Kryptogramy

[myslewiecjestem]

Czy w polskich magazynach szaradziarskich ukazuja sie kryptogramy ?
Przypominam, sa to zagadki polegajace na zastapieniu kazdej litery
inna. W ten sposob zaszyfrowany jest tekst, najczesciej jakas zlota mysl.
Jest to bardzo popularna zabawa w USA i jest kilka magazynow poswieconych
tylko tej rozrywce.
Pozdr, Myslewiecjestem.

[reptar]

myslewiecjestem napisał:

> Czy w polskich magazynach szaradziarskich ukazuja sie kryptogramy ?
> Przypominam, sa to zagadki polegajace na zastapieniu kazdej litery
> inna. W ten sposob zaszyfrowany jest tekst, najczesciej jakas zlota mysl.
> Jest to bardzo popularna zabawa w USA i jest kilka magazynow poswieconych
> tylko tej rozrywce.


Po nazwie to trochę trudno się zorientować, bo w nazewnictwie mamy mały bałagan,
na przykład w "Rozrywce" 25/2002 pod nazwą "kryptolog" ukazało się coś, co
równie dobrze mogło się ukazać pod nazwą "algebraf", jak np. w "R" 5/2000.
W pierwszej chwili pomyślałem, że to może to, ale nie. A zatem nazwa to za
mało   :(

Czytając Twój opis dochodzę do wniosku, że czegoś takiego u nas się nie
publikuje. Są algramy, również oparte na zamianie liter, parami (i na końcu
jakaś złota myśl wychodzi), ale do tego musi być jeszcze część wstępna, to
znaczy pary wyrazów do odgadnięcia, dające klucz do szyfru. Bo rozumiem, że
w amerykańskim wydaniu tekst po zaszyfrowaniu nie tworzy istniejących słów
i szyfrowanie jest dowolne, czyli przyjmuję sobie jak chcę, że A to będzie O,
a P to będzie K itd. W algramie takie przypisanie ogranicza bardzo. Nie wiem,
czy w opisanej przez Ciebie wersji przypisanie jest zwrotne (tzn. A=>O oznacza
równocześnie O=>A), ale w algramie tak właśnie jest. Jeśli więc przyjąć A=O i
P=K, to teraz trzeba znaleźć takie wyrazy, dla których funkcja działa. Na
przykład parą dla wyrazu KOPER byłoby coś, co ma litery P-A-K-?-?, przy czym na
ostatnich dwóch miejscach nie może wystąpić ani A, ani E, ani O. A to jest dość
trudna sprawa skonstruować szyfr i znaleźć kilka takich par wyrazów (kilka, to
znaczy co najmniej tyle, żeby każda para liter wystąpiła dwukrotnie). No i
przez to, że zadanie jest trudne do ułożenia, jest też stosunkowo rzadko
publikowane.

[jw1969]

W amerykańskich kryptogramach, które widywałem i rozwiązywałem, każda litera
zastępowana była inną, ale bez zasady zwrotności (tj. jeśli A oznacza O, to
niekoniecznie jest na odwrót). Co istotniejsze, powstały tekst składał się ze
zbitek literowych nie będących rzeczywistymi słowami. Fajna zabawa, przy czym
angielski chyba nadaje się do niej lepiej od polskiego. Na przykłąd niewiele
jest wypowiedzi, w których nie występuje słówko "the". Słowa jednoliterowe
ograniczają się właściwie do "a" oraz "I". Czyli łatwo o punkt zaczepienia.
Ale mimo to jakieś podobne zadania po polsku chyba bywały publikowane, z tym że
raczej literyu zastępowane są liczbami. Trzeba np. odgadnąć krótką wizytówkę
znanej osoby czy słowa z jednej dziedziny (zadania Adama Sumery).

Szyfrorodzinki

[reptar]

No tak, jak o tym napisałeś, to przypomniałem sobie o jeszcze jednym rodzaju
zadań z tej grupy.

Oto „Szyfrorodzinki”, zadanie z „Rozrywki z Dziennikiem” z 24 lipca 1999 r.
(i wcale nie Sumery):


********************************************************************************
Poniżej podano cztery rodziny wyrazów. Każdą rodzinę zaszyfrowano specjalnym
kodem, który polega na tym, że litery dobrano w pary (np. X = Y), a następnie
wszystkie litery zastąpiono ich zamiennikami (X zamiast Y, Y zamiast X). Dla
każdej rodziny stworzono inny kod, ale w obrębie jednej rodziny wszystkie wyrazy
zaszyfrowane są tak samo.
Zadaniem Czytelnika jest odgadnięcie kodów i podstawienie zamienników za litery
w kolorowych kratkach. Czytane rzędami utworzą one rozwiązanie zadania.


RODZINA I. Pierwiastki chemiczne (litery w kolorowych kratkach to L E W).

N M Y B G

Ó E G

T S E P D W E

P D P E W

L B Y

I E S K Z M G W

T M S M W

O E R W A F

L G A Ó G M


RODZINA II. Instrumenty dęte (litery w kolorowych kratkach to znów L E W).

Z T N G

A W F B Z E Ó U W

L I G W E P W

K I O Z Ó

P Z Ó B E W L W J Z B

Z E J W Ó S

Y W P Y Z L Z Ó

Z P W E S Ó W

P F W E Ó R B


RODZINA III. Polskie rzeki (litery w kolorowych kratkach to znowu L E W).

A B J U E P

A J S B

Z W N W E B

O I S B

S Y L B R C E

L W S B

A W C A J P B

I S B

Z J G D L B


RODZINA IV. Pisarze nobliści (litery w kolorowych kratkach to jak zwykle L E W).

L W R K C U A E M U

Y I U U

Ż A B S A U T

Ł C M Y W U G

L I Ł I Y I T W

Z C Y A U T O I M

L G C A U P C E Ż

L A C U Ż A C O A E H

E I Y N L

********************************************************************************


(Zachęcam do rozwiązania. Kto pierszy ten lepszy!)