Ulice z PRLu

[coookie]

A pamiętacie jeszcze jakie nazwy miały lubelskie ulice w tzw poprzednim
systemie?? Np.Swiętoduska= Hanki sawickiej (BTW who the f* was Hanka
sawicka???)

[kwintesencja]

To byla ulica Hanki Swietoduskiej :-)

Zawsze tak na nia mowilam, co wywolywalo zdumienie u wielu osob, ale tak sobie
laczylam nazwe uzywana u mnie w domu - Swietoduska- z nazwa nadana po wojnie -
Hanki Sawickiej. A prawdziwa Hanka Szapiro (Hanka Sawicka to jej pseudonim z
ruchu mlodziezowego) byla czlonkiem Zwiazku Niezaleznej Mlodziezy
Socjalistycznej, potem PPR, organizatorka Zwiazku Walki Mlodych. Zginela
zamordowana przez hitlerowcow na Pawiaku. Dzisiaj opcja malo popularna i zle
sie kojarzaca, ale jednak - oddala zycie za Ojczyzne...!

A co do ulicy Swietoduskiej - rzecz jasna swoje miano zawdziecza kosciolowi sw.
Ducha, kolo ktorego laczyla sie z Krakowskim Przedmiesciem, czy jak przed
wiekami mowiono - Traktem Krakowskim. Jeszcze w latach 20. XIX w jej wylot do
Krakowskiego prowadzil pod brama, bedaca czescia zabudowan klasztornych
kompleksu kosciola sw. Ducha. Mam jeszcze ryciny z albumu Leruego z ta brama i
jedne z pierwszych widokowek, takze z widokiem tej bramy... Stare dzieje...

Pozdrawiam,
kwintesencja

PSsss A taki watek tez juz byl: Lubelskie ulice, czy jakos tak... :-) Dociek,
wygrzeb go...:-)

[blood_free]

Swietoduska [Sawicka] nazywala sie tak naprawde Szpiro. Natomiast godna uwagi
jest zmiana nazwy ulic tzw. meczennikow, otoz Rojze Luxemburg zamieniono na
Popieluszki;) Choc Luxemburgowa nie zapisala sie jakos negatywnie w polskiej
historii, to owczesny prezydent miasta S. Janicki nie przepuscil jej. Podobnie
bylo z ul. Pawla Findera (obecnie przedluzenie Polnocnej). Z Rady Delegatow
przedluzono Lubartowska. A Plac Zamkowy pomscil Plac Zebran Ludowych, choc w
tym miejscu istniala przed wojna dzielnica zydowska (ul. Krawiecka, Jateczna) i
to bardziej przedwojennym mieszkancom tego obszaru nalezala sie pamiec. Z
miejsca gdzie stal pomnik Bolcia Bieruta (Bielaka, Tow. Tomasza) powstal plac
I.B.Singera.Julian Marchlewski zamienil sie z Mieczyslawa Cwiklinska.
Wlodzimierz Lenin z gen. Mieczyslawem Smorawinskim. Swierczewski z Pilsudskim a
Gomulka z Unia Lubelska. Nie przepuszczono tez o dziwo Juliuszowi Osterwie i
uczczono kapucynow. Nie wiem jak to sie stalo, ale pozostala jakims cudem 1
Maja (przedwojenna czesc ul. Foksal), W. Kunickiego i I. Kosmowskiej (dzialacze
ruchu lewicowego). Uszczesliwiono nas Wyszynskim, NSZ-etem, wkrotce pewnie
zdrajca Kuklinskim, batiuszka Mohyla, JP nr II, Watykanska. Czekam na ul.
Pietraszkiewicz, Pruszkowskiego, Zycinskiego i innych uczciwych i nie
skompromotowanych krolewiatek, rzadzcych na miescie.

PS. A pomnika Lokietka, jak nie bylo, tak nie ma, nie wiem, ale chyba nie ma
tez ulicy jego imienia.

[Gość: chochlik]

Szukasz starych nazw? sięgnij do planu miasta Lublina z 1912 roku opracowanego
przez Witolda Cholewińskiego, znanego jako księgarza i nie tylko. W czasie
okupacji miał księgarnię na ulicy Kapucyńskiej. Właśnie Kapucyńskiej. Osterwę
uhonorowano dopiero w PRLu, stad powrót do nazwy historycznej. Na wspomnianej
mapce znajdziesz ulicę Namiestnikowską- Narutowicza, Szpitalną - Peowiaków,
Cmentarną - Lipową, Niecałą, w okresie międzywojennego dwudziestolecia oddano
pod patronat Kazimierza Wyszyńskiego, adiutanta Marszałka Piłsudzkiego
zmuszonego przez włsdze PRL do ustapienia miejscaJanowi Sławińskiemu "(ps.jan
Gruby, Tyfus 1908-1944) działacz polski i miedzynarodowy rychu robotniczego i
ruchu oporu. Czł. KPP, uczestnik walk w Hiszpanii, 1943Sekretarz Komitetu
Obwodowego PPR - Lublin. Zamordowany przez NSZ." ( Dane z EP PWN 1951-1976.)
Komisja nazewnictwa w Lublinie już w III RP tak samo potraktowała Sławińskiego,
jak uczyniła to analogiczn komisja PRL z Kazimierzem Wyszyńskim, ale z
niezrozumiałych przyczyn zlekceważyła historyczną postać legionisty Kazimierza
Wyszyńskiego, adiutnta Marszałka i powróciła wprawdzie do historyczne, ale nic
nie znaczacej nazwy "Niecała". Poprostu ulica była zmknięta i miała wjazd tylko
z jednej strony od ulicy Radziwiłłowskiej.
Mapka Witolda Cholewińskiego, zmarłego w czasie okupacji jest dokumentem
świadczącym o wycinku historii Lublina z czasów zaboru rosyjskiego.

[Gość: Super DidżeJ Heniu]

Luxemburgowa nie zasluzyla sie zle dla Polski, poza tym ze zawsze byla
przeciwna niepodleglosci Polski.
Nie ma ulicy Lokietka ale jest plac Lokietka. Zgadnij gdzie :-)

[rilian]

Kluczem do zmian nazw ulic jest przede wszystkim przywracanie nazw
historycznych. Więc skoro Kapucyńska była nią przez sto lat z okładem, to
należy wrócić do niej, nawet gdyby przemianowano ją na Osterwy, Piłsudskiego
itd. To jest HISTORIA a także ZABYTEK - niematerialny i tym bardziej cenny (w
końcu jedynymi pamiątkami po takich Jaćwingach są nazwy miejscowości na północy
Polski...).

Co do 1 Maja - też decyduje kryterium historyczności. Nazwa tej ulicy była
ewenementem w sanacyjnej ("wiesz jak było") Polsce - nadana przez
jednokadencyjną lewicową radę miasta bodaj w 1931? I ostała się za komuny - i
nie zmieniajmy jej - chyba, że na nazwę wcześniejszą - Foksal (ale tu
ograniczyłbym się ew. do odcinka od Placu Bychawskiego do Dworcowego...

Zacząłeś mądrze, skończyłeś waść z pianą na obliczu - komentować ostatnich
akapitów nie wypada...

[Gość: Super DidżeJ Heniu]

Oczywiscie oddala zycie za Ojczyzne i niech spoczywa w pokoju, tyle ze nie
wiadomo czy jej ojczyzna byla POlska czy ZSRR. Jej towarzysz partyjny gen.
Mieczyslaw Moczar mawial ze "dla nas, partyjniaków, jedyna ojczyzna jest
Zwiazek Radziecki"

Wola Twoja, O Pani!

[dociek]

forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=62&w=7132252&a=7159032

[Gość: Super DidżeJ Heniu]

Jeszcze trzeba wspomniec o ul. Armii Czerwonej - trzykrotnej wyzwolicielce
Polski w 1920, 1939 i 1944 roku. Zycinski kazal ja przemianowac na Fabryczna.

Poza tym Al. Lenina - komu przeszkadzala? Przeciez Lenin mial takie piekne
idealy...

[empi]

Kidyś za komuny miałem przygodę tłumacząc komuś jak dotrzeć na ulicę
Męczenników ORMO. Dałem sobie radę z tym problemem. Kto wie gdzie ta ulica się
znajdowała?
pzdr.

Ulice

[Gość: zorbi]

No jeszcze zapomnieliśmy dodać ostatnich zmian, czyli nazwiska mało znanych
katabasów w miejsce Gwardii Ludowej i innych niesłusznych.

[Gość: Super DidżeJ Heniu]

Powojenna propaganda reżimowa starała się wszelkimi sposobami podważać prawdę
przy okreslaniu liczebnosci i zakresu działania zbrojnego ramienia PPR - a więc
Gwardii i Armii Ludowej. Służalczy historycy okreslali jej liczbę na 50 do 100
tysięcy ludzi. Jednak według analiz dzis dostępnych dokumentów i raportów
dotyczšcych stanu liczbowego można autorytatywnie stwierdzić, że wielkosć ta
nigdy nie przekraczała 6000 członków. Co to byli za ludzie, skad pochodziła
kadra organizacyjna? Podstawowy trzon kadry stanowili zrzutkowie z Moskwy, tzw.
grupy inicjatywne. Drugš grupę stanowili Dabrowszczacy, a więc byli uczestnicy
organizowanej przez komunę wojny domowej w Hiszpanii. Ale oni nie wypełnili
owej liczby 6000 polskich (?) komunistów. Dalszš grupę stanowili dawni KPP-
owcy, których liczbę przyjmuje się na 2000. A reszta? Otóż zachowane dokumenty
ujawniaja dramatyczna rewelację. Komuna wciagnęła do swych szeregów
przedwojenne kryminalne bandy rabunkowe, stanowiace plagę polskiej prowincji.

Towarzysz płk Szymański, komendant Okręgu Janowskiego Gwardii-Armii
Ludowej (obecnie prezes Srodowiska Armii Ludowej), w swoich wspomnieniach
pisanych w latach 60-tych opisuje , w jaki sposób werbował on ludzi do PPR i GL-
AL na Lubelszczy?nie. Otóż na tym terenie dawała się we znaki tutejszej
ludno?ci banda rabunkowa Józefa Liska, przedwojennego kryminalisty.
Szymańskiemu udało się nawiazać z nimi kontakt, wciagnać do GL, a nawet nadać
jej imię "Jana Kilińskiego". W swoich notatkach opisywał m.in. spotkanie z tym
oddziałem podczas jego postoju w lesie. "Zastałem ich zabawiajacych się i
smiejacych w głos. Nie wiedziałem, z czego sa tak zadowoleni. Moje przyjscie
nieco ich speszyło, ale zabawy nie przerwali. Dopiero Drewniak z Bud wyjasnił,
o co tu chodzi: grali w zegarki. Gra polegała na tym, że chętny podrzucał
zegarek jak najwyżej i czekał, aż przedmiot upadnie na ziemię. Wygrywał ten,
którego zegarek spadł nieuszkodzony i zabierał innym zegarki. Nie mogę
powiedzieć, żeby mi się tego rodzaju zabawa podobała. Ci partyzanci mieli za
dużo wolnego czasu i za dużo zegarków, o które w czasie okupacji nie było
łatwo. Zrozumiałem, że czeka mnie wytężona praca ... aby z tych ludzi zrobić
żołnierzy ... Ale nie udało się ... W każdej chwili spodziewałem się
wszystkiego najgorszego". I rzeczywiscie. Okoliczna ludnosć powiadomiła oddział
NSZ o takiej bandyckiej grupie, która wyróżniała się głównie rabunkiem mienia i
gwałtami. Dowódca oddziału NSZ opisujac te fakty stwierdził, że miał dwie
możliwosci: albo powiadomić o tym Niemców, ale jest to okupant, albo załatwić
to własnymi siłami. Przyjęto drugie rozwiazanie. Bandycki oddział otoczono,
odebrano skradzione mienie, wskazane zresztš przez poszkodowanych. Za wyjatkiem
dwóch - bandytów rozstrzelano. Czerwona propaganda okresliła to wydarzenie
jako "poczatek walk bratobójczych w Polsce". Oczywiscie prawda nie miała w tym
przypadku najmniejszego znaczenia.

Innym dokumentem jest wstrzasajacy meldunek. We wstępie mówi on, że
Armia Ludowa, w rejonie prawobrzeżnej Warszawy dysponuje oddziałem
partyzanckim, który jako jedyny nie nosi imienia żadnego patrona. Pełna nazwa
tego oddziału brzmi: Oddział Armii Ludowej - "Byli strażnicy Treblinki". A więc
SS-mani Ukraińcy, pełnišcy służbę w hitlerowskim obozie zagłady, ci którzy
pomagali mordować Żydów - z chwilš nadejscia Armii Czerwonej uciekali do lasów,
do czerwonej partyzantki, aby uniknać likwidacji przez Niemców. I to oni mieli
teraz walczyć "o wyzwolenie narodowe i społeczne".

Wystarczy przytoczyć fakty zwiaane z jedna "operacja antyżydowska",
dokonana przez oddział Gwardii Ludowej pod dowództwem Stefana Kilanowicza (ów
Kilanowicz, po wojnie już jako Grzegorz Korczyński, viceminister Urzędu
Bezpieczeństwa Publicznego, zasłynšł tym, że w maju 1945 roku wystapił z
koncepcjš budowy w Polsce krematoriów! Koncepcja upadła z powodu braku
akceptacji ze strony Gomułki). Otóż ta jedna antyżydowska operacja na przełomie
1942/43 r. pozbawiła życia około 70 Żydów, uwolnionych wczesniej z obozu pracy
w Janiszowie. Spędzeni tam Żydzi składali swe kosztownosci w kasach strzeżonych
pilnie przez Niemców. Kasy te zostały obrabowane przez oddział Gwardii Ludowej,
a uwolnieni Żydzi ukrywali się w okolicy wsi Ludmiłówka w powiecie Janowskim.
Tam, w sposób niemal zwierzęcy, zostali zamordowani. O tym wydarzeniu pisarze
PRL-owskiej historii milczeli. Bowiem bezposredni swiadkowie tych morderstw
sięgali wyżyn władzy.

Ale powróćmy do dokumentów mówiacych o warto?ci ideowo-moralnej
oddziałów zbrojnego ramienia PPR.

Dowódca Gwardii Ludowej Okręgu Warszawa Lewobrzeżna sygnalizuje w
raporcie "organizacyjne rozpadanie się oddziałów" stwierdzajšc, że przyczyna
tkwi "w składzie partyzantów i dowództwa rekrutujacych się z elementu
bandziorskiego". "Dowództwo operatywnie słabe, nie mogace sprostać zadaniom,
idšce raczej po linii anarchistyczno-chłopskiego bandziorstwa niż walki
narodowo-wyzwoleńczej". Kto może wystawić lepsze ?wiadectwo tej organizacji niż
jeden z przełożonych? Ale ten sam człowiek, tow. Ignacy Rozenfarb, po wojnie
noszacy nazwisko Robb-Narbutt w stopniu pułkownika, był II zastępca
viceministra Szefa Sztabu Generalnego, a następnie Komendantem Głównym Służby
Ochrony Kolei. Był też podobno wybitnym literatem peerelowskim. Opisujšc po
wojnie "bohaterskie czyny Gwardii Ludowej", wykreslił już użyte poprzednio
pojęcie "anarchistyczno-chłopskiego bandziorstwa". "W przeciwieństwie do
Zwiazku Walki Zbrojnej i Armii Krajowej - pisał - nowa organizacja bojowa ludu
polskiego Gwardia Ludowa, wyrosła w walce z niemieckim okupantem, oparła się na
nowych kadrach dowódców powstałych w okresie walki" Zaprzeczenie własnych
raportów z okresu okupacji było po paru latach konieczne. Bowiem fałszerstwo
historii Polski stało się wytycznš propagandy partyjnej.

Zachowane dokumenty odkrywajš brutalna prawdę. Na przykład raporty z
najmniejszych komórek organizacyjnych donosiły: "Mamy oddział wypadowy: 13
ludzi i 6-ciu bandytów"

Meldunek z Podhala: "Gwardia Ludowa. Dowódca jest. Oddział partyzancki -
jest. Dostępu do nich jeszcze nie znaleziono. Dowódca jest starym
kryminalista. Obecnie według kontroli partii stoczył się jeszcze niżej".

Te kilka przykładów swiadczyć może, że odcinek walki z Niemcami był
traktowany w PPR i dowództwie Gwardii Ludowej - drugoplanowo. Analizowane
dokumenty ukazujš w sposób jednoznaczny antypolski charakter również wywiadu
komunistycznego, kierowanego przez NKWD. Cała Komenda Główna Armii Krajowej
była rozpracowana. Zachowały się kolejne meldunki: gdzie przebywa gen. Grot-
Rowecki, gdzie mieszka, gdzie można znalezć jego zdjęcie, gdzie mieszka jego
córka itp. Sa to raporty sprzed aresztowania generała. W innych raportach
dotyczacych komórki wywiadu AK: ppłk Drobik, ps. "Dzięcioł", Szef II Oddziału
Komendy Głównej AK, aresztowany i zamordowany przez Gestapo, był przedtem
rozpracowany przez wywiad komunistyczny. Swiadcza o tym zachowane meldunki z
jego imieniem i nazwiskiem.

Komunistyczny wywiad interesowały również inne sprawy. Wiazały się one
z potrzeba gromadzenia funduszy niezbędnych do "realizacji zadań". Jednš z form
zdobywania pieniędzy były grabieże mieszkań lepiej sytuowanych Polaków. W
jednym z meldunków z terenu Warszawy czytamy: "Przy ulicy Smiałej 54, Władysław
Garnuszewski, jest bardzo bogaty, ma m.in. futro męskie, dwa futra damskie, lis
srebrny, garnitury. Mieszkanie 6-ciopokojowe. Mieszka sam".

Inny meldunek: "Gmach teatru Kometa. Dwóch włascicieli. Majš pół
miliona złotych na budowę domu. Pieniadze trzymaja w domu. Wieczorem sa sami".

Meldunek oddziału partyzanckiego im. Pułaskiego, pod dowództwem
komendanta "Kazika": ..."zdaje rzeczy następujace: jeden zegarek damski złoty,
jeden z

[Gość: Stach]

Sorry, ale to była ul. Bohaterów ORMO (!) :)) Zawsze sie zastanawiałem czy
naprawdę wśród ormowców byli bohaterowie i kto wpadł na pomysł nadania takiej
nazwy ulicy!
Obecnie to ul. Grabskiego.

[empi]

Stachu, Boh. ORMO jako boczna Męczenników Majdanka bardzo łatwo mogła w owych
czasach kojarzyć się jako Męczenników ORMO _:)))
pzdr.

[shawman]

Hehe, Męczenników ORMO. :P W dawnych czasach ktoś mógłby powziąć podejrzenie,
że śmiesz sobie z tzw. Bohaterów jaja robić. :) A btw to ja niedaleko byłej
Bohaterów ORMO mieszkam - obecnie Grabskiego.

Co do PRL-owskich ulic, to ja zawsze poprawiam ojca, kiedy komuś tłumaczy, że
coś znajduje się na ulicy Pstrowskiego - obecnie Peowiaków.

[blood_free]

Heniu, nie zastanawialem sie nad placem Lokietka tylko ulica, to po pierwsze,
po drugie nawiazujac do przewodnikow wydawanych w okresie zaborow, sam sobie
przeczysz. Rozumujac w ten sposob powinnismy uchowac ulice JCM Mikolaja Cara
Wszechrusi, jego licznej rodziny krolewskiej etc. Co do ul. Armii Czerwonej, to
czy sie to komus podoba czy nie, to wlasnie wojacy wesolego wujka Joe wyzwalali
Polske w l. 1944-1945.
PS. Bodajze Pl. Litewski nosil w czasach GG nazwe Adolf Hitler Platz, a po
smierci w 1953, J.W. Stalina.

[Gość: Super DidżeJ Heniu]

Czy sie komus to podoba czy nie to wojacy Armii Czerwonej wyzwalali Polske
równiez w 1920 i 1939 roku. Dlaczego nie pamietasz o tamtych wyzwoleniach?

[Gość: gosc]

a co myslicie o montazowej, odlewniczej, motorowej, hutniczej, gospodarczej,
turystycznej... piekne toto..

[rilian]

Sliczne, najbardziej podobała mi się zawsze odlewnicza...

[blood_free]

Jesli juz o Fin de siecle (PRL) mowa, to warto by sie zastanowic nad nadaniem
ul. Misiu ("Panie kierowniku, oko wypadlo, temu misiu").

[rilian]

Albo ul. Tradycji.

[Gość: zorbi]

Ul. Nowej Świeckiej Tradycji, Rilian. :)

[aravel]

albo na ten przykład ówczesna ulica Marcelego Nowotki przemianowana została na
ks. Idziego Radziszewskiego ;)

[kwintesencja]

hmm... nawet guuugle wiedza, ze ks. idzi radziszewski byl zalozycielem i
pierwszym rektorem pierwszego lubelskiego uniwersytetu... wiec to dosc
naturalne, ze ulica prowadzaca do miasteczka uniwersyteckiego nosi jego imie...

[Gość: zorbi]

Znak czasu funkcjonariusze jednej sitwy zamiast funkcjonariuszy drugiej. Jak
się znowu zmieni system (oby nie) to katabasów będziemy usuwać, a innej maści
bohaterów honorować ulicami. I tak wkoło Macieju zajmować się pierdoletami i
tworzeniem nowych kłopotów. Polskie piekiełko...

[empi]

Co się stało z ul. Wczasową?.
pzdr.

Zmiany ahistoryczne

[pbd2]

Duzo dobrego zrobiono jesli chodzi o przywracanie dawnych nazw ulic (zostala
ul. I Armii Wojska Polskiego, ktora powinna wrocic do przedwojennej nazwy
Powiatowa, nawet nie dlatego, ze nie ta ideologia, ale dlatego, ze taka dluga
nazwa jest niewygodna), ale popelniono przxy tym kilka bledow historycznych.
Ul. Rady Delegatow nie powinna byla byc automatycznie wlaczona do
Lubartowskiej, bo nazywala sie Nowa. Dzisiejsza ul. Radziszewskiego (d.
Nowotki), to byla ul. Beliny - Prazmowskiego, oficera Legionow. Ulica Wschodnia
do 1945 roku nazywala sie Przy Krzyzu. Komunistom nazwa przeszkadzala, ze niby
klerykalna, a byla to nazwa scisle topograficzna - na rogu Narutowicza do dzis
stoi okazala kapliczka z krzyzem... Najssmieszniejsze, ze ta ul. wschodnia lezy
w ...zachodniej czesci dzielnicy Dolnej Panny Marii (dawniej Podgrodzie). Zdaje
sie, ze jeszcze w latach 50 - tych pomieszano nazwy Unickiej, Podzamcza i
Obywatelskiej.
PS> Jeszcze w latach () - tych na jednej z kamienic w poblizu Bramy
Krakowskiej mozna bylo zobaczyc trzy tabliczki numeracyjne: Lubartowska iles
tam, obok Rady Delegatow iles tam i Stalingradzka iles tam (ciekawe, kiedy ta
nazwa funkcjonowala, pewnie miedzy 1945 a 1956). Brakowalo tylko tabliczki
przedwojennej z nazwa ul. Nowej.

[Gość: Marcelina Zapotock]

nazwijcie wszystkie ulice Jana Pawła II ? /1,2,3,4,5,6,7 itd/ a krzyżujące się
z nimi wsystkich świętych bo jest ich sporo i na Lublin starczy.

chodniki i asfalt niestety czesto wciaz z PRLu

[Gość: lublin]

widze wciaz tu i tam