Kiedy temperatury spadają, dni staja się krótsze, na północnej półkuli naszej planety odbywa się największy remanent natury. A przyczyną jest 40 miliardów ton liści, które niemal jednocześnie umierają, umożliwiając tym samym nowe życie na Ziemi...
Ile kolorów ma las?
W Europie jest 51 różnych rodzajów drzew liściastych. Ich liście różnią się nie tylko formą i wielkością, ale także barwą. I to wyraźnie widoczne jest jesienią. O tej porze roku, liście tracą (dominujący) zielony barwnik chlorofil. Stają się widoczne żółte i czerwonawe karotenoidy, pomarańczowo barwiący ksantofil albo krwawoczerwone a nawet niebieskie czy fioletowe antocyjany. Dopiero teraz staje się widoczne, że każdy liść ma niepowtarzalny skład barwników – tak jak odcisk palca natury.
Czy liście mają ochronę przed Słońcem?
Jesienią ważną rolę zaczynają spełniać czerwone barwniki antocyjany: one sprawiają, że drzewa możliwie długo mogą z liści ciągnąć niezbędne „soki”. Jak? Kiedy w październiku zanika zielony chlorofil, promienie słoneczne mogłyby bez przeszkód docierać do wrażliwych komórek a liść zawierający jeszcze niezbędne soki, spadałby na ziemię. Ciemna barwa antocyjanów absorbuje promienie słoneczne – drzewo ma więcej czasu. Dodatkowo pigmenty wiążą wolne rodniki, w przeciwnym wypadku mogłoby dojść do uszkodzenia genomu.
Skąd bierze się jesienna mgła?
O mgle mówi się, kiedy widoczność spada poniżej 1 kilometra. Wieczorem albo nocą kiedy ł, wilgotne powietrze nad Ziemią się ochładza, tworzą się chmury, zawieszone nisko nad Ziemią. Właśnie z tej przyczyny mgła pojawia się najczęściej jesienią. Podczas tej pory roku powietrze stopniowo się ochładza a wznosząca się wilgoć zamienia się w mgłę. Ta z kolei może przyjmować różne formy:
Mgła radiacyjna
Ten rodzaj mgły powstaje podczas bezchmurnych nocy, kiedy ziemia szybko się ochładza a tym samym ochładza się także powietrze.
Mgła adwekcyjna
Taka mgła pojawia się raczej na początku jesieni, kiedy wilgotne ciepłe powietrze znajduje się nad zimnym podłożem albo nad zbiornikiem wodnym.
Mgła frontowa
Ten rodzaj mgły powstaje późną jesienią, kiedy deszcz lub śnieg wyparowuje bezpośrednio poniżej chmur.
Mgła orograficzna
Powstaje, kiedy wilgotne masy powietrza wznoszą się na zboczach gór i tam się ochładzają.
