Neopogaństwo w Polsce

[lech_niedzielski]

Wraz z kształtowaniem się społeczeństw narodowych, pojawiło się w początkach
XIX wieku, zainteresowanie zamierzchłą przeszłością, poszukiwano korzeni
narodowych. Bujnie rozkwitły wszelkiego rodzaju badania archeologiczne,
historyczne, etnograficzne. Pojawiło się zainteresowanie przedchrześcijańskimi
kulturami Europy. Powstały specyficzne ruchy polityczno-kulturowe propagujące
hasła odrębności kulturowej Słowian. Panslawizm w Czechach, słowianofilstwo w
Rosji, to ruchy dążące do zjednoczenia całej słowiańszczyzny pod przywództwem
Rosji. W Polsce odrodzenie słowiańskie miało zabarwienie niepodległościowe.
Jednym z prekursorów tego typu myślenia był Zorian Dołęga Chodakowski, autor "O
Słowiańszczyźnie przed chrześcijaństwem" (1835). Inni twórcy tego okresu to
między innymi: R. Barwiński autor książki pod tytułem "Mityczna historia Polski
i mitologia słowiańska" (1888); E. S. Georgowicz "Mitologia słowiańska w
zarysie" (1872); Joachim Lelewel i jego "Cześć bałwochwalcom Słowian i Polski"
(1857); Joachim Szyc autor "Słowiańskich Bogów" (1865); czy Romuald
Świerzbiński autor książki "Wiara Słowian ich byt domowy i społeczny przed i po
podboju lechickim i warego-ruskim" (1884). 1 Wymienione prace pełne były
nieścisłości, uproszczeń i upiększeń, dopiero w drugiej dekadzie XX wieku
podjęto kroki zmierzające w kierunku bardziej rzetelnego opisu wierzeń dawnych
mieszkańców Polski. Najistotniejsze są tu prace badawcze Aleksandra Brücknera
między innymi: "Mitologia słowiańska" (1918) i "Mitologia polska. Studium
porównawcze" (1924). 2

Warto w tym miejscu przedstawić skrótowo rekonstrukcje wiary dawnych Słowian.
Po pierwsze ,zaznaczyć trzeba, iż wiedza na temat religii słowiańskiej jest
niepełna, często opiera się na źródłach kronikarzy chrześcijańskich i
średniowiecznych, bądź szczątkowych sprawozdaniach starożytnych. Najpełniejszy
zbiór bóstw słowiańskich stanowi Kronika Kijowska, zwana Kroniką Nestora
(Powieścią doroczną) pochodząca z XII wieku. Opierając się na pracach badaczy,
takich jak między innymi: Georges Dumezil, Mircea Eliade, Wienczesław Iwanow i
Władymir Toporow, można zrekonstruować przypuszczalny panteon Słowian. Perun to
imię gromowładnego boga znanego na całej słowiańszczyźnie. Przedstawiany był
jako potężnie zbudowany, tryskający energią, miedziobrody mężczyzna z siekierą
lub młotem; jego imię pochodzi od piorunów, którymi władał; drzewo mu
poświęcone to dąb. Weles lub Wołos to bóg bydła rogatego, solarny bóg
płodności, niekiedy utożsamiany z magią i przysięgami. Inny bóg to Dadźbóg, co
oznacza "szafarz bogactw", także bóstwo słoneczne, był synem innego boga
solarnego Swaroga. Strybog sprawował prawdopodobnie władzę prawną i magiczną.
Mokosz natomiast, to prawdopodobnie bogini płodności. Inne bóstwa pochodzące z
rejonu morza bałtyckiego, gdzie pogaństwo utrzymywało się do XII wieku to:
Świętowid (Światowid) najwyższe bóstwo niebiańskie, którego sanktuarium
znajdowało się na wyspie Arkona, to czterotwarzowy bóg wojownik, a jednocześnie
opiekun pól; czy bogowie, którym cześć oddawano na tej samej wyspie: Jarowit,
Rujewit i Porewit. Powszechnym zjawiskiem wśród bóstw słowiańskich była
polikefalia (posiadanie kilku głów). Naczelne bóstwo Słowian zachodnich
występujące w różnych postaciach: Trygław i Trojan(trzy głowy), Światowid
(cztery twarze), Rujewit (dwie twarze) był prawdopodobnie bóstwem solarnym.
Oprócz wymienionych bogów istnieli inni, pomniejsi bogowie jak: Chors, Simargł,
Perepłut, a także liczne duchy i demony zamieszkujące pola, lasy, zagrody,
domostwa, jak i duchy zmarłych, duchy zwierzęce i powietrzne. 3

W literaturze pierwsze istotne dla tej pracy, odwołania do pogaństwa
słowiańskiego na terenie Polski, związane są XIX wieczną twórczością
romantyczną. Mickiewicz czerpał z mitologii, baśni i podań ludowych w
balladach, utworach dramatycznych ("Dziady") i powieści historycznej "Konrad
Wallenrod". Słowacki odwoływał się do nich w "Balladynie" i "Lillii Wenedzie".
Tego typu zainteresowania widać w twórczości romantyków całej Europy tego
okresu. Chęć powrotu do zamierzchłej, tajemniczej i pełnej duchów, historii
rodzimych kultur była jedną z nieodłącznych cech romantyzmu. W późniejszym
okresie do tematyki tej powracali kolejni autorzy, między innymi Józef Ignacy
Kraszewski w "Starej baśni", czy Natalia Dzierżkowska (ps. Jerzy Orwicz)
w "Kniaziu Iwo". Pod koniec dwudziestolecia międzywojennego, grupa pisarzy
warszawskich założyła Towarzystwo Literatów Lechickich, które wydało dwa numery
pisma "Wiosna Lechicka". Pismo to propagowało wiedzę o kulturze i religijności
dawnych Słowian. 4

Wątki zaczerpnięte z mitologii słowiańskiej można także znaleźć w twórczości
plastycznej i literackiej artystów z okresu Młodej Polski, oraz ugrupowania
artystycznego "Nurt". Do tematów tych odwoływali się między innymi: Stanisław
Wyspiański (dramaty: "Legion" i "Wyzwolenie"), Marian Wawrzyniecki i Stanisław
Wocjan. Później Stanisław Jakubowski poświęcił im cykle grafik: "Prasłowiańskie
motywy w architekturze" i "Bogowie Słowian", a Władysław Skoczylas "Obrzędy
słowiańskie". Zofia Stryjewska wykonała liczne litografie i rysunki między
innymi: "Krąg Piastów", "Bożki słowiańskie" i "Pory roku w obrzędach
ludowych". 5

[Gość: Gawel]

Ale miales mowic o NEOpoganstwie............to na razie jset podbudowa
teoretyczna...:)

[lech_niedzielski]

Szczep Rogate Serce
Do najbardziej znanych twórców przedwojennych, odwołujących się do motywów
pochodzących z mitologii słowiańskiej, należy niewątpliwie Stanisław Szukalski.
Ten, urodzony w Warcie koło Sieradza w 1893 roku, wybitny rzeźbiarz założył w
1929 roku grupę "SZCZEP ROGATE SERCE", skupiała ona plastyków poszukujących
inspiracji w kulturze dawnej słowiańszczyzny. Grupa działała do 1936 roku,
organizując liczne wystawy na terenie całej Polski, publikując artykuły w
pismach krajowych, wydając pocztówki z reprodukcjami swoich prac, oraz własny
organ prasowy pismo "Krak".

Artyści zrzeszeni w "Szczepie" zamienili imiona chrzestne, na tak
zwane "Miana", które wymyślił Szukalski, były to imiona o brzmieniu bardziej
słowiańskim. I tak na przykład: Jerzy Baranowski stał się Ładomirem z Krakowa
Baranowskim, Wacław Boratyński to Pracowit z Ryglic Boratyński, Franciszek
Frączek to Słońcesław z Żołyni Frączek, Stanisław Gliwa to Kurhanin ze Słociny
Gliwa, Czesław Kiełbiński to Cieszek Z Zamościa Kiełbiński, Marian Konarski to
Marzyn z Krzeszowic Konarski, a Stefan Żechowski to Ziemin z Książa Żechowski.
Sam mistrz przybrał imię Stach z Warty Szukalski.

Szukalski oprócz licznych rzeźb, projektów pomników i kilku albumów
dokumentujących jego pracę twórczą, opracował też koncepcje sztuki i idealnego
państwa Polskiego, odwołujące się do koncepcji pogańskich, nacjonalistycznych i
prawicowych. Jego idee zawierały między innymi, utworzenie "Twórcowni", czyli
czegoś na kształt Akademii Plastycznej pod swoim przywództwem, w instytucji tej
mieli pobierać nauki młodzi utalentowani artyści, tworzący dzieła o tematyce
nawiązującej do słowiańskiej przeszłości Polski. Szukalski proponował
utworzenie Polski II, odmiennej on dotychczasowej Polski I, której przywódcą
powinien zostać naczelnik Piłsudski, godłem winien być nowy symbol, tak
zwany "Toporzeł", powstały z połączenia orła z ciesielsko- wojennym toporem. Na
Wawelu powinna powstać "Duchtynia", miejsce kultu dawnych bohaterów, bogów i
przeszłości słowiańskiej. Szukalski proponował też powstanie "Neuropy", której
kulturalnym i artystycznym centrum byłaby Polska II, a terytorium współczesna
Europa, z wyłączeniem Anglii, Francji, Niemiec i Włoch. Działalność
Szukalskiego i "Szczepu Rogate Serce" związana była z ugrupowaniem
nacjonalistów polskich o nazwie "Zadruga". Szukalski po wybuchu wojny
wyemigrował do USA, gdzie kontynuował działalność artystyczną i teoretyczną, aż
do śmierci: 19 maja 1987 roku.

[lech_niedzielski]

ZADRUGA - Ruch Nacjonalistów Polskich został założony przez swego głównego
teoretyka Jana Stachniuka - miano Stoigniew (1905-1963) w 1935 roku. 7 Grupa
ta, w nazwie odwołująca się do staro słowiańskiej wspólnoty rodzinnej,
plemiennej, opartej na więzach krwi 8, była najbardziej płodnym i aktywnym
środowiskiem neopogańskim w międzywojennej Polsce. W kształtowaniu ideologii
Zadrugi doniosłą rolę odegrali XIX-wieczni panteistyczni filozofowie polscy:
Józef Hoene-Wroński i Bronisław Trentowski. Zadrużanie odwoływali się także
do "Egoizmu narodowego i etyki" autorstwa Zygmunta Balickiego i wczesnych prac
Romana Dmowskiego. 9 Zadruga była ruchem nietypowym, którego ideologia z
jednej strony nacjonalistyczna, z drugiej była zbliżona do idei
kolektywistycznych. Jak pisał Antoni Wacyk, jeden z propagatorów idei
Stachniuka: "Nie jest to ruch polityczny. Zadruga to ruch kulturowy, który
wychodząc z założeń swojej filozofii, dąży do zasadniczych przewartościowań
polskiego logosu i polskiego etosu." 10

Zadrużanie wychodząc z pozycji nacjonalistycznych i antyklerykalnych
krytykowali "polski charakter narodowy", rozumiany tu jako zbiorową psychikę
narodu, która kształtowana jest głównie przez religię. Stachniuk analizując
psychiczną część wierzeń poddawał krytyce katolicyzm, który jego zdaniem
gloryfikuje i utrwala, w przeciwieństwie do na przykład protestantyzmu,
gnuśność, eskapizm, konsumpcjonizm. Powoduje to w konsekwencji zamrożenie
twórczej potencji tkwiącej w narodzie i jego ubóstwo. Elementy zaszczepione
polskiej duchowości przez katolicyzm to tak zwana ideomatryca polakatolika,
która powoduje, już od XVI wieku, upadek Polski. Nowy, proponowany przez
Stachniuka system filozoficzny, określany jest mianem kulturalizm lub panteizm
ewolucyjny. Zakłada on zastąpienie starej ideomatrycy, nową odwołującą się do
przedchrześcijańskich wierzeń Słowian. Pozwoliło by to jego zdaniem
przekształcić naród polski z bezwolnej gromady konsumentów, w zwartą
wewnętrznie wspólnotę ludzi czynu, posiadających wolę tworzycielską. W
płaszczyźnie gospodarczej program Zadrugi zbliżony był do rozwiązań
komunistycznych, propagował kolektywizację i gospodarkę centralistyczną. 11

"Neopogaństwo" Zadrugi polegało raczej na symbolicznym odwołaniu się do
duchowości dawnych Słowian, niż na próbie rewitalizacji starej religii. Antoni
Wacyk mówi o tym w następujący sposób: "Są i tacy, którzy roją o jakimś
neopogaństwie, o wskrzeszaniu kultu starożytnych bogów słowiańskich. Bałwany
zostawmy bałwanom. Do starożytności słowiańskiej sięgamy nie po to, by
wskrzeszać prymitywne wierzenia, odświeżać formy dawno już zamarłe; zwracamy
się do naszej pogańskiej przeszłości jako do kolebki duchowej, dlatego że w
naturalizmie pierwotnej Słowiańszczyzny widzimy prawidłowy zdrowy etap
historycznego rozwoju polskiego człowieka." 12

Zadrużanie wydawali w latach 1937- 1939 miesięcznik pod nazwą "Zadruga"
(ukazało się 21 numerów). 13 Jak również, w Wielkiej Brytanii w roku 1944,
miesięcznik "Goreją wici." 14 Po wojnie nie udało się wznowić działalności
Zadrugi. Uznano ją za organizację o charakterze "nacjonalistyczno-
faszystowskim". Sam Stachniuk, mimo początkowej zgody na publikację swoich
prac, jak wielu innych zadrużan został aresztowany, skazany na dożywocie,
spędził w więzieniu okres od jesieni 1949 do wiosny 1955 roku. Zmarł 15
sierpnia 1963 roku. 15

Do filozofii Zadrugi odwołuje się wiele współczesnych środowisk neopogańskich,
szczególnie związanych z prawą stroną sceny politycznej (między innymi
Zrzeszenie Rodzimej Wiary). Po 1989 roku zaczęło we Wrocławiu działać
wydawnictwo "Toporzeł", którego logo jest dziełem Szukalskiego, a książki
wydawane przez nie dokumentują działalność Zadrugi

[lech_niedzielski]

Koło Czcicieli Światowida
Około 1921 roku powstała inna, znacznie mniejsza grupa odwołująca się do
pogańskiej religii Słowian, KOŁO CZCICIELI ŚWIATOWIDA, inaczej zwane Lechickim
Kołem Czcicieli Światowida. 17 Jej założycielem i duchowym przywódcą był
Władysław Kołodziej (1897-1978). Przedwojenna działalność grupy nie jest
dostatecznie udokumentowana, natomiast wiadomo, że w 1941 roku powstała Wielka
Rada Drzewitów Lechii Polskiej, która działała do końca wojny.

Po wojnie, w 1945 roku, Kołodziej wraz z poetą Lechosławem Stanisławem
Pietruszką zorganizowali Wielką Radę Drzewitów Rosji, która
deklarowała: "największą cześć dla wiedzy i wiary słowiańskiej", poręczając
jednocześnie "zupełną wolność w zakresie wyznawania tej lub innej wiary." 18
Pod koniec 1946 roku Kołodziej założył w Łodzi słowiańską grupę wyznaniową, o
nazwie Stowarzyszenie Lechitów "Sława", które funkcjonowało do 1947 roku, kiedy
to zakazano administracyjnie jego działalności. Ukazały się w tym czasie dwa
Roczniki "Kalendarza Słowiańskiego". 19

W późniejszym czasie grupa funkcjonowała nieformalnie, organizując tajne
spotkania w mieszkaniach prywatnych. Podejmowano także kilka nieudanych prób
rejestracji Lechickiego Stowarzyszenia Czcicieli Światowida, w roku 1965 i pod
koniec lat siedemdziesiątych. 20 Grupa organizowała spotkania w Łazienkach,
przy Ogrodzie Botanicznym w Warszawie: "[...] na wzgórzu grodziska, przy
kamieniu z wykutym napisem. Ten święty kamień był dla nas symbolem natury, a
także ołtarzem. Kiedy deszcz nie padał, czytano poezję, śpiewano pieśni i
zapalano duży znicz pośrodku na tym świętym kamieniu, nie więcej niż jeden."
21 Grupa zawiesiła działalność około 1980 roku.

[lech_niedzielski]

Klan Ausran

Obecnie w Polsce funkcjonuje kilka grup i środowisk odwołujących się do
pogańskich korzeni religijnych. Około 1954 roku powstała w Łodzi grupa
(początkowo jako koło młodzieżowe), o charakterze "religijno-lingwistycznym",
pod nazwą KLAN AUSRAN (Zorzan). Jednym z jej założycieli i liderów jest
lingwista doc. Dr hab. Ryszard Ignacy Danka. 22 Większość członków Klanu
Ausran to naukowcy, lub studenci. Ausranie odwołują się do tradycji
indoeuropejskich, z których to wywodzą się pogańskie religie całej Europy. "W
języku indoeuropejskim, z którego wykształciła się grupa języków aryjskich,
słowo ausra -znaczy: zorza, jutrzenka. W mitologii zaś aryjskiej - Ausra była
żoną Pusana, dziś szlachetnie patronującego 'bractwu jutrzenki'." 23 Klan
Ausran zajmuje się rekonstrukcją języka indoeuropejskiego i dziedzictwa
kulturowego praeuropejczyków. W języku ausrańskim (indoeuropejskim) drukowane
są kalendarze, powstaje poezja, pieśni religijne (mantla - jest ich już ponad
200), śpiewane podczas spotkań rytualnych. Klan organizuje też odczyty, wykłady
i sympozja dotyczące kultury i religii indoeuropejskiej. Liczebność klanu
szacuje się na około 500 osób, z których część (ok. 15-30) osób traktuje klan
jako grupę religijną. 24

"W 1958 r. powstała filia Ausran w Warszawie. W roku 1960 na zjeździe w Lesie
Tuszyńskim gerontia (starszyzna) Ausran łódzkich i warszawskich określiła się
jako klan indoeuropejski i wypracowaną poprzez poprzedzające ten moment lata
ideologię a także swoiste, nawiązujące do tradycji i wierzeń indoeuropejskich
prawa i zwyczaje ujęła w formie statutu (Dhedhmatus Perkvunijos). Część
członków restytuowała indoeuropejski kult bóstw przyrody." 25 Klan
uważa: "[...] boga Perkvunosa za opiekuna i współtwórcę ustanowionych [...]
praw i zasad." 26

Dhedhmat Klanu Ausran składa się z trzech części: I. Definicja klanu, II.
Struktura klanu i III. Działalność klanu, których fragmenty cytuje poniżej.

"I. Definicja klanu
Ausranie stanowią klan "Ausra" oparty na wspólnocie językowej-kulturowej-
społecznej.
Dhedhm. 1. Językowo - używają własnego narzecza języka indoeuropejskiego: język
ten zwany jest aryjskim lub ausrańskim.
Dhedhm. 2. Kulturowo- posiadają własną kulturę, która do pierwiastków
powszechnej kultury europejskiej dodaje wyobrażenia indoeuropejskie i antyczne
oraz religię indoeuropejską, tudzież elementy kulturowo-literacko-historyczne
wypracowane przez samych Ausran w okresie istnienia ich wspólnoty. Panująca w
klanie religia indoeuropejska rozumiana jest jako przedmiot kulturowy.
Dhedhm. 3. Społecznie- Ausranie wspomagają się nawzajem wszelkimi możliwymi
sposobami w różnych sytuacjach, szczególnie w wypadku zagrożenia części lub
jednostki pochodzącej ze wspólnoty, i starają się o ile to możliwe utrzymywać
łączność ze sobą.
II. Struktura klanu
Dhedhm. 1. Klan składa się z gerontii i apotii.
Dhedhm. 2. Gerontia stanowi władzę w klanie.
Dhedhm. 3. Gerontia decyduje we wszystkich sprawach związanych z klanem.
Dhedhm. 4. Wszystkie decyzje podjęte przez gerontie muszą być zgodne z
dhedhmatem.
Dhedhm. 5. Drobnych zmian w dhedhmacie dokonać może gerontia wolą swej
większości.
Dhedhm. 6. Poważne zmiany, jak zmienienie kierunku działania klanu mogą
nastąpić wówczas, gdy wszyscy geronci wyrażą na to zgodę.
Dhedhm. 7. Gerontia ustanawia kary za wykroczenia i działanie na szkodę klanu
[...]
Dhedhm. 8. Wśród gerontii tajemnicy w sprawach ausrańskich nie ma = En
gerontiai runa ne esti.
Dhedhm. 9. Przedsięwzięcia w sprawach wewnętrznych klanu są prawomocne przy
poparciu co najmniej trzech gerontów.
Dhedhm. 10. Przedsięwzięcia w sprawach zewnętrznych, wychodzących poza klan są
prawomocne przy poparciu większości gerontów.
Dhedhm. 11. Tworzenie nowych ognisk klanowych może nastąpić, jeżeli istnieje
grupa złożona co najmniej z pięciu członków (w tym co najmniej jeden geront)
poważnie oddalona od ogniska macierzystego.
Dhedhm. 12. Akcje finansowe np: składki członkowskie lub docelowe (jeśli na
takowe wyrażają członkowie chęć i zgodę) należy powierzać wybieranym i
konstytuującym się konsyliom.
Dhedhm. 13. Członek Ausry (lites ausraniskos)
Leger a) Członek ausrański (lites ausraniskos) jest bądź gerontem bądź apotem.
Niektóre prawa dhedhmatu dotyczą wszystkich członków, niektóre tylko gerontów
lub tylko apotów. [...]
Dhedhm. 14. Geront
Leger a) Geront jest pełnoprawnym członkiem klanu i wespół z innymi gerontami
ma zapewniona decyzję i kierownictwo w klanie. [...]
Dhedhm. 15. Apot
Leger a) Apot jest członkiem, który nie w pełni może podołać obowiązkom
Ausranina; dlatego apot pozbawiony jest możliwości decydowania w sprawach
ausrańskich i głos jego ma tylko wartość doradczą. [...]
III. Działalność klanu.
Dhedhm. 1. Klan nie posiada charakteru politycznego i nie podejmuje dyskusji
związanych z tym tematem.
Dhedhm. 2. Wśród Ausran istnieją kontynuatorzy religii indoeuropejskiej ale
klan mimo, że darzy sympatia wiary ludów starożytnych, w szczególności wiarę
Aryjczyków:
Leger a) nie wywiera presji na wierzenia ni światopogląd członków [...]
Leger b) nie gloryfikuje żadnej z istniejących wiar,
Leger c) podejmuje dyskusje poglądowe na tematy religijne i filozoficzne z
równym poszanowaniem dla każdego światopoglądu.
Dhedhm. 3. Głównym celem Ausran jest zachowanie powstałej między nimi wspólnoty
językowo-kulturowo-społecznej [...]" 27

Obrzędy ausrańskie noszą nazwę deivokvolia, a biorą w nich udział deiwokvolowie-
kapłani (istnieje rozróżnienie na deiwokvolos meneses i deiwokvolos mbhaktii,
czyli kapłanów z powołania i z urzędu) i perisantowie - wierni. Głównym
elementem obrzędowości są mentla - pieśni o bogach, zawierające wiedzą
religijną. W warstwie mitologiczno-obyczajowo-moralnej religia ausrańska
odwołuje się do dziedzictwa religii pochodzenia indoeuropejskiego, łącząc je
i "wznosząc się ponad pojęcie sprzeczności". Religia ta nie uważa się "za
jedyną" i sprzeciwia się nietolerancji, zaślepieniu i fanatyzmowi.

"Najpiękniejszym prawem jest prawo istnienia na drodze nie wzajemnej walki lecz
współżycia. Nie odmawiamy tego prawa żadnej formie, która sama nie szerzy
destrukcji: ni człowiekowi, ni zwierzęciu, ni roślinie, ni minerałowi. Tak jak
istnieją różne systemy ludzkie, tak również istnieją różne systemy boskie."
Ausranom zalecane jest samo doskonalenie za pomocą przestrzegania określonych
reguł zawierających: posty, ćwiczenia, rozmyślania, kontemplacje, lub nawet
celibat. Kapłan może doskonalić się poprzez tapes (ascezę), ogłasza wtedy
własną regułę, której winien jest przestrzegać.

[lech_niedzielski]

Polski Kościół Słowiański
Kolejną Polską grupą pogańską, tym razem odwołującą się już do słowiańskich
korzeni, jest POLSKI KOŚCIÓŁ SŁOWIAŃSKI. 29 Grupa ta wywodzi się ze środowiska
archeologów toruńskich i osób związanych z pracami wykopaliskowymi, a jej
zalążkiem była nieformalna grupa wyznaniowa założona już w 1981 roku.
Początkowa faza działalności grupy związana była głównie z gromadzeniem
informacji i materiałów dotyczących mitologii i kultury słowiańskiej, oraz
odwiedzaniem starosłowiańskich miejsc kultowych i nawiązywaniem wzajemnych
kontaktów pomiędzy osobami zainteresowanymi tą tematyką. W lecie 1994 roku,
podczas spotkania na Ślęży postanowiono przekształcić istniejącą już grupę
wyznaniową w Kościół Słowiański, zaczęto też prace nad Statutem i Założeniami
Doktrynalnymi. W dniu 25 marca 1995 roku, podczas I Zgromadzenia Wiernych
Polskiego Kościoła Słowiańskiego przyjęto obydwa dokumenty, oraz wybrano Radę
Starszych upoważnioną do działań mających na celu legalizację Kościoła. Doszło
do niej dnia 1 lipca 1995 roku (numer 91 w rejestrze kościołów i wyznań w
Polsce).

Doktryna Polskiego Kościoła Słowiańskiego odwołuje się wprawdzie do bogów
słowiańskich (Swaroga, Swarożyca, Perkuna, Welesa, Rgieła i Świętowida),
jednakże bóstwa te pojmowane tu są jako, "zaczerpnięty ze Słowiańskiej
Tradycji, symbol Obecności Stwórcy w Naturze". Jest to więc wyznanie
monoteistyczne i panteistyczne zarazem. W Podstawowych Założeniach
Doktrynalnych Polskiego Kościoła Słowiańskiego czytamy:

"1. Istnieje Jeden Bóg - Stwórca Wszechrzeczy, obecny w każdym Swoim Dziele
Ożywionym i Nieożywionym.
2. Dając początek Naturze i Życiu, Stwórca wykazał swoje do Nich Umiłowanie.
3. Natura, jako dana od Stwórcy, zachowuje Ciągłość Istnienia - Nieożywione i
Ożywione przeistaczają się w siebie nawzajem, a Ożywiona ma Duszę
Nieśmiertelną.
4. Po dokonaniu Dzieła Stworzenia, Bóg pozostawił Naturze swobodę ewolucji i
przeobrażania.
5. Jedynym Znakiem danym od Stwórcy jest Jego Umiłowanie Swojego Dzieła. Chcąc
być blisko Niego, miłuj Naturę Ożywioną i Nieożywioną." 30
Wizerunkiem kultowym, a zarazem symbolem wyznania jest "znak kolistej
tarczy słońca, przeciętego czterema długimi promieniami, otoczonej wieńcem
krótszych promieni." 31 Symbol ten nie jest uważany za wizerunek bóstwa, a
jedynie jego największego dzieła jakim jest słońce będące "zwiastunem wszelkich
form życia". Pełka uważa, że praktykę działalności tego wyznania sprowadzić
można do:

"a/ Kultywowania wyznawanej wiary poprzez okresowe spotkania wyznawców
poświęcone praktykom kontemplacyjnym oraz rozważaniom kwestii religijnych.
b/ Uczestnictwa w pracach naukowo-badawczych dotyczących zagadnień kultury i
obyczajowości starosłowiańskiej ze szczególnym zaakcentowaniem poszukiwań ruin
Radogoszczy ze świątynią Swarożyca.
c/ Upowszechniania tradycji starosłowiańskich m.in. Poprzez: popieranie
związanej z nią twórczości czy organizowanie wycieczek po dawnych ośrodkach
kultu pogańskiego, np. Ślęży, Radunii, Łysej Góry, Arkony itd.
d/ Obchodzenie trzech dorocznych słowiańskich świat kalendarzowych: wiosennego
Święta Życia /21 marca/, letniego Święta Kupały poświeconego czci słońca i
ognia jak też pamięci zmarłych /21-23 czerwca/ oraz jesiennego Święta Urodzaju
i Zbiorów /23 września/.
e/ Opracowania - w oparciu o wzorce starosłowiańskie - oraz wprowadzenia do
praktyki społecznej scenariuszy uroczystej oprawy takich ważnych momentów
ludzkiej egzystencji jak: nadawanie imienia, zawieranie małżeństwa, pożegnanie
zmarłego.
f/ Prowadzenia różnorodnych form, wynikającej z doktrynalnego nakazu miłości do
Natury, działalności ekologicznej, charytatywnej i opiekuńczej."