bolko6
24.07.09, 11:51
www.drzewa.nk4.netmark.pl/atlas/topola/topola.php
Rodzaj topola obejmuje wyłącznie gatunki co najmniej średniej
wielkości, ale najczęściej wysokich i okazałych, bardzo szybko
rosnących drzew liściastych zrzucających liście na zimę (brak w nim
krzewów i małych drzew). Jak sama nazwa łacińska wskazuje, są to
drzewa pospolicie występujące w naszej strefie klimatycznej. Poza
stanowiskami naturalnymi (głównie lasy łęgowe) są one bardzo często
sadzone na terenach zurbanizowanych, w tym przede wszystkim wzdłuż
dróg i na miejskich osiedlach. Powszechność występowania topól
wynika z jednej strony z ich niewielkich wymagań siedliskowych
(drzewa pionierskie) połączonych z wyjątkową witalnością1, z
drugiej - z niezwykle szybkiego wzrostu. Bardzo małe wymagania
powodują, że drzewa te potrafią skutecznie samodzielnie zasiedlać
nawet trudne tereny, szybki wzrost sprawia natomiast, że są one
chętnie sadzone przez człowieka. Inną powszechnie znaną, choć
niekoniecznie lubianą cechą topoli jest produkowanie wiosną przez
jej żeńskie osobniki dużych ilości charakterystycznego, białego
puchu nasiennego. Unosi się on w powietrzu niczym maleńkie kawałki
waty, a zalegając po opadnięciu przy krawędziach dróg i na
chodnikach wygląda z daleka jak resztki śniegu, który nie wiadomo
jakim cudem pojawił się na przełomie wiosny i lata. Drewno topoli
zawiera dużo wody, jest miękkie i stosunkowo nietrwałe, nie
przedstawia więc zbyt dużej wartości w przemyśle meblowym czy
budownictwie. Z tego powodu, jak również z uwagi na powszechność
występowania oraz krótkowieczność, topole są ogólnie zaliczane do
mniej szlachetnych drzew, a przez niektórych traktowane nawet jako
chwasty. Nie mniej jednak ze względu na okazałe rozmiary i wyjątkowo
szybki wzrost, odgrywają one dużą i bardzo pożyteczną rolę w
kształtowaniu klimatu, a także jako jedne z najważniejszych drzew
zieleni miejskiej.
Powiedzmy to sobie otwarcie - topola ma "niezbyt dobrą prasę".
Alergikom przeszkadzają pyłki i unoszący się w powietrzu puch
nasienny, budowlańcy i stolarze podnoszą argumenty o marnej jakości
miękkiego i wodnistego drewna topoli, jeszcze inni narzekają na
regularny, a przez to ich zdaniem pospolity i nieciekawy wygląd, na
śmiecenie opadłymi owocostanami czy wreszcie niebezpieczeństwo
związane z możliwością przewracania tych ogromnych drzew przez wiatr
i łamania ich potężnych konarów. Cóż, trudno polemizować z
nieprawdziwymi stwierdzeniami, a o gustach się nie dyskutuje. Warto
jednak wiedzieć, że po pierwsze pyłek topoli w porównaniu do
większości innych popularnych drzew (np. brzozy) oraz traw posiada
stosunkowo słabe właściwości alergiczne (puch nasienny nie wykazuje
ich w ogóle!), po drugie drzewa te są sadzone głównie w celu
produkcji tlenu i oczyszczania powietrza oraz jako osłona przed
słońcem, wiatrem i hałasem, a z tym radzą sobie doskonale, po
trzecie wreszcie, jako bardzo wysokie i potężnie zbudowane drzewa,
topole odgrywają istotną rolę w ochronie budynków (ale także innych
drzew) przed wiatrem jak również w kształtowaniu krajobrazu. Faktem
jest natomiast, i to trzeba wyraźnie stwierdzić, że z uwagi na
potężne rozmiary w połączeniu z rozległym i stosunkowo płytkim
systemem korzeniowym oraz względnie dużą kruchością drewna, w
pewnych sytuacjach mogą to być drzewa niebezpieczne. Dlatego jako
fundamentalną (w tym przypadku dosłownie i w przenośni ;-) zasadę
należy przyjąć unikanie sadzenia topoli w bezpośrednim sąsiedztwie
budynków, zwłaszcza mieszkalnych.
