halevi
17.06.05, 14:18
Z Rzepy
Polacy w Norwegii walczą z przekłamaniami słynnego dziennikarza w Oslo.
Bezskutecznie
Przegrywamy historyczną debatę
Walka trwa od listopada ubiegłego roku.
Hans-Wilhelm Steinfeld - dziennikarz norweskiej telewizji publicznej NRK i
publicysta numer jeden w Norwegii - pytany o etniczną różnorodność na
Ukrainie, bez zastanowienia odpowiedział wówczas: - Od rosyjskich komunistów
na wschodzie po zdeklarowanych polskich nazistów na zachodzie. W
najpoważniejszym norweskim dzienniku "Aftenposten" napisał potem artykuł
pt. "Nienawiść do Żydów czarną plamą polskiej historii", w którym dowodził,
że ideologia nazistowska była w Polsce obecna. "Władze w Warszawie były albo
brunatne, jak Piłsudski, albo czerwone, jak Moczar, i bazowały na
antysemityzmie" - twierdził. O Piłsudskim pisał jako o "faszystowskim
dyktatorze". "Podczas jego władzy, i następnie Rydza-Śmigłego, Polska miała
prawodawstwo antysemickie" - dowodził.
W rozmowie z "Rzeczpospolitą", Steinfeld mówił wówczas, że nie rozumie
polskiego oburzenia. Kilkakrotnie powtarzał, że nie zamierza przepraszać za
fakty.
Jednak Polacy w Norwegii nie odpuścili. W ciągu kilku miesięcy zebrali opinie
wielu historyków. Poparł ich m.in. Norman Davies, który stwierdził, że
Steinfeld używa retoryki z czasów stalinowskich. - O opinie musieliśmy prosić
historyków w Polsce, Izraelu, USA. W Norwegii sprawą nie zainteresował się
żaden uczony. Narzekali, że nie mają czasu lub kompetencji - mówi Jacek
Godlewski, Polak mieszkający w Norwegii, od początku zaangażowany w sprawę.
Skarga na Steinfelda dwukrotnie trafiała do norweskiej Rady Etyki Mediów.
Najpierw złożyła ją polska ambasada, potem norweska Polonia. Wyrok był
jednoznaczny - Steinfeld jest niewinny. Jednak ku zaskoczeniu Polaków za
każdym razem padało inne uzasadnienie. Odpowiadając na skargę ambasady, Rada
stwierdziła, że nie jest w stanie zbadać źródeł. Z kolei Polonia usłyszała,
że Steinfeld co prawda posunął się za daleko w swoich interpretacjach, ale
nie złamał etyki dziennikarskiej.
To dlatego kilka dni temu ambasada poprosiła Radę o spotkanie. Ta odpisała,
że nie widzi takiej potrzeby. - To przykre. Rada ewidentnie nie chciała wydać
jednoznacznego orzeczenia. Czuła, że wchodzi w kontrowersyjną debatę
historyczną - mówi Jacek Godlewski.
W Norwegii sprawa nie wzbudziła większego zainteresowania, choć nieczęsto się
zdarza, by słynny dziennikarz i wielki autorytet był oskarżany o pisanie
nieprawdy. - To kraj, który unika wielkich kontrowersji, konfliktów,
rozdrapywania ran. Tu w takich sprawach nie podejmuje się decyzji
jednoznacznych. Liczy się, że sprawa sama zejdzie z wokandy - mówi "Rz"
ambasador RP w Oslo Andrzej Jaroszyński.
Polska ambasada nie zamierza jednak zrezygnować. Z MSZ w Warszawie otrzymała
nawet fundusze na zbadanie, czy warto Steinfeldowi wytoczyć proces. Opinia
prawników okazała się jednak niekorzystna. - Realnie nie ma szans na
wytoczenie procesu z dużym prawdopodobieństwem wygrania go - mówi ambasador
Jaroszyński. Jest zawiedziony brakiem reakcji polskich stowarzyszeń
dziennikarskich. - To z pewnością obniżyło rangę naszego nacisku - mówi.
