 września 2006 r. Kołobrzeg otrzymał Honorową Flagę Rady Europy[17].

W 2012 r. Kołobrzeg był ośrodkiem treningowym na Euro 2012 reprezentacji Danii. Przedstawiciele Euro 2012 i UEFA przy weryfikacji zgłoszeń brali pod uwagę obiekty noclegowe i centrum treningowe. Wśród hoteli wymagania spełnił i został wybrany dla reprezentacji nadmorski Marine Hotel. Natomiast dla zaplecza drużyny Sand Hotel****, Hotel Solny Resort & Spa*** i Senator. Centrum treningowe to otwarty w 2011 roku Stadion sportowy. Kołobrzeg został wybrany jako jedno z 21 potencjalnych Centrów, po selekcji z ponad 100 miejscowości[potrzebne źródło]. Ostatecznie Kołobrzeg i Marine Hotel, a dla dziennikarzy i zaplecza organizacyjnego Sand Hotel**** wybrała reprezentacja Danii

[madohora2]

[madohora2]

Nazwa miejscowości składa się z dwóch członów Koło oznaczającego lokalizację w pobliżu, obok oraz Brzeg oznaczającej brzeg morza. Nazwa oznacza miejscowość leżącą w "pobliżu, obok brzegu". Po raz pierwszy w dokumentach zapisana przez kronikarza niemieckiego Thietmara z Merseburga, gdy cesarz Otton III wraz z Bolesławem I Chrobrym w 1000 roku ustalili arcybiskupstwo w Gnieźnie i podległą mu diecezję w Kołobrzegu. Wówczas Reinbern był biskupem kościoła Soli Kołobrzeskiej (łac. Salsae Cholbergiensis aecclesiae episcopus) i podlegał arcybiskupowi Radzimowi. Archeolog Lech Leciejewicz, który prowadził prace na południowym brzegu Bałtyku w wielu miejscach polskiego wybrzeża wyraził opinię, że Thietmar używając określenia Salsae Cholbergiensis przekazał pierwotną nazwę tej miejscowości. Nazwa brzmiała "Solec" lub "Sól koło brzegu"[potrzebne źródło]. Później, podobnie jak w przypadku Magnum Sal koło Krakowa, dzisiejszej Wieliczki nazwa uległa skróceniu. Miejscowość w zlatynizowanej staropolskiej formie urbem Colobreg oraz urbem Cholbreg notuje Gall Anonim w swojej Kronice polskiej spisanej w latach 1112–1116.
W atlasie historycznym z 1854 r. zanotowano nazwę Colobrega
Polskim przedwojennym egzonimem była nazwa Kołobrzeg (1883, 1937). Nazwa Kołobrzeg została ustalona urzędowo w 1946 r

[madohora2]

[madohora2]

Jednym z nadmorskich obiektów jest kołobrzeskie molo, które ma długość 220 metrów i jest najdłuższym żelbetowym molem w Polsce. Kolejnym charakterystycznym obiektem dla tego nadmorskiego miasta jest latarnia morska wybudowana w 1946 r. na miejscu poprzedniej wysadzonej w marcu 1945 r. przez wojska niemieckie. Wzdłuż kołobrzeskiej plaży zbudowano Bulwar Jana Szymańskiego.

Kołobrzeg znajduje się na liście miast Europejskiego Szlaku Gotyku Ceglanego. Najlepszym przykładem architektury gotyckiej w mieście jest bazylika mariacka oraz Baszta Lontowa. Architektura neogotycka to przede wszystkim ratusz miejski, gmach kołobrzeskiej poczty oraz kościół rektoralny Niepokalanego Poczęcia NMP. Przykładem stylu modernistycznego jest kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego.

Po ustaniu działań wojennych w gruzach było ponad 90% budynków Kołobrzegu[potrzebne źródło]. Niektóre obiekty udało się odremontować, ale w większości odgruzowanego miasta postawiono dużą liczbę bloków z tzw. wielkiej płyty. Dopiero w latach 80. zaczęto przebudowę centrum miasta. Wokół dawnego Rynku i katedry powstała nowa dzielnica, która nie odtwarzała ani dawnych podziałów własnościowych, ani też przedwojennej zabudowy, lecz była raczej próbą stworzenia nastroju staromiejskiego[24].

Tereny kolejowe oddzielają uzdrowisko od miasta, stanowią barierę przestrzenną w rozwoju układu miejskiego. Przed wojną pomimo istnienia portu Meikuhle – park zdrojowy położony na lewym brzegu Parsęty miał w sezonie stałe połączenie z częścią prawobrzeżną kurortu – tereny uzdrowiskowe rozciągały się po obydwu brzegach rzeki.

Dawny układ fortyfikacji został wchłonięty przez miasto w XIX wieku. Tradycja twierdzy – miasta obronnego jest utrwalona w jego strukturze przestrzennej[25]. Tereny koszar i poligonów otaczają miasto kręgiem podobnie jak niegdyś fortyfikacje. Ich niedostępność spowodowała współcześnie powstanie nowych przedmieść – osiedli zabudowy jednorodzinnej w zupełnej izolacji od układu miejskiego

[madohora2]

[madohora2]

Główną gałęzią lokalnej gospodarki jest działalność uzdrowiskowo-turystyczna. Liczne sanatoria (27 ośrodków sanatoryjnych o łącznej liczbie łóżek sięgającej 6500[5]) i domy wypoczynkowe. W 2008 r. miasto posiadało 56 obiekty zbiorowego zakwaterowania na 11 098 miejsc. Znajduje się tu 11 hoteli całorocznych. W tym luksusowy 5-gwiazdkowy Marine Hotel i Hotel Aquarius oraz 4-gwiazdkowe: Sand Hotel****, Hotel Diva SPA, Leda SPA, Arka Medical SPA i Baltic Plaza Hotel mediSPA & fit. W ciągu całego 2008 roku z noclegu w Kołobrzegu skorzystało 247 494 osób, z których 35,5% stanowili turyści zagraniczni[5]. Natomiast w 2011 r. z noclegu skorzystało już blisko 950 tys. osób.[29]

W Kołobrzegu zorganizowano 3 kąpieliska morskie[30]:

Kołobrzeg Zachód (Kąpielisko Zachód) o długości 1400 m;
Kołobrzeg Wschód (Kąpielisko Centralne) o długości 1300 m;
Podczele (Kąpielisko Wschód) o długości 100 m.

W 2012 r. Sanepid pobrał próbki wody morskiej z trzech kąpielisk w Kołobrzegu. Uzyskano klasyfikację: Plaża Zachodnia: ocena doskonała, Plaża Wschodnia: dobra i Plaża Centralna: dostateczna. Trzeba dodać, że na żadnej z kołobrzeskich plaż nie znaleziono substancji smolistych, ani obecności sinic[31].

W mieście i okolicach występują źródła wody mineralnej (Perła Bałtyku), solanki oraz pokłady borowiny. W Kołobrzegu leczy się głównie choroby górnych dróg oddechowych i krążenia, choroby stawów, jak również zaburzenia przemiany materii (cukrzyca). W mieście przez cały rok działają 23 zakłady uzdrowiskowe, z których w 2007 roku 39% korzystających stanowili goście zagraniczni

[madohora2]

[madohora2]

Miasto jest częstym motywem pojawiającym się w dziełach sztuki. Rycina panoramy Kołobrzeg pojawia się na Wielkiej Mapy Księstwa Pomorskiego z 1618 roku, autorstwa Eilharda Lubinusa. W 1761 roku rosyjski malarz Ałeksandr Kocebu namalował obraz przedstawiający zdobycie twierdzy kołobrzeskiej w czasie wojny siedmioletniej.

Pod koniec II wojny światowej nazistowska propaganda wykorzystała wydarzenia z wojny napoleońskiej i obrony Kołobrzegu w 1807 roku, by nakręcić film Kolberg. Była to wielkobudżetowa produkcja ukazująca bohaterskich mieszczan i chłopów zjednoczonych ponad podziałami, którzy brali udział w walce z przeważającymi siłami francuskimi. W 2005 r. z okazji jubileuszu 750-lecia nadania praw miejskich kompozytor Jan Maślankiewicz-Pogany skomponował „Kantatę Kołobrzeską”. Tematyka utworu nawiązuje do historii, życia ludności oraz głównych zabytków Kołobrzegu

[madohora2]

[madohora2]

Kołobrzeg jest także regionalnym ośrodkiem kulturalnym. W okresie letnim mają miejsce – liczne koncerty popularnych piosenkarzy, muzyków, kabarecistów. Miejski Ośrodek Kultury, znajdujący się w dawnym ratuszu, prowadzi stałe zajęcia artystyczno-plastyczne, teatralne oraz taneczne. Patronuje młodzieżowym zespołom wokalnym i chóralnym. Organizuje coroczny festiwal Interfolk, czyli Międzynarodowe Spotkanie z Folklorem, a także inne imprezy o charakterze kulturalnym. Kino Piast jest miejscem spotkań Dyskusyjnego Klubu Filmowego. W latach 1967–1990 w mieście odbywał się Festiwal Piosenki Żołnierskiej.

W Kołobrzegu organizowanych jest wiele wystaw stałych i czasowych o charakterze artystycznym oraz historycznym. W kołobrzeskim ratuszu mieści się Galeria Sztuki Współczesnej, w której eksponowane są wystawy kołobrzeskich plastyków, a także poza lokalnych środowisk artystycznych. Galeria prowadzi również działalność edukacyjną, m.in. organizowane są przez galerię lekcje sztuki dla dzieci i młodzieży ze szkół.
Pałac rodziny von Braunschweig będący siedzibą oddziału Muzeum Oręża Polskiego
Miejska Biblioteka Publiczna im. Galla Anonima

W mieście znajduje się Muzeum Oręża Polskiego, w którym prezentowane są zbiory militariów pochodzących od wczesnego średniowiecza do współczesności. W pałacyku Braunschweigów mieści się oddział muzeum zajmujący się ponadtysiącletnią historią miasta. W swoich zbiorach oddział prezentuje także kolekcję rzadko spotykanych narzędzi pomiarowych, a także specjalistycznych miar warsztatowych. Do tutejszego muzeum należy również zacumowany w porcie okręt patrolowy ORP Fala, zbudowany w 1964 roku, następnie po zakończeniu służby przekształcony w muzeum[37].

W Kołobrzegu placówką gromadzącą zbiory biblioteczne jest Miejska Biblioteka Publiczna im. Galla Anonima. Wg danych z 2008 roku posiada ona 149 720 woluminów, z których korzystało 8889 czytelników[38]. Biblioteka tworzy kilka placówek tj. wypożyczalnię ogólną, wypożyczalnię beletrystyki, bibliotekę młodzieżową i bibliotekę dziecięcą. W mieście działa także filia Biblioteki Pedagogicznej im. Zenona Klemensiewicza w Koszalinie, która posiada księgozbiór z 27499 woluminami[39].

W Kołobrzegu znajduje się 1-salowe kino "Wybrzeże" z 287 miejscami na widowni, w którym w 2008 roku odbyło się 1668 seansów filmowych[

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

Pomnik Zaślubin Polski z Morzem
akt zaślubin był symbolem dostępu do morza, a dokonał go żołnierz – kapral Franciszek Niewidziajło, pomnik na pamiątkę tego faktu stoi w nieco innym miejscu.

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

atarnia morska z 1945 roku – początki latarni sięgają początków XVIII w. Obecna budowla, wzniesiona na forcie z 1770 r. przy wejściu do portu i jednocześnie przy ujściu Parsęty do Bałtyku, pochodzi z roku 1947, ma wysokość: 26 m, zasięg światła: 29,6 km i stanowi jednocześnie pomnik zwycięstwa nad Niemcami (tablica ze słowami: Bohaterom poległym w walce z najeźdźcą hitlerowskim o wolność i niepodległość... (do 1992 roku: ...o wolność i niepodległość Związku Radzieckiego i Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej)) oraz zabytek architektury. Po kapitalnym remoncie w latach 1979-1981 została udostępniona dla zwiedzających.

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

Pomnik kmdr. Stanisława Mieszkowskiego
u podnóża Latarni Morskiej – odsłonięty w roku 2007 z inicjatywy Ligi Morskiej i Rzecznej – Oddział Kołobrzeski. Autor pomnika i wykonawca odlewu – rzeźbiarz Romuald Wiśniewski.

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

Pomnik walk o Kołobrzeg
w parku naprzeciw poczty głównej 18 marca 1948 r. osadzono piastowskiego orła oraz dokonano odsłonięcia pomnika z napisem: Żołnierzom poległym w walkach o wyzwolenie Kołobrzegu w marcu 1945 roku

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

Pomnik Józefa Piłsudskiego
przy ulicy Sybiraków, projekt pomnika Ryszard Gryczko, wykonanie modelu gipsowego Romuald Grodzki, odlew z brązu rzeźbiarz Romuald Wiśniewski.

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

Pałac rodziny Brunszwickich (von Braunschweig) – pochodzący z przełomu XVIII/XIX. budynek w stylu empire o oryginalnej fasadzie; obecnie muzeum

[madohora2]

Pałac Brunszwickich – budynek w stylu empire, znajdujący się w Kołobrzegu, w centrum miasta, przy ulicy Armii Krajowej 10. Obecnie mieści się w nim oddział Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu. Budynek jest wpisany do rejestru zabytków
Pałac zbudowany został w XIX wieku (prawdopodobnie w roku 1808 a na pewno w pierwszym dwudziestoleciu XIX wieku) przez kołobrzeskiego kupca C. F. H. Plüddemanna, jako wiano dla swojej córki Almy, która wyszła za mąż za handlowca i armatora Heinricha Braunschweiga (to tłumaczy nazwę pałacu, która z czasem została spolszczona). Pomimo tego, że właściciele budynku mieli inne nazwiska, to był on zawsze nazywany pałacem Brunszwickich.
Tuż przed wybuchem II wojny światowej pałac przekazano miastu z przeznaczeniem na muzeum. Niestety poprzez rozpoczęcie wojny nie dokończono remontu. Po wojnie, już od roku 1945 był tu Urząd Bezpieczeństwa Publicznego, później sąd i prokuratura. W latach 70. XX wieku budynek przeszedł kapitalny remont i od roku 1977 siedzibę swoją ma tutaj Muzeum Oręża Polskiego.
Pałac zbudowany jest na planie prostokąta. Ma trzy kondygnacje. Na pierwszym piętrze znajduje się sala balowa z plafonem, który jest atrakcją i ozdobą sali. Pośrodku sufitu znajduje się obraz z wizerunkiem Flory. Ściany pomieszczenia, na których powieszone są obrazy olejne na płótnie, przedstawiające polskie postaci historyczne, są koloru różowego. Obrazy te przekazane zostały pałacu w Kozłówce w roku 1987. Ponadto w sali tej we wnękach znajduje się szesnastowieczna zbroja z tarczą i kopią, a naprzeciw popiersie Pallas Ateny wykonane z marmuru.
Dawniej na kalenicy była postawiona wieżyczka, skąd obserwowano wejście statków do portu

[madohora2]

[madohora2]

Bazylika konkatedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny – budowę bazyliki rozpoczęto w 1280 r., w 1301 r. najważniejszą inwestycją w mieście była budowa kolegiaty, w 1718 r. na wieży kolegiaty zainstalowano dzwon, wybijający kwadranse. Na pamiątkę wielkich wojen: trzydziestoletniej, siedmioletniej i z roku 1807, które najbardziej zrujnowały miasto, w części wieżowej wmurowano kule armatnie z tych okresów. W 1958 r. przywieziono tryptyk Ostatnia Wieczerza, stanowi on ołtarz główny. W 1967 r. odbyły się tu uroczystości tysiąclecia Chrztu Polski z udziałem prymasa Polski kardynała Stefana Wyszyńskiego. W październiku 1985 r. do portalu głównego zostały wstawione drzwi ze scenami ewangelicznymi. 10 czerwca 1986 r. papież Jan Paweł II podniósł kołobrzeską konkatedrę do godności bazyliki mniejszej. 23 kwietnia 1990 r. prymas Polski kardynał Józef Glemp poświęcił pomnik arcybiskupa Marcina Dunina.

[madohora2]

[madohora2]

Konkatedra Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Kołobrzegu – kościół farny w Kołobrzegu. Świątynia rzymskokatolicka wybudowana w XIV w stylu gotyckim, halowa, pięcionawowa. Od 1972 konkatedra diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej

[madohora2]

[madohora2]

Data rozpoczęcia budowy kościoła parafialnego Najświętszej Marii Panny w Kołobrzegu nie jest dokładnie znana. Przypuszcza się, że główną świątynię miejską zaczęto wznosić na początku XIV wieku na miejscu dawnego kościoła św. Mikołaja. Pierwszą mszę świętą na placu budowy odprawiono w 1321 roku. Przez następne dwa wieki kościół był rozbudowywany i upiększany. Na skutek osiadania gruntu kilkakrotnie dochodziło do jego przebudowy. Pod koniec XV wieku połączono wieżę północną i południową w jeden masywny blok wieżowy, poprzez zamurowanie przerwy pomiędzy nimi. Dodano hełm środkowy i w ten sposób nadano świątyni ostateczny, monumentalny wygląd, który zachował się do dziś.

Od XIV wieku kościół Mariacki w Kołobrzegu pełnił rolę kolegiaty. Od XVI wieku był świątynią luterańską. Początkowo Pomorskiego Kościoła Ewangelickiego, od 1817 roku Pruskiego Kościoła Unijnego.

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

Od XVII do XX wieku kościół był wielokrotnie niszczony przez działania wojenne. W 1945 roku podczas walk o Twierdzę Kołobrzeg stanowił ważny punkt obrony miasta. Został zburzony przez ostrzał artylerii radzieckiej.

[madohora2]

[madohora2]

Po II wojnie światowej ruiny kościoła początkowo zamierzono rozebrać. W 1957 roku przekazano go jednak kościołowi katolickiemu i rozpoczęto odbudowę. W 1958 roku prezbiterium kolegiaty zostało poświęcone i odprawiono w nim pierwszą mszę. W latach 60. XX wieku na mocy decyzji władz PRL w nieodbudowanej części świątyni urządzono Muzeum Oręża Polskiego i w nawie głównej eksponowano ciężki sprzęt wojskowy z czasów wojny.

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

tablice nagrobne i epitafia. W dawnych wiekach większe kościoły często służyły jako miejsca pochówku znamienitych obywateli. Podobnie było w kołobrzeskiej katedrze. Pierwotnie płyty nagrobne wmurowywane były w posadzkę kościoła, stopniowo wypełniając ją niemal w całości. W latach 1870-90 podczas prac remontowych w świątyni, płyty zostały usunięte z posadzki. Najcenniejsze z nich (w liczbie 22) zostały ustawione pionowo przy ścianach katedry. Część z nich zachowała się do chwili obecnej. Za najcenniejszą uważa się gotycką płytę nagrobną z wizerunkiem młodzieńca o imieniu Benedykt (znajduje się ona obecnie w pobliżu siedmioramiennego świecznika). W części podwieżowej katedry zobaczyć można dwie dobrze zachowane płyty nagrobne oraz epitafium rodu Kameke. Dzieła te pochodzą z kościoła w Strachominie, skąd zostały przywiezione do katedry po II wojnie światowej. Barokowe epitafium zostało wykonane w 1718 z piaskowca. Jego ozdobą są dwie alabastrowe figury: Diany z hartem i Herkulesa z maczugą. W podstawie epitafium dostrzec można herb rodu, panoplia i relief uskrzydlonej czaszki. Znajdujące się obok płyty nagrobne zawierają wiele elementów plastycznych, z których najbardziej okazałym jest płaskorzeźba przedstawiająca Paulusa Damitz z małżonką.

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

fotoforum.gazeta.pl/photo/1/wb/qa/5ixj/MMs0rb1bWFZToDoSIB.jpg" border="0" alt="\fotoforum.gazeta.pl/photo/1/wb/qa/5ixj/MMs0rb1bWFZToDoSIB.jpg">

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

gotycki świecznik siedmioramienny z 1327 roku - jest jedynym w Polsce i jednym z pięciu na świecie zachowanych gotyckich kandelabrów[2]. Posiada imponujące wymiary: wysokość - 4 m, rozpiętość ramion - 380 cm, waga - ponad 900 kg[2]. Ufundowany został, mocą zapisu testamentowego, przez dziekana kapituły kołobrzeskiej Gotfryda de Wida. Odlał go z brązu w 1327 metodą wosku traconego Jan Apengeter[2]. Świecznik doznał niewielkich uszkodzeń podczas wojny siedmioletniej (1756-63) oraz kampanii napoleońskiej (1807). W czasie II wojny światowej świecznik został rozmontowany i schowany w jednym z pomieszczeń gospodarczych kościoła. Tam też został w latach pięćdziesiątych XX w. przypadkowo odnaleziony przez polskich robotników, którzy nie zdjąc sobie sprawy z wartości dzieła sprzedali je na złom. Niemal w ostatniej chwili kandelabr został uratowany przez Jana Frankowskiego, który wykupił go ze składowiska złomu[2]. Po konserwacji w Warszawie świecznik był eksponowany w Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku, a w 1981 wrócił do kołobrzeskiej katedry. Podstawa świecznika wsparta jest na trzech smoczych głowach z których każda osadzona jest na grzbiecie lwa. Podstawę tę (w kształcie odwróconej misy) obiegają dwa napisy: dolny odnosi się do fundatora świecznika, a górny do jego wykonawcy. Kolumna świecznika ozdobiona została liliami, liścmi winnej latorośli oraz wizerunkami dwunastu apostałów i czterech skrzydlatych aniołow. Swoim kształtem kołobrzeski świecznik nawiązuje do wyglądu żydowskiej menory. Różni się od niej materiałem z jakiego został wykonany (brąz zamiast złota) oraz faktem że składa się on z kilku części (menora powinna być wykuta z jednego kawałka metalu). Świecznik niesie ze sobą rozbudowany program ideowo-symboliczny. Siedem płonących świec świecznika to siedem darów Ducha Świętego. Winna latorośl oplatająca kolumnę i ramiona świecznika to nawiązanie do słów Chrystusa: "Jam jest krzew winny, a wy latoroślami". Lilie u podstawy świecznika to symbol nieśmiertelności. Trudna do interpretacji jest podstawa świecznika z wizerunkami lwów i smoków. Dotychczas nie udało się tych wizerunków jednoznacznie wyjaśnić.

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

stalle kapituły i rajców miejskich. W nawie południowej eksponowane są niewielkie lecz bogato zdobione stalle członków rady miejskiej. Bogactwo ich wystroju świadczy o zasobności ówczesnego patrycjatu Kołobrzegu. Stalle powstały w pierwszej ćwierci XV wieku, najprawdopodobniej w warsztacie cysterskim[2]. Policzki (boki) stall dekorują sceny przedstawiające m.in. Sybillę Tyburską z cesarzem Augustem, Marię z Dzieciątkiem, grzesznika pożeranego przez smoka-diabła, biskupa i rycerza[2][3]. Widoczne są także hełmy rycerskie, tarcze i inne panoplia. W prezbiterium katedry zachowały się dębowe stalle kapituły kołobrzeskiego kościoła. Zdobią je płaskorzeźbione smoki i mantykory z ludzkimi, psimi i smoczymi głowami oraz długimi ogonami mającymi formę rozgałęzionej wici roślinnej[3]. Stalle powstały ok 1340 r. w warsztacie snycerskim Hermana Walthera z Kołobrzegu[2]. Są to najstarsze w Polsce obiekty tego rodzaju

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

Ignacy Ludwik Jeż (ur. 31 lipca 1914 w Radomyślu Wielkim, zm. 16 października 2007 w Rzymie) – polski biskup rzymskokatolicki, biskup pomocniczy gorzowski w latach 1960–1972, biskup diecezjalny koszalińsko-kołobrzeski w latach 1972–1992, przewidziany do kreacji kardynalskiej na konsystorzu w 2007.

[madohora2]

Ukończył III Liceum Ogólnokształcące im. Adama Mickiewicza w Katowicach. W latach 1932–1937 studiował teologię na Uniwersytecie Jagiellońskim. Obronił magisterium z historii Kościoła. 20 czerwca 1937 przyjął święcenia kapłańskie z rąk biskupa Stanisława Adamskiego.
Podjął pracę duszpasterską jako wikariusz w parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Hajdukach Wielkich (obecnie Chorzów Batory). W sierpniu 1942 został aresztowany przez Niemców za odprawienie mszy za zmarłego w niemieckim obozie koncentracyjnym proboszcza Józefa Czempiela (obecnie błogosławionego)[1]. Był więziony w obozie koncentracyjnym Dachau (nr obozowy 37196), gdzie osobiście poznał ojca Józefa Kentenicha, założyciela Międzynarodowego Ruchu Szensztackiego (później był wieloletnim protektorem i opiekunem Ruchu Szensztackiego w Polsce). Po wyzwoleniu obozu był kapelanem obozu repatriacyjnego w Göppingen koło Stuttgartu. Powrócił do Polski w maju 1946. Był wikariuszem w Radlinie i parafii św. Szczepana w Katowicach-Bogucicach. W latach 1946–1960 pracował jako katecheta i dyrektor Gimnazjum Katolickiego im. św. Jacka w Katowicach oraz rektor niższego seminarium duchownego.
20 kwietnia 1960 został mianowany biskupem pomocniczym gorzowskim ze stolicą tytularną Alba Maritima. Sakrę biskupią przyjął 5 czerwca 1960 z rąk kardynała Stefana Wyszyńskiego. Brał udział w obradach soboru watykańskiego II. Był współautorem listu biskupów polskich do biskupów niemieckich z 1965. W czerwcu 1972 został pierwszym biskupem diecezjalnym nowo utworzonej diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej. Erygował ok. 100 nowych parafii, doprowadził do budowy nowego budynku Wyższego Seminarium Duchownego w Koszalinie. Zorganizował wizytę w Koszalinie papieża Jana Pawła II 1–2 czerwca 1991. Uczestniczył w pracach Komisji Episkopatu Polski ds. Środków Społecznego Przekazu, a także Komitetu Księży Polskich b. Więźniów Obozów Koncentracyjnych, którego był wieloletnim przewodniczącym. 1 lutego 1992 został przeniesiony w stan spoczynku, a jego następcą w diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej mianowano biskupa pomocniczego katowickiego Czesława Domina.
Zmarł 16 października 2007 w klinice Gemelli w Rzymie. Następnego dnia na zakończenie audiencji generalnej papież Benedykt XVI poinformował, że chciał na najbliższym konsystorzu 24 listopada 2007 wynieść go do godności kardynalskiej. Ignacy Jeż został pochowany 23 października 2007 w krypcie bazyliki konkatedralnej Wniebowzięcia NMP w Kołobrzegu.

[madohora2]

Postanowieniem prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego z 2 czerwca 2007 „za wybitne zasługi na rzecz przemian demokratycznych w Polsce, za zaangażowanie w niesieniu pomocy ludziom potrzebującym oraz za działalność na rzecz współpracy polsko-niemieckiej” został odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski[2].
W 2005 uhonorowano go Wielkim Krzyżem Zasługi Republiki Federalnej Niemiec. W 1997 został odznaczony Medalem Polonia Mater Nostra Est.
Honorowy Obywatel Miasta i Gminy Radomyśl Wielki (od 2004), Koszalina (od 1994), Słupska (od 2006), Połczyna Zdroju (od 2006), Katowic (od 2007), Kołobrzegu (od 2008).
Kawaler Orderu Uśmiechu, który otrzymał na wniosek dzieci z rąk kanclerza Międzynarodowej Kapituły Orderu Uśmiechu Cezarego Leżeńskiego.
Postanowieniem z 28 czerwca 2007 Senat KUL-u przyznał mu medal „Za zasługi dla Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego”. Uroczystość wręczenia medalu zaplanowana była na grudzień 2007.
6 czerwca 2008 w Słupsku poświęcono rondo jego imienia przy zbiegu ulic Sobieskiego i Banacha. 19 lutego 2009 uchwałą Rady Miejskiej w Koszalinie nadano imię Kardynała Ignacego Jeża skrzyżowaniu ulic Fałata-Gdańska z ul. Orląt Lwowskich-Jana Pawła II[3]. 15 kwietnia 2009 w Kołobrzegu uchwałą Rady Miasta Kołobrzeg nadano imię Kardynała Ignacego Jeża rondu przy zbiegu ulic Młyńskiej i Szpitalnej[4]. 15 maja 2009 został patronem Zespołu Szkół Publicznych w Brzeżnie.
30 stycznia 2009 Poczta Polska wydała w nakładzie 400 000 serię znaczków „Ocaleli z zagłady”. Na jednym z nich znalazł się wizerunek Ignacego Jeża. Ze względu na drobne błędy techniczne 24 lutego 2009 całą serię wycofano z obrotu.

[madohora2]

1989: Listy pasterskie w latach 1972–1988
1993: Błogosławcie Pana światła i ciemności (przetłumaczone na język niemiecki)
2000: W 1000-lecie powstania biskupstwa w Kołobrzegu (praca zbiorowa pod redakcją bpa Ignacego Jeża)
2001: Nawrócenie przywilejem wolności (nauki rekolekcyjne dla Episkopatu Polski wygłoszone w 2000 roku)
2005: Przygody z Opatrznością
2005: Nadzwyczajnie zwyczajny. Biskup uśmiechu o Janie Pawle II

[madohora2]

trzy ołtarze z drewna z przełomu XV/XVI wieku. Z co najmniej 22 gotyckich ołtarzy kołobrzeskiej katedry zachowały się tylko 4: trzy z nich nadal znajdują się w katedrze, jeden stanowi eksponat w Muzeum Narodowym w Szczecinie. Wszystkie powstały ok. 1500 r. i mają formę tryptyku. Ich twórcami byli prawdopodobnie miejscowi rzemieślnicy i artyści. W prezbiterium znajduje się ołtarz "Ostatnia Wieczerza". Jego autorem był najprawdopodobniej Andrzej Wentzel - twórca ołtarza głównego w koszalińskiej katedrze. Na odwrocie skrzydeł tryptyku znajduje się malowidło "Zwiastowanie Marii Panny" wykonane najprawdopodobniej przez Jakuba Vidracha. W predelli (pochodzącej z innego ołtarza) przedstawione zostały sceny z życia św. Jakuba. Ołtarz "Pokłon Trzech Króli" znajduje się po lewej stronie ołtarza głównego. Oprócz sceny tytułowej zawiera także figurki 8 świętych. Na odwrocie namalowana została scena Zwiastowania. Trzeci ołtarz umieszczony został po prawej stronie ołtarza głównego. W szafie centralnej zawiera figury św. Anny Samotrzeciej i św. Mikołaja. Ci sami święci zostali przedstawieni na rewersie skrzydeł tryptyku. Fundatorem ołtarza była Katarzyna Baden córka burmistrza Kołobrzegu. Ołtarz został wykonany w warsztacie Mistrza Pasji Chociwelskiej

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

drewniany świecznik wiszący (żyrandol) Korona Schlieffenów z 1523 roku. Świecznik ufundowany został przez starą kołobrzeską rodzinę Schlieffenów (Śliwinów) o słowiańskim rodowodzie. Świecznik powstał w warsztacie Mistrza Michała z Augsburga - twórcy ołtarza głównego w kościele Mariackim w Gdańsku. Żyrandol zaliczany jest do nurtu sztuki gotyckiej, jednak niektóre jego elementy noszą już cechy nowej epoki - renesansu (np. rysy twarzy znajdujących się tam rzeźb, misterna snycerka górnej części żyrandolu). Świecznik ozdobiony jest dwiema dużymi, pełnoplastycznymi rzeźbami Matki Bożej z Dzieciątkiem i św. Jana Chrzciciela oraz kilkunastoma znacznie mniejszymi figurami przedstawiającymi dwunastu Apostołów oraz muzykujące anioły. Żyrandol zwieńczony jest dużym baldachimem z namalowanym sklepieniem niebieskim. Całość jest bogato polichromowana i złocona. Według legendy Schlieffenowie ufundowali świecznik, by odpokutować swe winy za śmierć Jakuba Adebara (został on skazany na śmierć w procesie, którego jednym z głównych inicjatorów była rodzina Schlieffenów).

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

płaskorzeźba "Ostatnia Wieczerza". Relief stanowił część nieistniejącego już ołtarza z końca XVII w. Ołtarz ufundowany został przez Gabriela Maurersberga i znajdował się w prezbiterium. W 1807 podczas oblężenia Kołobrzegu przez wojska napoleońskie, jeden z pocisków wystrzelonych przez wojska gen. Loisona spadł na prezbiterium niszczą jego wyposażenie w tym i omawiany ołtarz, z którego pozostała tylko predella z przedstawieniem Ostatniej Wieczerzy. Wśród przedstawionych na reliefie apostołów łatwo można rozpoznać Judasza, który trzyma w ręku sakiewkę pełną srebrników, a przy jego nogach siedzi smok będący uosobieniem diabła.

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

chrzcielnica z 1355 roku. Chrzcielnica odlana została z brązu przez miejscowego rzemieślnika Jana Alarta. Misa chrzcielnicy wsparta jest na figurach czterech lwów. Na bocznej powierzchni misy znajduje się 26 płaskorzeźbionych scen z życia Chrystusa uszeregowanych w dwóch poziomych rzędach. Chrzcielnicę obiega łaciński napis: (w tłumaczeniu "W roku pańskim 1355 wykonana przez Jana Alarta". Jest to najstarsza metalowa chrzcielnica na Pomorzu Zachodnim

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

Epitafium rodu Kameke

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora]

Druskieniki (lit. Druskininka) ? miasto na Litwie, popularne uzdrowisko położone na brzegu Niemna. Ludność: 16 647 mieszkańców (2006), powierzchnia miasta ? 22 km?. Największe i najnowocześniejsze uzdrowisko na Litwie, jedno z najlepszych uzdrowisk klimatycznych i balneologicznych w Europie. Występują tu liczne źródła mineralne i pokłady borowiny. Znajduje się tu 9 sanatoriów i centrum balneologiczne

[madohora]

Morszyn (ukr. ??????) ? miasto na Ukrainie w obwodzie lwowskim, liczy 6 400 mieszkańców (2006).
W 1924 r. Morszyn został uznany za uzdrowisko posiadające charakter użyteczności publicznej.
Za II Rzeczypospolitej do 1934 samodzielna gmina jednostkowa. Następnie należała do zbiorowej wiejskiej gminy Morszyn w powiecie stryjskim w woj. stanisławowskiem, której była siedzibą. Po wojnie wieś w wyniku zmiany granic została przyłączona do Ukraińskiej SRR. Morszyn jest kurortem. Znajdują się tam liczne sanatoria, m.in. sanatorium zdrowia matki i dziecka. W miasteczku są dwa jeziora (jedno leśne, które utworzyło się w sposób naturalny, drugie stworzone sztucznie). Morszyn posiada złoża wód mineralnych.

[madohora]

[madohora]

BOHONIKI

[madohora]

DROHICZYN, OKOLICE DROHICZYNA

[madohora]

Joseph von Eichendorff

RACIBÓRZ

[madohora]

CMENTARZ ŻYDOWSKI W SŁAWKOWIE

[madohora]

KANAŁ GLIWICKI, KANAŁ KŁODNICKI, PŁAWNIOWICE,UJAZD

[madohora]

DNI GWARKÓW TARNOGÓRSKICH

TARNOWSKIE GÓRY

[madohora]

DĄBROWA GÓRNICZA

[madohora]

ŚLADAMI ARCHITEKTURY MODERNISTYCZNEJ W KATOWICACG

[madohora]

ORGANY I MUZYKA ORGANOWA

[madohora]

Bielsko-Biała formalnie powstało 1 stycznia 1951 r.[2] z połączenia położonego na Śląsku Cieszyńskim Bielska, o którym pierwsza wzmianka pochodzi z 1312 r. oraz małopolskiej Białej założonej w końcu XVI wieku

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

10 czerwca 1986 r. papież Jan Paweł II podniósł kołobrzeską konkatedrę do godności bazyliki mniejszej. 23 kwietnia 1990 r. prymas Polski kardynał Józef Glemp poświęcił pomnik arcybiskupa Marcina Dunina.

[madohora2]

" border="0" alt="https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/wb/qa/5ixj/94L0CQIMvzSBcG1biB.jpg">

[madohora2]

Marcin Dunin Sulgostowski (ur. 11 listopada 1774 w Wale, zm. 26 grudnia 1842 w Poznaniu) – polski biskup rzymskokatolicki, arcybiskup metropolita poznański i gnieźnieński oraz prymas Polski w latach 1831–1842.

[madohora2]

Pochodził z niezbyt bogatej rodziny ziemiańskiej. Był najstarszym synem Felicjana i Brygidy z domu Szczakowskiej. Wychowywał się jednak pod opieką stryja Wacława. Naukę rozpoczął w kompleksie pojezuickich szkół w Rawie Mazowieckiej, zaś maturę zdał w gimnazjum w Bydgoszczy. W latach 1793–1797 studiował teologię w Collegium Germanicum w Rzymie. W 1797 po zakończeniu studiów przyjął święcenia kapłańskie.

[madohora2]

Po powrocie na ziemie polskie piastował różnorodne godności kościelne, w tym kanonika w kolegiacie wiślickiej i włocławskiej. W 1815 został kanclerzem kurii gnieźnieńskiej, a w 1817 radcą szkolnym przy Rejencji Poznańskiej.

[madohora2]

Uważając Dunina za lojalnego wobec króla pruskiego, władze niemieckie zgodziły się w marcu 1830, aby objął trony arcybiskupie w Poznaniu i w Gnieźnie. Ingres odbył się w 1830. Dowodem tej lojalności miało być wydanie przez Dunina, na polecenie nadprezydenta Edwarda Flottwella, listu pasterskiego potępiającego powstanie listopadowe. Z drugiej strony jednak Dunin wyjednał u władz pruskich odstępstwo od ustawy z 1830, która nakazywała kierowanie całej korespondencji do władz w języku niemieckim, zwalniając z tego obowiązku kapłanów o niedostatecznej znajomości tego języka.

Arcybiskup Marcin Dunin przyjął sakrę biskupią 10 lipca 1831 w katedrze gnieźnieńskiej z rąk swojego biskupa pomocniczego Marcina Siemieńskiego. Współkonsekratorami podczas tej uroczystości byli jedynie kanonicy, gdyż odmówiono w niej udziału biskupom niemieckim, a biskupi z Królestwa Polskiego nie mogli na nią przybyć z powodu powstania listopadowego.

W 1837 rozpoczął się spór arcybiskupa z władzami Królestwa Prus. Dunin, powołując się na brewe papieża Piusa VIII z 1830 ogłosił, że zawierając małżeństwo mieszane (katolicko-protestanckie), każda para musi złożyć deklarację, że dzieci bez względu na ich płeć zostaną wychowane w wierze katolickiej. Było to sprzeczne z prawem pruskim, które nakazywało aby w przypadku takich związków synowie przyjmowali wyznanie ojca, a córki wyznanie matki. Za to polecenie skazano Dunina na 6 miesięcy kary twierdzy oraz pozbawienie godności arcybiskupiej. Karę internowania rozpoczął 3 kwietnia 1839. Arcybiskup, uznając wyrok władz za bezprawne ingerowanie w sprawy kościoła, opuścił Berlin i udał się do Poznania, gdzie został aresztowany, a następnie pod strażą odesłany do twierdzy kołobrzeskiej, skąd po 10 miesiącach więzienia zwolnił go nowy król Fryderyk Wilhelm IV. Podczas pobytu w Kołobrzegu arcybiskup Dunin mieszkał przy rynku w nieistniejącej już dziś kamienicy Schröderów. Dom ten w czasie uwięzienia metropolity stał się miejscem manifestacji i spotkań katolików polskich i niemieckich, którzy w każdą niedzielę zbierali się tłumnie przed oknami posesji, aby wysłuchać odprawianej przez Marcina Dunina mszy świętej. Konflikt ten sprawił, że wśród polskiej większości Wielkiego Księstwa Poznańskiego narosły nastroje antyniemieckie. Aby załagodzić tę sytuację, nowy monarcha zdymisjonował znienawidzonego Flottwella.

Po powrocie z więzienia Dunin co prawda złożył przysięgę na wierność Fryderykowi Wilhelmowi IV, jednak aż do śmierci kontynuował swoją politykę, nie dopuszczając między innymi do kapituły niemieckich kandydatów.

Marcin Dunin Sulgostowski był autorem książeczki do nabożeństwa, którą od jego nazwiska nazywano popularnie Duninem. Modlitewnik ten spisał na polecenie arcybiskupa ksiądz Jan Kanty Dąbrowski. Pierwsze wydanie książki zostało opublikowane w 1842.

Arcybiskup zmarł po długiej chorobie w Poznaniu w święto św. Szczepana Męczennika. Został pochowany w poznańskiej katedrze, serce zgodnie z jego życzeniem złożono w podziemiach archikatedry w Gnieźnie.

[madohora2]

Zespół klasztorny diakonis ewangelickich z 2. połowy XIX wieku (ul. Katedralna 35 / Rzeczna 7/9):
kościół rektoralny Niepokalanego Poczęcia NMP – Wybudowany w stylu neogotyckim w 1832 roku w miejscu wcześniejszej świątyni przy której istniał klasztor, a później konwent dla panien. W okresie międzywojennym świątynia odgrywała rolę kościoła garnizonowego. W 1945 r. reaktywowana została tutaj parafia katolicka św. Marcina. Odprawiono tu pierwszą Mszę Świętą po II wojnie światowej dla katolików,
klasztor i dom księży emerytów, ob. dom parafialny, wybudowany w latach 1889-1895.

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

Ratusz – pierwotnie gotycki zbudowany ok. 1364 r., później przebudowywany, został zniszczony w czasie oblężenia w 1807 r.; w latach 1829-1832 na jego pozostałościach i z wykorzystaniem zachowanych fragmentów (jeden z narożników, piwnice) wzniesiono nowy, neogotycki według projektu K. F. Schinkla, przypominający wyglądem średniowieczny zamek o obronnym charakterze. Posiada 5 małych wieżyczek i jedną strzelistą główną wieżę. Ratusz jest siedzibą władz miasta, Urzędu Stanu Cywilnego oraz Miejskiego Ośrodka Kultury. O godzinie 9:00, 15:00 i 18:00 można usłyszeć hejnał miejski. Przed II wojna światową przed ratuszem znajdował się pomnik króla pruskiego Fryderyka Wilhelma III – po wojnie rozebrany, ale przez kilkanaście lat jego postument wykorzystywany był jako trybuna honorowa; obecnie przed ratuszem znajduje się pomnik – kula ziemska obracająca się na poduszce wodnej (pl. Ratuszowy 1).

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

Zespół parków kołobrzeskich z XIX i XX wieku:
park im. Aleksandra Fredry, (ul. Fredry-Wschodnia / 4 Dywizji),
park nadmorski (zdrojowy) (ul. Rodziewiczówny / Aleja Nadmorska),
park (przy pomniku Zaślubin) (ul. Obrońców Westerplatte / Mickiewicza),
park im. Jedności Narodowej (ul. Arciszewskiego / Wiosenna),
park nadmorski (ul. Wiatraczna),
park im. Przybylskiego z 1920 roku (przy Baszcie Prochowej).

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

Resko Przymorskie (niem. Kamper See) – jezioro przybrzeżne Bałtyku na Wybrzeżu Trzebiatowskim, położone w woj. zachodniopomorskim, na terenie gminy Trzebiatów i gminy Kołobrzeg. Powierzchnia zwierciadła wody jest zmienna i według różnych źródeł wynosi od 553,9 ha do nawet 668,6 ha. Akwen jako jezioro przymorskie stanowi siedlisko przyrodnicze chronione w obszarze Natura 2000 (specjalnym obszarze ochrony siedlisk) o nazwie Trzebiatowsko-Kołobrzeski Pas Nadmorski. Wody jeziora zostały ocenione jako pozaklasowe, a samo jezioro za nieodporne na degradację biologiczną. Obszar Reska Przymorskiego jest lęgowiskiem ptaków wodno-błotnych i ostoją dla wędrownych ptaków blaszkodziobych. Nad jeziorem zaobserwowano 13 gatunków lęgowych, w tym 4 zagrożone wyginięciem.
W typologii rybackiej jest to jezioro sandaczowe. Resko Przymorskie jest płytkim jeziorem polimiktycznym, którego dno znajduje się na kryptodepresji.

[madohora2]

Jezioro znajduje się we wschodniej części Wybrzeża Trzebiatowskiego, w północnej części woj. zachodniopomorskiego, na terenie powiatów kołobrzeskiego i gryfickiego. Zachodnia część jeziora należy do gminy Trzebiatów, wschodnia do gminy Kołobrzeg. Jezioro jest oddzielone od Morza Bałtyckiego wąskim pasem mierzei nadbudowanym przez przybrzeżny wał wydmowy. Szerokość pasa mierzei waha się od 0,3 do 1 km. Wydmy na mierzei jeziora dochodzą do wysokości 16 m n.p.m. Nad jego północno-wschodnim brzegiem Reska Przymorskiego leży miejscowość turystyczna Dźwirzyno, w której znajduje się stanica wodna i przystanią żeglarską. Nad północno-zachodnim brzegiem jeziora leży kolonia Rogowo z dwoma ośrodkami wczasowymi.
Cały obszar Reska Przymorskiego wraz z obrzeżem znajduje się w Trzebiatowsko-Kołobrzeskim Pasie Nadmorskim, będącym specjalnym obszarem ochrony siedlisk programu Natura 2000[6]. Jezioro jest położone także w obszarze specjalnej ochrony ptaków "Wybrzeże Trzebiatowskie

[madohora2]

[madohora2]

Resko Przymorskie jest naturalnym zbiornikiem wodnym powstałym na skutek odcięcia mierzeją dawnej zatoki od morza. Powierzchnia zwierciadła wody według różnych źródeł wynosi od 553,9 ha przez 559,0 ha, 577,1 ha, 620 ha aż do 668,6 ha. Różnice w podawanych wielkościach są znaczne i wynikają ze zmienności wodostanu jeziora, który zależy od warunków atmosferycznych. Ze względu na swobodne połączenie z morzem zasoby wód w jeziorze i jego powierzchnia zależą od kierunku i siły wiatrów, zwłaszcza podczas spiętrzeń sztormowych. W ciągu doby wody jeziora mogą podnieść się o 0,5 metra, a przy długotrwałych sztormach poziom wody może być wyższy o 1,5 metra od normalnego, sięgając ponad wały okalające jezioro. W 1949 roku napływ wód morskich był tak znaczny, że spowodował powódź. Zwierciadło wody położone jest na wysokości 0,1 m n.p.m. lub 0,3 m n.p.m. Średnia głębokość jeziora wynosi 1,3 m, natomiast głębokość maksymalna 2,5 m. W środkowo-zachodniej części jeziora znajduje się mielizna o głębokości 1 m. Objętość wody w zbiorniku wynosi 7703,4 tys. m³. Długość linii brzegowej przy przeciętnym stanie wód określa się na 11,7 km i linia ta wyróżnia się rozwinięciem w porównaniu do innych polskich jezior przymorskich. Dno jeziora jest w większości piaszczyste i na początku lat 80. określane jako słabo zamulone (wówczas przeźroczystość wód dochodziła do 1,5 m).

[madohora2]

[madohora2]

Na zlewnię jeziora składają się zlewnie wpadających do niej cieków wodnych. Zlewnia Reska Przymorskiego należy do dorzecza rzek przymorza Bałtyku. Do jednej z zachodnich zatok jeziora wpada Stara Rega, będąca starym korytem rzeki Regi, która uchodzi do Morza Bałtyckiego na zachód od Reska Przymorskiego. Prócz Starej Regi od strony zachodniej i południowej z jeziorem łączą się różnej wielkości rowy melioracyjne. Na wschodnim brzegu do jeziora uchodzi Łużanka, będąca dolnym biegiem rzeki Dębosznicy. Bardziej na północ do Reska Przymorskiego wpadają wody z tzw. Nowej Błotnicy (także Bagienny Rów), kanału (nowego koryta) rzeki Błotnicy, której dawny bieg z kolei uchodzi do jeziora bardziej na północ na wschodnim brzegu w okolicy Dźwirzyna. Resko Przymorskie połączone jest z morzem w północno-wschodniej części poprzez szeroką przetokę zwaną Kanałem Resko. Przepływ wód korytem kanału jest swobodny[2]. Poziom wody w jeziorze jest zmienny, zależny od często wiejących tu wiatrów od morza powodujących cofki, kiedy słona woda z morza wpływa do jeziora – stąd zmienne dane o powierzchni jeziora. Do jeziora uchodzi także niewielki ciek wodny od południowego brzegu tzw. dopływ spod Gosła

[madohora2]

Od strony wschodniej, południowej i zachodniej przylegają rozległe szuwary trzcinowe poprzecinane siecią rowów melioracyjnych. Bardziej stabilny grunt porośnięty lasem znajduje się przy północnym brzegu. Przymorskie położenie jeziora i swobodna możliwość wymiany wody między nim i morzem jest przyczyną typowego dla jezior przybrzeżnych występowania gatunków zwierząt typowo słodkowodnych i morskich, przy czym powinowactwo z fauną Bałtyku widoczne jest zwłaszcza w pobliżu cieku łączącego jezioro z morzem. Według danych regionalnego zarządu gospodarki wodnej dominującymi gatunkami ryb w wodach Reska Przymorskiego są: leszcz, krąp, płoć, szczupak pospolity. Pozostałymi gatunkami ryb występujących w jeziorze są: węgorz europejski, okoń europejski, sandacz, lin, wzdręga, jazgarz, ukleja. Jezioro ma brzegi w znacznym stopniu zarośnięte trzciną i niedostępne, przez co jest schronieniem dla wielu gatunków ptactwa wodnego. Na brzegach w północnej części jeziora w pobliżu wypływu Kanału Resko znajdowało się jedno z trzech stanowisk w Polsce rośliny krytycznie zagrożonej, wymienionej w Polskiej Czerwonej Księdze Roślin – ponikła maleńkiego. Nad Reskiem Przymorskim zaobserwowano 13 gatunków lęgowych, w tym 4 zaliczone do zagrożonych wyginięciem, przynajmniej w jednej ze skal (międzynarodowej, krajowej lub regionalnej) – gęś gęgawa, gągoł, wąsatka i gąsiorek. Pozostałe gatunki ptaków pojawiają się okresowo w czasie przelotów lub niekiedy zimują, albo wykorzystują wody jeziora przez cały rok jako teren żerowiskowy np. bielik. W porze przelotów zatrzymują się dosyć licznie, bo w stadach od kilkudziesięciu do kilkuset osobników: perkozy, łyski, żurawie, mewy, gęsi i kaczki. Wśród migrujących ptaków stwierdzono także gatunki, które znajdują się w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych, tj. rożeniec i rybołów. Spotykane są także rzadkie w Polsce żurawie, mewy małe i żółtonogie. O jeziorze jako ptasim raju pisał już w 1933 niemiecki ornitolog Artur B.G. Butz. W 2007 roku gmina Kołobrzeg projektowała użytek ekologiczny we wschodniej części Reska Przymorskiego (zachodnia część należy do gminy Trzebiatów). Obszar ten jest lęgowiskiem ptaków wodno-błotnych i ostoją dla wędrownych ptaków blaszkodziobych, a także miejscem rozrodu płazów, gadów i ssaków.

[madohora2]

[madohora2]

W wyniku badań przeprowadzonych w 1996[11] i w 2003 roku, wody Reska Przymorskiego określone zostały jako pozaklasowe, a samo jezioro za nieodporne na wpływy zewnętrzne. Pod względem zawartości fosforanów i azotu mineralnego wody spełniały wymagania I klasy po względem stanu sanitarnego. Badania wykazały zasobność jeziora w substancję organiczną i mineralną. W wodach występowały bardzo wysokie stężenia azotu, fosforu, chlorofilu i suchej masy sestonu. Przezroczystość wody określono jako bardzo niską[2]. Największym dopływem jeziora jest rzeka Błotnica, której wody mają III klasę jakości. Za punktem pomiaru jakości wód, Błotnica odbiera także wody rzeki Dębosznicy posiadające IV klasę jakości.

Jezioro jest silnie zeutrofizowane, jakość wód nie odpowiada normatywom jakości III klas czystości wód jeziorowych. Jest to akwen płytki i ma utrudnioną wymianę wód. Odpływ wód odbywa się bezpośrednio do morza i jest możliwy przy niskim stanie Bałtyku w rejonie przybrzeżnym. Jakość wód determinują silne zakwity fitoplanktonu, a także wysokie stężenia biopierwiastków i nadmierne ilości związków organicznych[4].

Ścieki w Rogowie były odprowadzane do wojskowej oczyszczalni ścieków, która jednak była niesprawna pod względem technicznym. Obecnie ścieki są kierowane do oczyszczalni ścieków pod Trzebiatowem. W 1993 roku Dźwirzyno zostało skanalizowane, a ścieki z miejscowości są odprowadzane do oczyszczalni ścieków w Grzybowie. Wcześniej jeden ośrodek wczasowy posiadał oczyszczalnię typu "Bioblok". Z pozostałych obiektów ścieki były wywożone

[madohora2]

Administratorem wód Reska Przymorskiego jest Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Szczecinie. Utworzył on obwód rybacki, który obejmuje wody Reska Przymorskiego wraz z wodami cieków uchodzących do tego jeziora nie stanowiących oddzielnych obwodów, czyli bez rzeki Błotnicy i Łużanki[22]. Gospodarzem wód jeziora jest spółka Gospodarstwo Rybackie "Mielno", która prowadzi gospodarkę rybacką na jeziorze i pobiera opłaty za połów ryb. Połowy sieciowe utrudniają zalegające na dnie wraki stanowiące pozostałość po wojnie. W pobliżu ujścia Starej Regi do jeziora na stawach o powierzchni ok. 2,5 ha znajduje się prywatne łowisko specjalne, gdzie okoliczni turyści uprawiają wędkarstwo.
Według danych Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Szczecinie z 2004 roku w wielu miejscach nad jeziorem jest pozyskiwana trzcina pospolita

[madohora2]

Resko Przymorskie jest obszarem wykorzystywanym turystycznie w sezonie letnim. W Rogowie nad jeziorem znajduje się wojskowy dom wczasowy z zapleczem rekreacyjnym, a także drugi ośrodek wczasowy. W Dźwirzynie przy ujściu Błotnicy do jeziora została wybudowana drewniana stanica wodna wraz z przystanią, przy której znajdują się rowery wodne i jachty. Obszar ten wykorzystuje się jako bazę dla osób uprawiających windsurfing i kitesurfing[.
Po mierzei Reska Przymorskiego na drodze powiatowej biegnie międzynarodowy Szlak Rowerowy Wokół Bałtyku (R-10), będący częścią sieci EuroVelo (EV10). Na południe od jeziora biegnie pieszy Szlak Nadmorski (czerwony, Świnoujście–Żarnowiec) przez Mrzeżyno, Roby, Karcino, Dźwirzyno[26]. Stowarzyszenie turystyki rowerowej z Kołobrzegu wyznaczyło rowerowy "Szlak wokół jeziora Resko Przymorskie" o długości 52 km. Przy wschodniej części jeziora została poprowadzona przyrodniczo-historyczna trasa rowerowa "Ku Słońcu

[madohora2]

[madohora2]

Najstarsze informacje piśmienne dotyczące jeziora dotyczą świadczeń w naturze w postaci ryb, jakie mieszkańcy wsi rybackiej nadanej w 1180 roku norbertanom i położonej nad jeziorem Resko Przymorskie, dostarczać mieli do klasztoru[29].

Dawniej rzeka Rega uchodziła do Reska Przymorskiego, pozostałością jej dawnego koryta jest Stara Rega. Nad jeziorem znajdował się port Regoujście, a na rzece odbywała się żegluga handlowa. Port pozostawał pod zarządem Trzebiatowa i stanowił konkurencję dla Kołobrzegu. Według niektórych źródeł[12] w 1456 roku kołobrzeżanie napadli zbrojnie na Regoujście, zatapiając w porcie statki z ładunkiem kamieni, odcinając w ten sposób Trzebiatów od dostępu do morza. Według innych[30] to sztorm zatopił statki, niszcząc port. W następnym roku trzebiatowianie przekopali kanał, którym od tego czasu Rega uchodzi do Morza Bałtyckiego w porcie w Mrzeżynie. Nowy port w Mrzeżynie funkcjonował do 1497 roku, kiedy to sztormy zatopiły kotwiczące tam statki, uniemożliwiając wykorzystanie przystani do 1538 roku[12].

W okresie przedwojennym nad jeziorem Resko stworzony został posterunek obserwacyjny (niem. Naturwarte) przez Artura B.G. Butza. Inicjatywa skończyła się jednak skandalem w związku ze "skradzioną literaturą" i po interwencji żandarmów oraz Pruskiej Centralnej Placówki ds. Ochrony Pomników Przyrody (niem. Prussischen Zentralstelle für Naturdenkmalpflege) placówka została zdyskredytowana[31].

Do 1935 roku nad Starą Regą ok. 0,5 km od ujścia do jeziora, położona była wieś rybacka Kamp, w której stały chaty pokryte strzechą. W 1936 roku rozpoczęto budowę osiedla koszarowego i lotniska morskiego garnizonu Rogowo. Resko Przymorskie było wykorzystywane przez bazujący tu pułk rozpoznania lotniczego, którego wodnopłaty startowały i lądowały na jeziorze. Nad północnym brzegiem zachował się rozległy betonowy plac, od którego wybiegają w stronę morza i jeziora betonowe pasy[32].

W 1945 roku Resko Przymorskie było wykorzystywane jako lądowisko wodnopłatowców Luftwaffe. Na początku wiosny (najprawdopodobniej w ostatnich dniach marca), gdy wojska Armii Czerwonej dotarły do brzegów jeziora, od strony wschodniej pojawił się niemiecki samolot transportowy Junkers Ju 52 z zamiarem lądowania. Gdy pilot zdał sobie sprawę, że znajduje się na samej linii frontu, próbował poderwać maszynę do góry, jednak samolot został trafiony przez pocisk radzieckiej artylerii. Junkers uderzył w taflę jeziora w odległości kilkudziesięciu metrów od brzegu opanowanego przez Niemców, którzy mimo ostrzału przystąpili do wyciągnięcia samolotu z Reska. Do czołgów przymocowano stalowe liny, którymi usiłowano owinąć wystającą ponad powierzchnię jeziora kabinę pilota. Akcja ta nie powiodła się, a samolot utonął. Jeńcy niemieccy zeznali później, że transportowiec wystartował z Królewca i przewoził niezwykle cenny ładunek. W sierpniu 1946 miała miejsce nieudana próba wydobycia samolotu przez żołnierzy radzieckich, podczas której przełamał się on na pół. Z kabiny pilota wypłyneło ciało żołnierza w mundurze z generalskimi dystynkcjami[33].

Po latach były dowódca jednostki Armii Czerwonej płk I.G. Nowikow napisał list do szefa kaliningradzkiej grupy zajmującej się poszukiwaniami zagrabionych dzieł sztuki. Opisał on wydarzania związane z zatonięciem samolotu w Resku Przymorskim wraz z mapką oraz zasugerował, że w zatopionym Junkersie mogły znajdować skrzynie z Bursztynową Komnatą. Już po śmierci Nowikowa, w 1987 roku, przebadano dno jeziora w celu jej odnalezienia. Polsko-radziecka ekspedycja składała się z grupy płetwonurków woroneskiego klubu "Rif", żołnierzy Wojska Polskiego i harcerzy. Szef grupy Borys Waszkiewicz z ZHP przedstawił, że mimo wykorzystania trałów, ezektorów, magnetometrów i sprzętu wojskowego, napotkali wiele trudności szczególnie z widocznością oraz z trzymetrową warstwą mułu. Po wielu dniach poszukiwań wyciągnięto na powierzchnię kilka drobnych fragmentów przedniej części samolotu, a także część srebrnej zastawy stołowej, wisiorek i obrączkę. Zostały znalezione także dokumenty i kartki żywnościowe z kabiny pilota, które po zbadaniu potwierdzały, że samolot leciał z Królewca. Członkom grupy nurków nie udało się dotrzeć jednak do drugiej części przełamanego samolotu – luku ładunkowego[34][33]. Polska Agencja Prasowa poinformowała, że 18 sierpnia 1989 rozpoczęły się kolejne poszukiwania szczątków niemieckiego samolotu w Resku Przymorskim. W odróżnieniu od poprzedniej wersji o modelu wodnopłata, przedstawiono iż zatopionym samolotem miał być Dornier Do 24[33]. Na początku maja 2009 roku, podczas trzydniowej ekspedycji nurkowej w jeziorze Resko Przymorskie, nurkowie znaleźli elementy niemieckiego samolotu z czasów II wojny światowej. Prezes Fundacji Muzeum-Fort "Rogowo" Mirosław Huryn stwierdził, iż wiele wskazuje na to, że znalezione części to fragmenty niemieckiego wodnosamolotu Dornier Do 24[35][36].

Do 2001 roku znaczna część Reska Przymorskiego oraz obszar mierzei od mostu na kanale w Dźwirzynie były niedostępne dla ludności cywilnej, z powodu użytkowania tego terenu przez wojsko[2]. Obszar ten należał do garnizonu Rogowo, gdzie stacjonował m.in. 75 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej.

[madohora2]

[madohora2]

Językoznawca Mikołaj Rudnicki przedstawił nazwę Resko dla określenia jeziora Camp (pol. kęp(a)) przy badaniu etymologii nazwy rzeki Rega w 1935 roku. Wskazał iż derywatami do nazwy rzeki są Resko (jezioro) ≤ *Režъsko jezero, podobnie jak Łeba i Łebsko. Nazwa jeziora została odnotowana w 1680 roku jako Campische See oraz 1789 jako Campsche See.
Nazwa Resko Przymorskie została wprowadzona urzędowo w 1948 roku, kiedy to zmieniono poprzednią niemiecką nazwę jeziora – Kamper See. Poprzednia nazwa pochodziła od nazwy wioski rybackiej Kamp. Obecna nazwa ma związek z rzeką Regą i nadmorskim położeniem.

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

Chłapowo (kaszb. Chłapòwò, niem. Chlapau) – część miasta Władysławowa, w woj. pomorskim, nad Morzem Bałtyckim, na obszarze Nadmorskiego Parku Krajobrazowego. Dawniej Chłapowo było kaszubska wsią. Jeszcze kilka lat temu mieszkańcy zajmowali się głównie rolnictwem i rybołówstwem, teraz jednak wypierane są one coraz bardziej przez rozwijającą się turystykę. W czasie sezonu letniego miejscowość jest dość tłumnie odwiedzana przez turystów.

[madohora2]

[madohora2]

Samorząd Władysławowa utworzył jednostkę pomocniczą – sołectwo "Chłapowo". Organem uchwałodawczym sołectwa jest zebranie wiejskie. Organem wykonawczym jest sołtys. Dodatkowo sołtysa w jego pracy wspomaga rada sołecka, który łącznie z nim liczy od 4 do 7 członków. Sołtys i rada sołecka są wybierani przez zebranie wiejskie wyborcze. Według danych urzędu miejskiego powierzchnia sołectwa wynosi 581,4 ha

[madohora2]

[madohora2]

Pierwsza wzmianka o Chłapowie pochodzi z roku 1359, wieś nosiła wtedy niemiecką nazwę Klappow (Klapowo). Nazwa Chłapowo ukonstytuowała się ostatecznie w połowie XVII w. W latach 1877-1949 odkryto i przebadano na terenie Chłapowa 124 groby skrzynkowe kultury wschodniopomorskiej pochodzące z epoki żelaza (650-400 p.n.e.). Archeolodzy odnaleźli dobrze zachowane ozdoby z bursztynu, popielnice, szklane paciorki, naczynia gliniane, biżuterię. Prowadzone w XX w. kolejne badania archeologiczne prowadzone w okolicy wsi doprowadziły do odkrycia w jej pobliżu śladów osadnictwa z okresu neolitu (4200-1700 p.n.e.) oraz epoki brązu (2000-1000 p.n.e.).

Dynamiczny rozwój Chłapowa rozpoczął się pod koniec XVIII w. W tym okresie powstały m.in. zachowane do dziś charakterystyczne wiejskie chałupy kryte strzechą oraz zabytkowa kapliczka murowana. W połowie XIX wieku czynna była tu mała kopalnia węgla brunatnego. Bliskość Morza Bałtyckiego oraz piękne krajobrazy Wąwozu Chłapowskiego sprawiły, iż w okresie międzywojennym Chłapowo stało się dość znanym ośrodkiem letniskowym. Letnicy (głównie z Warszawy) wynajmowali pokoje u zamieszkujących wieś gburów (bogatych chłopów). W późniejszym okresie, w wyniku konkurencji z innymi kurortami (Władysławowo, Jastrzębia Góra, Karwia, miejscowości Mierzei Helskiej) Chłapowo utraciło swoje znaczenie, zachowując klimat wioski rybackiej. W okolicy miejscowości znajdują się udokumentowane złoża soli kamiennej i potasowo-magnezowej.

W Chłapowie urodził się, żył i tworzył kaszubski pisarz Augustyn Necel, twórca takich dzieł, jak: "Krwawy sztorm", "Kutry o czerwonych żaglach", "Saga o szwedzkiej chëczy" czy "Maszopi".

[madohora2]

[madohora2]

W Chłapowie przy al. Żeromskiego zostały zorganizowany dwa letnie kąpieliska nadmorskie.
Wzdłuż północnej granicy Chłapowa rozciąga się piaszczysta plaża z klifem. Główne kąpielisko usytuowane jest przy plaży pokrytej piaskiem. Atrakcją Chłapowa jest Wąwóz Chłapowski zwany przez Kaszubów "Rudnikiem". Powstał on w wyniku erozyjnej działalności wód spływających z Wysoczyzny do Bałtyku. Brzeg wysokiego i stromego klifu nieustannie podmywany jest przez fale morskie. Nadmorską część Chłapowa obejmuje Nadmorski Park Krajobrazowy. Teren ten pozostając poza ingerencją człowieka stanowi w pełni naturalne środowisko. Do występujących tu gatunków należy m.in. żarnowiec miotlasty (Cytisus scopartius).

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

W ł a d y s ł a w o w o

[madohora2]

Władysławowo (do 1952 r. Wielka Wieś, kaszb. Wiôlgô Wies, niem. Großendorf)– miasto i gmina w północnej Polsce, w województwie pomorskim, największe miasto w powiecie puckim. Położone na Pobrzeżu Gdańskim, nad Morzem Bałtyckim i Zatoką Pucką. Mieści się tutaj port morski oraz 15 kąpielisk nadmorskich.

[madohora2]

[madohora2]

W XII i XIV w. odnotowano miejscowość rybacką o nazwie (łac.) Vela Ves (Wielka Wieś) oraz wsie pomocnicze Cetniewo i Poczernino. W 1938 r. otwarto nowy port rybacki w Wielkiej Wsi i na cześć króla Władysława IV nadano mu nazwę Władysławowo. W 1952 r. z połączenia obszaru kilku sąsiednich gromad utworzono gminę, która otrzymała nazwę gmina Władysławowo. W 1963 roku całemu obszarowi gminy nadano status miasta o nazwie Władysławowo.

[madohora2]

11 lutego 1920 r. generał Józef Haller przybył do Wielkiej Wsi, gdzie odbył rejs kutrem po Bałtyku. Jeden z jego oficerów – ppłk. Henryk Bagiński postanowił kupić tu 20 ha ziemi, nadając nowej osadzie nazwę Hallerowo. Według spisu powszechnego z 1921 r. Wielka Wieś miała 641 mieszkańców. 15 czerwca 1927 r. powstał przystanek kolei "Hallerowo", który został zamknięty po niespełna dwóch latach i dnia 15 maja 1929 oddano do użytku stację "Wielka Wieś – Hallerowo", obecnie Władysławowo. Wiosną 1936 r. rozpoczęto budowę portu rybackiego, którego otwarcie nastąpiło 3 maja 1938 r. Na cześć króla Władysława IV port nazwano Władysławowem. 1 lipca 1952 r. połączono Wielką Wieś, Hallerowo i osadę przyportową w jednostkę administracyjną – gminą Władysławowo. Dwa lata później otrzymała ona status osiedla. Władysławowo otrzymało prawa miejskie 30 czerwca 1963 r., zaś w 1973 r. – herb. 1 stycznia 1973 r. do Władysławowa włączono obszar osiedla Jastrzębia Góra oraz części obszaru miejscowości Chłapowo i Tupadły o powierzchni 1045,62 ha i Swarzewo o powierzchni 66,60 ha. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa gdańskiego. W 2000 r. miejską promenadę przemianowano na aleję Gwiazd Sportu.
We Władysławowie swoją pierwszą siedzibę miała jedyna w historii kaszubsko-języczna rozgłośnia radiowa – Radio Kaszëbë, działająca od grudnia 2004 r. Następnie siedziba radia została przeniesiona do Rumi.

[madohora2]

POPIERSIE ANTONIEGO ABRAHAMA

[madohora2]

Antoni Abraham (kaszb. Tóna Ôbram, ur. 19 grudnia 1869 r. w Zdradzie pod Puckiem, zm. 23 czerwca 1923 r. w Gdyni) – propagator polskości Pomorza, kaszubski działacz społeczny, nazywany "królem Kaszubów", pisarz ludowy.Antoni Abraham urodził się 19 grudnia 1869 r. w osadzie Zdrada k. Mechowa w biednej rodzinie bezrolnego komornika Jana Abrahama i jego żony Franciszki z d. Czap. Uczęszczał do pruskiej szkoły powszechnej w Mechowie i Leśniewie. Obok rodziców świadomość narodowo-religijną Abrahama kształtował jego nauczyciel ks. Teofil Bączkowski (1838–1924), proboszcz parafii w Mechowej. Od wczesnej młodości regularnie brał udział w pielgrzymkach na Kalwarię Wejherowską. W wieku 16 lat, po śmierci ojca, A. Abraham rozpoczął wędrówkę po Kaszubach, najmując się do dorywczych prac w gospodarstwach rolnych, leśnych, rybnych i przemysłowych. Ok. 1889 r. A. Abraham zamieszkał w Bolszewie, a w 1890 r. w kościele w Górze Pomorskiej ożenił się z Matyldą Paszke (1859–1923) z pobliskiego Orla. Mieli dwóch synów i trzy córki, z których jedna zmarła młodo. Synowie A. Abrahama uważali się jednak za Niemców; obaj zmarli w wyniku ran odniesionych podczas I wojny światowej, w której walczyli jako pruscy żołnierze.
Abrahamowie przeprowadzali się kilkakrotnie i we wrześniu 1891 r. zamieszkali w Sopocie. Antoni Abraham pracował jako tragarz i woźnica, m.in. w browarze "Bergschlösschen Brauerei Zoppot" (Browar Zameczek Górski), w którym rozwoził piwo (1902–1903). Dorabiał też jako rzemieślnik. Kupił działkę i wybudował piętrowy dom przy Elisabethstrasse 15 (ob. ul. Karlikowska), w którym mieszkał w latach 1903–1908[1]. W 1976 r. w tym miejscu wybudowano 11-piętrowy dom mieszkalny spółdzielni "Kolejarz". W 1908 r. A. Abraham stracił swój sopocki majątek, a w 1909 r. i przeprowadził się do Oliwy. Zatrudnił się w firmie Singer u. Neidlinger, produkującej maszyny do szycia i rowery. Jako jej komiwojażer wędrował po całych Kaszubach, agitując za polskością i kolportując "Gazetę Gdańską", do której wysyłał korespondencje. Organizował wiece ludowe, najczęściej przed kościołami po zakończeniu mszy świętej. Był z reguły jedynym mówcą. Atakował porządek pruski, zachęcał do czytania "Gazety Gdańskiej" (powtarzał: Elementarz, książka, gazeta - to polskiego domu zaleta), w której umieszczał korespondencje z podróży, krytykujące Kaszubów za ich bierną postawę w toczącej się walce o byt i świadomość narodową. Był szykanowany przez władze pruskie, karany aresztem i grzywnami. M.in. w 1911 r. w Żarnowcu stawił czynny opór żandarmom i rozerwał kajdany, którym go skuli, za co na 6 tygodni trafił do więzienia w Gdańsku[2].
Już od 1894 r. Antoni Abraham brał udział w polskim życiu społeczno-kulturalnym Gdańska i okolic. W sierpniu 1910 r. założył wraz z innymi działaczami Towarzystwo Ludowe "Jedność" w Pucku, a potem prawdopodobnie również w Kielnie, Wejherowie, Redzie, Chyloni, Gdyni i Kościerzynie. W latach 1911–1913 przewodniczył takiemu towarzystwu w Redzie. W 1916 r. został wcielony do wojska niemieckiego jako artylerzysta i walczył na froncie francuskim. Został lekko ranny i po dłuższym pobycie w szpitalu zwolniono go w 1918 r. do domu. Wznowił swą działalność i agitował za przyłączeniem Kaszub do Polski. Zakładał Rady Ludowe, m.in. w Oliwie. W końcu 1918 r. został zastępcą członka Podkomisariatu Naczelnej Rady Ludowej na Prusy Królewskie, Warmię i Mazury. Razem z Tomaszem Rogalą z Kościerzyny był delegatem na konferencję pokojową do Paryża. W kwietniu 1919 r. Przedarli się obaj przez kordon graniczny i dotarli do Warszawy, skąd pociągiem wyjechali do Francji, by tam - podczas konferencji wersalskiej - żądać przyłączenia Kaszub do Polski (Nie ma Kaszub bez Polonii, a bez Kaszub Polski). Wokół tego wyjazdu narosło wiele mitów, legend i anegdot, częściowo autorstwa samego Abrahama. Na początku maja 1919 r. A. Abraham wrócił do kraju z wojskiem gen. Józefa Hallera, a potem przedostał się na Pomorze. Był poszukiwany przez pruską policję, wznowił jednak działalność publiczną. Zatrudnił się w Banku Spółek Zarobkowych w Gdańsku. Został też członkiem Rady Gminnej w Oliwie. 10 lutego 1920 r. wziął udział w powitaniu wojska polskiego w Wejherowie, a następnie najprawdopodobniej uczestniczył w Zaślubinach Polski z Morzem w Pucku, wg popularnej legendy oficjalnie witając gen. Hallera i częstując go tabaką. Szybko rozczarował się jednak nową rzeczywistością, w której Kaszubów zepchnięto na dalszy plan. Opuścił Oliwę, którą włączono do Wolnego Miasta Gdańska. Był przeciwny propagandzie i sabotażowi niemieckiemu, agitował także za udziałem w wojnie polsko-bolszewickiej. W sierpniu 1920 r. wraz z rodziną zamieszkał na pięterku domu przy ul. Starowiejskiej 30 w Gdyni, gdzie został też członkiem Rady Gminnej. Zatrudnił się jednak w wędzarni ryb w Pucku, której był kierownikiem. Żył skromnie, niemal w nędzy, rozczarowany nową rzeczywistością, i poważnie chorował. Wstąpił do Zjednoczenia Zawodowego Polskiego. Był rzecznikiem budowy portu morskiego w Gdyni i jej rozwoju. Miał okazję spotykać się ze Stefanem Żeromskim i omawiać problemy społeczne, które nękały Pomorze. Zdobył rozgłos poza Pomorzem. 2 maja 1922 r. prezydent Stanisław Wojciechowski odznaczył go Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. Latem 1922 r. A. Abraham po raz ostatni uczestniczył w pielgrzymce z Oliwy do Wejherowa. Wziął też udział w wycieczce Kaszubów m.in. do Warszawy, Krakowa i Częstochowy. 29 kwietnia 1923 r. wraz z gdyńskim wójtem Janem Radtkem witał najwyższe władze Polski: prezydenta Wojciechowskiego, premiera Władysława Sikorskiego, prymasa Polski kardynała Edmunda Dalbora, marszałka Senatu Wojciecha Trąmpczyńskiego, marszałka Sejmu Macieja Rataja i ministra wojny gen. Kazimierza Sosnkowskiego, którzy przyjechali na uroczyste oddanie do użytku Tymczasowego Portu Wojennego i Schroniska dla Rybaków w Gdyni. Chory na raka żołądka, ostatnie tygodnie życia spędził w Gdyni w domu, zwanym odtąd Domkiem Abrahama. Otrzymał zapomogę pieniężną od prezydenta Wojciechowskiego. Zmarł w sobotę 23 czerwca 1923 r. Został uroczyście pochowany 27 czerwca 1923 r. na cmentarzu oksywskim, odprowadzany na miejsce wiecznego spoczynku przez ogromne rzesze ludzi, przy wtórze gwizdów parowozów i buczenia syren statków. W 1970 r. w jego domu otwarto Dział historyczny Muzeum Miasta Gdyni. Antoni Abraham był samoukiem, reprezentantem literatury ludowej poświęconej zagadnieniom regionalnym. Pisał często pod pseudonimami "Antek znad Bałtyku", "Antek spod kartuskich gór", "Antek z pod pomnika starego Fryca", "Antek z dużym rożkiem" i podobnymi. Pozostawił po sobie przede wszystkim felietony i korespondencje, które w latach 1904–1914 ukazywały się pod tymi pseudonimami w "Gazecie Gdańskiej". Były one pisane językiem prostym, obrazowym, nawiązywały do miejscowych podań, legend i anegdot Kaszubów. Po Antonim Abrahamie pozostało niewiele dokumentów i pamiątek, ale pamięć o nim trwa od lat przedwojennych do dziś. W 1930 r. planowano w Gdyni postawienie mu pomnika. 28 czerwca 1936 r. wmurowano na Domku Abrahama tablicę pamiątkową. Równocześnie ukazała się jego pierwsza biografia, którą napisał Władysław Pniewski. Po wojnie imię A. Abrahama otrzymały liczne ulice, instytucje publiczne i szkoły, m.in. w Gdyni Obłużu. Setną rocznicę jego urodzin uczczono pamiątkowym datownikiem pocztowym oraz publikacją kolejnego szkicu do biografii, który wkrótce wznowiono. Jego autor Tadeusz Bolduan przygotował też obszerniejszą biografię A. Abrahama, którą w dużym nakładzie (8 tys. egz.) wydano w 1989 r.

[madohora2]

Po Antonim Abrahamie pozostało niewiele dokumentów i pamiątek, ale pamięć o nim trwa od lat przedwojennych do dziś. W 1930 r. planowano w Gdyni postawienie mu pomnika. 28 czerwca 1936 r. wmurowano na Domku Abrahama tablicę pamiątkową. Równocześnie ukazała się jego pierwsza biografia, którą napisał Władysław Pniewski. Po wojnie imię A. Abrahama otrzymały liczne ulice, instytucje publiczne i szkoły, m.in. w Gdyni Obłużu. Setną rocznicę jego urodzin uczczono pamiątkowym datownikiem pocztowym oraz publikacją kolejnego szkicu do biografii, który wkrótce wznowiono. Jego autor Tadeusz Bolduan przygotował też obszerniejszą biografię A. Abrahama, którą w dużym nakładzie (8 tys. egz.) wydano w 1989 r.
W 1985 r. jego podobizna "króla Kaszubów" znalazła się na medalu wybitym przez Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie z okazji 65-ej rocznicy Zaślubin Polski z Morzem. 1 września 1987 r. odsłonięto jego pomnik w Pucku przy ul. 1 Maja. Kolejny stanął 23 czerwca 2001 r. na Placu Kaszubskim w centrum Gdyni. Od 1994 r. gdyński oddział Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego przyznaje w ten dzień Srebrne Tabakiery Abrahama - medale za zasługi dla Kaszub. Ulice Abrahama są w większości miast, miasteczek i wsi na Kaszubach.

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

Władysławowo Port - przystanek kolejowy z jednokrawędziowym peronem we Władysławowie, w województwie pomorskim, w Polsce. Zlokalizowany jest w pobliżu portu i Zakładu Przetwórstwa Rybnego "Szkuner" oraz elektrociepłowni ENERGOBALTIC. Zatrzymują się na nim wyłącznie pociągi osobowe oraz Przewozów Regionalnych relacji Hel-Gdynia-Hel.

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

Władysławowo – główka portu na zachodnim falochronie: stawa (zielona z prawej, w głębi) oraz nieistniejąca stawa z 1938 (szara po lewej, na pierwszym planie)

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

W porcie Władysławowo prowadzone jest przetwórstwo ryb, fabryka lodu i mączki rybnej, stocznia remontowa. Od maja do października cumują przy jego nabrzeżu jachty sportowe i żaglówki. Według danych z 31 grudnia 2009 r. w powiatowym urzędzie pracy było zarejestrowanych 597 mieszkańców Władysławowa W związku z propozycją lokalizacji elektrowni jądrowej w pobliskich gminach: Choczewo i Żarnowiec, Rada Miasta Władysławowa podjęła w 2012 roku uchwałę sprzeciwiającą się budowie elektrowni na Pomorzu ze względu m.in. na zagrożenia dla turystyki, będącej ważnym źródłem dochodów mieszkańców

[madohora2]

Władysławowo jest miejscowością z rozbudowaną infrastrukturą turystyczną. Położenie nad otwartym morzem i Zatoką Pucką, a także w pobliżu Nadmorskiego Parku Krajobrazowego stanowi jeden z walorów turystycznych. W mieście znajduje się port morski położony nad otwartym morzem, którego część stanowi zachodni falochron pełniący także funkcję turystycznego mola. We Władysławowie zostało zorganizowanych 15 kąpielisk nadmorskich.
Przy. ul. Gen. Józefa Hallera znajduje się Lunapark Sowiński, w którym można skorzystać z młyna widokowego, gokartów. Istnieje także możliwość skorzystania z przejażdżki „ciuchcią” szosą Władysławowo – Jastrzębia Góra. Atrakcją dla dzieci jest Ocean Park - w którym znajdziecie eksponaty w skali 1:1 większości ssaków morskich. Na niepogodę w Pensjonacie Wojciech powstał "Port Dzieci" czyli wewnętrzna sala zabaw z mnóstwem atrakcji dla najmłodszych. Jednym z deptaków jest aleja Gwiazd Sportu, na której znajdują się chodnikowe gwiazdy z wypisanymi imionami i nazwiskami słynnych sportowców polskich i trzech zagranicznych. Promenada rozciąga się od ul. Księdza Merkleina aż do zejścia nad morze. Na plaży znajduje się siedziba Radia Władek

[madohora2]

W mieście odbywa się corocznie kilka wydarzeń kulturalnych. Od 1973 r. przez cały okres wakacyjny w czwartki odbywają się Letnie Koncerty Organowe i Kameralne, we władysławowskim kościele. Wykonawcami są instrumentaliści, wokaliści oraz zespoły z całego świata. Z Władysławowa pochodził zespół – Nocne Szczury, który w 1980 r. jako pierwszy zespół punkowy zagrał na festiwalu w Jarocinie. Przy ul. Sportowej w sezonie letnim ma miejsce Jarmark Morski.
Lista obiektów kulturalnych:
Centrum Pamięci Generała Hallera i Błękitnej Armii (tzw. Hallerówka) – muzeum generała Józefa Hallera znajduje się przy ulicy Morskiej. Jest to willa, w której niegdyś mieszkał generał.
Muzeum Przyrodnicze Nadmorskiego Parku Krajobrazowego - w byłej willi adiutanta generała.

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

Dom Rybaka – budynek wzniesiony w latach 50. XX w. jako hotel dla rybaków. Obecnie pełni funkcję budynku urzędu miasta, a wieża stanowi punkt widokowy. Niższy taras położony jest na wysokości 45 m n.p.m., a wyższy – 63 m n.p.m. Z wieży widać panoramę miasta, morze, przylądek Rozewie, Zatokę Pucką i Mierzeję Helską.

[madohora2]

[madohora2]

Parafia Wniebowzięcia NMP we Władysławowie - jedyna parafia położona we Władysławowie. Należy do dekanatu morskiego Archidiecezji Gdańskiej. Duszpasterstwo prowadzą księża ze zgromadzenia Towarzystwa Chrystusowego dla Polonii Zagranicznej (Chrystusowcy).

[madohora2]

[madohora2]

Kamień węgielny pod budowę kaplicy w Wielkiej Wsi, która obecnie tworzy prezbiterium, został wmurowany 2 lipca 1930 roku. Dzięki staraniom Towarzystwa Przyjaciół Hallerowa oraz ks. Kazimierza Merkleina w ciągu trzech lat wzniesiono niewielki kościół w stylu neogotyckim pw. św. Wojciecha.
Po II wojnie światowej administrację kościołem powierzono zgromadzeniu księży Chrystusowców. W roku 1957 z inicjatywy ówczesnego proboszcza parafii ks. Alojzego Piłata, zaczęto rozbudowę starego kościoła. Nowa część stanowiła nawę główną całego kościoła. Dobudowany obiekt zyskał wezwanie Wniebowzięcia Matki Boskiej Królowej Wychodźstwa Polskiego. Kościół w owych czasach charakteryzował się nowatorską bryłą modernistyczną, zaprojektowaną przez dwóch architektów gdańskich Szczepana Bauma i Andrzeja Kuleszę. Kościół został konsekrowany 17 września 1961 roku przez biskupa diecezji chełmińskiej ks. Kazimierza Kowalskiego.

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

Kościół wraz z wnętrzem zaprojektowali architekci Szczepan Baum i Andrzej Kulesza, konstrukcja i nadzór budowy - Krzysztof Lipiński, kierownictwo budowy - Zygfryd Krukowski. Kościół zaprojektowano w stylu konstruktywistycznym jednak formy architektoniczne odwołują się zarówno do symboliki chrześcijańskiej jak i marynistycznej.Głównym czynnikiem tworzącym klimat sakralny i modlitewny jest w prostym, białym i surowym wnętrzu; gra kolorowego, ruchomego światła, które również tworzyło nastrój katedr gotyckich.

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

Gdynia (wymowa i (kasz. Gdiniô, niem. Gdingen) – miasto na prawach powiatu w północnej Polsce, w województwie pomorskim, położone nad Morzem Bałtyckim, na Pobrzeżu Gdańskim i Pojezierzu Wschodniopomorskim. Wchodzi w skład Trójmiasta (wraz z Gdańskiem i Sopotem). Jest jednym z miast Aglomeracji Trójmiasta.
Prawa miejskie Gdynia uzyskała 10 lutego 1926 roku. Impulsem do rozwoju miasta była budowa portu, który powstał w celu zapewnienia Polsce dostępu do morskich szlaków i bazy marynarki wojennej wobec niepewnej sytuacji w Wolnym Mieście Gdańsku. Szybki napływ ludności i dynamiczny rozwój portu sprawiły, że w ciągu kilkunastu lat po nadaniu praw miejskich Gdynia ze wsi rybackiej przekształciła się w miasto zamieszkane przez 127 tys. osób (1939).

[madohora2]

Graniczy z powiatami ziemskimi: kartuskim, puckim, wejherowskim i powiatami grodzkimi: Gdańsk oraz Sopot. Przez miasto płyną małe rzeki: Kacza oraz Chylonka. Gdynia znajduje się na 2 miejscu pod względem ludności w województwie pomorskim, a 12 pod względem ludności i 16 pod względem wielkości w Polsce. Powierzchnia miasta wynosi 135,14 km². Najniżej położonym miejscem jest tafla wody Zatoki Gdańskiej – 0 m n.p.m. Najwyższe wzniesienie to Góra Donas o wysokości 205,7 m n.p.m.

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]