Majdanek - pomnik

[Gość: kek]

Witam
będąc przejazdem w Lublinie odwiedziłam muzeum na Majdanku. Szczególną uwagę
zwrócił monumentalny pomnik otwierający bramy muzeum. Próbowałam się wpatrzeć,
lecz nie mogłam dokładnie zrozumieć co przedstawia. Na moje oko napisane jest
tam "SZRON", ale to tylko domysłu. Szukałam na ten temat informacji w
internecie, ale niestety nie mogłam znaleźć. Byłabym wdziećzna, gdyby ktoś był
uprzejmy zaspokoić moją ciekawość.
Pozdrawiam

[Gość: Wielgibolo]

rzeczywiście - ja widziałem ten pomnik wiele razy ale nigdy nie zwróciłem uwagi co tak właściwie przedstawia.

[Gość: bosman]

nie wiem co przedstawia pomnik ale podobno jest tak skonstruowany,że przy
silniejszym wietrze szczeliny i otwory znajdujące sie w monumencie wydaja
odgłosy podobne do ludzkich jęków i płaczu.

Rilian zapewne wie

[Gość: H]

Obecny tu czasami "Rilian", specjalista od pomników papieża, jest dobrze
zorientowany w tematyce współczesnej rzeźby, w tym lubelskiej. rilian to jego
login, więc nic prostszego, jak napisać do niego maila.

dzięki H.!

[rilian]

mam wkleić rozdział z mojej magisterki?
nie chce mi się, podam to co stoi w jej katalogu:

Obiekt: POMNIK OFIAR MAJDANKA
Data odsłonięcia: 21 IX 1969
Autor: Wiktor Tołkin i inż. Janusz Dembek (konstrukcja), współpraca rzeźbiarzy:
Kazimierz Leczkowski, Wiesław Ramach, Bogdan Frydrychowicz, inż. arch.: E.
Susicka-Zmarzlik, E.Bielewicz, W. Stiasny, Z. Siemiątkowski, A. Dominiecki.
Lokalizacja: Pomiędzy Drogą Męczenników Majdanka a rowami masowych egzekucji,
na terenie dawnego obozu.
Opis formalny: Pomnik składa się z dwu elementów: Bramy i Mauzoleum. Do Bramy
prowadzi betonowa Droga Hołdu i Pamięci, w części zagłębiająca się w formę
wąwozu najeżonego w ścianach bocznych piaskowcowymi głazami. Analogiczne głazy
na zachodniej, opadającej ku terenowi obozu ścianie Drogi (4 x 60 m). Z wąwozu
bezpośrednio do prześwitu Bramy prowadzą strome schody. Brama o wymiarach 11 x
35 x 7 m jest odlewem betonowym z formy gipsowej 1:1. Od południa opada ku
terenowi obozu szerokimi schodami z tarasami. Do mauzoleum prowadzi asfaltowa
droga długości ok. 1 km. Mauzoleum o wysokości 15 m i średnicy 35 jest również
odlewem betonowym z okładzinami granitowymi, kopuła z oszklonym świetlikiem
chroni misę z prochami pomordowanych. Na fryzie mauzoleum nieregularne
negatywowe formy nawiązujące do abstrakcyjnej dekoracji górnej części bramy.
Nad schodami prowadzącymi na podest, na fryzie, reliefowy napis: LOS NASZ DLA
WAS / PRZESTROGĄ. Na brązowej tablicy o wymiarach 70 x 140 cm umieszczonej przy
Bramie napis: BOHATEROM MAJDANKA KTÓRZY WALCZĄC / PRZECIW HITLEROWSKIEMU LUDO-
/ BÓJSTWU O WOLNOŚĆ SWYCH NARODÓW / I CAŁEJ LUDZKOŚCI BRONIĄC IDEAŁÓW /
CZŁOWIECZEŃSTWA I GODNOŚCI WŁASNEJ / PONIEŚLI TU ŚMIERĆ MĘCZEŃSKĄ / RADA
PAŃSTWA / POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ / JAKO WYRAZ PAMIĘCI I HOŁDU / DLA
ICH MĘCZEŃSTWA I WALKI Z FASZYZMEM / NADAJE / ORDER KRZYŻA GRUNWALDU 1 KLASY /
WARSZAWA 1969 20 WRZEŚNIA. Na prawym filarze bramy sygnatura artysty: TOŁKIN.
Inicjator wzniesienia: Rada Ochrony Pamięci Miejsc Walki i Męczeństwa,
Ministerstwo Kultury i Sztuki, Muzeum na Majdanku
Odsłaniający: Janusz Wieczorek, przewodniczący ROPWiM.
Bibliografia:
Czajka Tadeusz, Rozmyślania przed pomnikiem, "Kurier Lubelski" 1969, nr 221.
Denys Marta, Wyszkowski Marek, Lublin i okolice. Przewodnik, Lublin 2000.
Dunin Ryszard, Uroczystość odsłonięcia pomnika na Majdanku, „Zeszyty Majdanka”,
t. V, 1971.
Exegi monumentum, „Kurier Lubelski” 1969, nr 220.
Gawarecki Henryk, Gawdzik Czesław, Lublin i okolice. Przewodnik, Warszawa
1980.
Gawarecki Henryk, Gawdzik Czesław, Lublin. Krajobraz i architektura, Warszawa
1964.
Gawarecki Henryk, Gawdzik Czesław, Ulicami Lublina, Lublin [ok. 1970].
Gawarecki Henryk, Lubelskie pomniki, „Kalendarz Lubelski” R. XIV (1971).
Gogolewska Stanisława, O pomniku na Majdanku, rozm. z Wiktorem
Tołkinem, „Sztandar Ludu” 1968, nr 262.
Grzesiuk – Olszewska Irena, Polska rzeźba pomnikowa w latach 1945-1995,
Warszawa 1995.
Jurkowski Henryk, Dni Majdanka, Kurier Lubelski 1969, nr 216.
Jurkowski Henryk, Końcowa faza budowy pomników, „Kurier Lubelski” 1969, nr 209.
Jurkowski Henryk, Prochy pomordowanych na Majdanku spoczęły w
Mauzoleum, „Kurier Lubelski” 1969, nr 215.
Kamiński Ireneusz J., Kamienny symbol męczeństwa i heroizmu, wywiad z Wiktorem
Tołki-nem, „Kamena” 1968, nr 19.
Kazimierczuk Zdzisław, Złóżmy na Majdanku hołd ofiarom hitlerowskiego
bestialstwa, „Sztandar Ludu” 1969, nr 224.
Marszałek Józef, Majdanek, Warszawa 1987.
Muzeum na Majdanku pod bezpośrednią opieką Ministerstwa Kutury i
Sztuki, „Sztandar Ludu” 1962, nr 23.
Sakowicz Eugeniusz, Przeszłość przestrogą dla przyszłości. Przed Dniami
Majdanka, „Dziennik Lubelski” 1993, nr 12.
Strzałkowski Zbigniew, Lubelskie pomniki, „Kultura i Życie” 1971, nr 6.
Wiśnioch Maria, Państwowe Muzeum na Majdanku (mapa i opis), Lublin 1983.
Wolak Ryszard, Pomnik Ofiar Majdanka, „Sztandar Ludu” 1968, nr 55.

jeszcze o pomniku Tołkina

[rilian]

Kazimierz S. Ożóg, "Człowiek w pomnikach lubelskich 1944-2001", praca
magisterska powstała pod kierunkiem prof. Lechosława Lameńskiego w IHSz KUL,
Lublin 2002, s. 70-77.

W grupie pomników lubelskich wyróżnia się najbardziej gigantyczny z nich –
będący nie tyle dziełem rzeźbiarskim, co monumentalnym założeniem
przestrzennym. Pomnik Ofiar Majdanku autorstwa Wiktora Tołkina znajduje się
tuż obok terenu dawnego obozu koncentracyjnego, położonego na obrzeżach
dzisiejszego miasta. Zrealizowany w latach 1968-1969 odsłonięty został 21
września 1969 roku, podczas obchodzonych z wielką pompą Dni Majdanka .
Powstał on w wyniku interesującego i dość obszernie relacjonowanego konkursu,
ogłoszonego w 1967 roku przez Radę Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa we
współpracy z Towarzystwem Opieki nad Majdankiem, ZPAP i SAP. Artystom nie
podano dokładniejszych wytycznych (jak miało to miejsce w przypadku konkursu na
Łuk Wyzwolenia), pozostawiając im zupełną swobodę kompozycji. Należało jedynie
zapewnić zakomponowanie przestrzenne terenu obozu (pomnikiem jest bowiem cały
jego teren) .
Konkurs okazał się być bardzo trudnym. Nadesłanych czterdzieści projektów
cechował jednakże bardzo wysoki poziom. Wystawa prac konkursowych odbyła się w
warszawskim Arsenale. Nagrodzone projekty eksponowano również w marcu 1968 w
BWA w Lublinie. Cechowała je duża inwencja, rozmaitość rozwiązań i koncepcji
zakładających stworzenie pomnika dosłownego, tradycyjnego, bądź też
nowatorskich kompozycji przestrzennych .
Stanisław Strzyżyński z Nałęczowa i Juliusz Kleczek z Lublina zaprezentowali
projekt niezwykle zwarty, jednolity i wymowny. Obok krematorium i istniejącego
już kopca miało stanąć 26 ośmiometrowych, ciemnoszarych, granitowych bloków,
symbolizujących mordowane na Majdanku narodowości. Miały być ustawione w rodzaj
barykady - symbolizującej walkę z terrorem. W połowie wysokości tej ściany
miała zostać umieszczona podłużna kompozycja rzeźbiarska z przetworzonych,
pionowych kształtów postaci ludzkich. Autorzy zaproponowali też powiększenie i
uformowanie istniejącego kopca w kształt piramidy. Wspominali też o 25 metrowym
murze – bramie, u wejścia na teren obozu .
Kompozycja Krystyny Transolt, Jana Leca i Andrzeja Nodzykowskiego (studenci
Politechniki Warszawskiej) zdobyła III nagrodę. Artyści planowali założenie
wzdłuż drogi amfiteatru, którego granice znaczyłyby tysiące betonowych słupów –
menhirów. Ich liczba wzrastałaby wraz ze zbliżaniem się do kopca. Z kolei
wyróżnieni autorzy z Gdańska – Z. Koseda, C. Ciesielski, H. Hibner planowali
wzniesienie w pobliżu kopca 26 pionowych form, ściętych u góry w trójkąt,
symbolizujący trójkąty obozowe. Bazyli Wójtowicz i Jerzy Szmidt z Poznania
zaproponowali rozerwany mur na granicy obozu. Wyróżnieni projektanci z
Warszawy – Jan Kycz, Henryk Morel pragnęli plastycznego zagospodarowania całego
terenu obozu (m.in. poprzez mury i amfiteatry potęgujące echo kroków w miarę
zbliżania się do kopca i krematorium) wpływającego na uczucia i stany
emocjonalne zwiedzających. Przed kopcem planowali umieszczenie czarnej,
granitowej płyty ze zniczem, teren dookoła miał być zakreślony liniami –
symbolizującymi pasiaki .
Ostatecznie wybrano projekt gdańszczanina, Wiktora Tołkina, twórcy
martyrologicznych monumentów m.in. w Sztutowie, Sztumie, Złotej Górze oraz
pomnika powrotu Polski nad morze w Kołobrzegu. Początkowo autor rozważał dwie
lokalizacje - na przedpolu obozu, lub w pobliżu kopca z prochami ofiar. Wybrał
połączenie tych dwóch elementów .
Monument upamiętniający ofiary KL „Majdanek” składa się z dwóch gigantycznych
składników rzeźbiarsko – architektonicznych: Bramy i Mauzoleum oraz łączącej je
drogi. Te dwa elementy to oczyszczenie i genesis, wejście i miejsce
kontemplacji . Brama – częstokroć jako jedyna utożsamiana z pomnikiem Tołkina –
stała się czytelnym i znanym większości Lublinian symbolem Obozu. Jest
początkiem drogi więźnia, resztką nadziei, znakiem zwycięstwa, otwarciem,
wejściem na teren naznaczony krwią i męczeństwem. Jest logicznie powiązana z
Mauzoleum będącym zamknięciem, tragicznym zakończeniem, miejscem pogrzebania
nadziei i ochrony prochów pozostałych z części więźniów Majdanka .
Pomnik łączący się z koncepcjami znanymi z Grunwaldu, Góry św. Anny,
Westerplatte, Treblinki, Oświęcimia. We wszystkich tych realizacjach widoczna
jest ogromna swoboda, rozmach w operowaniu monumentalną przestrzenią rzeźby i
otoczenia, wprowadzanie komponentu czasu . Choć nie w tym stopniu, znajdujemy
również w tym pomniku elementy pokrewne z wykorzystywanymi przez Hasiora
żywiołami. Ogromna potrzeba przekazu idei spowodowała, że materiał stał się
jedynie środkiem, nie zaś celem. Na postawieniu monumentu się nie kończy – jest
to dopiero początek jego - bardziej niż w przypadku pomników tradycyjnych -
aktywnego trwania .
Każdy odwiedzający teren dawnego Obozu musi przejść od jednego członu pomnika
do drugiego. Wejście na teren Obozu powinno odbywać się przez Bramę . W
koncepcji artysty nie zasłania ona obozu, zwracając uwagę przechodnia .
Zwiedzający powinien przejść do niej od ulicy, przez którąś z żeliwnych,
postrzępionych furtek (przywodzących skojarzenia z cierniami, suchymi
gałęziami) . Znajdując się na szerokiej, betonowej Drodze Hołdu i Pamięci (po
lewej stronie sześć zniczy z datami znaczącymi kolejne lata okupacji)
prowadzącej do Bramy ma stanąć „twarzą w twarz” z ogromem pomnika, poprzez
niego obejmując wzrokiem część terenu obozu. Podchodząc bliżej do niego zauważy
pochylnię sprowadzającą do podłużnego wąwozu, najeżonego po bokach
postrzępionymi głazami. W jednej chwili przeniesiony zostanie w sferę tajemnic
i niepewności, lęku . Podchodząc bliżej Bramy staje wobec stromych i wąskich
schodów. Ma jednak wyjście, drogę ucieczki – po prawej otwiera się wąski
korytarz. Wyprowadza on na platformę na zewnątrz Bramy i daje możliwość jej
obejścia od strony zachodniej po murowanych tarasach.
Zamysł artysty wiedzie jednak odbiorcę pod górę. Wraz z pokonywaniem kolejnych
stopni zmienia się perspektywa. Masa betonu potężnieje, stopniowo otwiera się w
niej przeźrocze, zwiedzający wkrótce wychodzi z cienia i staje twarzą w twarz
ze światłem, w którym dostrzega – dokładnie na wprost swoich oczu - odległą
perspektywę drogi i, na jej zakończeniu, kopułę gigantycznego grobowca. Jego
potraktowany plastycznie fryz z napisem: LOS NASZ DLA WAS PRZESTROGĄ stanowi
łącznik z Bramą. Formy odlane w żelbecie obydwu elementów nawiązują do
przetworzonych kształtów ciał ludzkich . Forma bramy jest dwuznaczna - można ją
wywieść z „Boskiej Komedii”, lub rozumieć jako symbol ostatecznego zwycięstwa
człowieka .
Zwiedzający oczyszczony poprzez przejście przez pierwszy element pomnika jest
gotowy do wyruszenia w długą drogę, rozpoczynającą się długimi schodami
wiodącymi ku terenowi obozu. Poprzez konieczność przebycia łączącej Bramę i
Mauzoleum Drogi Pamięci staje się on kimś na kształt pielgrzyma. Jest zmuszony
odbyć długą, nużącą, monotonną i trudną drogę . Powolnemu przybliżaniu się do
celu nadany zostaje czytelny rytm poprzez mijane po prawej stronie wieżyczki
strażnicze i słupy podtrzymujące druty kolczaste .
Dochodząc do bryły Mauzoleum pielgrzym staje ponownie wobec monumentalnego
dzieła . Wcześniej na jego miejscu zlokalizowany był porośnięty trawą kopiec, w
którym w 1947 r. zebrano znikomą część prochów pomordowanych ludzi – w
zbrodniczym zamyśle okupanta przeznaczoną na kompost . Do roku 1968 kopiec ten
miał podstawę zbliżoną do kwadratu, obudowany był w części dolnej murem o
wysokości niecałych 2 metrów, jego wysokość wynosiła zaś ok. 7-8 m . Stał
dokładnie w miejscu dzisiejszego gigantycznego grobowca, przekątna jego
podstawy była przedłużeniem prowadząc

cd., bo się nie zmieściło

[rilian]

Kazimierz S. Ożóg, "Człowiek w pomnikach lubelskich 1944-2001", praca
magisterska powstała pod kierunkiem prof. Lechosława Lameńskiego w IHSz KUL,
Lublin 2002, s. 70-77.

Dochodząc do bryły Mauzoleum pielgrzym staje ponownie wobec monumentalnego
dzieła . Wcześniej na jego miejscu zlokalizowany był porośnięty trawą kopiec, w
którym w 1947 r. zebrano znikomą część prochów pomordowanych ludzi – w
zbrodniczym zamyśle okupanta przeznaczoną na kompost . Do roku 1968 kopiec ten
miał podstawę zbliżoną do kwadratu, obudowany był w części dolnej murem o
wysokości niecałych 2 metrów, jego wysokość wynosiła zaś ok. 7-8 m . Stał
dokładnie w miejscu dzisiejszego gigantycznego grobowca, przekątna jego
podstawy była przedłużeniem prowadzącej do niego od ul. Męczenników Majdanka
drogi – dzisiejszej Drogi Pamięci .
Zrealizowane przez Tołkina Mauzoleum zamknęło prochy w czymś na kształt
wielkiej urny, nakrytej betonową pokrywą, z galerią dookoła umożliwiającą
pielgrzymom do tego miejsca oddanie milczącego hołdu ofiarom Obozu .
Rozszerzający się ku dołowi kształt cokołu w połączeniu z krzywizną pokrywy
tworzy u odbiorcy wrażenie, że nad ziemię wystaje jedynie część tej urny, że
sama ziemia jest jej ukrytą pod poziomem gruntu częścią, że pod darnią spoczywa
reszta prochów .
Zwraca uwagę monumentalność tego założenia, niesamowita ekspresja plastyczna,
wywierająca na zwiedzającym – pielgrzymie - wielkie wrażenie. Jest
to „doskonałe wyrażenie tragedii Majdanka” . Dwa elementy pomnika przytłaczają
tajemniczą potęgą. Jest to bez wątpienia potężny i wspaniały hołd dla tych
wszystkich, „którzy uratowali wiarę w człowieka, choć nie zawsze uratowali
życie” .

No i wszystko jasne

[Gość: H]

Moze wkrótce narodzi sie nowa tradycja - publikowanie prac naukowych na forach
interenetowych:-))))))))))))))
Pozdrawiam!

[rilian]

na forach może nie, ale póki studiowałem istniała strona naszego koła i na niej
znajdowały się czasem nasze prace, referaty, teksty odczytów...

[Gość: H]

A dzisiaj nikomu już sie nie chce - ale coś sie ruszy - obiecuję!

[rilian]

Lepiej nie, bo sobie nagrabicie jak ja.

albo

[Gość: @]

najlepiej zapytaj jego twórcę pana Tołkina mieszkajacego obecnie w Gdańsku.

[blood_free]

Autorem projektu pomnika i jego wykonawca byl Wiktor Tołkin, o ile dobrze
pamietam dawny wiezien Majdanka.Ale tego nie jestem teraz tego pewien. Zdaje
sie, ze Rosjanin.

[shawman]

Heh, odgadywanie co tam jest napisane, to rodzaj tradycji na mojej dzielnicy
(położonej obok Majdanka)... Każdy ma własną koncepcję na ten temat.

[Gość: mały]

Tam jest napisane wszystko!
Każdy odczyta co innego!

nerwica natręctw?

[Gość: @]

może to pomoże:

images.google.pl/images?q=Majdanek&hl=pl&btnG=Szukaj+w+Google