Gość: Zbyszek
IP: *.makolab.pl
11.08.01, 14:37
KIBICE ŁÓDZKICH KLUBÓW NAZYWAJĄ SIEBIE ŻYDAMI. SPIERAJĄ SIĘ CZYJ KLUB ZAŁOZYLI
ZYDZI.
OTO - PRAWDZIWA HISTORIA ŁKS-u
Jako pretekst do uznania daty 1908 za datę założenia klubu uznano fakt:, że po
powrocie w 1908 r. z zagranicy gdzie kończyli szkoły, trzej młodzi ludzie:
Henryk Lubawski, Arnold Heiman i Hirszberg, pragnęli w dalszym ciągu ćwiczyć
poznane tam dyscypliny sportu. Grali sporadycznie w piłkę nożną wraz z kolegami
będącymi przeważnie uczniami szkół średnich na placu obok fabryki pasażu Szulca
(obecnie ul. 1 Maja). W połowie 1908 r. był ich około 25. Tworzyli zgraną grupę
określaną we własny nie mianem "Łodzianką" . Startowali również w imprezach
lekkoatletycznych, np. w październiku 1908 r., bez podania przynależności
klubowej. (75-lat ŁKS str.7)
J. Strzałkowski w książce ŁKS 1908 -1983 określił to tak " po-mijanie w
dotychczas wydanych książkach jubileuszowych dat i faktów dotyczących
zatwierdzenia statutu i legalizacji Klubu, nie było związane z brakiem
dokumentów lecz raczej dążeniem do usunięcia w niepamięć faktu tak opóźnionej
formalnej reje-stracji."(80-lat ŁKS str.10)
Nie do końca jest jednak pewne, czy wszyscy trzej powrócili z zagranicy bo w
monografii wydanej z okazji 50-lecia ŁKS-u opisują to wydarzenie inaczej:
Uczniowi starej "Handlówki" Henrykowi Lubawskiemu palił się w 1905 r. grunt pod
nogami Musiał wyjechać za granice..... Po powrocie do kraju ,co nastąpiło w
1908 r. , odnowił kontakty z kolegami i od czasu do czasu grał z nimi w piłkę
nożną. Pewnego dnia błysnęła mu myśl zorganizowania polskiego klubu . Zwierzył
się ze swych planów najbliższym przyjaciołom - Arnoldowi Heimanowi i Jerzemu
Hirszbergowi. Postanowili zaagitować kolegów i wkrótce udało im się zgromadzić
sporą ilość młodzieży. Tak powstał klub pod nazwą "Łodzianka" (str.39). Z
zacytowanego fragmentu wynika ,że z zagranicy powrócił tylko Lubawski a Heiman
i Hirszberg z kraju nie wyjeżdżali.
Powodem dla którego Lubawski musiał opuścić Łódź w 1905 roku był strajk
szkolny, tak to wydarzenie opisane jest w I tomie "Łódź -dzieje miasta" str.
409-410:
"Najpóźniej doszło do wystąpienia w Łódzkiej Szkole Handlowej Zgro-madzenia
Kupców, Ponieważ zajęcia po przerwie wznowiono tu dopiero 14 marca. Tego dnia
komitet strajkowy utworzony przez Pet wraz z młodzieżą przybyłą ze szkoły
rzemieślniczej zainicjował akcję, pociągając za sobą tylko część uczniów, a
młodzież żydowska w ogóle nie wzięła w niej udziału. Do niepowodzenia strajku
przyczyniło się ponadto przeciwdziałanie dyrekcji, rodziców oraz Rady
Opiekuńczej szkoły, składającej się z kupców i przemysłowców. Ich postawa
zmieniła się dopiero wtedy, kiedy z inicjatywy młodzieżowej organizacji
socjaldemokratycznej 9 maja odbyto się zebranie ponad 100 uczniów, którzy
domagali się zamknięcia szkoły aż do nowego roku szkol-nego. Doszło przy tym do
ekscesów : wybijano szyby, niszczono sprzęt w kla-sach, a następnie ze śpiewem
pieśni rewolucyjnych i okrzykami antycarskimi młodzież ruszyła na ulice. Lekcje
zostały zawieszone na kilka dni, a dyrekcja wydaliła 90 uczniów w większości
pochodzenia żydowskiego"
Henryk Lubawski ur. Ok. 1888 roku. Polak, Założyciel ŁKS -u ,członek pierwszego
i wielu kolejnych zarządów ŁKS. Osobiście odpowiedzialny za rejestracje statutu
ŁKS w 1909 roku. Zawodnik i organizator sekcji piłki nożnej i lekkoatletycznej.
Członkiem ŁKS był także jego brat Stanisław.
Arnold Heiman , Polak żydowskiego pochodzenia, podobnie jak Lubawski założyciel
oraz członek pierwszego oraz wielu kolejnych zarządów ŁKS. W 1909 należał do
drużyny piłkarskiej. Członek komitetów redakcyjnych ,które redagowały
monografie ŁKS -u z okazji XV i XXV - lecia klubu. Członek Towarzystwa
Krzewienia Oświaty. Organizacji związanej z Pedecja. Pracował w IV czytelni TKO
( w tym samym miejscu była także czytelnia żydowska prowadzona przez to samo
stowarzyszenie, działał tu także R. Winter pierwszy prezes ŁKS -u ) przy ulicy
Zgierskiej 15. Nie przeżył II wojny światowej.
Jerzy Hirszberg - podobnie jak poprzednicy założyciel oraz członek pierwszego i
wielu kolejnych zarządów ŁKS. Polak żydowskiego pochodzenia. Wraz z bratem
Janem zawodnik sekcji piłkarskiej. Nie przeżył II wojny światowej.
Próbując określić kim byli Heiman i Hirszberg znalazłem innych znanych łodzian
o tych samych nazwiskach:
Heiman Edward.- przemysłowiec żydowski. Prace rozpoczął w firmie Poznańskiego.
Następnie kupił w okolicy Warszawy przędzalnie bawełny. Wielki społeczni, wraz
z żoną byli fundatorami budynku dla gimnazjum Polskiego w Łodzi (obecne I
L.O.), podobną inwestycje poczynili w Gdańsku. Heimanowie równie hojni byli dla
organizacji żydowskich. W okresie międzywojennym przyleli wiarę katolicka ( do
nazwiska dodali człon Jareccy. Ich syn był senatorem RP.
Heiman Stanisław - malarz żydowski sponsorowany przez rodzinę Poznańskich
Hirszberg Jakub- żydowski przemysłowiec. Właściciel wytwórni artykułów
dziewiarskich przy ul. Kościuszki 23/25 (Dresso)
Hirszberg Józef - członek Żydowskiego Komitetu wyborczego do rady miejskiej w
1934 roku.
Hirszberg E. - działacz oświatowy członek Towarzystwa Krzewienia Oświaty.
Po statutem Łódzkiego (Towarzystwa) Klubu Spor-towego widnieją podpisy
mieszkańcy Łodzi Feliks Markus Wasserzug zamieszkały przy ul. Ogrodowej w domu
pod nr 26 (domy fabryczne Zakładów I.K.Poznański) pracownik wspomnianej firmy i
Arnold Fabianow Heiman. Ten z kolei fakt tak komentuje autor kolejnej
monografii wydanej przy okazji 80-lecia ŁKS str. 9 "W urzędzie Generała
Gubernatora pracowali również Polacy. Jeden z nich Adamczewski podpowiedział
jak należy spreparować statut aby nie budził one żadnych zastrzeżeń , a ponadto
jakie nazwiska powinny pod nim figurować. Oczywiście ,że nie o typowym polskim
brzmieniu. Henryk Lubawski znalazł przychylnych mu ludzi wśród Polaków
żydowskiego i niemieckiego pochodzenie." I wszystko jest jasne. Pod statutem
były dwa popisy więc który był ..... żydowskiego a który niemieckiego
pochodzenie. Heiman obok Lubawskiego i Hirszberga pomysłodawca założenia kluby
czy Markus Wasserzug.
J.Strzałkowski autor monografii ŁKS to ustosunkowuje się do tego faktu "Z
brzmienia nazwisk i wspomnień najstarszych członków ŁKS-u, wynika że wśród
działaczy i sportowców w ówczesnych latach przeważali .......Polacy, przy
znacznym udziale spolszczonych osób narodowości niemieckiej i żydowskiej" (75-
lat ŁKS str. 17)
Dużo do myślenia w kontekście "rewolucyjnej" przeszłości założycieli ŁKS daje
jeszcze jedna uwaga: "po zło-żeniu podania wraz z tekstem statutu, Piotrkowski
Urząd Gu-bernialny zwrócił się do naczelników policji w Łodzi z prośbą o opinię
o osobach występujących jako założyciele." (75 -lat ŁKS str. 9 ) opinie były
chyba pozytywne skoro towarzystwo zarejestrowano.
Paragraf V Statutu ŁKS brzmi :Członkiem towarzystwa mogą być osoby obojga płci
od lat 21 bez różnicy wyznania i narodowości zamieszkałe w okręgu działalności
Towarzystwa. Ten paragraf jednoznacznie wskazuje ,że założyciele Towarzystwa
(trudno też odgadnąć nazwa opisywanego tworu. Czy była to: Łodzianka, ŁTS
(Towarzystwo) czy ŁKS) nadali mu pod względem narodowym charakter otwarty, beż
żadnych uprzedzeń rasowych i klasowych. 80-lat ŁKS str.10
Jak widać założycielami ŁKS -u byli ludzie którzy w wielonarodowej i kulturowej
Łodzi nastawili się na współprace ludności polskiej i żydowskiej.( tj. tej
części społeczności żydowskiej która chciała asymilować się z polska
większością ). Nie przypadkowo cześć działaczy zakładających ŁKS wcześniej
zbierało doświadczenie w Towarzystwa Krzewienia Oświaty organizacji ideowo
związanej z Związkiem Postępowej Demokracji, partii łódzkiej liberalnej
burżuazji nie zgadzającej się z linią Ligi Narodowej (Narodowej Demokracji).
Związkiem Postępowej Demokracji skupił w Łodzi liberalne elementy inteligenckie