Bielsko Biała

[madohora]

Biuro Prasowe
Biuro Administratora Danych Osobowych
Biuro Funduszy Europejskich
Biuro Pełnomocnika PM ds. Systemu Zarządzania
Biuro Pełnomocnika PM ds. Ochrony Informacji Niejawnych
Stanowisko ds. BHP
Wydział Administracyjno-Gospodarczy
Wydział Audytu Wewnętrznego i Kontrol
Wydział Budżetu
Wydział Finansowo-Księgowy
Wydział Kultury i Sztuki
Wydział Organizacji i Nadzoru
Wydział Prawny
Wydział Promocji Miasta
Wydział Strategii i Rozwoju Gospodarczego
Wydział Zarządzania Kryzysowego
Administratorem budynku, jest Wydział Administracyjno-Gospodarczy UM

[madohora]

Usytuowany przy pl. Ratuszowym – wspaniały neorenesansowy budynek, niegdyś siedziba Komunalnej Kasy Oszczędności, magistratu i rady miejskiej, obecnie jest siedzibą władz miasta.

[madohora]

Obecny kościół powstał w latach 1760–1769 według projektu Jana Józefa Polaczka przez Gotfryda Bergera i Jana Fiebera. Świątynię ufundował starosta lipnicki hr. Alojzy Fryderyk Brühl – syn Henryka von Brühla dla bialskiej placówki zakonu jezuitów, przeprowadzających w tym czasie misje nawracania miejscowych ewangelików na katolicyzm. Do 1773 r., kiedy zakon skasowano, kościołowi patronował św. Ignacy Loyola, potem nadano mu obecne wezwanie.

[madohora]

Drewniany, neobarokowy ołtarz główny powstał w II połowie XIX wieku. Znajduje się w nim obraz „Cudowne rozmnożenie chleba”.

[madohora]

W organy kościół został wyposażony w 1887 r. przez firmę braci Rieger z Karniowa. Organy następnie zostały przebudowane przez pracowników słynnego organmistrza, Dominika Biernackiego. Zyskały trakturę elektropneumatyczną. Dysponują 40 głosami o mieszanym brzmieniu romantycznym i barokowym rozdzielonymi na 3 klawiatury ręczne i nożną. Instrument posiada prospekt dwuwieżowy z centralnym pozytywem, który jednak nie jest obudowany. Nad chórem znajduje się zegar kościelny.

[madohora]

Kościół Opatrzności Boskiej w Bielsku - Białej

[madohora]

W rękach rodziny Rostów, która w osobie jeszcze jednego Emanuela (1892–1973) kontynuowała tradycje architektoniczne po śmierci Rosta juniora w 1915 r., pałacyk pozostawał do końca II wojny światowej. 11 kwietnia 1945 został po nacjonalizacji przydzielony Wydziałowi Oświaty i następnie ulokowano w nim internat Polskiego Liceum Pedagogicznego. Po likwidacji tej szkoły w 1974 r. internat użytkowała Szkoła Zawodowa przy Fabryce Samochodów Małolitrażowych oraz przez pewien czas Liceum Ekonomiczne.

[madohora]

Od południa do budynku przylega ogród krajobrazowy, obecnie o częściowo zatartej kompozycji. Zachowane zadrzewienie pochodzi z lat 1910–1935, składają się na nie sosny wejmutki, buki, kasztany i platan. Niegdyś ogród wykorzystywano m.in. do lekcji botaniki dla dzieci. Od strony ogrodu znajduje się przeszklona weranda. Ogrodzenie stanowi kamienny cokół z ażurowymi metalowymi przęsłami przedzielonymi żeliwnymi słupkami.

[madohora]

[madohora]

Po II wojnie światowej willa pełniła różne funkcje publiczne, a wnętrza podlegały dalszym przekształceniom. Mieściły się tu m.in. biura Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, Wydział Kultury i Sztuki bielskiego magistratu oraz Galeria Fotografii B&B. W latach 2002–2012 służyła jako rektorat Akademii Techniczno-Humanistycznej. Decyzją z dnia 15 września 1994 willę wpisano do rejestru zabytków. W 2003 roku dobudowano nowe wejście główne w postaci wysuniętego ryzalitu z tarasem na dachu i potrójnymi drzwiami przy zachowaniu stylistyki analogicznej do reszty obiektu[. W 2009 roku przed wejściem umieszczono rzeźbę „Kompas dla Bielska-Białej” autorstwa Sławomira Brzoski

[madohora]

Budynek murowany z cegły, na planie krótkiego prostokąta. Reprezentuje styl neorenesansowy. Ma dwie kondygnacje, bryła urozmaicona została narożnymi ryzalitami, dachem mansardowym, a także kwadratową wieżą w narożniku południowo-zachodnim zwieńczoną dachem czterospadowym z pinaklem. Elewacja frontowa została skierowana ku zachodowi, w stronę ulicy Mickiewicza. Jest dodatkowo zaakcentowana parterowym ryzalitem z potrójnym wejściem głównym w przyziemiu oraz umieszczonym na piętrze tarasem zamkniętym balustradą z balasami. W elewację wschodnią od strony ulicy 3 Maja wkomponowano dwukondygnacyjną trójarkadową loggię, murowaną na parterze i żeliwną na piętrze. Wszystkie elewacje są otynkowane, posiadają wyodrębnioną, boniowaną strefę cokołową, podziały horyzontalne w postaci gzymsów międzykondygnacyjnych i wieńczącego, a także ozdobne opaski i zwieńczenia otworów okiennych. Dekoracyjnym boniowaniem ozdobione są również naroża poszczególnych ryzalitów

[madohora]

Kamienica pod Żabami

[madohora]

KOŚCIÓŁ EWANGELICKI W BIELSKU - BIAŁEJ - www.bielsko.biała.pl

[madohora]

Kilka miesięcy później rozpoczęto budowę nowego, murowanego kościoła, którą ukończono w roku 1788. Został zbudowany w stylu klasycystycznym według planów myślenickiego inżyniera obwodowego Breuninga, przez bialskiego budowniczego – Jana Feuerabenda. Był to pierwszy kościół protestancki w Galicji. Od początku posiadał wieżę z dzwonem, co było dozwolone w Galicji, ale nie m.in. na Śląsku Austriackim.

[madohora]

W 1848 r. w kościele zainstalowano klasycystyczne organy z ruchomymi figurami i 1550 piszczałkami o wielkości od 1 cm do 5 m, wykonane w wytwórni Karola Kuttlera w Opawie. Stanowią one zabytek klasy europejskiej.

[madohora]

Kościół Marcina Lutra

[madohora]

Ulica 11 Listopada – główny deptak Bielska-Białej i jego tradycyjne centrum handlowe. Ma długość około 900 m i biegnie równoleżnikowo od ulicy Barlickiego na Dolnym Przedmieściu przez historyczne centrum Białej do ulicy Lwowskiej w granicach osiedli administracyjnych Śródmieście Bielsko oraz Biała Wschód.

[madohora]

Na skrzyżowaniu z ulicą Wyzwolenia deptak przechodzi w zwykłą, wyłożoną kostką brukową, ulicę z normalnym ruchem kołowym i wydzielonym parkingiem. Przy Dworze Thomkego (850 m) od ulicy 11 Listopada odchodzi ulica Żywiecka, która łączy ją z placem Opatrzności Bożej, nie mając jednak bezpośredniego połączenia z tą częścią Żywieckiej, która jest fragmentem drogi krajowej nr 52. Około 30 m za Żywiecką ulica 11 Listopada kończy się, przechodząc w przejście podziemne pod ulicą Lwowską.

[madohora]

„Cesarka” przecięła dotychczasowe ciągi zabudowy Białej skoncentrowane wzdłuż Niwki oraz dzisiejszych ulic Łukowa, Cyniarska, Szkolna. Konieczne było dokonanie pewnych wyburzeń. W wyniku wytyczenia ulicy i połączonych z nim regulacji przestrzennych, w tym założenia drugiego rynku bialskiego – dzisiejszego placu Wolności – powstał całkiem nowy układ urbanistyczny Białej. Nastąpił znaczący boom budowlany, w ramach którego do końca lat 80. XVIII wieku powstało w miasteczku kilkadziesiąt nowych budynków, w tym wiele murowanych. Do najstarszych zachowanych do dziś należą kamienice przy ulicy 11 Listopada reprezentujące tzw. styl józefiński: nr 54 z 1782, nr 19 z 1783 i nr 14–16 z 1787. Dla Bielska trakt nie miał aż tak dużego znaczenia, bowiem długość bielskiego odcinka wynosił zaledwie 140 m i przy jego budowie wykorzystano istniejący już układ przestrzenny. Powstał nowy (drugi w kolejności) drewniany most na rzece Białej

[madohora]

W czasie I wojny światowej ulicę przemianowano na Kaiser-Wilhelm-Straße (Cesarza Wilhelma) dla uczczenia sojuszu austriacko-niemieckiego. Po 1918 powrócono do starej nazwy, jednak wkrótce nastąpiły kolejne zmiany: nazwę bielskiego odcinka zmieniono na Jagiellońska, bialski z kolei w 1928, w dziesiątą rocznicę powstania państwa polskiego, przemianowano na 11 Listopada. Jego częścią była również dawna Główna Lipnicka, ponieważ Lipnik przyłączono do Białej w 1925. Najwyrazistszą pamiątką okresu międzywojennego jest modernistyczna kamienica Franciszka Schuberta na rogu ulicy Komorowickiej wybudowana w 1935 według projektu Alfreda Wiedermanna

[madohora]

Wraz z budową w Bielsku-Białej licznych hipermarketów i centrów handlowych, w tym położonej w pobliżu Galerii Sfera, zlikwidowano wiele sklepów i lokali usługowych przy głównym deptaku. Temat „umierania ulicy 11 Listopada” powraca regularnie w dyskursie medialnym]. W 2006 rozpoczęła się trwająca dwa lata przebudowa ulicy, w ramach której powstało stylowe oświetlenie, ławeczki, zrobiono nową nawierzchnię oraz przebudowano Przechód Schodowy łączący ją z ulicą 3 Maja. Planowana już wtedy[22] rekonstrukcja kratownicy z XIX-wiecznego mostu została zrealizowana dopiero w roku 2021, z okazji obchodów 70-lecia połączenia Bielska i Białej[23]. Ponadto w 2007 zbudowano nową kamienicę, która jest częściowym odwzorowaniem wysadzonej w 1945 w powietrze kamienicy Haberfeldów (nr 2 w Białej). W tym samym roku na przełomie sierpnia i września po raz pierwszy zorganizowano Święto Ulicy 11 Listopada. W 2009 na nadbrzeżnym placu obok mostu odsłonięto pomnik–fontannę Reksia[25], pierwsze z serii upamiętnień postaci z kreskówek wyprodukowanych przez Studio Filmów Rysunkowych. W dalszym etapie tworzenia szlaku Bajkowe Bielsko-Biała przed dawnym ratuszem bialskim (nr 38) ustawiono brązowe figury bohaterów bajki Porwanie Baltazara Gąbki: w 2020 Smoka Wawelskiego i Bartłomieja Bartoliniego herbu Zielona Pietruszka, w 2021 szpiega Don Pedro wraz ze stworem mypingiem.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Most na Białej w 1907, kamienice na pierwszym planie po lewej wyburzono w latach 80. XX wieku, po prawej w 1945