do HaniRobus i nie tylko - o 4-latku

[jusiadyk]

Haniu jako ekspertko od tematu "4-latków i nie tylko" mam do Ciebie
pytanie czy możesz podesłać linka o rozwoju 4-latka? Wydaje mi się,
że kiedyś coś takiego było na Twoim forum. Chodzi mi o taki standard
rozwoju intelektualno-zdolnościowego 4-latka. Zapewne przyda się to
nie tylko mnie dlatego proszę publicznie.

Rozwój psychofizyczny czterolatka

[hania.robus]

Jeśli masz zamiar okiełznać czterolatka życzę powodzenia. Musisz liczyć się z
jego napadami złości, brakiem opanowania, używaniem brzydkich wyrazów i głupimi
zachowaniami. Jedyne co jest pocieszające, że jest to kolejny etap konieczny do
prawidłowego rozwoju dziecka.


Rozwój społeczny i emocjonalny
• Okres buntu i uporu
• Bije, kopie, ucieka
• W chwilach złości niszczy przedmioty
• Ma napady złości
• Może używać brzydkich wyrazów i niegrzecznie zwracać się do innych ludzi
• Przeciwstawia się poleceniom
• Przekracza wszelkie granice i łamie umowy
• Fantazjuje, ale nadal nie potrafi oddzielić rzeczywistości od imaginacji
• Zdarza się, że jest zbyt pewny siebie
• Uwielbia prowadzić dyskusje
• Potrafi być opiekuńczy i współczujący
• Bawi się w grupie
• Zaczyna się interesować różnicami płci.

Rozwój fizyczny i motoryczny
• W czasie jedzenia korzysta z widelca i noża (do przysuwania potraw, smarowania
pieczywa a nie krojenia)
• Ubiera się i rozbiera przy niewielkiej pomocy z zewnątrz
• Samodzielnie korzysta z toalety
• Myje się, czyści samodzielnie zęby
• Polepsza się sprawność motoryczna, np.: narysowany człowiek ma ręce, nogi i
głowę
• Skacze na 1 nodze
• Naśladuje rys. kwadratu
• Wspina się na drabiny
• Świetnie radzi sobie z 3 kołowym, rowerkiem
• Nakłada nakrętki na słoiki, butelki
• Układa puzzle do 10 kawałków
• Ubiera i rozbiera się samodzielnie

Rozwój intelektualny
• Zna około 1500 słów
• Ma jeszcze problem z używaniem zaimków, np.: mamo, czy mogę wyjść z ci państwo?
• Rozróżnia, gdzie jest : przód, tył, na górze , pod spodem
• Potrafi policzyc do czterech
• Może pisać pierwsze litery i np.: swoje imię
• Zaczyna rozumieć następstwo czasów, wie, że kiedy wstanie jest śniadanie ,
potem II śniadanie, obiad, itp.
• Pyta, co oznaczają różne słowa
• Chętnie słucha długich historii
• Rozumie niektóre przeciwieństwa, np. mały/duży
• Zna kilka kolorów
• Zadaje mnóstwo pytań
• Potrafi się bawić w jedna zabawę 10 -15 min.
• Rozpoznaje ok. 8 kolorów
• Powoli zaczyna rozumieć znaczenia
• Zna piosenki i wierszyki, czasem sam układa piosenki
• Rozróżnia czas
• Pamięta dużo imion, nazw
• Mowa jest zrozumiała
• Lubi się bawić w zabawy tematyczne, np. w sklep, wyścigi samochodowe, teatr

Sen
Czterolatek śpi około 10-12 godzin w ciągu nocy. W dzień śpi rzadko lub wcale.
Ponieważ jest to wiek uporu, kładzenie do łóżka czterolatka jest sztuka
niełatwą. Można wieczorem dać mu książeczkę do pooglądania i poprosić żeby sam
wyłączył światło.

Jedzenie
Dziecko powinno zjadać trzy duże posiłki w ciągu dnia i dostawać dwie przekąski,
np. 2 śniadanie i deser. Między czwartym a piątym rokiem życia poprawia się
apetyt. Może być to wiek niechęci do jedzenia owoców i warzyw. Jak zachęcić
przedszkolaka? Po pierwsze dawaj dobry przykład. Możesz też opowiadać o wpływie
zdrowego odżywiania na siłę, wzrost i zdrowie. W sklepie możesz pozwolić mu
wybrać jakiś owoc lub warzywo do spróbowania. Czterolatek ciągle się , gdzieś
śpieszy. Trudno mu usiedzieć przy stole. Chce pomagać w przygotowaniu potraw,
nakrywaniu do stołu. Pozwól mu.

Jak możesz pomóc swojemu dziecku?
• Pozwóle czterolatkowi na pewną samodzielność, np: daj mu możliwość oddalenia
się od siebie na placu zabaw (oczywiście w zasięgu wzroku), pozwól nakryć do
stołu, nalać soku do szklanki.
• Jeśli używa brzydkich wyrazów powiedz, że w waszym domu takie słowa są nie do
przyjęcia i tłumacz, że są ogólnie przyjęte normy, których ludzie powinni się
trzymać. W razie nieposłuszeństwa zagroź kara (np: wysłaniem dziecka do pokoju)
i bądź konsekwentna/y,
• Czytaj dziecku i zachęcaj do samodzielnego poznawania liter. Próbujcie czytać
napisy na pudełkach po żywności, tytuły w gazetach, itp.
• Naucz dziecko waszego numeru telefonu i adresu,
• Ponieważ czterolatek uwielbia „sprawdzać się” i ma przy tym niespożytą
energię, wymyślaj zabawy ruchowe pełne skakania, biegania, wspinania,
odnajdywania rzeczy i różnych niespodzianek
• Bawcie się w zabawy tematyczne, np.: sklep, teatr. Dzięki nim możesz uczyć
dziecko pożądanych zachowań.

Pamiętaj, że każde dziecko rozwija się inaczej, więc wiadomości tu zawarte mają
charakter wyłącznie informacyjny. Jeśli coś cię niepokoi
skontaktuj się z lekarzem.
www.babyboom.pl/dzieci_3_5/rozwoj/rozwoj_psychofizyczny_czterolatka.html

Etapy rozwoju mowy dziecka

[hania.robus]

Rozwój mowy możemy podzielić na cztery okresy

I okres - melodii trwa od urodzenia do 1 roku życia. Pierwszy krzyk dziecka jest
oznaką jego życiowej aktywności, ale również potwierdzeniem funkcjonowania
narządów mowy. Początkowo dziecko komunikuje się z otoczeniem za pomocą krzyku.


Matka dość szybko uczy się odczytywać potrzeby dziecka po rodzaju krzyku. Może
on sygnalizować dyskomfort spowodowany mokrą pieluszką, głód, zmęczenie,
przegrzanie, ból a także pragnienie kontaktu z matką. W miarę nabywania
doświadczeń dziecko zaczyna kojarzyć krzyk z przywołaniem bliskiej osoby, a w
ten sposób opanowuje pierwszą formę komunikowania się ze światem dorosłych.



W 2 - 3 miesiącu życia dziecko głuży, czyli wydaje specyficzne dźwięki o
przypadkowym miejscu artykulacji, które nie mieszczą się w systemie
fonologicznym języka. Brzmią jak gli, tli, kli, gla, bli, ebw itp. Głużenie u
dzieci jest oznaką dobrego samopoczucia, początkowo ma charakter samorzutny a
następnie pojawia się już jako reakcja na widok bliskiej osoby. Około 6 miesiąca
życia dziecko zaczyna gaworzyć, czyli powtarzać dźwięki zasłyszane z otoczenia.
Jest to duży krok na drodze rozwoju mowy. Wielką radość sprawia dziecku
parskanie, prychanie, powtarzanie szeregu sylab: ma - ma..., ba - ba..., ta -
ta..., la - la... Sylaby te nie mają jeszcze dla dziecka konkretnego znaczenia.
Gaworzenie dostarcza dziecku nowych wrażeń słuchowych, dzięki którym przekonuje
się, że odpowiednie ułożenie narządów mowy powoduje wydawanie odpowiednich dźwięków.


Trzecia faza okresu melodii pojawiająca się około 10 miesiąca życia to
echolalia. W okresie tym dziecko przejawia tendencję do powtarzania własnych i
zasłyszanych słów, które doskonali metodą prób i błędów. Kojarzenie wielokrotnie
powtarzanych dźwięków ze wskazywaniem odpowiedniej osoby lub przedmiotu prowadzi
do wypowiadania ze zrozumieniem pierwszych słów: mama, tata, baba, lala.
Umiejętność tą zdobywa dziecko około 1 roku życia. W słowniku dziecka możemy już
zaobserwować samogłoski a, o, u, e, y, i oraz spółgłoski m., p, b, t, d. II
okres - wyrazu przypada na drugi rok życia dziecka.


Burzliwy rozwój ruchowy dziecka w tym czasie pozwala na intensywne poznawanie
otaczającego świata, nazywanie interesujących go przedmiotów i odkrywanie ich
cech. Maluch rozumie o wiele więcej słów, wyrażeń i zdań niż jest w stanie
samodzielnie wypowiedzieć (mówimy wtedy o słowniku biernym). W okresie tym obok
istniejących już samogłosek w mowie dziecka doskonali się artykulacja
spółgłosek: m., p, b, m., t, d, n, k, ś, ć czasem ź, dź. Pozostałe głoski
zastępowane są łatwiejszymi o zbliżonym miejscu artykulacji.
Charakterystyczną cechą wymowy dziecka w tym okresie jest upraszczanie budowy
słów przez określanie nazwy wyrazu jego pierwszą lub ostatnią sylabą (np. miś -
mi, daj - da, jeszcze - esce, zobacz - ać, kwiaty - katy, pomidor - midol).


III okres - zdania, przypada między drugim a trzecim rokiem życia. Jest to czas
budowania zdań. Początkowo są to zdania proste, złożone z dwóch lub trzech
wyrazów i stopniowo przechodzą w wypowiedzi dłuższe, cztero-pięcio wyrazowe.
Charakterystycznym zjawiskiem w tym czasie jest,, poprawianie mowy dorosłych,
którzy chcąc przypodobać się dziecku mówią do niego spieszczoną mową. Świadczy
to o różnicowaniu słuchowym prawidłowej i nieprawidłowej wymowy słów znanych
dziecku, co jest wyraźnym symptomem rozwoju słuchu fonematycznego. Dziecko
jeszcze nie potrafi poprawnie wymawiać wszystkich głosek, ale słyszy błędy w
wypowiedzi i poprawia ją: ne eka, a eka - nie mówi się zeka, tylko rzeka. W tym
okresie wypowiada już prawidłowo spółgłoski: p, b, m, f, w, k, g, h, t, d, n, l
oraz samogłoski ustne a, o, u, e, y, i, a czasem nosowe: ą, ę. Pod koniec tego
okresu pojawia się s, z, c, dz, które wcześniej były zastępowane przez ś, ź, ć,
dź. Wymienione głoski nie zawsze są pełnowartościowe, ze względu na małą
sprawność narządów artykulacyjnych. Zwłaszcza w trudniejszych zestawieniach,
bywają zastępowane głoskami łatwiejszymi o zbliżonym miejscu artykulacji. Mowa
dziecka staje się zrozumiała już nie tylko dla najbliższego otoczenia.



IV okres - swoistej mowy dziecięcej. Przypada na okres przedszkolny, a więc
między trzecim a siódmym rokiem życia. W dalszym ciągu wzbogacany jest zasób
słownictwa, rozwijana umiejętność budowania zdań złożonych, następuje dalszy
rozwój artykulacyjny.



3-latek powinien już wymawiać wszystkie samogłoski ustne i nosowe, chociaż w
wymowie może jeszcze zamieniać a-o, e-a, i-y. Powinien również wypowiadać
spółgłoski: p, b, m, f, w, ś, ź, ć, dź, ń, k, g, h, t, d, n, l, ł, j. W tym
wieku pojawiają się głoski s, z, c, dz. Chociaż dużo głosek umie już dziecko
wypowiedzieć poprawnie w izolacji, w mowie potocznej zastępuje je łatwiejszymi.
Najczęściej s, z, c, dz, sz, ż, cz, dż są zastępowane przez zmiękczone
odpowiedniki: ś, ź, ć, dź; r wymawiane jest jako l bądź j, zamiast f występuje h.


Typowe zmiany językowe występujące u 3 latków (które mogą się utrzymywać jeszcze
do 5 roku życia) to:

* opuszczanie sylaby początkowej lub końcowej (zupa pomidorowa = zupa
midolowa, lokomotywa = komotywa, porasol = palas)

* przestawianie głosek (elementarz = emelemtasz, ławka = wałka)

* tworzenie nowych wyrazów na podstawie dwóch (zadzwonić + telefonować =
zatelefonić)

* tworzenie nowych wyrazów na podstawie ich funkcji (żelazko = prasowaczka,
fontanna = tryskawica, nabiorę na widelec =zawidelcuję)



Według badań przeprowadzonych przez T. Bartkowską zaledwie 2,9% dzieci w tym
okresie mówi poprawnie w stosunku do właściwej formy mowy dorosłych.


Dziecko 4-letnie powinno już wymawiać w mowie potocznej s, z, c, dz. Często
między 4 a 5 rokiem życia pojawia się głoska r, a jej opanowanie jest dla
dziecka takim sukcesem, że nadużywa jej zamieniając l w r np. lalka = rarka,
korale = korare. Jest to typowy objaw hiperpoprawności, z którego dziecko
samoczynnie wyrasta. Głoski sz, ź, cz, dż są zastępowane przez s, z, c, dz lub
ś, ź, ć, dź i jest to seplenienie fizjologiczne. Tylko 5% dzieci w tym wieku
mówi całkiem poprawnie.


Mowa dziecka 5-letniego jest już właściwie zrozumiała. Pojawiają się głoski sz,
ż, cz, dż, chociaż w mowie potocznej mogą być jeszcze zamieniane na s, z, c, dz.
Głoska r powinna być już wymawiana, ale często pojawia się dopiero w tym
okresie. Wg Bartkowskiej 37% dzieci 5-letnich nie wymawia jeszcze głosek
najtrudniejszych: sz, ż, cz, dż oraz r. Jest to właściwy moment, aby wspomóc
rozwój mowy poprzez ćwiczenia artykulacyjne. (link do ćwiczeń buzi i języka)


Dziecko 6-letnie powinno mieć już utrwaloną poprawną wymowę wszystkich głosek
oraz opanowaną technikę mówienia. Jeśli rozwój mowy jest opóźniony należy
niezwłocznie skontaktować się z logopedą.


Na podstawie książki G. Demelowej,, Elementy logopedii" opracowała mgr Agnieszka
Horabik
www.babyboom.pl/dzieci_3_5/rozwoj/etapy_rozwoju_mowy_dziecka.html

[jusiadyk]

Haniu, dzieki wielkie. Wiedziałam, że to własnie u Ciebie to
czytałam. Oczywiście opis może trochę przybijać. Na szczęście w
realu nie jest tak źle. Jednak prawda jest, że każde dziecko rozwija
się inaczej. Mój w tym jest dużo lepszy a w czym innym słaby i
pewnie tak jest ze wszystkimi dziecmi.

[hania.robus]

Dokładnie. Nigdy nie przykładałam mojego dziecka do jakiegoś szablonu, bo tak
być powinno bo inaczej bym zwariowała. Kierowałam i nadal kieruję się zdrowym
rozsądkiem i normalnym podejściem. Osobiście odradzam porównywanie z innymi
dziećmi, porównywanie jak w tabeli jest zapisane itp. grunt to zdrowe podejście
i nie panikowanie, a gdy naprawdę rodzicielska intuicja podpowiada, że coś jest
nie tak to udanie się dla własnego spokoju do specjalisty, który pomoże,
uspokoi, coś doradzi.

Pozdrawiam.