Potrawy z grzybów

[madohora]

[madohora]

KALAFIORY

Obierz pięknie kalafioły, ale ile mozności nie podrób zbytecznie, włóz do gamka, osól zaley ukropem i przystaw do ognia. Skoro się ugotuje, odley i tak wyday na półmisek, aby kwiaty ku brzegom, a gdyby leżały. Polej je sosem właściwym, Doday także raków miękko ugotowanych smardzów, a masz potrawę bardzo smaczną. Półmisek możesz obłożyć kiełbaskami lub kotletami.

[madohora]

NALEŚNIKI Z KAPUSTĄ

2 jajka, 20 dag mąki, 1 szklanka mleka, 1 szklanka wody, 2 łyżki oleju, szczypta soli, Farsz:1 kg włoskiej kapusty, 10 dag grzybów suszonych, 2 cebule, 2 łyżki oleju

Sposób przygotowania: Kapustę poszatkuj, ugotuj. Cebule posiekaj, zeszklij na oleju. Ugotuj grzyby. Kapustę mocno odciśnij, przepuść przez maszynkę razem z usmażoną cebulą i ugotowanymi grzybami. Przypraw pieprzem i solą, smaż przez chwilę na patelni. Jeśli farsz będzie za suchy, dodaj nieco wywaru z kapusty i grzybów. Utrzyj mikserem składniki ciasta, usmaż cienkie naleśniki. Każdy posmaruj farszem i zwiń w rulon, a przed podaniem odsmaż.

[madohora]

[madohora]

Grzyby (Fungi Juss.) R. T. Moore ? królestwo należące do domeny jądrowców (Eucaryota). Dawniej, w zależności od ujęcia systematycznego, takson ten miał rangę podkrólestwa (Fungi R.T. Moore, 1971), podtypu, (Fungi Engl. 1889) i klasy (Fungi Bartling, 1830).

[madohora]

[madohora]

Jako pierwszy grzybami zainteresował się Teofrast, który zaliczył je do roślin pozbawionych korzeni, w związku z tym nie potrafił określić sposobu, w jaki się żywią. W epoce rzymskiej badania nad grzybami nie posunęły się do przodu. Rzymianie szczególne znaczenie przypisywali truflom i wierzyli, że powstają one od uderzeń błyskawic, które przekazują im moc niezbędną przy kreacji życia ? stąd były stosowane jako środek wspomagający zajście w ciążę. Wśród Majów, Azteków i Zapoteków powszechny był kult grzybów, którym stawiano pomniki. W Indiach grzyby czczono jako symbol płodności. Z powodu silnego zainteresowania grzybami w kultach politeistycznych, chrześcijaństwo spychało grzyby poza margines zainteresowania nauki, wiążąc je z czarną magią

[madohora]

Przejściowo do grzybów (bądź traktowanych jako rośliny zarodnikowe, bądź jako odrębna od roślin grupa) zaliczano różne inne grupy organizmów, wśród nich śluzowce. Część z nich ze względu na morfologiczne podobieństwo do grzybów przy jednoczesnym braku spokrewnienia określana bywa jako protisty grzybopodobne.

[madohora]

[madohora]

Wśród grzybów najliczniejszą grupą są organizmy wielokomórkowe, jednak występują też grzyby jednokomórkowe, np. drożdże. Komórka grzyba może być jednojądrowa, dikariotyczna lub komórczakiem. Grzyby są plechowcami, ich ciało ? grzybnia, nie wykazuje zróżnicowania na tkanki i organy. Długie, nitkowate, proste lub rozgałęzione strzępki tworzą nibytkankę (plektenchymę). Owocniki, które są zbudowane z plektenchymy, to specjalnie ukształtowane części grzybni, wewnątrz których tworzą się zarodnie z zarodnikami.

[madohora]

[madohora]

Sposoby rozmnażania bezpłciowego:

fragmentacja plechy,
pączkowanie,
wytwarzanie różnego rodzaju zarodników: pływkowych, sporangialnych i konidialnych,
cykl paraseksualny

[madohora]

Według Międzynarodowego Kodeksu Nomenklatury Botanicznej pierwszym liczącym się zastosowaniem taksonu Fungi było użycie go przez Karola Linneusza w drugim tomie Species Plantarum z 1753, gdzie nie podano jednak diagnozy taksonomicznej, a jedynie zaliczył do tej grupy 10 rodzajów (Agaricus, Boletus, Hydnum, Phallus, Clathrus, Helvella, Peziza, Clavaria, Lycoperdon i Mucor) z podziałem na 86 gatunków. Nazwy rodzajowe zostały jednak w tej publikacji dobrane niezgodnie z używanymi wcześniej, niemniej jednak zastosowanie nazewnictwa binominalnego sprawiło, że (z czasem i licznymi zmianami) zaczęto używać go jako podstawę obowiązującą w taksonomii grzybów.

Należy przyjąć, że pierwszą poprawną diagnozę zastosował Antoine de Jussieu w Genera plantarum z 1789: FUNGI, LES CHAMPIGNONS.

UNGI para?itici, aut erumpentes ? tellure mod? nudi mod? inclu?i in volvâ ?ici??ili. Sub?tantia aliis ?ubero?a aut cortico?a, aliis mollior & carno?a, aliis mucilaginea. Quidam ?implices aut ramo?i, quidam ?phaericei; plures in?tructi pileo ?tipitato aut ?e??ili, nunc orbiculari & peltato, nunc ?emiorbiculari & lateribus in?erto. Folia hulla nec flores, ?ed antherarum loco pulvis intra auc extra di?per?us. Pi?tilli vicem ?upplent organa vari? contexta, nemp? lamin?, rug?, fulci, pori, tubi, papill?, ?quamul?, reticula, cavitates, interd?m univer?a compages: in iis latent corpu?cula, qu? terr? commi??a ?imilem, ?eu germinando ?eminum in?tar, ?eu radicando ut ?urculi, plantani progenerane Subero?i Fungi perennes ?unt & ??p? para?itici; c?teri para?itici aut terre?tres, fugaces, ad putre?centiam proni.

W publikacji tej grzyby zaliczono do ówczesnej klasy roślin bezkwiatowych (Plantae acotyledones) jako rząd zawierający 17 rodzajów, dla których Jussieu usiłował przywrócic właściwe (przed Linneuszem) nazewnictwo: Mucor, Lycoperdon, Tuber, Clathrus, Phallus, Boletus, Helvella, Peziza, Cantharellus, Amanita, Sullus, Hydnum, Agaricus, Merulius, Auricularia, Hericium i Clavaria.

[madohora]

[madohora]

Grzyby w kulturze i przemyśle
Grzyby są głęboko zakorzenione w kulturze (m.in. jadalne lub halucynogenne) i zajmują ważne miejsce w rozwoju cywilizacji ze względu na ich kluczowe znaczenie w wytwarzaniu chleba i wina[1]. Wiele gatunków grzybów jest powszechnie wykorzystywanych w produkcji żywności (alkohole, pieczywo, sery). Niektóre, takie jak pędzlaki (Penicillium) i kropidlaki (Aspergillus), są przyczyną jej rozkładu, prowadząc do skażenia jej szkodliwymi dla ludzi toksynami.

Grzyby z tych samych rodzajów są jednak wykorzystywane do produkcji leków (głównie antybiotyków) i związków organicznych (np. kwasu cytrynowego) oraz enzymów na skalę przemysłową. Już w połowie XX wieku znano 96 antybiotyków pochodzenia grzybowego, z czego 57 dobrze scharakteryzowanych[1].

Grzyby jadalne mają zastosowania kulinarne. Za najlepsze grzyby jadalne są na świecie uważane trufle.

Pomimo wielowiekowych prób wprowadzenia hodowli grzybów do celów przemysłowych, do dziś podstawowym ich źródłem pozostają grzyby dziko rosnące. Hodowlę udało się zaprowadzić jedynie w przypadku 12 gatunków

[madohora]

[madohora]

Grzyby wielkoowocnikowe (łac. Macromycetes, grzyby makroskopijne, ?grzyby?, ang. macrofungi, mushrooms) jest to sztuczna grupa grzybów obejmująca gatunki o owocnikach widocznych gołym okiem, przez co rozumie się czasem rozmiary od 2 mm. Ich przeciwieństwem są grzyby mikroskopijne (Micromycetes)

[madohora]

[madohora]

Z list gatunków zagrożonych opublikowanych przez kraje europejskie wynika, że aż do 10-20% gatunków grzybów wielkoowocnikowych jest zagrożona, prawdopodobnie 2000-3000 gatunków wykazuje tendencję spadkową. Główne przyczyny to nieodpowiednie dla nich środowisko w lasach, gospodarka rolna oraz zanieczyszczenie powietrza[3]. Wśród bardziej specyficznych przyczyn wymienia się[3]:

zmniejszanie się obszarów starych lasów;
spadek dostępności martwego grubego drewna;
spadek liczby wiekowych drzew;
ubożenie i zmniejszanie się obszarów dawnych półnaturalnych i nienawożonych łąk z powodu nawożenia, zalesiania i zaniechania wypasu;
wysoka depozycja antropogenicznego azotu w naturalnie obogich glebach;
zwiększanie się fragmentacji siedlisk;
zbyt intensywny zbiór gatunków jadalnych w niektórych krajach.

[madohora]

[madohora]

Grzyby wodne pełnią ważną rolę w akwenach, biorą udział w biologicznym rozkładzie (zarówno na drodze tlenowej jak i beztlenowej) materii organicznej pochodzenia roślinnego i zwierzęcego. Część pierwiastków (pobranych z rozkładu martwej materii organicznej) wprowadzają do obiegu w przyrodzie. Są regulatorami liczebności niektórych organizmów planktonowych. Na biologię grzybów wodnych mają wpływ takie właściwości wody jak: jej ruchliwość, ilość, ciągłość przestrzenna i czasowa, chemizm, natlenienie, temperatura, ciśnienie, naświetlenie.

[madohora]

[madohora]

grzyby związane ze zwierzętami wodnymi. Większość wodnych bezkręgowców (pierwotniaków, obleńców, płazińców) ma specyficzną mykobiotę. Jamochłony nie są atakowane przez grzyby

[madohora]

grzyby pasożytnicze:
endopasożyty ? rozwijają się wewnątrz komórek, w jamie ciała żywiciela lub w jego przewodzie pokarmowym
ektopasożyty ? rozwijają się np. na jajach płazińców

[madohora]