Co do zobaczenia w Łodzi

[beel1]

W listopadowy weekend (11, 12, 13, 14) spodziewam sie gości z Trójmiasta.
Jakie macie propozycje, co im pokazać? Piotrkowska, Księży Młyn - to
oczywiste, ale to są 4 dni! pomóżcie.

[ixtlilto]

Proponuję zerknąć na podForum: forum.gazeta.pl/forum/71,1.html?f=443
Jeśłi chodzi o zwiedzanie miasta, to znajdziesz tam sporo tras, ew. linki do
odpowiednich stron.

[Gość: Lina]

"ZABYTKI ŁODZI

Większość zabytków Łodzi pochodzi z XIX wieku, ale są wyjątki. Należą do nich
m.in. barokowe budowle klasztoru i kościoła Franciszkanów z XVIII w., przy ul.
Okólnej 5 w Łagiewnikach, modrzewiowy kościół pw. św. Józefa z 1768 r.
przeniesiony ze Starego Miasta na ul. Ogrodową 18 oraz modrzewiowy dwór z końca
XVIII w. przy ul. Rzgowskiej 247. Jednym z pierwszych budynków murowanych Łodzi
przemysłowej był ratusz wzniesiony w rynku Nowego Miasta w 1827 r. Dzisiaj
ratusz mieści Archiwum Państwowe m. Łodzi i województwa. W 1826 r. z inicjatywy
Rajmunda Rembielińskiego, prezesa Komisji Województwa Mazowieckiego, wybudowano
na koszt rządu tzw. "zakład bielnikowy", zachowany w prawie nie zmienionym
wyglądzie przy ul. Tymienieckiego 9. W tym samym stylu klasycystycznym została
wzniesiona tzw. "Biała Fabryka" L. Geyera przy ul. Piotrkowskiej 282. W tym
pierwszym, wielkim budynku fabrycznym w 1839 r. zainstalowano nie znaną
wcześniej w Królestwie maszynę parową. Stare mury i mroczne hale fabryczne
wykorzystane są obecnie przez Centralne Muzeum Włókiennictwa. Miłośników starych
maszyn, zabytkowych tkanin, dawnej odzieży miejskiej i ludowej oraz
współczesnych wytworów artystów tkaczy zachęcamy do odwiedzenia tego unikatowego
w Polsce muzeum.

Najbardziej charakterystyczne dla miasta budowle powstały po 1860 r., w okresie
światowej koniunktury gospodarczej. Należą do nich fabryki, pałace ich
właścicieli, domy dla robotników oraz budowle publiczne. Wiele budynków
fabrycznych wznoszono w skali wyjątkowej nie tylko w Polsce, ale i w Europie.
Mogły one konkurować nowoczesnymi konstrukcjami i wyposażeniem z fabrykami
Anglii, Niemiec czy Francji.

Ogromne, ciężkie bloki czerwonych murów fabrycznych, potężne wieże, monumentalne
bramy i wysokie kominy nadały miastu specyficzne oblicze, Serię wielkich budowli
zapoczątkowała przędzalnia Karola Scheiblera przy ul. Tymienieckiego 25. Całość
nawiązuje do architektury obronnej średniowiecza i stanowi główny akcent w
"państwie Scheiblera", na które składają się inne budynki fabryczne, domy dla
robotników, dworzec, szpital, szkoły, remiza strażacka itp. rozsiane na 168 ha,
wzdłuż rzeki Jasień.

W latach siedemdziesiątych XIX w. powstały w pobliżu Starego Miasta zakłady
bawełniane Izraela K. Poznańskiego powiązane osią ul. Ogrodowej z osiedlem domów
robotniczych. Tu także rozmach budowy i talent arch. Hilarego Majewskiego dały
rezultat w postaci zespołu urbanistycznego złożonego z budynków fabrycznych,
domów "familijnych", pałacu, szpitala itp. Na teren zakładu prowadzi brama z
bogatą kratą. W eklektycznym pałacu znajdziemy Muzeum Historii Miasta Łodzi oraz
Towarzystwo Przyjaciół Łodzi. Okazałe wnętrza są odbiciem kanonów i upodobań
estetycznych epoki.

Wśród mniej monumentalnych, ale równie ciekawych architektonicznie fabryk
znajdziemy przędzalnię M.Silbersteina przy ul. Piotrkowskiej 242, obecnie ZPDz
"Olimpia", fabrykę L. Grohmana z 1896 r. przy ul. Targowej 46, do której wnętrza
prowadzi interesująca brama tzw. "beczki grohmanowskie".

W bezpośrednim sąsiedztwie fabryk powstały pałace i wille właścicieli.
Architektura ich odpowiadała gustom i zamożności fundatorów, którzy prześcigali
się w pomysłach i przepychu, sięgając najczęściej do wzorów renesansowych i
barokowych. Wiele pałaców otaczano parkami o ciekawym, wyszukanym drzewostanie;
po 1945 r. zostały one udostępnione społeczeństwu.

Najciekawsze pałace odnajdziemy w następujących miejscach: ul. Gdańska 32 -
obecnie Akademia Muzyczna, ul. Więckowskiego 36 - obecnie Muzeum Sztuki ze
słynnymi zbiorami twórczości nowoczesnej, ul. Ogrodowa 15 - Muzeum Historii
Miasta Łodzi, al. Kościuszki 2 - obecnie Akademia Medyczna, pl. Zwycięstwa 2 na
terenie Parku Źródliska - obecnie Muzeum Kinematografii, ul. Przędzalniana 72 -
po rekonstrukcji Muzeum Wnętrz, ul. Tylna 9 - obecnie Muzeum, ul. Skorupki 6 i
10 - dwie wille połączone parkiem, w sąsiedztwie Hala Sportowa i zabudowania
politechniki. Najwięcej reprezentacyjnych budowli znajduje się wśród zwartej
zabudowy ul. Piotrkowskiej i ul. Moniuszki.

Charakterystyczne dla secesji płynne linie, roślinne i geometryczne ornamenty,
witraże, stolarka i kraty występują wielu łódzkich fasadach i wnętrzach. Do
najbardziej znanych zaliczamy willę przy ul. Wólczańskiej 31, ul. Wólczańskiej
51, ul. Rewolucji 1905 r. 44, ul. Gdańskiej 89, ul. Gdańskiej 107, kamienice
przy ulicach Piotrkowskiej 29, 37, 43, 100a, 128, al. Kościuszki 93,
Sienkiewicza 6, A.Struga 3, Narutowicza 68 i pl. Dąbrowskiego 4. Ciekawostką
jest zastosowanie secesyjnych ornamentów w architekturze przemysłowej przykładem
(elektrownia K.Scheiblera przy ul. Milionowej 9, fabryki przy ul. Wólczańskiej
120 i 243). Wymienione budowle powstały w latach 1900-1914.

Przegląd wybranych zabytków zakończymy budowlami publicznymi, z których
najciekawsze to: kościół katedralny pw. św. Stanisława Kostki, przy ul.
Piotrkowskiej 265, wzniesiony w początkach XX w. w stylu neogotyckim; kościół
pw. Wniebowzięcia NP Marii przy pl. Kościelnym 8, zbudowany w latach 1888-1890
przez arch. K. Wojciechowskiego, neogotycki; kościół pw. św. Krzyża przy ul.
Sienkiewicza, wzniesiony w 1867 r. wg projektu Franciszka Tournelle (pierwszy
murowany kościół w Łodzi); cerkiew pw. św. Aleksandra Newskiego przy ul.
Kilińskiego 54, zbudowana w latach 1880-84 przez Hilarego Majewskiego; kaplica
grobowa Scheiblerów na cmentarzu ewangelickim przy ul. Ogrodowej (interesujący
przykład neogotyku w architekturze sakralnej), zbudowana w 1888 r.; dawne
gimnazjum męskie przy ul. Sienkiewicza (obecnie III LO), do którego uczęszczał
J. Tuwim; dawne więzienie carskie przy ul. Gdańskiej, obecnie Muzeum Tradycji
Niepodległościowych.

W mieście warto zobaczyć również: Plac Wolności

Powstał w 1823 r. jako rynek założonej wtedy osady sukienniczej "Nowe Miasto".
Nadano mu kształt foremnego ośmioboku i przecięto czterema ulicami wybiegającymi
zgodnie z kierunkami wschód-zachód i północ-południe. Po wprowadzeniu
komunikacji tramwajowej w 1898 r. targowisko straciło swe znaczenie i stało się
w końcu reprezentacyjnym placem miejskim. W jego centrum wzniesiono w 1930 r.
pomnik T. Kościuszki proj. M. Lubelskiego. Otaczają go stare, zabytkowe budowle,
z których najcenniejszą jest klasycystyczny ratusz z 1827 r. Na ścianach ratusza
umieszczono tablice przypominające lata nadania praw miejskich i
uprzemysłowienia, a także ofiar poniesionych w 1918 r.

Na przeciwległym narożniku wznosi się potężna bryła kościoła parafialnego pw.
św. Ducha powstałego w latach 1889-92 w miejscu starszej, klasycystycznej
budowli. Do 1945 r. kościół był świątynią ewangelicką; w jego wnętrzu znajduje
się wiele elementów dawnego wystroju XIX w.

W sąsiedztwie kościoła stoi gmach dawnej szkoły realnej i magistratu, a obecnie
Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego. Narożne podcienia są przypomnieniem
istniejących tu od połowy XIX w. krytych kramów zwanych "jatkami".

Stare cmentarze przy ul. Ogrodowej (kompleks)

Powstały po 1856 r. dla wyznawców katolicyzmu, prawosławia i protestantów.
Doskonale ilustrują wielonarodowościowy i wielokulturowy charakter Łodzi
przemysłowej XIX w. Ta najstarsza z zachowanych nekropolii miejskich zawiera
kilkadziesiąt zabytkowych grobowców, wśród których dominuje monumentalne,
neogotyckie mauzoleum K. Seheiblera. Znajdują się tu także miejsca pochówku
innych znanych potentatów i pionierów przemysłu łódzkiego - Geyerów, Grohmanów,
Biedermannów, Heinzlów; lekarzy, plastyków, pisarzy, aktorów - m.in.
angielskiego tragika I. Aldrige'a, kupców, kapłanów itp. Warto również poznać
nazwiska tych, którzy walczyli o niepodległą ojczyznę w 1863 r., w wojnie z
bolszewikami i hitlerowcami. Spoczywają tu bojownicy rewolucji 1905 r., harcerze
z Szarych Szeregów i ofiary okupacyjnych egzekucji.

Historyczna wartość cmentarzy idzie w parze z ich wartością estetyczną, na którą
złożyły się dzieła architektoniczne i rzeź

[Gość: Lina]

i rzeźbiarskie stworzone przez najlepszych twórców XIX i XX wieku.

Cmentarz Żydowski

Założony na Bałutach w 1893 r., stał się miejscem spoczynku prawie 250 tysięcy
Żydów. Mimo postępującego zniszczenia przetrwało tu ok. 200 tysięcy kamiennych
nagrobków, z których kilkaset ma wartość zabytkową i jest charakterystyczna dla
przemian zachodzących w plastyce nagrobnej XIX i XX w. W głównej alei powstały
najwspanialsze, monumentalne grobowce najbogatszych rodzin przemysłowych i
kupieckich, m.in. Sielbersteinów, Kohnów, Jarocińskich, Prussaków, a przygniata
je secesyjna bryła mauzoleum rodziny Izraela K. Poznańskiego. Wysoką kopułę tego
grobowca wypełnia piękna, cenna mozaika. W zachodniej części cmentarza znajduje
się zbiorowa mogiła łódzkich harcerzy rozstrzelanych tu przez hitlerowców,
południową część wypełniają tysiące mogił ofiar getta, a przy wejściu znajdziemy
grób kobiet zamordowanych w Stutthofie. Wśród tysięcy mogił znajdują się groby
rodziców A. Rubinsteina i J. Tuwima. W części gospodarczej tego największego,
żydowskiego cmentarza Europy przetrwał okazały dom przedpogrzebowy, obok którego
wzniesiono pomnik wymordowanych w czasie okupacji mieszkańców getta.

Mauzoleum i Muzeum w Radogoszczu

Jesienią 1939 r. hitlerowcy założyli w zabudowaniach fabrycznych przy ul.
Liściastej 53 obóz koncentracyjny dla mieszkańców Łodzi. W styczniu 1940 r.
przeniesiono go na ul. Sowińskiego do fabryki S. Abbego, jako tzw. Rozszerzone
Więzienie Policyjne. Poddano w nim eksterminacji ok. 40 tys. mężczyzn, śmierć
poniosło ok. 20 tys. osób.

Najtragiczniejszym momentem w dziejach obozu była noc z 17 na 18 stycznia 1945
r., podczas której podpalono budynki i zamordowano blisko 2 000 osób. Po
uporządkowaniu wypalonych ruin odsłonięto tu pomnik - mauzoleum ze strzelistym
obeliskiem, symbolicznym sarkofagiem, płaskorzeźbami i metaloplastycznym
ogrodzeniem. W późniejszych latach wzniesiono tu krzyż i otwarto Muzeum
Martyrologii. Znajdujące się w nim pamiątki ilustrują dzieje wrześniowych zmagań
Łodzi pod hitlerowską okupacją, tragedię getta żydowskiego, obozu dla dzieci i
młodzieży, egzekucje w podłódzkich lasach itp.

Warto po zwiedzeniu mauzoleum przejść na pobliski cmentarz kryjący szczątki
więźniów obozu oraz żołnierzy AK. Niedaleko mieści się Park im. Mickiewicza,
urozmaicony malowniczymi stawami, pełen pięknych, pomnikowych drzew położony
jest na niewielkim pagórku, który jest częścią działu wodnego zlewisk Wisły i Odry."

Pozdrowionka!

[beel1]

Dzieki piękne! Może się zainteresują czymś innym niż sredniowieczne budowle i
port:). Po wizycie opiszę trasę i wrażenia gości.

[Gość: Lina]

Oczywiście! Musisz napisać o wrażeniach, bo przecież ich ciała i dusze
przesiąkną łódzkim klimatem kulturalnym:)
Nie zapomnij też zabrać ich na pyszną, aromatyczną kawę, która będzie
kwintesencją wycieczki.
Polecam 2 kawiarnie: "Pożegnanie z Afryką"- ul. Piotrkowska 88 lub "Zielone
Wzgórze"-ul. Legionów 2.
A jeśli będziecie marzyć o herbacie, która ukoi niespokojny umysł i zaczaruje
Was swoją wonią to udajcie się do "Niebieskich Migdałów"-ul. Piotrkowska 200.

Pozdrawiam!

[beel1]

A może jednak grzane wino w Verte? I seans filmowy w Cytrynie? myślę, że co jak
co, ale łódzkie klimaty będą długo wspominać. Jeszcze raz dzięki za pomoc.