Bielsko Biała

[madohora]

TYDZIEŃ KULTURY BESKIDZKIEJ - Radio Katowice - 02.08.2019

[madohora]

TRWA TYDZIEŃ KULTURY BESKIDZKIEJ - Radio Katowice - 04.08.2019

[madohora]

🏔

[madohora]

Pod szczytem, na wysokości 1001 m n.p.m., znajduje się duże schronisko PTTK na Szyndzielni, wybudowane w 1897 przez organizację Beskidenverein. Jest to pierwsze schronisko w Beskidzie Śląskim i polskich Beskidach, rozbudowane w latach 1954–1957. Tuż poniżej schroniska znajduje się alpinarium o powierzchni około 400 m². Założone zostało w 1905 z inicjatywy ówczesnego prezesa Beskidenvereinu, Wilhelma Schlesingera, przez bielskiego muzealnika i przyrodnika Edwarda Schnacka. Zgromadzono w nim rośliny charakterystyczne nie tylko dla Beskidów, ale i Alp Wschodnich. Po II wojnie światowej ogrodem opiekował się bielski Oddział Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego, jednak z biegiem lat ogród znacznie podupadł. Na początku 2010 zabroniono wejścia na jego teren ze względów bezpieczeństwa. W 2011 z inicjatywą jego rewitalizacji wystąpił Jacek Bożek z Klubu Gaja z Wilkowic. Dzięki wysiłkom władz Bielska-Białej i gminy Wilkowice, kosztem ok. 40 tys. zł ogród został odnowiony: usunięto samosiejki drzew, wypielono teren, przeprowadzono inwentaryzację roślin i dokonano nowych nasadzeń. Opiekę nad alpinarium objęło Nadleśnictwo Bielsko, które włączyło obiekt w trasę przyrodniczej ścieżki dydaktycznej biegnącej przez Szyndzielnię (tablica informacyjna). Ponowne otwarcie ogrodu dla zwiedzających miało miejsce 13 października 2011. Przy górnej stacji kolei linowej na Szyndzielnię znajduje się 18-metrowa wieża widokowa, którą oddano do użytku 14 sierpnia 2015. Przy schronisku węzeł szlaków pieszych, którymi dotrzeć można m.in. do: Wapienicy, Olszówki, Bystrej, Szczyrku, Brennej, Jaworza oraz na Klimczok, Błatnią, Kozią Górę.
Od 1953 pod szczyt dociera kolej gondolowa „Szyndzielnia” gruntownie zmodernizowana w latach 1994–1995 i 2017

[madohora]

W 1907 roku obok schroniska udostępniono dla turystów ogród roślin skalnych, w którym już od początku jego istnienia znajdowało się kilkaset gatunków roślin zarówno polskich jak i alpejskich. Z werandy schroniska można było podziwiać panoramę Bielska Białej, Babiej Góry, Pilska i Tatr. W 1954 zaczęto rozbudowę schroniska i w 1957 roku oddane do użytku została drugie skrzydło , w którym obecnie znajduje się kuchnia, mająca 108 miejsc siedzących jadalnia i pomieszczenia gospodarcze. Przed schroniskiem znajduje się obszerny taras ze stołami i ławkami.

[madohora]

SCHRONISKO NA SZYNDZIELNI

[madohora]

10 marca 2017 – po kilku miesiącach prac renowacyjnych – rozpoczęła na nowo funkcjonowanie zmodernizowana Kolej Linowa Szyndzielnia. Zakończyły się już wszystkie odbiory techniczne i została wydana zgoda na użytkowanie. Pasażerowie, którzy wybrali się na przejażdżkę nowymi gondolami w pierwszy weekend po otwarciu obiektu, mogli kupić bilety za połowę cenyWczoraj dozór techniczny wydał de-cyzję o dopuszczeniu kolejki do eksploatacji. Niezwłocznie postanowiliśmy uruchomić ją dla chętnych. Oficjalnego otwarcia dokonamy za kilka tygodni, gdy będzie lepsza aura. Dzięki tej modernizacji mamy teraz kolej nowoczesną, bezpieczną oraz komfortową. Kolej przeszła za-równo próby obciążeniowe, jaki próbną ewaku-ację, dzięki czemu jest sprawdzona i bezpiecz-na. Mam nadzieję, że użytkownicy docenią jej walory – mówił 10 marca prezes ZIAD Bielsko--Biała S.A. Janusz Kisiel. Proces przygotowania modernizacji był długi i skomplikowany. W październiku 2015 r. ogłoszony został przetarg nieograniczony w ce-lu wyłonienia wykonawcy modernizacji w sys-temie projektuj i buduj w ramach limitu ceny 12 mln zł.Przetarg wygrała austriacka firma Doppelmayer. Kontrakt na modernizację kolei gondolowej na Szyndzielnię został podpisany pomiędzy ZIAD Bielsko-Bia-ła S.A. a Doppelmayer Polska Sp. z o.o. w grudniu 2015 r. Szczegółowa koncep-cja modernizacji opracowana została przez zespół specjalistów pod kierun-kiem prof. Mariana Wójcika z Katedry Transportu Linowego Akademii Górni-czo-Hutniczej w Krakowie. Modernizacja największej atrak-cji turystycznej miasta rozpoczęła się 3 października 2016 r. Kolej Linowa Szyndzielnia przeszła gruntowny re-mont, który obejmował wymianę naj-ważniejszych elementów: kompletnego zespołu napędu głównego; zespołów – napędu awaryjnego, hamulca ruchowe-go i głównego napędu, zasilająco-pom-powego sterowania hamulcami, wypo-sażenia elektrycznego i sterowniczo--kontrolnego; agregatu hydraulicznego układu napinającego, liny nośno-napę-dowej oraz kabla sterującego łączące-go dolną i górną stację oraz wagoników. Zamontowano nowoczesne 6-osobowe kabiny o wysokości ok. 2 m z wejściem z poziomu peronu, dostosowując kolej do wjazdu wózkami dla dzieci oraz wóz-kami, którymi poruszają się osoby nie-pełnosprawne. – Kolej ma 32 wagoniki pasażer-skie i dwa techniczne. Jej maksymalna przepustowość to 750 osób na godzi-nę. Prędkość maksymalna to 5 metrów na sekundę. Przy tej prędkości wyjazd na górę trwa trochę ponad 6 minut – in-formował wiceprezes ZIAD S.A. Marek HetnałDla pasażerów najważniejsze jest zrówna-nie wysokości wejścia do kabiny z poziomem pero-nu, dzięki czemu nastąpił znaczący wzrost komfor-tu dla pasażerów (zwłaszcza przy wsiadaniu i wy-siadaniu) oraz możliwość wygodnego korzystania z kolei przez osoby na wózkach.Spółka ZIAD Bielsko-Biała przeprowadziła również remont budynków stacji, co zdecydowanie zmieniło wygląd obiektów. Wnętrza są nowocze-śniejsze i bardziej estetyczne.

W Bielsku Białej
sbc.org.pl/dlibra/publication/283463/edition/268216/content

[madohora]

[madohora]

SCHRONISKO NA SZYNDZIELNI WSPÓŁCZEŚNIE

[madohora]

Tężnia w Bystrej

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Klimczok, dawniej również Klimczak (1117 m n.p.m.) – szczyt górski w północno-wschodniej części Pasma Baraniej Góry w Beskidzie Śląskim. Przebiega przezeń granica administracyjna Bielska-Białej i stąd szczyt Klimczoka jest najwyższym punktem tego miasta. Przez szczyt biegnie też historyczna granica pomiędzy Śląskiem i Małopolską.

[madohora]

Usytuowany w grzbiecie, podchodzącym tu od południowego zachodu, z Trzech Kopców, jest Klimczok zwornikiem dla grzbietu opadającego łagodnie na północ ku Szyndzielni oraz drugiego, odchodzącego na wschód ku Magurze. Wierzchołek Klimczoka ma kształt kopca o zaokrąglonym szczycie. Grzbiety odchodzące od niego są dość szerokie, za to stoki opadające ku dolinom Białki (na północnym wschodzie), Biłej (na południu) i Barbary (na zachodzie) są strome i porośnięte bukowo-świerkowymi lasami. Na północno-wschodnich stokach Klimczoka znajdują się źródła Białej. Na szczycie znajduje się stalowy maszt z antenami przekaźników telekomunikacyjnych. Z istniejącej do końca lat 70. XX w. na wierzchołku Klimczoka drewnianej wieży triangulacyjnej widać było znaczną część Karpat Zachodnich od Łysej Góry na zachodzie po Tatry na południowym wschodzie. Dziś, z uwagi na podrastające wokół wierzchołka drzewa, widok ogranicza się jedynie do sektora południowo-wschodniego, w którym ponad grzbietami Beskidu Żywieckiego królują szczyty Tatr. Z rzadkich w Polsce gatunków roślin rośnie na Klimczoku tojad morawski. Na Klimczoku w granicach leśnictwa Biła (Nadleśnictwo Bielsko) rośnie grupa drzew przekraczających 45 metrów wysokości, wśród których kilka przekracza 53 m, a jedna daglezja zielona na początku 2018 roku osiągała ok. 57 metrów (dokładny wynik zależy od sposobu pomiaru), a jej wiek był szacowany na 115 lat

[madohora]

[madohora]

Jeszcze na początku XIX w. góra nazywana była Goryczną Skałką lub po prostu Skałką. Na zachodnich zboczach góry, tuż pod szczytem, ciągnie się system rowów grzbietowych i rozpadlin skalnych (skąd pierwotna nazwa), w których znajduje się kilka niewielkich jaskiń. Największa z nich, długości 26 m, miała być według lokalnych podań kryjówką słynnego zbójnika żywiecko-śląskiego pogranicza – Klimczoka. Od jego nazwiska w epoce romantyzmu poszła obecna nazwa szczytu.

[madohora]

W siodle pomiędzy Klimczokiem i Magurą (Siodło pod Klimczokiem) znajduje się skrzyżowanie szlaków pieszych do Szczyrku, Bystrej, Brennej na Przełęcz Salmopolską, Przełęcz Karkoszczonkę, Szyndzielnię i Błatnią. Do nazwy szczytu nawiązuje schronisko PTTK Klimczok, znajdujące się w odległości 700 m na wschód. Na polanie, pokrywającej wschodnie ramię Klimczoka opadające ku Siodłu pod Klimczokiem, działa narciarski wyciąg talerzykowy długości 430 m.

[madohora]

Największym skupiskiem stawów w Bielsku-Białej są Stawy Komorowickie położone w północnej części Komorowic, nad rzeką Białą. Sąsiadują ze Stawami Bestwińskimi, położonymi w gminie Bestwina. Mniejszymi skupiskami stawów są Stawy Barkowskie i Stawy Nyczowe nad Kromparkiem, Stawy Hałcnowskie nad Słonnicą oraz grupa stawów nad Rudawką w zachodniej Wapienicy.

[madohora]

Temperatura powietrza uwarunkowana jest przede wszystkim dopływem określonych mas powietrza, natomiast jej zróżnicowanie przestrzenne jest związane z rzeźbą terenu. Temperatura na obszarze miasta obniża się wraz ze wzrostem wysokości, stopniowo ku południu (średnio o 0,5 °C na 100 m). Wartość średniej temperatury powietrza zmienia się w granicach od 4 (w partiach grzbietowych Beskidów) do ok. 8 °C (w centrum). Okres bezprzymrozkowy trwa na pogórzu średnio 175 dni, w górach o ponad miesiąc krócej[29]. Mgły występują średnio przez 52 dni w roku.

[madohora]

Inne duże założenia parkowe o znaczeniu ogólnomiejskim to:
Cygański Las płynnie przechodzący od formy parkowej w swej dolnej części przy zabudowaniach dzielnicy Olszówka do górskiego lasu na stokach Koziej Góry, Kołowrotu, Równi i Górnej Równi w Beskidzie Śląskim
Błonia w Mikuszowicach Śląskich
Bulwary Młodości (Straceńskie) nad potokiem Straconka w dzielnicy Leszczyny
Park Strzygowskiego nad rzeką Białą na pograniczu Leszczyn i Kamienicy

[madohora]

Cennym elementem zieleni miejskiej są założenia parkowe i ogrodowe zlokalizowane w sąsiedztwie dawnych pałaców i willi fabrykanckich. Rosną w nich ciekawe okazy drzew, nierzadko egzotyczne. Przykładem może być ogród przy willi Theodora Sixta, dworze lipnickim czy pałacyku Eduarda Zipsera.

[madohora]

Większość terenów górskich w granicach Bielska-Białej leży w obrębie dwóch parków krajobrazowych: Parku Krajobrazowego Beskidu Małego i Parku Krajobrazowego Beskidu Śląskiego. Równocześnie są one chronione w ramach programu ochrony siedlisk Natura 2000: obszar Beskid Mały (42,92 ha w granicach miasta) i obszar Beskid Śląski (2442,62 ha w granicach miasta).

[madohora]

Bielsko-Biała posiada 65 pomników przyrody przyrody, w tym
52 pojedyncze drzewa
7 skupisk drzew
1 głaz narzutowy – czerwony granit skandynawski z okresu zlodowacenia umieszczony w parku przy ratuszu w Białej

[madohora]

Największy wpływ na zanieczyszczenie powietrza ma wpływ eksploatacja przestarzałych źródeł na paliwa stałe w gospodarstwach domowych, emisja pyłów i gazów z zakładów przemysłowych oraz ruch komunikacyjny. Utrzymanie na obszarze śródmieścia tradycyjnych rozwiązań z indywidualnymi kotłowniami węglowymi, koksowymi i gazowymi powoduje pogarszanie się stanu środowiska w tej części miasta i może być przyczyną przekraczania dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń powietrza, co grozi konsekwencjami w postaci negatywnego oddziaływania na ludzi i budowle, w szczególności na zabytki. Źródłami zanieczyszczenia powietrza w Bielsku-Białej są również komunikacja samochodowa oraz energetyka, szczególnie niska emisja z lokalnych systemów grzewczych. Zanieczyszczenia wynikające z ruchu motoryzacyjnego koncentrują się w rejonach zwartej, wysokiej zabudowy miejskiej (w tzw. kanionach ulicznych). Organizacja ruchu pojazdów samochodowych na terenie Bielska-Białej jest niekorzystna i sprzyja powstawaniu zjawiska smogu fotochemicznego. Nie bez znaczenia jest także emisja pochodzenia energetycznego z obszarów sąsiednich (GOP, ROW, Zagłębie Ostrawsko-Karwińskie) oraz z procesów technologicznych realizowanych w zakładach przemysłowych

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

W obliczu rozpadu monarchii austro-węgierskiej władze zarówno Bielska, jak i Białej, zadeklarowały wolę przyłaczenia obu miast do tworzącej się w tym czasie Republiki Niemieckiej Austrii. Do tego jednak nigdy nie doszło. Biała wraz z całą dawną Galicją stała się już od połowy listopada 1918 częścią II Rzeczypospolitej. Magistrat Bielska uznał zwierzchność władz polskich w dniu 7 grudnia 1918. Przynależność lewobrzeżnej części dwumiasta nie była jednak jeszcze przesądzona, ponieważ obszar Śląska Cieszyńskiego stał się przedmiotem konfliktu polsko-czechosłowackiego. Wielu mieszkańców Bielska opowiadało się za Czechosłowacją, ponieważ widzieli w niej z jednej strony jakiegoś rodzaju kontynuację realiów austro-węgierskich, z drugiej zamożniejszy kraj z wyraźnie większym odsetkiem narodowości niemieckiej. Ostatecznie dopiero na mocy decyzji Rady Ambasadorów z 28 lipca 1920 Bielsko wraz z całą wschodnią częścią Śląska Cieszyńskiego włączone zostało do Polski i weszło w skład autonomicznego województwa śląskiego. Biała natomiast pozostawała w granicach województwa krakowskiego

[madohora]

Okupację niemiecką zakończyło zdobycie miasta przez Armię Czerwoną. Dokonali tego żołnierze z 1 Gwardyjskiej Armii dowodzonej przez gen. płk. Andrieja Grieczkę i z 38 Armii dowodzonej przez gen. płk. Kiriłła Moskalenkę. Armia Czerwona wkroczyła do miasta 12 lutego 1945. O ile działania wojenne doprowadziły do poważnych zniszczeń w Hałcnowie i Lipniku, w dzielnicach śródmiejskich obyło się bez większych strat materialnych i historyczna zabudowa została bardzo dobrze zachowana,

[madohora]

W latach 1975–1998 Bielsko-Biała było stolicą województwa bielskiego obejmującego większość polskiego Śląska Cieszyńskiego i południowo-zachodnią Małopolskę (powiat żywiecki, oświęcimski, wadowicki i suski). Na określenie jego terytorium przyjęła się nazwa Podbeskidzie, która jest do dzisiaj popularna wśród bielszczan („Bielsko-Biała – stolica Podbeskidzia”), ale gdzie indziej jest ona krytykowana jako sztuczny termin, którym próbuje się zastąpić tradycyjne krainy historyczno-geograficzne

[madohora]

[madohora]

Rynek – główny plac Starego Miasta w Bielsku-Białej (w administracyjnej dzielnicy Śródmieście Bielsko), położony w centralnej części tzw. Wzgórza Miejskiego, na którym rozlokowało się średniowieczne miasto Bielsko. Jest to prostokątny, pochylony ku wschodowi plac o wymiarach 80 × 60 m. Z narożników wychodzą po dwie ulice, w kierunku równoleżnikowym i południkowym (płn.-wsch.: Podcienie i Słowackiego, płd.-wsch.: Wzgórze i Schodowa, płd.-zach.: Cieszyńska i Kościelna, płn.-zach.: Celna i Kręta). Kształt placu nie zmienił się od czasów lokacji miasta w początkach XIV wieku, zabudowa zaś pochodzi głównie z XVIII i XIX wieku. Do rejestru zabytków jest wpisany zarówno cały układ urbanistyczny, jak i poszczególne kamienice przyrynkowe

[madohora]

W części południowo-zachodniej znajduje się kopia XIX-wiecznego pomnika św. Jana Nepomucena. Oryginał umieszczono w latach 30. XX wieku w katedrze św. Mikołaja.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]