Sezon na grzyby

[madohora]

Opieńka miodowa jest grzybem jadalnym – należy jednak spożywać ją tylko po obróbce termicznej. Głównymi składnikami opieńki miodowej (oprócz wody) są cukry, białka i tłuszcze. Zawiera ona także niewielkie ilości substancji mineralnych, między innymi fosfor, sód i wapń.

[madohora]

Opieńka ciemna pojawia się w lasach pod koniec lata. Pierwsze okazy wyrastają na początku września. Zbierać ją można do końca listopada.

[madohora]

Trzon opieńki ciemnej może osiągać wysokość od 4 do 12 cm. i grubość od 1 do 2 cm. Może mieć walcowaty lub pałkowaty kształt z widocznym zgrubieniem u podstawy. Często bywa wygięty. U młodych okazów jest pełny, u starszych egzemplarzy staje się watowaty, a później pusty. Otoczony jest grubym, watowatym, białym pierścieniem, u którego na spodzie i brzegach występują łuski o ciemnej barwie. Powyżej pierścienia ma biały kolor, poniżej przybiera rdzawą barwę. Ma nierówną powierzchnię, na której widać podłużne włókna. U podstawy trzonu znajduje się biała zwisająca osłonka z brązowymi kosmkami.

[madohora]

Opieńka ciemna jest bardzo smacznym grzybem jadalnym, jednak przed spożyciem należy ją ugotować. Opieńka ciemna w większości składa się z wody. Poza tym w jej skład wchodzą cukry, białka oraz tłuszcze. Zawiera także substancje mineralne – głównie fosfor, sód i wapń.

[madohora]

Trufla biała występuje głównie w lasach liściastych. Jej owocniki rozwijają się pod powierzchnią ziemi, najczęściej pod dębami, lipami, topolami i wierzbami, w Grecji pod grabem wschodnim. Trufla biała preferuje gleby bogate w wapń. Trufle te pojawiają się bardzo rzadko, najczęściej można spotkać samotnie rosnące egzemplarze. Występują głównie w północnych i środkowych Włoszech (od Piemontu, Toskanii i Wenecji po Lacjum, Umbrię i Romanię), przyległe fragmenty Chorwacji i Słowenii (regiony Istrii i Dalmacji), w Grecji, na Węgrzech oraz na południu Francji (niemal wyłącznie w Perigordzie). Obecnie trufla biała występuje bardzo rzadko, a w Polsce jest niespotykana.Próby sztucznej uprawy tego gatunku podejmowano od wieków, jednak długo bezskutecznie.

[madohora]

Trufla biała bywa czasami mylona z piestrakiem jadalnym Choiromyces meandriformis, który charakteryzuje się siwo-ochrową barwą owocnika. Od równie drogiej, blisko spokrewnionej trufli czarnozarodnikowej Tuber melanosporum różni się przede wszystkim: barwą okryw owocnika, kształtem spor, w pewnym stopniu także spektrum gatunków mikoryzowych (czarnozarodnikowa mikoryzuje głównie z dębami i leszczynami). Dawniej za trufle brano w Polsce tęgoskóry.

[madohora]

Trufla biała w starożytności uważana była za jeden z najdroższych i najskuteczniejszych afrodyzjaków – była nawet symbolem Wenus, rzymskiej bogini miłości. Największa trufla biała została znaleziona w 1954 roku w miejscowości San Miniato – ważyła 25,2 kg. Najdroższa trufla biała została sprzedana w 2010 roku w Nowym Jorku za 400 000 dolarów (ważyła ok. 1,3 kg.). Grzyb ten znalazł również zastosowanie w kosmetyce – zawiera związki, które regenerują skórę i wygładzają zmarszczki. Trufle białe były droższe od czarnozarodnikowych, gdyż wcześniej udało się opracować metodykę hodowli tych ostatnich. Plantacje tego ostatniego gatunku działają nie tylko we Francji, lecz również na Nowej Zelandii. W Polsce taki truflowy ogródek posiadał znany architekt Stefan Bryła. Polska mikolożka z Łodzi prof. Maria Ławrynowicz pokazała greckim rolnikom i przyrodnikom, że u nich rosną te same gatunki trufli co we Włoszech, w tym t. biała. Polscy grzybiarze zazwyczaj nie znają trufli, toteż odnajdują ich owocniki tylko przypadkowo. Polskie populacje trufli oraz piestraków są jednak wykorzystywane przez grzybiarzy z krajów sąsiednich, chociażby z Węgier.

[madohora]

Trzon dwupierścieniaka cesarskiego osiąga wysokość do 16 cm i grubość 3-5 cm. Ma kształt cylindryczny. U podstawy jest zwężony. U góry trzonu znajduje się podwójny, białawy pierścień.

[madohora]

Grzyby są cennym źródłem białka, witamin i minerałów. Stężenia poszczególnych witamin (B2, B3, B5 czy PP)

[madohora]

Owocniki trufli wgłębionej pojawiają się jesienią, zimą. (IX-I). W trakcie zbiorów zwraca się uwagę na okres wegetacyjny owocników. Zbiera się tylko młode, nadające się do spożycia.

[madohora]

Zarodniki żółto-brązowe, z bogatą ornamentacją. Kształt elipsoidalny.

[madohora]

Naparstniczka czeska to grzyb jadalny o bardzo charakterystycznym wyglądzie, który jest bardzo ceniony kulinarnie.

[madohora]

Główka ma dzwonkowaty kształt, czasami jest walcowata. Osiąga od 2 do 4 cm wysokości i od 2 do 3 cm szerokości. Ma faliste żeberka. Kolor od jasnobrązowego przez ochrowobrązowy aż do ciemnobrązowego. Główka nie jest zrośnięta z trzonem.

[madohora]

Naparstniczka czeska jest bardzo smacznym grzybem jadalnym.

[madohora]

Naparstniczka stożkowata to gatunek, który lubi tereny wilgotne, mało zacienione. Spotykany w lasach liściastych, ogrodach, przydrożach, parkach. Owocuje pojedynczo, niekiedy w grupach.

[madohora]

Miąższ naparstniczki stożkowatej jest kruchy, cienki. Zapach i smak mało wyczuwalny, ale przyjemny.

[madohora]

Naparstniczka stożkowata jest objęta częściową ochroną. Posiada status R, który oznacza, że jest to gatunek rzadki, potencjalnie zagrożony wymarciem.

[madohora]

Owocnik smardza jadalnego (nazywany główką) osiąga średnicę od 3 do 7 cm. i wysokość od 3 do 10 cm. Może mieć kulisty, owalny, jajowaty lub stożkowy kształt. W środku jest pusty. Zazwyczaj ma barwę beżową lub ochrową, czasami trafiają się okazy w kolorze szarym lub czarnym. Ma pofałdowaną powierzchnię pokrytą nieregularnymi głębokimi jamkami, które nazywają się alweole. Oddzielone są od siebie żeberkowatymi przegrodami. Znajduje się w nich gładka warstwa zarodnikonośna. W dolnej części główki alweole stają się zaokrąglone i przyrastają do trzonu.

[madohora]

Innym grzybem podobnym do smardza jadalnego jest smardz wyniosły, który ma znacznie większe rozmiary owocnika oraz dłuższy i szerszy trzon.

[madohora]

Smardz jadalny ze względu na swój bardzo dobry, specyficzny i delikatny smak znalazł wiele zastosowań w przemyśle spożywczym. Nie należy go jednak spożywać na surowo, gdyż w tej postaci może wykazywać działanie toksyczne. Najlepiej smakuje duszony lub smażony, ale można go także suszyć. Jest doskonałym dodatkiem do dań mięsnych, ryżu i makaronu. Można go z powodzeniem stosować również jako składnik zup i sałatek.

[madohora]

Smardz wyniosły (murchlica) ujmowany szeroko rośnie niemal w całej Eurazji i Ameryce Północnej, w różnego typu lasach, a nawet w starych parkach, szkółkach leśnych, działkach czy na cmentarzach, przy czym preferuje miejsca dobrze oświetlone, o żyznej glebie. Przy węższym ujmowaniu tego gatunku zasięg smardza wyniosłego ograniczony jest do Europy.

[madohora]

Wysyp zarodników kremowo biały.

[madohora]

Smardz wyniosły to niezwykle smaczny grzyb jadalny, polecany do wielu potraw i przetworów. Przed objęciem smardzów ochroną prawną susz z tych grzybów eksportowano z Polski. Stanowił ważne źródło dewiz dla ludowego leśnictwa.

[madohora]

Smardz stożkowy jest grzybem jadalny, porównywalnym w smaku do smardza jadalnego. Jest najczęściej występującym grzybem z rodziny smardzowatych. W Polsce jest dość rzadki i objęty jest ochroną. Najczęściej występuje na terenach górskich.

[madohora]

Trzon smardza stożkowatego osiąga wysokość od 2 do 10 cm. i grubość od 1 do 3,5 cm. Ma nieregularny, spłaszczony lub wygięty kształt, z wyraźnie zwężoną i pomarszczoną podstawą. Najczęściej ma biały lub kremowy kolor, chociaż zdarzają się egzemplarze o barwie ochrowej. Jego powierzchnia jest matowa i pokryta delikatnymi plamistymi łuseczkami. Czasem zdarzają się okazy o gładkim trzonie z żeberkowatymi fałdkami u góry. Wnętrze trzonu jest puste.