Zupy na upalne lato

[madohora]

ROLADY WOŁOWE

mięso wołowe 1,2 kg,
kiełbasa dobrej jakości około 600 g,
boczek wędzony 150 g,
ogórki kiszone 3,
cebula duża lub 2 małe,
musztarda kilka łyżek a najlepiej według uznania,
sól i pieprz do smaku,
masło klarowne do smażenia,
Opcjonalnie ;
liście laurowe pokruszone 2,
ziarenka ziela angielskiego 4,

Mięso umyć, osuszyć , pokroić w plastry, następnie rozbić tłuczkiem na większy płat tyle ile się da, tak by nie porobić dziur bo trzeba będzie dziury łatać. Każdy rozbity płat oprószyć solą i pieprzem. Kiełbasę, boczek wędzony, ogórki kiszone pokroić w kostkę przełożyć do miski, dodać obraną , pokrojoną w kostkę cebulę, doprawić pieprzem , solą do smaku i na koniec wszystko połączyć - wymieszać z musztardą. Tak przygotowany farsz rozkładać na rozbite płaty. Boki zwinąć do środka i zawijać w roladę. Rolady owinąć nitką kuchenną. W dużej głębokiej patelni rozgrzać dobrze masło klarowne i poukładać rolady jedna obok drugiej. Podsmażyć z każdej strony do zbrązowienia, zmniejszyć płomień ognia i smażyć rolady do miękkości. Podczas smażenia - pieczenia rolady podlewać co jakiś czas wytworzonym sokiem lub ciepłą wodą. Po usmażeniu wyjąć , lekko przestudzić i zdjąć nitkę, a z powstałego płynu przygotować sosik.

[madohora]

ZUPA Z RYŻEM

2 średnie golonki z indyka
Sól i pieprz do smaku
1 marchewka
1 pietruszka
Kawałek selera i pora
Natka pietruszki
Gałązka lubczyku
2 liście laurowe
Po 3 ziarenka pieprzu i ziela angielskie
150 g ryżu

Golonki opłukaj, włóż do garnka, zalej wodą i zagotuj. Zbierz szumowiny. Dodaj obrane i pokrojone warzywa i przyprawy i gotuj około pół godziny.
Ryż opłukaj dodaj do zupy i gotuj do miękkości. Dopraw do smaku solą i pieprzem. Podaj posypany natka pietruszki.

[madohora]

ZUPA JARZYNOWA

kalarepa 2
marchew 2
cebula 1
seler naciowy 3 łodygi
por 1
pietruszka 1
masło 1 łyzka
śmietana 3 łyzki
liśćie laurowe 2-3
ziele angielskie kilka ziaren
ziemniaki
koperek ,natka pietruszki

wszystkie warzywa pokroić w kostkę i włożyc na patelnię z rozgrzanym masłem,smażyc przez kilka minut,przełozyć do garnka z bulionem,dodać przyprawy,w trakcie gotowania i gotować do miękkości warzyw,na koniec do zupy dodać śmietanę i posiekaną zieleninę,zagotowac i podawać.

[madohora]

[madohora]

Kompot owocowy

[madohora]

Kurczak w zupie warzywnej

[madohora]

ROSÓŁ

cały kurczak,
porcja rosołowa z kaczki,
500 g wołowiny z kością,
porcja rosołowa z królika,
3 l wody,
2 korzenie pietruszki,
3 marchewki,
1/2 korzenia selera,
duża cebula,
łodyga selera,
por,
pęczek lubczyku,
pęczek natki pietruszki,
2 liście laurowe,
4 ziarna ziela angielskiego,
łyżka soli,
łyżeczka pieprzu czarnego.
Dodatkowo:
makaron do podania rosołu,
natka pietruszki do podania.

Mięso umyj i osusz. W razie potrzeby podziel je na mniejsze kawałki. Używaj tylko świeżych wyrobów. Po zamrożeniu mięso traci swój smak.
Przełóż mięso do bardzo dużego garnka i zalej wodą. Podgrzej do osiągnięcia punktu wrzenia, ale nie zagotowuj. Zmniejsz ogień do minimalnego i pozwól zupie lekko bulgotać.
Zbieraj regularnie szumowiny, które pojawią się podczas obróbki termicznej mięsa. Kiedy szumowiny przestaną się pojawiać, dodaj wszystkie warzywa i przyprawy, z wyłączeniem soli, pieprzu i cebuli. Nie musisz obierać ich ze skórki, a jedynie dobrze umyj i odetnij brzydkie fragmenty.
Cebulę upraż nad ogniem, bez obierania jej ze skórki. Dołóż ją do bulionu.
Gotuj zupę przez ok. 10 godzin na bardzo małym ogniu. Powinna jedynie lekko pyrkać.
Kiedy rosół będzie gotowy, odcedź go przez bardzo drobne sitko, które możesz w razie potrzeby wyłożyć dodatkowo gazą. Dopraw bulion do smaku pieprzem i solą.
Do bulionówek włóż ugotowany wcześniej ulubiony makaron. Możesz także dodać pokrojoną drobno marchewkę z gotowania zupy. Zalej składniki gorącym bulionem i posyp natką pietruszki.

[madohora]

MIZERIA Z KOPERKIEM

1 ogórek
garść koperku
pieprz ziołowu=y, sól, trochę cukru
Śmietana 18%

Ogórek obrać ze skórki, pokroić w plasterki. Koperek umyć, osuszyć. Drobno posiekać. Ogórki przełożyć do miski, posolić. Odstawić na 10-15 minut. Odlać nadmiar wytworzonego płynu. Dodać posiekany koperek. Przyprawić do smaku solą i pieperzem ziołowym. Dodać śmietanę. Wymieszać.

[madohora]

ROSÓŁ Z LANYMI KLUSKAMI

2 porcje rosołowe z kurczaka
3 policzki wieprzowe
4 marchewki
1 pietruszka
nać pietruszki - łodygi
koper - łodygi
sól, pieprz, kostka rosołowa, ziele angielskie, liść laurowy, kurkuma, imbir suszony
3 jajka
mąka pszenna - ok 3 łyżki
ząbek czosnku
kawałek selera

1. Kurczaka i policzki wieprzowe zalać zimną wodą. Dodać warzywa oraz przyprawy, zagotować i gotować na wolnym ogniu co najmniej 1,5h.
2. Rosół przecedzić, ewentualnie rozłożyć pozostałe warzywa do misek.
3. Jajka roztrzepać i dodać mąkę, aby konsystencja była w miarę lejąca, ale gęściejsza niż ciasto naleśnikowe.
4. Rosół zagotować i do wrzącego wlewać kluski oddzielając je łyżką od pozostałego ciasta. Gotować ok 2 min i podawać.

[madohora]

ŻUREK

2 litry wody
0,5 kg ziemniaków
0,5 l zakwasu do żurku (z butelki)
marchewka
pietruszka
2-3 suszone grzybki
opakowanie kiełbasek sojowych
majeranek suszony (2 łyżeczki)
4 liście laurowe
6 ziarenek ziela angielskiego
chrzan ze słoika
2 łyżeczki soli
½ łyżeczki pieprzu

Gotujemy osoloną wodę z grzybami. W międzyczasie obieramy warzywa, kroimy je w kostkę i wrzucamy do garnka – woda powinna zakryć warzywa. Dodajemy ziele angielskie i liście laurowe. Zostawiamy na gazie przez 15 minut, aż ziemniaki się ugotują, a potem dolewamy zakwas z butelki i dodajemy pokrojone w kawałki kiełbaski sojowe; całość gotujemy. Doprawiamy do smaku majerankiem, solą, pieprzem i dodajemy 3-4 czubate łyżki chrzanu. Opcjonalnie można dodać również śmietanę sojową do smaku (aby się nie zważyła, należy rozmieszać ją w osobnej miseczce z niewielką ilością gorącej zupy i stopniowo dodawać do garnka).

[madohora]

[madohora]

ZUPA JARZYNOWA NA ŻEBERKACH

1 kg żeberek wędzonych
4 ziemniaki
Cebula biała
2 marchewki
1 pietruszka
7 brukselek
kilka różyczek kalafiora
groszek mrożony
20 dag zielonej fasolki
6 ziarenek ziela angielskiego
3 listki laurowe
lubczyk
Koperek
Natka pietruszki
sól
świeżo mielony pieprz

Do garnka z zimną wodą wkładamy żeberka, dodajemy ziele angielskie i liście laurowe. Następnie dusimy na bardzo małym ogniu ok. 4 godziny.
Gdy wywar będzie już esencjonalny dodajemy warzywa. Możemy kupić gotową mieszankę warzyw mrożonych, ale ja dodatkowo dodaję od zupy jeszcze ziemniaki i cebulę, a na koniec gotowania mrożony groszek (żeby nie stracił koloru i pozostał chrupiący).
Jeśli nie macie gotowej mieszanki warzyw to na początek dodajemy pokrojone w grubszą kostkę ziemniaki, w mniejszą kostkę marchewkę i pietruszkę a w drobną kosteczkę cebulę. Brukselkę i fasolkę dodajemy w całości a kalafior dzielimy na mniejsze cząstki.
Przyprawiamy pieprzem, lubczykiem, koperkiem i natką pietruszki i gotujemy nadal na wolnym ogniu, aż warzywa zmiękną.
Gdy warzywa będą już miękkie, wyłączamy ogień i dodajemy mrożony groszek. Czekamy chwilę, aż się rozmrozi i solimy zupę do smaku.

[madohora]

Bryja – rzadka kasza lub zacierka, potrawa charakterystyczna dla starożytnych Germanów, Celtów i Słowian sporządzana na bazie rozgotowanego ziarna lub kaszy, która stanowiła ich podstawowy rodzaj pożywienia, a także nazwa tradycyjnej śląskiej potrawy przyrządzanej na Boże Narodzenie. Słowo bryja, breja, brejka, braha, niem. Brei jest pochodzenia celtyckie. Również antyczne przekazy pisane wyraźnie stwierdzają, że Germanie spożywali powszechnie owies w postaci bryi, podobnie też poświadczona jest konsumpcja owsa przez Celtów

[madohora]

[madohora]

[madohora]

SIEMIENIOTKA

500 g ziaren konopi
200 ml śmietany 18%
50 g masła
50 g cebuli
10 g mąki pszennej
180 g kaszy krakowskiej (jaglanej)
80 g kaszy jęczmiennej
sól
cukier

Konopie zalać wodą na dwie godziny. Potem odcedzić i znowu zalać wodą, gotować ok. 1,5 godziny. Po ugotowaniu odcedzić zachowując wywar, ziarno zmielić, odsączyć powstałe mleczko i połączyć z wywarem. Do całości dodać podsmażoną cebulę. Całość zagęścić zmieloną kaszą jaglaną. Polewkę zagotować, przyprawić i zabielić śmietanką, podawać z ugotowaną kaszą jęczmienną.

[madohora]

Konopiotka to najsłynniejsza śląska zupa wigilijna. Ta świąteczna polewka, wg wierzeń miała dawać siłę i powodzenie. Niegdyś gotowanie tej zupy trwało cały dzień. Sporządzenie wymagało własnoręcznego przygotowania mąki z kaszy jaglanej, następnie bardzo długo gotowano ziarna konopi w osłodzonej i posolonej wodzie. Dawna śląska kuchnia codzienna, chłopska i robotnicza nie była zbyt atrakcyjna. Stół raczej biedny, ale zawsze się można było przy nim najeść do syta. Jednak, kiedy przychodził okres bożonarodzeniowy, na który oczekiwano z nadzieją, pojawiała się możliwość jedzenia nawet w nadmiarze. Wzmianki o tej potrawie sięgają 1887 r. i znajdują się w opracowaniu Stanisława Ciszewskiego "Lud rolniczo-górniczy z okolic Sławkowa" w rozdziale IV Wilija Bożego Narodzenia. Wzmianka o zupie wigilijnej siemieniotce (w niektórych rejonach Śląska zwana siemionką lub siemieniatką) można znaleźć w opracowaniu Michała Fedorowskiego "Lud okolic Żarek, Siewierza i Pilicy. Jego zwyczaje, sposób życia, obrzędy, podania, gusła, zabobony, pieśni, zabawy, przysłowia, zagadki i właściwości mowy" z 1888 r. Do chwili obecnej potrawa ta jest opisywana jako regionalna w literaturze, np. w "Śląskiej kucharce doskonałej", czy w opracowaniu Hanny Szymanderskiej "Kuchnia Polska - potrawy regionalne. Także dzisiaj, w śląskich domach siemieniotka jest podawana podczas wieczerzy wigilijnej i przepis na tę potrawę przekazuje się z pokolenia na pokolenie.

[madohora]

ZUPA ZE SZCZAWIU

2 litry bulionu warzywnego (nie rosołu)
2-3 duże ziemniaki
sól, świeżo mielony czarny pieprz
1 łyżka soku z cytryny ( jeśli zupa nie byłaby odpowiednio kwaśna)
80 g masła
3 duże garście świeżego szczawiu
śmietana wg uznania (u mnie szklanka )
4 jajka ugotowane na twardo

Ugotować wywar warzywny: ( kawałek selera, pasternaka, pół pora ).
Wywar przelać przez sito (warzywa można wykorzystać np. do sałatki). Wstawić na mały ogień. Dodać pokrojone ziemniaki . Gotować do miękkości.
Szczaw dokładnie przebrać, odciąć ogonki , umyć pod bieżącą wodą i posiekać. Na patelni rozgrzać masło, wrzucić pokrojony szczaw i krótko przesmażyć-tylko tyle, by szczaw zmienił barwę i zmiękł. Dodać razem z masłem do wywaru. Doprawić solą i pieprzem. Jeśli zupa nie będzie dostatecznie kwaśna, można dodać sok z cytryny. Zmiksować.
Podawać z jajkiem ugotowanym na twardo , przekrojonym na cztery części.
Przed samym podaniem, dodać śmietanę.

[madohora]

KARTOFLANKA

600 g ziemniaków
80 g marchwi
60 g korzenia pietruszki
20 g natki pietruszki (drobno siekanej)
80 g selera
100 g cebuli
100 g boczku lub słoniny
1,5 l wody
80 g sezonowych grzybów (kurki lub gąski)
4 ziarenka ziela angielskiego
2 liście laurowe

Wodę zagotować, lekko osolić. Warzywa obrać i pokroić w talarki. Ziemniaki obrać, pokroić w kostkę, pokrojone warzywa wrzucić do wody. Dodać liść laurowy i ziele angielskie. Słoninę lub boczek pokroić w kostkę, podsmażyć, dodać drobno pokrojoną cebulę i wszystko razem usmażyć. Podlać lekko wodą i dodać do gotujących się warzyw. Doprawić solą i pieprzem. Gotową zupę posypać natką pietruszki.

[madohora]

KAPUŚNICA

ok. 2 l wody z kapusty kiszonej w beczce lub glinianym naczyniu
kminek
śmietana
ziemniaki
sól
mąka
Dodatki:
świńska głowa
marchew

Wodę z kiszonej kapusty zagotować, dodając kminku. Posolić. Zagotowaną wodę zaprawić śmietaną i odrobiną mąki. Zagotować. Osobno ugotować ziemniaki, które podajemy do kapuśnicy w całości.

[madohora]

KLUSKI Z KURZYCH WĄTRÓBEK - DODATEK

3 wątróbki z kurczaka
1 jajko
pieprz
sól
1 łyżka mąki
1 łyżka tartej bułki
gałka muszkatołowa lub majeranek do smaku

Wątróbki przemleć, zmieszać z żółtkiem, dodać mąkę. Z białka ubić pianę, dodać kopiastą łyżkę tartej bułki i gałkę muszkatołową. Zmieszać, kłaść na wodę małą łyżeczką. Po wypłynięciu przełożyć do gorącego, uprzednio ugotowanego i przyprawionego rosołu.

[madohora]

SALAPUTKA

250 g ziemniaków
1000 g kiszonej kapusty
30 g smalcu
100 g słoniny
100 g cebuli
40 g mąki pszennej
2,5 l wody
liść laurowy, ziele angielskie

Kapustę opłukać, pokroić i zalać wodą, dodać liść laurowy i ziele angielskie. Ziemniaki umyć, obrać i pokroić w grubą kostkę, dodać do zupy i gotować, aż wszystko zmięknie. Cebulę obrać, pokroić w kostkę. Smalec rozgrzać na patelni, dodać słoninę i wytopić. Pod koniec dodać cebulę i smażyć dalej na małym ogniu. Wsypać mąkę i sporządzić zasmażkę − dodać ją do zupy i chwilę gotować. Doprawić solą i pieprzem.

[madohora]

SIEMIENIOTKA - tradycyjna potrawa Wigilijna

600 g ziaren konopi
2 l mleka świeżego surowego
100 g masła
60 g mąki pszennej lub jaglanej
2 słodkie bułki czerstwe (na grzanki)
sól
cukier

Nasiona konopi przepłukać, zalać 1 l zimnej wody, zostawić na noc do namoknięcia. Następnie gotować w tej samej wodzie co najmniej 2 godziny, aż łuski popękają i pokaże się biały miąższ. Wywar odcedzić, a wystudzone konopie zemleć. Do miazgi wlać 3 szklanki gorącej wody, dobrze wymieszać i gotować 20 minut, odcedzić. Jeśli łuski nie są dostatecznie wypłukane, jeszcze raz je przepłukać niewielką ilością gorącej wody. Wywar i płyn z przepłukania połączyć i przecedzić przez gęste sito. Do wywaru wlać gorące mleko, z mąki i części masła przygotować białą zasmażkę, rozprowadzić częścią zimnego mleka, dodać do zupy, osolić i posłodzić, ciągle mieszając − zagotować. Bułki pokroić w kostkę i sporządzić grzanki. Podawać z grzankami.

[madohora]

Wodzianka – prosta zupa znana na Śląsku i w Polsce Środkowej. Wodzianka występuje w wielu odmianach, ale w każdej podstawą są chleb i wrzątek. Maciej E. Halbański w swoim Leksykonie sztuki kulinarnej podał następującą definicję wodzianki: zupa przyrządzona z czerstwego chleba pokrajanego w kostkę, zalanego wrzątkiem, z dodatkiem roztartego z solą czosnku i tłuszczu, najlepiej smalcu ze skwarkami.

[madohora]

Śląskie wodzianki wpisane na Listę produktów tradycyjnych prowadzoną przez polskie Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi:
„Wodzionka” (woj. opolskie) wpisana 6 lutego 2007
„Wodzionka / wodzianka” (woj. śląskie) wpisana 15 lutego 2007

[madohora]

Wodźůnka wykůnywano do zgody ze 'tradycyjnům recepturům', mo we śe szpek pokroty we kostka, skwyrczůny na patelńi, tak coby powstoły szpyrki. Knebloch sztampfuje śe ze solům, a czyrstwy chlyb kreje i dokłodo knebloch, zalywo śe wszyjstko szpyrkůma s tustym, a ńyskorzi wrawům wodům.