Historia i piękno Ziemi Średzkiej -Śnieciska

[emi53]

Poruszam wątek typowo informacyjny,jednak chcę by mieszkający na miejscu i
znający lepiej ode mnie historię swoich miejscowości -poprawiali mnie jak
popełnię błąd,lub będą wiedzieć coś ponadto.
Wieś Śnieciska powstała w 1257 r. na terenach pierwotnych lasów,które zostały
wycięte.Po lasach pozostały pnie,w języku dawnym "śniaty".Od tego słowa
powstała nazwa wsi,początkowo Śniatyska,później przekształcona na
Śnieciska.Wieś była w początkach własnością Kapituły Gnieżnieńskiej.Od 1257
r. wieś należała administracyjnie do Kasztelani w Gieczu,a do opola-prowincji
Drzeczia pod Miłosławiem pow.Września.Śnieciska leżą nad dopływem
Moskawy,Brodek,który kiedyś był dość szeroką rzeczką.Opodal starej szkoły
jest mały stawek,po dawnym jeziorze Grochowiny,które ciągnęło się aż do
parku.Za zabudowaniami majątku jest staw,pozostałość po dawnym jeziorze
Wygoniska.Za wsią,w stronę Jezior istniało dawniej uroczysko Smugi,w pobliżu
powstała osada,nieistniejąca już dzisiaj pod nazwą Byszków.Pierwszy kościół
drewniany,kryty gontem był pobudowany w XIII w.Na miejscu tym wznosi się dziś
pamiątkowy krzyż.Pierwszym proboszczem był Gniewomir 1416-1420 r.

[duch3]

Hmmm...
To ja może dodam że w Śnieciskach znajdowało się w przed jak i w czasie II
Wojny Światowej lotnisko wojskowe. W lipcu 1939 miała tam nawet miejsce
katastrofa lotnicza (w powietrzu zderzyły sie dwa samoloty) i jeden z pilotów
zginął.

[emi53]

Historia szkoły w Śnieciskach,której budynek został zbudowany już w 1836 roku
jest opisana w portalu Zaniemyśla,więc ją tu pominę.Wspomnę natomiast o
kościele parafialnym p.w.św.Marcina.Parafia Śnieciska wzmiankowana w 1416 r.,do
1796 r. była własnością kapituły gnieźnieńskiej.Obecny kościół,wzniesiony w
1767 r.staraniem ks.Franciszka Brzezińskiego.Przy budowie działał zapewne
majster ciesielski Jan Ślumski(napis na zachodniej ścianie kruchty).W 1926-29
restaurowany i odmalowany w/g projektu Wiktora Gosienieckiego.Prezbiterium
zwrócone na zachód.Drewniany,konstrukcji zrębowej,oszalowany.Nawa prostokątna z
węższym prezbiterium,zamkniętym prosto.Przy prezbiterium od płd.zakrystia,od
płn.kaplica Pana Jezusa na miejscu skarbczyka(od 1929 r.),przy nawie od wschodu
kruchta.Wewnątrz strop,w nawie o zaokrąglonych narożach,wsparty na trzech
parach słupów z wysokimi,profilowanymi cokołami,wydzielających rodzaj naw
bocznych.Na profilowanej belce tęczowej krucyfiks,późnogotycki poł.w.XVI.Chór
muzyczny,wsparty na czterech słupach z wybrzuszoną balustradą.Dachy
dwuspadowe,na zakrystii wspólny z prezbiterium,kryte gontem.Szczyt wschodni
oszalowany,na nim krucyfiks ludowy.Portal w prezbiterium do kaplicy Pana Jezusa
rokokowy 2 poł.w.XVIII z rzeźbą Michała Archanioła i kartuszem,w którym napis
dewocyjny.Ołtarz główny barokowy 2 poł.XVIIIw. z rzeźbami św.Anny i
św.Joachima.Dwa ołtarze boczne:1) barokowy 2 poł.XVIIIw.,z rzeźbami aniołów i
obrazem św.Józefa z Dzieciątkiem,2) rokokowy 2 poł.XVIIIw.,ze współczesnymi
obrazami Matki Boskiej z Dzieciątkiem i św.Rocha.Obraz św.Barbary około
poł.XVIIw.W kruchcie kropielnica późnogotycka,kamienna,w kształcie kielicha
pocz.XVI wieku.Konfesjonał z inicjałami ks.Franciszka Brzezińskiego i datą 1797
r.Rzeźby barokowe dwóch świętych i świętego Jana Nepomucena(z kapliczki).
Monstrancja 1715 r. z cechą imienną złotnika poznańskiego Godfryda Wernheide.
Kielich 1695 r.Relikwiarz w kształcie krzyża z symbolami ewangelistów na
ramionach -2 poł.XVIw.Stopa w.XVIII.Trybularz 1 poł.XVIIIw.
Dzwonnica -drewniana,konstrukcji słupowej,nakryta dachem dwuspadowym,krytym
dachówką.Dzwony z napisami minuskułowymi 1) z 1744 r. 2) z XVIw. 3) z 1615 r.
odlany przez Michała Richtera.

[cipcipcip]

Dzwonnicy już by się przydał mały remont :) Z niecierpliwoscia czekam na
kawałki historii innych miejscowości.

[emi53]

Nie wiem jak zmienić podtytuł tematu,lecz na oczekiwania cipcipcip przechodzę
do wspomnianych, innych miejscowości.
NOWE MIASTO NAD WARTĄ
Miejscowość zgodnie z nazwą była niegdyś miastem,dziś jest siedzibą
gminy.Prawa miejskie Nowe Miasto otrzymało jako jedne z pierwszych w
Wielkopolsce,bo już w 1283 r.W XV w. miasto należało do znaczniejszych w
Wielkopolsce i było otoczone obwarowaniami.
W 1664 r. powstało w sąsiedztwie tzw. nowe miasto,nazwane Laskówką.W 1848 r. w
czasie Wiosny Ludów pod Nowym Miastem znajdował się jeden z większych obozów
powstańczych.Powstańcy z Nowego Miasta wzięli udział w bitwie pod Miłosławem.
Pamiątką po dawnym mieście jest rynek,w przewadze o zabudowie piętrowej.Na
ślady obwarowań wskazują ulice obwodowe,m.in.Garncarska.Na skraju doliny
Warty,na północ od wsi,wznosi się grodzisko stożkowate,otoczone wałem,zwane
zamczyskiem.Stał tam niegdyś zamek Grzymułtowskich.
Cennym zabytkiem jest kościół zbudowany w XV w. na miejscu starszego,powstałego
w XII w.Jest on budowlą gotycką o bogatej architekturze z portalami z
profilowanej cegły i wnękami w kształcie "oślego grzbietu".Różnorodne
wyposażenie wnętrza pochodzi z okresu od XVI do XVIII w. m.in.gotyckie drzwi z
blachy,renesansowe stalle z XVI w.,renesansowa płaskorzeźba Boga Ojca z około
1520 r.W czasie renowacji kościoła w 1959 r.odkryto starą polichromię
renesansową z XVI w.,doskonale zachowaną na sklepieniach i częściowo
filarach.Niewielki przemysł reprezentują wytwórnia mebli kuchennych i stolarki
budowlanej oraz młyn.W latach 1972-74 pod Nowym Miastem zbudowano nowy most na
Warcie i nowy odcinek szosy omijającej miejscowość.
Bardzo ciekawe tereny rozciągają się wzdłuż Warty,szczególnie na wschód w
stronę Dębna.
Położone są tam m.in.większe kompleksy leśne.Nad tzw.Starą Wartą, w odległości
około 1 km na wschód od Nowego Miasta rośnie grupa starych dębów -pomników
przyrody.[cyt.Województwo Poznańskie,W.Łęcki,B.Zgodziński-KAW.1980]

[cipcipcip]

Z tym grodziskiem to ciekawa sprawa, są na ten temat jakieś wiadomości ?

[emi53]

Narazie niewiele więcej mogę dodać.Pierwszy dokument o Nowym Mieście wystawiony
został przez księcia wielkopolskiego Przemysława II- 2 pażdziernika 1283 roku.
W pobliskiej Chociczy i w samym Nowym Mieście,prowadzone wykopaliska wskazują
na znacznie starsze zasiedlenie tych terenów.Najwięcej danych dotyczy kultury
łużyckiej.O dawnych dziejach miasta świadczy kopiec.Jest nim grodzisko z XI-XII
wieku,broniące niegdyś przeprawy przez Wartę na szlaku z Gniezna do
Wrocławia.Aż do najazdu szwedzkiego wznosił się w tym miejscu zamek
Grzymułtowskich.
Pobliska Chocicza wzmiankowana była już w 1244 r.Od 1293 r. stanowiła własność
biskupów poznańskich.W 1793 r. zabrana przez rząd pruski ,po wkroczeniu
Napoleona,nadana generałowi Janowi Henrykowi Dąbrowskiemu.
Więcej informacji podam jak tylko będzie to możliwe.

[emi53]

Więcej informacji o Nowym Mieście nad Wartą -www.nowemiasto.nw.prv.pl/
O samym grodzisku,zwanym "kopcem" rzeczywiście i tam niewiele.Są za to do
obejrzenia ciekawe zdjęcia lotnicze Nowego Miasta, na tymże linku.Podobnież
przedstawia się rzecz na stronie o Grodzisku Wielkopolskim.Szkoda,że Środa nie
może zaprezentować w ten sposób swoich atrakcji turystom i osobom,chcącym ją
zwiedzić!

Zdjęcia lotnicze

[duch3]

Prawda, ale mam nadzieje ze jak juz ruszy nasza strona moze zjawi sie jakis
motolotniarz ktory bedzie chcial uzyczyc nam swoje zdjecia. Wtedy na pewno
umiescimy je w internecie!
Pozdrawiam i dziekuje za cenne informacje

[duch3]

Byłem dzisiaj w bibliotece i kupiłem sobie takie dwie małe książeczki o
Środzie. Dałem za to tylko 2zł wiec prawie jak za darmo. Ich autorem jest
Gomolec wiec jak tylko bede miał troche czasu to coś dopisze.

Osobiście najbardziej zaciekawiło mnie historie Jeziornej i Spory. Tej
pierwszej już nie ma a ta druga wypływa nieopodal Kolegiaty przecinajac tory
miedzy Zabikowem a Koszutami wpada do Strugi Sredzkiej.

Pozdrawiam

Pierzchnica

[duch3]

Ostatnio znalazłem na mapie informajce że znajduje sie tam młyn wodny. Z
chęcią się tam wybiore tylko nie wiem czy warto. Wie ktoś moze coś na ten temat?
To przecież ledwie 5km od Środy.

[emi53]

Czytajac twoja wypowiedz o Pierzchnicy,sprawdzilem,iz jestPierznica jeszcze
inna-w Kieleckiem,w której istnieje mlyn wodny.To strona
www.google.pl/search?q=Pierzchnica&hl=pl&lr=lang_pl&start=0&sa=N
Pozycja nr 8,na tej stronie.Bowiem wg, slownika Brucknera rdzen pierzch- w XVI
w.:'popedliwosc,gniew,porywczosc;,nie tylko -lekliwy ,plochliwy.Wokól Srody sa
dwa Pierzchna i Pierzchnica.W jednym z nich okolo 1915 roku moi dziadkowie
kupili od jednego Niemca mlyn wodny.Ale ów Niemiec widocznie mial jakies
ekspertyzy o przeplywajacym przez ówczesne Pierzchno strumieniu,bo po kilku
latach poziom wody w strumieniu znacznie sie obnizyl i mlyn stracil swe
pierwotne znaczenie.A w dawnej Polsce mlynarze widocznie budowali mlyny w
miejscach zwanych Pierzchna,Pierzchnice,które znaczyly porywczosc,popedliwosc
przeplywajacych tam strumieni.
Z okazji swieta Zeslania Ducha Sw.twego Patrona -zycze Tobie,bys dalej wytrwale
pracowal dla wspólnego dobra Srody i jej mieszkanców,przepraszam -Ksiestwa
Sredzkiego,naszego umilowanego Caratu -lezacego w samym srodku Wielkopolski!

Młyn wodny

[duch3]

Wielkie dzięki za pozdrowienia i za ciekawe informacje.

Więc jeśli dobrze rozumiem twoi dziadkowie kupili młyn w Pierzchnicy która
znajduje się 5km na wschód od Środy. Pytam bo nie pamiętam czy dobrze wpisałem
nazewe a nie mam możliwości sprawdzić.
Wiesz może czy ten młyn tam istnieje jeszcze? Na mapie był ale może być tak, że
jest on w prywatnych rękach.
Pozdrawiam

[emi53]

Po pieciu miesiacach przerwy wracam do ciekawej historii Ziemi Sredzkiej.Jak
pisze Gomolec,faktyczna Moskawe mieszkancy nazywaja dzis Struga Sredzka,a
Zrenice - Moskawa.Wzielo to sie stad,iz w XIX wieku,Niemcy,majac trudnosci z
wymowa i pisownia tych nazw przemianowali Zrenice na Moskawe,a Moskawe na
Schrodaer Fliess/Struga Sredzka/.Tak samo strumien Spora przyjal nazwe Topoleer
Fliess/Struga Topolska/,przy okazji wies Przykuty zmieniono na Janowo.Jeszcze
jedna wiadomosc o Zrenicy.Otóz pierwotnie nosila ona nazwe Resnica.Na Moskawie
istnialy niegdys dwa brody.Najplytszy znajdowal sie przy drodze do Zaniemysla i
Kijewa.Przy nim istniala karczma,zwana Brodami.Obok byla kuznia.Karczma
przetrwala do pierwszych lat XX wieku,natomiast kuznia,az do 1948 roku.Drugi
bród na Moskawie czynny byl tylko w porze letniej,przy niskim stanie wód/mozna
sobie wyobrazic ,jak obecnie nastapil spadek wód gruntowych/-znajdowal sie przy
drodze polnej ze Srody do Petkowa.Nosil on nazwe -Bielawy,od
zielonobialej,szerokolistnej trawy rosnacej na podmoklych lakach.

piękno Ziemi Średzkiej -Śnieciska

[marcinszymczak1]

Rewelacja....
Moja mama opowiadała mi jak jeszcze w latach 60 można było spotkać ludzi
pijących wodę z moskawy tak czysta była jeszcze wtedy.

Dziś wygląda to niestety nieciekawie.
Razem z zacnym Cipcipkiem spędzaliśmy jako młodziaki mnóstwo czasu na
Żabikowskiej części łąk i bagien. I znamy tam wiele miejsc o których większość
ludzi niema bladego pojęcia. Cieszę się, że mogłem widzieć piękne wysepki na
jeziorkach, rozpalać wielkie ognisko zimom na środku jeziora....( rewelacja)
czy dorzucać nocą do ogniska hałdy trzciny, które paląc się dawały cudne
światło oświetlające pobliski lasek ....
Szkoda, że teraz młodzi ludzie niewiedzą co mają pod nosem i nie potrafią się
tym cieszyć.

Mogę zaproponować wam wycieczkę z przewodnikiem ( w mojej osobie) po mokradłach
i bagnach jeśli lubicie oglądać przyrodę i lubicie się troszkę pomęczyć
przedzierając się przez chaszcze. Tylko w grę wchodzi weekend lub każdy dzień
po godz 16....

Jeziorka/stawy których na mapie brak!!!!!!!

[duch3]

Mam manie zwiedzania! I ostatnimi dniami jadąc do Dominowa skręciłem sobie
na "chybił trafił" w prawo. Wjechałem do Biernatek i zobaczyłem ciekawy kościół
i dwór. Więc pojechałem dalej zupełnie bez mapy. Po paru kilometrach dojechałem
do dwóch jezior lub dużych stawów! Ciekaw sprawa bo nie ma ich na dwóch mapach
które posiadam!

Polecam to miejsce chyba zwłaszcza wętkarzom!

[cipcipcip]

A jak one wyglądają ? Tzn. sztuczne czy naturalne ? Prywatne czy takie
nijakie ? Uzytkowane czy nie ? Zarosniete ? W lesie czy posród pól ? Ryby są ?
Tak tylko jako maniakalny wędkarz się pytam :)

[cipcipcip]

Aha - podaj dokładnie jak dojechać to się wyślę w misję rozpoznawczą. Aha - owe
jeziorka daleko są od zabudowań ? Nie lubię jak jest za dużo cywilizacji...

[duch3]

Nie wiem czy to zadziała ale może tak:

www.pilot.pl/index.php3?z_city_id=0&katalog=n14_&max_katalog=n14_&x_obr=747&y_obr=1177&x_15=95603&y_15=7
5299&form_t=0&tool=3&info=&lang=pl


Przed Dominowem skręcasz na Bagrowo i przejezdzasz cala wioske. Na jej koncu
skrecasz w prawo i jedziesz ok 2 km. Droga dzieli te stawy na pół. Wydaje mi
sie ze sa naturalne, malo drzew ale za to wszedzie pelno trzciny (schowasz
sie :). Bylem tam już dwa razy i nie spotkalem zywej duszy! Mozesz tez jechac
przez Babin w druga strone.
Pozdrawiam

Napisz coś jak już wrocisz!