Naszym wzorem - Czesi

[michal.ch]

Może nie wszyscy wiedzą, ale nasz przemysł tramwajowy był do niedawna bardzo
blisko związany z tą dziedziną przemysłu w Czechach. Dlaczego? Ano dlatego, że
modele Konstalu (13N, 102N/803N, 105N/805N), to nic innego jak przerobione
przez Polaków i dostosowane do polskich norm wagony Tatra. Gdyby nie fakt, że w
Polsce jest węższa skrajnia, to kto wie, czy zamiast "akwariami" nie
jeździlibyśmy Tatrami. A skoro musieliśmy zrobić własne wagony, skorzystaliśmy
z projektu Czechów. Tyle historii.

[Gość: flip]

Czechow, ktorzy maja je od Amerykanow. Ci przekazali bowiem byli technologie
swojego PCC Belgom i Czechom w ramach Planu Marshalla. Polacy zas uznali, ze im
tez sie nalezy i podstepnie sporzadzili (podobno) dokumentacje na podstawie
kilkudniowych ogledzin tatr, ktore Czesi przyslali do Warszawy. "Znikniecie"
tych wagonow zostalo podobno oprotestowane przez ambasade czecholowacka. Byla
na ten temat krotka notatka w "Parowoziku" na poczatku 1990-tych.

Ale co z ta skrajnia? Przeciez juz 13N i pochodne byly szersze od N o 20 cm.
Czy tatry sa jeszcze szersze? Pierwszy PCC, ktory dla demonstracji przyplynal
do Belgii tez byl bardzo szeroki, dopiero pozniej zaczeli robic wezsze.

[michal.ch]

Modele Tatry, które przypominają nasze 13N są szersze (to zresztą widać nawet
gołym okiem). Co do modeli T6, to już nie jestem pewien, ale też chyba są
szersze od naszych 105/805N.

[Gość: flip]

Sprawdzimy T3 w pewnym momencie w "Atlasie tramvaji" (po czesku to jest ta
tramvaj) :-)

[kuba203]

A dlaczego w Polsce jest węższa skrajnia, niż we wszystkich innych krajach
naszej części Europy, gdzie tatry jeżdżą?

[michal.ch]

Ponieważ u nas jakoś tak wyszło, że zawsze jeździły wąskie wagony (nawet w
miastach o szerokości toru normalnej, np. w Krakowie). "Enki" będące rodzimą
wersją wagonów KSW też były stsunkowo wąskie, dlatego łatwo mogliśmy przejąć je
po Niemcach. Ze względu na małą szerokość wozów odstępy między torami też
robiono u nas mniejsze. Problemy zaczęły się po wprowadzeniu do eksploatacji
przegubów. Jeżeli w niektórych miejscach nawet nasze wagony się nie mieściły,
to w przypadku modeli czeskich mielibyśmy chyba nawet czołowe zderzenie. :)

[kuba203]

Aha, faktycznie, nawet do dzisiaj zostało w Krakowie, że na niektórych
zakrętach tramwaje nie mogą się mijać i jeden musi czekać, aż drugi z
przeciwnej strony przejedzie.

[Gość: Greg]

Podobnie jak w Gliwicach, na niektórych zakrętach tramwaj musi czekać, aż drugi
z przeciwka opuści ten łuk, a na skrzyżowaniu ulic Zwycięstwa i Dolnych Wałów
(tam, gdzie tramy ostro skręcają) jest zabezpieczone sygnalizacją tego łuku.
Przypominam sobie, że nieistniejące teraz torowiska linii 1 na ul. Jana Pawła
(dawna ul. Dworcowa (1-Maja) rozstaw osi torów były węższe niż normalnie. Jeśli
jeździły same eNki - nie problemu, a co innego gdyby jeździłby stopiątki.
Pamietam, że kiedyś (lata 1978÷1983 na podstawie książek) w Polsce zalecali
wbudowanie na nowych odcinkach przystosowanych dla tramów o szerokości pudła
wynoszące 2,6 m.

A skoro o szerokich tramwajach jak te Tatry, nie opłaciłoby przerobić obecne
istniejące torowiska. Podobnie jak w Niemczech budują nawet nowoczesne tramwaje
np. Siemensa, który był na teście w Łodzi miał szerokość 2,3 m. A tramwaje
dwuczłonowe typu B, które chyba jeżdżą w Zagłębiach Ruhry mają szerokość 2,3 m.
Nasuwa mi wniosek, że niemieckie tramwaje są węższe niż polskie. Nie ma co
żalić. W ofertach Bombardiera proponują tramwaje Variobahn o szerokości pudła
2,3 m (typ 6NGT LDZ dla Duisburgu), Siemens tramwaje Combino o szerokości 2,45
m (dla Japonii), Adtranz – Eurotram (2,46 m dla Mailandu).

Info z www.tramline.de

pzdrv

[Gość: flip]

(Mailand to Mediolan).
Nie ma chyba czegos takiego, jak "niemieckie tramwaje", ktore sa jakies. Tam sa
bardzo rozne tramwaje - wezsze i szersze i takie sobie.

[Gość: flip]

Sprawdzilem - m.ch ma racje. T3 (bo o T3 chodzi przede wszystkim) maja 2,50 m,
T2 tez mialy tyle. Jedynie pierwszy typ, T1, mial 2,40 m. Ciekawe, ze
wczesniejsze tramwaje praskie mialy tylko 2,14 m szerokosci.

[Gość: mch]

Ale torowisk chyba nie przerabiali, więc Czesi jak budowali te wszystkie trasy
pomyśleli o zostawieniu zapasu skrajni. Szkoda, że u nas nikt o takich rzeczach
nie myśli, tylko wszystko robi się na ostatnią chwilę.

[Gość: flip]

Oh - napewno przerabiali. Wprowadzenie szerokich tatr trwalo cale lata.

Załamał się mój światopogląd tramwajowy :)

[michal.ch]

WSZYSCY WMAWIALI MI, ŻE ŁAMANE DRZWI DO ENEK I 13N I PRZEGUBÓW TO ŁÓDZKI
WYNALAZEK! JEŻELI TAK, TO CO TO DO JASNEJ CHOLERY JEST NA TYM CZESKIM ZDJĘCIU
(CHODZI O DRZWI):

www.tramvaje.cz/br-t1-01.jpg

Może mi to ktoś w końcu wyjaśni? Czy to po prostu zadziałała lokalna
propaganda, wmawiając wszystkim, że Łódź to takie a takie wynalazki stworzyła,
czy to może jednak Czesi od nas ściągnęli?

Gdzie jest ŁS? Może on mi wyjaśni ten ewenement.

[Gość: flip]

Co prosze??? Kto ci wmawial - adresy kontakty nazwiska!!

[Gość: Jote]

michal.ch napisał(a):

> WSZYSCY WMAWIALI MI, ŻE ŁAMANE DRZWI DO ENEK I 13N I PRZEGUBÓW TO ŁÓDZKI
> WYNALAZEK! JEŻELI TAK, TO CO TO DO JASNEJ CHOLERY JEST NA TYM CZESKIM ZDJĘCIU
> (CHODZI O DRZWI):

Nie rycz ;) (caps sie zacial?)
Lamane drzwi do *13N* to *lodzki* wynalazek?

Jan Szulew, KMST

[michal.ch]

Ponoć pierwsze drzwi harmonijkowe powstały właśnie u nas w składzie
zmodernizowanych "enek" (sławna 106). Później zostało to użyte w kolejnych
nowych modelach Konstalu (np. w przegubach to są te same drzwi co w "enkach").

[kuba203]

A kiedy to było?

[Gość: mch]

Bardzo dawno temu. :)

[Gość: flip]

Chyba pod koniec 1960-tych.

Czas na dementi. :)

[Gość: Ł.S.]

michal.ch napisał(a):

> Ponoć pierwsze drzwi harmonijkowe powstały właśnie u nas w składzie
> zmodernizowanych "enek" (sławna 106). Później zostało to użyte w kolejnych
> nowych modelach Konstalu (np. w przegubach to są te same drzwi co w "enkach").

Chyba czas włączyć się do rozmowy. :)
Otóż harmonijkowe drzwi w enkach NIE BYŁY łódzkim wynalazkiem. Pierwsze 2 pary
5N+5ND zostały w Łodzi zmodernizowane w 1964 roku. I wcale nie był pierwszy
sławętny skład 106+531, tylko para z wagonem silnikowym nr 347.
Tego typu drzwi montowane były w konstalowskich wagonach 13N produkowanych już od
1959 roku, czyli 5 lat wcześniej niż zmodernizowano w Łodzi pierwsze enki. Sądzę,
że to mówi samo za siebie. A wcześniej były przecież Tatry, PCC...

Pozdrawiam,
Ł.S.

[Gość: MarcinK]

Witam

Z tego co ja zawsze wiedzialem to lodzkim wynalazkiemn zwiazanym z tego typu
drzwiami bylo wykorzystanie do ich napedu (w czasach niedoborow planowych),
wiertarek. W ten sposob mieli napedy w miare latwo dostepne i mogli modernizowac
wagony.

A tak na marginesie to czy moze pamietacie, ze przez pewien czas jezdzilo po Lodzi
troche e-N-ek z automatycznymi drzwiami przesuwanymi (do zwyklych drzwi dodano
naped automatyczny). Czemu z tego zrezygnowano? Taki tramwaj jakos ladniej i
bardziej oryginalnie wygladal.

Pozdrawiam, MarcinK

[Gość: Ł.S.]

Gość portalu: MarcinK napisał(a):

> Z tego co ja zawsze wiedzialem to lodzkim wynalazkiemn zwiazanym z tego typu
> drzwiami bylo wykorzystanie do ich napedu (w czasach niedoborow planowych),
> wiertarek. W ten sposob mieli napedy w miare latwo dostepne i mogli modernizowa
> c wagony.

Jesteś pewien, że własnie w Łodzi zastosowano to rozwiązanie po raz pierwszy? Bo
było to też praktykowane w innych miastach.

>
> A tak na marginesie to czy moze pamietacie, ze przez pewien czas jezdzilo po Lo
> dzi troche e-N-ek z automatycznymi drzwiami przesuwanymi (do zwyklych drzwi
dodano naped automatyczny).

Nie pamiętamy (z racji wieku :)). Takich enek nie było w Łodzi zbyt wiele.

Wracając do typowo łódzkich wynalazków w enkach to z pewnością zaliczyć można do
nich:
-rynienki nad oknami
-fotel motorniczego.

Pozdrawiam,
Ł.S.

[michal.ch]

A o fotelu nawet nie wiedziałem. Wychodzi na to, że u nas byli najbardziej
leniwi motorniczowie. Musieli sobie wygodne krzesełka na miejsca pracy
wstawić. :)

[Gość: flip]

Tak: fotel! W innych miastach byly caly czas trojnogi. A tych eNek z drzwiami
przesuwnymi bylo 50-50 chyba - tak w polowie 1970-tych. Przytrzasniecie takimi
drzwiami moglo delikwenta drogo kosztowac. Ale gdzie indziej w PL tez byly
chyba tylko takie drzwi - zapewne z jakimis wyjatkami. Lodzkie MPK jakos lepiej
sobie radzilo.

[michal.ch]

Wtedy nie było jeszcze "czułych krawędzi" więc faktycznie mógł być problem. :)

106, fotel i inne takie

[Gość: Ł.S.]

Udało mi się wygrzebać na HD bardzo interesujące zdjęcie:

www.cyf-kr.edu.pl/lodzkietramwaje/5n_106_wnetrze.jpg

Przedstawia ono wnętrze sławnej zmodernizowanej enki nr 106. Widać tam doskonale
łódzki wynalazek - fotel motorniczego. Na uwagę zasługuje rownież... kierownica
samochodowa. :))
Kolejna rzecz to miękkie fotele pasażerskie. To pierwszy wagon w historii
łódzkich tramwajów z takim bajerem. Później miękkie fotele miały: 802N (1970),
GT6 (1990), zmodernizowane 803N (1997), zmodernizowane 805Na (1998) itd.
I jeszcze jedna rzecz w 106, która w połowie lat 60-tych musiała być niezłym
bajerem - oświetlenie wnętrza swietlówkami jarzeniowymi.

Ł.S.

[Gość: flip]

Kapitalne! Czy oni tego 106 skasowali doszczetnie?

PS: Kiedy spotkanie z DV? Napisz [e-mail]

[Gość: Ł.S.]

Gość portalu: flip napisał(a):

> Kapitalne! Czy oni tego 106 skasowali doszczetnie?

Niestety skasowali. Najgorsze jest to, że trudno powiedzieć kiedy, bo według
kronik był to rok 1987, ale jest to typowe papierowe oszustwo. W latach 80-tych
już na pewno go nie było. Za to doczepa została sprzedana i do 2000 roku stała
jako altanka przy ul. Sianokosy.

Pozdrawiam,
Ł.S.