Sieradz - konkurs wiedzy o mieście

[zodiak72]

Proponuję konkurs wiedzy o naszym mieście, o jego historii (tej dawnej i tej niedawnej). Zadam teraz pierwsze pytanie. Ten, kto pierwszy wlasciwie na nie odpowie - ma wyłączne prawo zadania kolejnego pytania;-)

Nie dawno minęla 595 rocznica bitwy pod Grunwaldem. Ponieważ Sieradzanie mieli w niej rownież swoj udział (co opisał Sienkiewicz w 'Krzyzakach') - więc moje pytanie wiąże się z tą bitwą:

Jaki przywilej nadał miastu Sieradz w 1415 roku krol Wladyslaw Jagiełło w uznaniu za udział Sieradzan w uratowaniu z rąk Krzyżakow chorągwi Królestwa Polskiego w trakcie bitwy pod Grunwaldem (1410)?

[paenka]

Sieradzanie dostali przywilej uzywania do pieczeci czerwonego laku za odbicie choragwi Królestwa.

[zodiak72]

zgadza się - dawaj paenka jakies pytanie;-)

[sieradzak]

Może uzupełnię, koleżankę paenkę, o informację, że w tamtych czasach czerwonego
laku mógł używać jedynie król !!! W tym kontekście nadanie tego przywileju
nabiera dodatkowego znaczenia i określa rangę wydarzenia !!!

Wielka Chorągiew Królestaw

[sieradzak]

A kogo wsparła Chorągiew Sieradzka, to znaczy komu groziło, że Wielka Chorągiew
upadnie i będzie to znak końca bitwy ? Ktoś miał pieczę nad Chorągwią i miał ją
osłaniać ;-) Pytanie jakiej Chorągwi Ziemskiej nie udało się skutecznie osłonić
Wielkiej Chorągwi Sieradzkiej ?

[zodiak72]

Wielką Chorągiew Krolestwa Polskiego trzymał chorąży krakowski - Marcin z Wrocimowic herbu Polkozic i to on ją upuścił. Wnioskuję z tego, że jeśli był on z Krakowa, to i chyba należał do chorągwi krakowskiej?

[sbi]

Długosz tez tak twierdził :)
www.staropolska.gimnazjum.com.pl/sredniowiecze/dziejopisarstwo/Dlugosz.html

[zodiak72]

dzieki za ten link sbi - tu jest czarno na bialym wymienione, jakie chorągwie braly udzial w bitwie po stronie polskiej.

[sieradzak]

W zasadzie tak ;-) ale z tego co gdzieś wyczytałem, to sprawę zawaliła Łęczyca.

Grunwald - materialny zabytek

[sieradzak]

Czy w Sieradzu jest jakiś materialny zabytek związany z Bitwą pod Grunwaldem ?

tu brak odpowiedzi ?

[sieradzak]

[ebusia_fam_fatal]

czy to nie jest ten pomnik za wzgorzem z ktorego ukradziono "dwa nagie miecze"?
i kosciol sw ducha na cmentarzu, z ktorego choragiew sieradzka wyruszala czy
jakos tak
??

[sieradzak]

Pomnik, to pewnie nie z tego okresu ;-)

W miarę trafiony kościół św. Ducha,;-) ale został on wybudowany już po Bitwie,
jako wotum dziękczynne za zwycięstwo w Bitwie ... itp

[ebusia_fam_fatal]

nie zajarzylam ze chodzilo o tamte czasy.. :)
no to nie znam odpowiedzi :P

[ebusia_fam_fatal]

hmmm z tamtych czasow to budynek muzeum:) a czy i jak on sie ma do bitwy pod
grunwaldem to ja nie wiem;)

dywagacje

[ebusia_fam_fatal]

i jeszcze tak sobie wymyslilam, ze moze w Farze ktorys z "ozdobnikow" jest
niejako "pamiatka" po Bitwie? :)

[zodiak72]

Hmm - sieradzak, zdradz odpowiedz na swe pytanie, bo chyba juz nikt nie odpowie - a sam jestem jej ciekawy;-)

[sieradzak]

no może źle się wyraziłem ;-)
Chodzi o kościółek św Ducha ;-)

[ebusia_fam_fatal]

czyli dobrze odpowiedzialam?

[sieradzak]

Zasadniczo TAK ;-)
nieścisłość tylko z tym wymarszem z kościółka, bo go nie było ;-)
Trochę się źle wyraziłem i dlatego te nieporozumienia

WYBACZCIE MI ;-)

Grunwald ilu było naszych ;-)

[sieradzak]

Ile Chorągwi Sieradzkich stawiło się pod Grunwaldem ?

[paenka]

hmm to chyba ja mialam zadawac pytanie wiec sieradzak grasz nie fair. Przypomina mi totroche znowu zabawy dzieciakow przechwalajacych sie kto wie wiecej. A pani w szkole nie uczyla ze sie czeka na swoja kolej?

[sieradzak]

upss i dostałem po łapkach ;-)
No fakt, nie doczytałem postu zodiaka ;-)
Moja wina, moja wina ... ;-)

A tak swoją drogą to czemu nie zadajesz pytanek ? ;-)

[paenka]

bo ty ich zadales za chyba 5 czy 6 osob wiec moze najpierw odpowiedza ludzie na te. po co burdel robic. NIech sie z tego watku ktos cos dowie a nie dowie sie ze ktos co sie wie ale nie wiadomoco.

[zodiak72]

To czekamy na pytanie od paenki - bo to ona odpowiedziala jako pierwsza poprawnie na moje pytanie. I proszę nie mącić;-)

[esie]

wg Długosza dwie, ziemi sieradzkiej i wojewody sieradzkiego

Pytania się skończyły - czy jak ?

[sieradzak]

[zodiak72]

Tylko tym razem proszę już o przestrzeganie reguł;-) Kto pierwszy odpowie poprawnie - ten zadaje nastepne pytanie, oki?

Pytanie:
W którym roku powstał (i kto wylożył pieniądze na to) najstarszy mur sieradzkiego starego cmentarza przy Wojska Polskiego, czyli ten od obecnej strony ulicy Wojska Polskiego?

[ebusia_fam_fatal]

w okolo 1870 roku ks. kanonik Michal Jarmicki otoczyl murem cmentarz przy
obecnej ul. Wojska Polskiego

[zodiak72]

Zgadza się. A kto sfinansował prace?

strzelam, bo nie moge znalexc ;)

[ebusia_fam_fatal]

sieradzanie?? :)

[zodiak72]

Bingo;-) Parafianie zrobili zrzutkę;-) No to ebusia - zadaj nam tu teraz bobu jakimś dobrym pytankiem z historii Sieradza;-)

Księstwa Sieradzkie :)

[ebusia_fam_fatal]

Sieradz, jako stolica księstwa funkcjonowal wiecej niz raz.
pytanie: ile razy i kto wtedy tu rządził?

[sieradzak]

No nie jestem pewny ;-) dobre nie, ale zasadniczo to było Księstwo Sieradzki
(L.Czarny), póżniej Sieradzko - Łęczyckie (Łokietek), później to właśnie nie
jestem pewien, a nie chce mi sie już sprawdzać ale chyba jeszcze Jagiełło ;-)
ale to w ramach tego samego księstwa by było, bo później to już se województwa
wymyślili ;-)

Ale to pewnie odpowiedź na 3 ;-(

[ebusia_fam_fatal]

L. Czarny ok.

podpowiem ze bylo to jeszcze dwa razy:)
moze jeszcze lata podacie, gdy Sieradz wtedy samodzielnie rządził? poniewaz
znalazlam kilka xrodel i sa rozbieznosci:)

[zodiak72]

1233 - Sieradz pierwszy raz został stolicą Księstwa Sieradzkiego, ale nie na dlugo, bo KS włączono do Ks. Leczyckiego

1262 - Sieradz ponownie został stolicą Ksiestwa. To był czas Leszka Czarnego (1262 - 1288)

Takich dat się doszukalem.

[ebusia_fam_fatal]

co do tych dwoch ja mam takie dane: 1233/1234 - a kto byl wladca? :)
1264-1279 - Leszek Czarny
i jeszcze raz:)

[zodiak72]

ebusia_fam_fatal napisała:

> co do tych dwoch ja mam takie dane: 1233/1234 - a kto byl wladca? :)
--------
Wydaje mi się, że byl to Konrad Mazowiecki lub jego syn - Kazimierz, ale mogę się mylić.
--------

> 1264-1279 - Leszek Czarny
--------
Ja znalazłem jako datę początkową rzadow Leszka Czarnego w KS - 1263 rok i faktycznie rządził tu do 1279 roku, po czym objął Ks. Krakowskie do śmierci w 1288r.
--------
> i jeszcze raz:)
--------
1288 - 1320 przyrodni brat Leszka Czarnego - Wladyslaw Łokietek

[sieradzak]

> co do tych dwoch ja mam takie dane: 1233/1234 - a kto byl wladca? :)

??? Hmm 1 rok ? czy to przypuszczalna data utworzenia ?
Jeśli przed Leczkiem Czarnym to tylko Kazimierz Kujawski, bo od niego L.Czarny
przejął ziemie sieradzkie.

1262 r. – 1263 r.
Księstwo Sieradzkie, którego pierwszym władcą został Leszek Czarny.

Po śmierci L.Czarnego ziemie przejął Łokietek i połączył K.Sieradzkie i
Łęczyckie - jednak dalej tytułował się Księciem Sieradzkim.

Za Jagiełły to już chyba województwa ? Bo mi się nie chce sprawdzać ;-)

Z tym, że dla mnie coś jest nie tak z tymi pierwszymi danymi ebusi ? Bo nie
wiem, czy wtedy już było Księstwo Sieradzki, moja wątpliwość polega na tym, że
na ówczas nie było chyba Księcia Sieradzkiego, a indywidualny charakter
sieradczyzny było określenie Ziemia Sieradzka ??

Jak widać w tym temacie jest chyba podobny bałagan jak z herbem ;-)

[zodiak72]

Cytuję za "Księgą krolow i ksiazat polskich' (wyd Swiat Ksiazki 1999):

str. 70
"Leszek (Czarny) rozpocząl wiec wspolpracę z wrogimi ojcu ksiązetami ..... i wymógł wydzielenie dla siebie księstwa - najpierw łęczyckiego (1260), potem też sieradzkiego (1263)".

[sieradzak]

Zodiak te daty w miarę, ale mnie chodzi o to co podała ebusia:

"co do tych dwoch ja mam takie dane: 1233/1234"

Czyli przed Leszkiem Czarnym

[zodiak72]

"Oto przybliżona historia pradawnego jednakże niezapomnianego księstwa.
Jako Minister wywiadu mam zaszczyt i powinność opisania jego historii.


Pierwszym księciem sieradzkim był Bolesław syn Konrada Mazowieckiego. Była to krótka historia i obejmowała lata 1233-1234. Po śmierci Konrada w 1247 r., inny jego syn Kazimierz Kujawski zawładnął prowincją łeczycką która obejmowała min. miasto Sieradz. W 1261 r. przeciwko Kazimierzowi zbuntował się jego syn Leszek Czarny. W wyniku ugody między ojcem i synem powstało autonomiczne księstwo sieradzkie z Leszkiem Czarnym jako władcą. Ksiestwo to składało się z kasztelanii sieradzkiej, spicymierskiej, rozpierskiej oraz z cześci wolborskiej. Z czasem, Leszek Czarny w wyniku porozumienia z Bolesławem Wstydliwym, po jego śmierci, został również księciem sandomierskim i krakowskim co dało mu władze senioralną w Polsce. Jest to ważne o tyle, że Leszek Czarny najsilniej utożsamiany z naszym księstwem, okazał się politykiem na ówczesne czasy światłym, pierwszym inicjatorem scalania ziem polskich, wcześniej rozbitych na dzielnice. Po śmierci Leszka Czarnego, w latach 1288-1320, księciem sieradzkim zostaje jego przyrodni brat Władysław Łokietek, przyszły koronowany władca Polski. W latach 1327-1339 księciem sieradzkim był Przemysł Inowrocławski. Reforma administracyjna kraju w drugiej połowie XIV w. doprowadziła do likwidacji księstwa sieradzkiego na rzecz nowopowstałego województwa sieradzkiego, obejmującego późniejsze powiaty: sieradzki, szadkowski, radomszczański, piotrkowski, a od połowy XVw. ziemie wieluńską z powiatami wieluńskim i ostrzeszowskim, ale województwo to już ,,inna bajka".


Notatka: Na podstawie:

Urszula Sowina ,,Sieradz, układ przestrzenny i społeczeństwo miasta w XV-XVIw."
PAN 1991

Andrzej Ruszkowski ,,Sieradz i okolice"-przewodnik turystyczny Sieradz 2002

polecam dla świetnej zabawy książkę księdza Walerego Pogorzelskiego ,,Sieradz", wydaną w Sieradzu w 1996r. przez Towarzystwo Przyjaciół Sieradza"

xiestwo.info/modules.php?op=modload&name=News&file=article&sid=8---------
Jeśli wierzyć tym zapiskom - to wladcą Księstwa Sieradzkiego w tym pierwszym, krotkim okresie jego istnienia (1233/1234) - był Bolesław - jeden z synow Konrada Mazowieckiego

[sieradzak]

Zaprawdę, to bardzo interesujące !!! Szczególnie to przed L.Czarnym, bo albo z
braku czasu jeszcze do tego nie doatarłem, albo mi się gdzieś zapomniało ;-)

No nic - odpowiedź rzeczowa, konkretna i wyczerpująca na max. Oczywiście
trzababy to wszystko o Sieradzkiej Ziemi zebrać w jedną kupę i stworzyć w końcu
jakiś zalążek kompleksowej monografii Ziemi Sieradzkiej ;-)

Chyba czas zacząć zbierać materiały w tym zakresie ;-)
Kto chętny, aby pociągnąć to w serwisie www bractwa ?

[zodiak72]

Oto poprawny link do strony o Ksiestwie Sieradzkim, poprzednio wkleilem go z błędem:
xiestwo.info/modules.php?op=modload&name=News&file=article&sid=8

bardzo prawidlowa odpowiedx :)

[ebusia_fam_fatal]

choc ja mam ja z innego xrodla: Urszula Perlikowaska-Puszkarska "Wzgorze
Zamkowe w Sieradzu" :)

przy okazji chcialam Wam wskazac, ze Ksiestwo Sieradzkie to nie tylko czasy
Leszka Czarnego i w nastepstwie - Łokietka :)
z komentarza Sieradzaka widze ze udalo mi sie :)

gratuluje Zodiak :)

[zodiak72]

Oto one:

Ilu (z dokladnością do 200 osób) mieszkańców liczył Sieradz w chwili wybuchu II wojny światowej i ile było wtedy wśród nich ludności wyznania mojżeszowego, czyli Żydów?

[ebusia_fam_fatal]

stan ludnosci wedlug spisu z 1 kwietnia 39 (wiem ze wojna wybuchla 5 miesiecy
poxniej :P ) :
Polacy 8700, Żydzi 2555..

jak bardzo mogli sie rozmnozyc w piec miesiecy? :)

[sieradzak]

e to pewnie też szacunkowe, bo coś cyferki za równe ;-)

e chyba jednak niebardzo

[ebusia_fam_fatal]

Polacy - 8700 (4066 mezczyxni, 4634 kobiety:) )
Żydzi - 2555 (m 1170, k 1385)
dane ze spisu ludnosci
do tego dochodza :
Niemcy, sztuk 84 (m 36, k 48)
Rosjanie, sztuk 20 (m 15, k 5)

:)

[zodiak72]

Proporcje narodowosciowe dobre;-) Liczba Zydów też, aczkolwiek tu mam tylko dane procentowe, ale odpowiedz dot. Żydow uznaję za dobrą.


Ale w sumie ludności we wrzesniu 1939 bylo troszkę więcej, niż 11 255 (8700 + 2555). Kto poda, ile?

[sieradzak]

no co Wy ino statystyka i liczby ;-)
Jakie to ma znaczenie, dla dnia dzisiejszego ? ;-)
Co ciekawego wynika z takich pytań, dla wiedzy osoby postronnej czytającej ?
Czy ta osoba zapamięta te liczby ?

Proszę o inny charakter pytań, a historia była długa, a do tego jest zagmatwana
i ... ma wiele zagadek ;-)

[zodiak72]

Oki;-) Są wakacje, więc sobie zluzujmy dociekanie i spory o dokladne liczby;-) Wg moich źrodel - we wrzesniu 1939 roku było w Sieradzu 11 900 mieszkancow. No to teraz niech ebusia zadaje pytanie, bo byla najbliższa prawidlowej odpowiedzi;-)

[paenka]

Ja wiem dokladnie gdzie jest ten budynek:) on jest na tej ulicy obok Strazy pozarnej po prawej stronie jak sie idzie na skansen i to jest dokladni eten budynek o ktorego łuk i pofalowanie mi chodzilo:)

[hajdana]

Witam, pyszny wątek!
Pytanie poza konkursem, bo mnie nie było, a ebusia teraz zadaje pytanko, ale
póki co ja może takie z ilustracją (pyszna nowa galeria na www UM, byli na
wieży kolegiaty!).
Gdzie to jest i jaka jest historia budynku, który zresztą ledwie się trzyma a
jego fotka jest tu
www.umsieradz.pl/portal/index.php?option=content&task=view&id=490&Itemid=0&limit=1&limitstart=4
kolumna lewa 4 zdjęcie i prawa 3 zdjęcie od góry.
Pozdrawiam letników sieradzkich :)

[zodiak72]

Hmm - strzelę rejon: gdzieś w okolicy Podrzecze-Wierzbowa?

[sieradzak]

No na wierzbowej też jest parę takich domków i na Krakowskim chyba jeden się
uchował ;-) W zasadzie jak dla mnie to już jest obiekt zabytkowy ;-) i powinien
być otoczony jakąś opieką ;-) Wiem, że może niezbyt to piękne zabytki, ale ...
tyle tego co się w Sieradzu ostało, to już powoli ... ewenemnety, wśród zalewu
betonowo - ceglanych kamienic z wieżyczkami i łukami dziwacznymi ;-) W tym
obrazie te chałpki są dość malownicze i charakterystyczne ;-) Ale jeśli nic się
w tej materii nie zrobi, to ... szlag je trafi i powstaną bezpłciowe domki bez
duszy i charakteru ;-( A takie cudeńka ostaną sie ino na fotkach ;-(

[zodiak72]

Lub też w okolicznych wsiach. W Sokołowie (za Dąbrową Wlk) jest podobna drewniana chata ze zdobieniami chyba, nawet ktoś tam jeszcze mieszka.

[sieradzak]

Chyba nie kojarzę ;-)

[paenka]

To chyba dawno tam nie byłeś i nie widziałes łuków na ścianach tych domków:D

[sieradzak]

znowu łuki ;-) Kurde - co jest ? Jakby to było potwierdzenie jakiejś
historyczności, wszystkie kamienice koło rynku też robią z jakimiś łukami, jakby
w Sieradzu istniał choć jeden zabytek z tym elementem architektonicznym ;-)
Jakaś paranoja ;-)

[sieradzak]

no cóż, historii nie znam ;-( ale z chęcią poznam ;-)

Co do miejsca to wychodzi mi na centrum, czyli ul. Podrzecze. Za niedaleko koło
OSP ? Chyba że się mylę ? Przód znam, ale tył jest dla mnie zaskoczeniem, bo go
w życiu nie widziałem ;-)

Stan domku jest faktycznie tragiczny ;-(
Czy ktoś tam teraz mieszka ? Czyje to jest ?

odpowiedź poza konkursem

[hajdana]

dobry strzał z Podrzeczem, dokładnie róg Podrzecze/Podwale, na tyłach ogrodów
kolegiaty raczej niż OSP :). Piękno drewnianych drzwi widać poza letnim
sezonem, bo tylko wtedy nie obrasta ich dzikie wino czy coś równie dzikiego.
Domek pochyla się i pochyla, ale zadziwiająco trwa.
Kiedyś było tam schronienie, przytulisko dla starców. U Pogorzelaskiego
wymienia się 16 takich potrzebujących osób, utrzymywali się "z 37 morgów
własnej ziemi i pomocy Magistratu". U Milczarka wymieniony jako składnik
majątku miejskiego z 1938 r. ako instytucja - Dom Starców i Kalek, przytułek na
Podrzeczu.
Nikogo mieszkającego tam nigdy nie widziałam, myślę, że nadal plac i dom należą
do miasta. Ciekawe ile jeszcze postoi ten staruszek, który służył innym
staruszkom ;]

[zodiak72]

To bardzo ciekawe. Nie wiedziałem tego. Fajnie, że dzielisz się wiedzą;-)

[sieradzak]

ciekawe, bardzo ciekawe, hmm ... muszę to chyba wpisać na swoją listę spraw do
wyjaśnienia i załatwienia ;-)

Stary Szpital

[ebusia_fam_fatal]

przedstawcie mi pokrotce historie budynku, w ktorym znajduje sie obecnie Stary
Szpital. podkreslam - nie historie samego szpitala, tylko budynku (bez nowszej
przybodowki), w ktorym sie szpital znajduje. chodzi mi o wlasciciela i funkcje
jaka pelnil budynek, zanim zalozono tam szpital. jak podacie jakies daty to sie
nie pogniewam :)

[paenka]

gdzies czytalam o tym to nie byl jakis dworek czy cus?

[ebusia_fam_fatal]

gdzies czy cus to poszukaj pelnej i pewnej, konkretnej odpowiedzi :P

Nie pomogę ;-)

[sieradzak]

Na szybko se nie przypomnę, a szukać nie mam z lekka czasu ;-)
Może zodiak ? ;-)

[zodiak72]

Najstarszy budynek 'Starego Szpitala' został zbudowany przez władze Krolestwa Polskiego w latach 20tych XIX wieku z przeznaczeniem pierwotnym jako rezydencja mieszkalna dla Adolfa Harrera. Był on Niemcem - przemysłowcem spod obecnej Zielonej Gory (Grunberg), który przybył do Sieradza w 1822 roku z myślą o stworzeniu własnego interesu - fabryki sukienniczej. Władze Kongresówki (niemałą rolę odegrał propagator rozwoju gospodarczego ziem polskich - Stanisław Staszic) - zachęciły Harrera do zbudowania zakladu właśnie w Sieradzu w ten sposob, że udzielono mu pożyczki, oddano w użytkowanie już istniejące budynki (obecnego zakladu karnego) i zapewniono wygodne lokum mieszkalne wlasnie w najstarszej częsci 'Starego Szpitala'.

Jednak w 1833 roku, wskutek restrykcji celnych po Powstaniu Listopadowym - zaklad Harrera stracił rentowność i został zamknięty.

W 1845 roku miasto podjęło decyzję o zagospodarowaniu pałacyku Harrera - urządzono tam szpital. Powiększono kompleks, jak również nadano szpitalowi we władanie okoliczne ziemie - by mógł czerpać zyski na wlasną działalność z ich dzierżawy. (CZEMU DZIS nikt nie wpadnie na ten genialnie prosty pomysł na poprawę jego finansow??)

W latach 80tych XIX w. szpital ponownie powiększono i oddano go w zarządzanie siostrom szarytkom, które pracowały w nim aż do czasow stalinowskich, kiedy to wskutek postępującej laicyzacji życia - usunięto je.

[sieradzak]

Dzięki zodiak, jak zwykle kompetentnie, rzeczowo i na temat, jestem pełn podziwu
;) czytałem z zainteresowaniem, i stwoerdziłem, no tak już gdzieś to czytałem
;-) Ot taka starcza skleroza ;-), ale miło se coś przypomnieć na starość ;-)

[zodiak72]

Tym samym obdarowaliśmy się wzajemnie zapasem wazeliny, wystarczającym nawet na wypadek wojny (z islamistami);-) Nie zużyte jej nadwyżki sprzedam z zyskiem.

[sieradzak]

No może i tak ;-)

Wazelina w cenie ? bo nie śledzę notowań giełdowych ;-)

[ebusia_fam_fatal]

w czasach boomu homoseksualistycznego..... ;)
mozecie zarobic fortuuuune :)

[sieradzak]

No ebusia mam nadziję, że nie jest to jakaś ukryta aluzja ;-)

Bo ... ;-)

[zodiak72]

Ale ta nasza wazelina jest niestety bezzapachowa. A geje najbardziej, jak slyszałem, lubią malinową;-) No ale zrobiło by się plakaty z napisem 'Promocja' i coś by zeszło ze stanu;-)

[ebusia_fam_fatal]

hiehiehie
Uwaga!! promocja!!!
po naszej wazelinie nie bedziesz sral na malinowo!
KUPA BEZZAPACHOWA!? musisz to miec!!
;]

[sieradzak]

Tu chyba nie chodzi o tą czynność fizjologiczną, ale może się mylę ;-)

[ebusia_fam_fatal]

jestem pod wrazeniem. skad czerpiesz te wiedze?? podziel sie xrodlem :)

[sieradzak]

źródło jest pewnie w Zodiaku ;-)

[ebusia_fam_fatal]

nie wątpie, ale mimo to taka wiedze chyba skads sie posiada?

[zodiak72]

Zrodla:

1. 'Sieradz i okolice' Andrzeja Ruszkowskiego
2. www.lodzkie.pl/lodzkie/zdrowie/prezentacja_szpitali/jednostka_16/jednostka_16_historia.html
3. jakieś osobiste informacje, ktore chyba zostały mi z lekcji historii w podstawowce, gdzie mieliśmy trochę lekcji poświęconych w calości naszemu miastu.

->> kolejne pytanie:LEOPOLD MAIDITSCH kto to był

[zodiak72]

Kto to był Leopold Maiditsch i jakie były związki tego pana z Sieradzem?

chyba bedzie problem :)

[ebusia_fam_fatal]

[sieradzak]

Noś tera wymyślił ;-)
Też wymiękam
Z nazwiska to przypuszcam, że Żyd ?

A jeśli żyd - to jakiś gescheft ;-) ?
Czyli może fabryczka ? albo kamieniczka ?

Kto wie gdzie był Hotel Polski w SIeradzu?

[paenka]

[paenka]

Leopold Maditsch był dyrektorem szpitala w Sieradzu.

[zodiak72]

Tak jest ;-) A czy możesz powiedzieć jeszcze, kiedy to było? I jakie są jego zasługi dla Sieradza, w związku ze sprawowaną funkcją?

[paenka]

Szczerze pisząc to nie wiem dokładnie ale obstawiam, że przed II Wojna Światowa.

[paenka]

Az tak dokładnych informacji nie posiadam.

[zodiak72]

Oki, punkt dla Ciebie;-)

Parę słów ode mnie o Maiditschu:

Leopold Colomann Maiditsch był z urodzenia Chorwatem, z zamieszkania Austriakiem, wyznania rzymskokatolickiego. Był lekarzem - chirurgiem, przed wojną pracującym w szpitalu w austriackim mieście Graz. W wigilię Bożego Narodzenia 1939 roku los zawiódł go do Sieradza. Jako oficer Wehrmachtu w stopniu oberleutnannta (porucznika) otrzymał wtedy rozkaz objęcia komendantury wojskowej szpitala w Sieradzu. Funkcję tę sprawował do czasu swej niespodziewanej śmierci (atak serca) 2 grudnia 1944 (a więc niedługo przed wyzwoleniem Sieradza przez Rosjan).

Jako komendant szpitala sieradzkiego doktor Leopold Maiditsch dał się poznać jako człowiek bardzo życzliwy Polakom (i Sieradzanom). Uratował życie wielu Polakom (doroslym i dzieciom), pomagając przetrwać chorobę w szpitalu. Swoimi diagnozami umożliwiał odroczenie kary lub nawet zwolnienie z więzienia sieradzkiego dla sporej liczby więźniów. Zimą 1939/1940 leczył w lazarecie u siostr Urszulanek polskich żołnierzy - jeńców Kampanii Wrzesniowej.
Procz tego:
-dawał zatrudnienie w szpitalu osobom zagrożonym wywózką na roboty do Niemiec,
-bezplatnie wykonywal analizy, przeswietlenia dla mieszkancow Sieradza,
-wspomagał Sieradzan materialnie.

Swą postawą manifestowaną w stosunku do Polakow naraził się na szykany ze strony swych wladz zwierzchnich, co było prawdopodobnie pośrednią przyczyną jego śmierci. Polski lekarz - dr Felchner twierdzi, że Maiditsch tak związał się z Polską i Sieradzem, że pomimo nadciągającej nawały rosyjskiej - chciał zamieszkać po wojnie w Sieradzu (wraz z żoną, Niemką o rosyjskich korzeniach).

Na jego pogrzebie w dn. 5 grudnia 1944r. zgromadziły się podobno wielkie tłumy Sieradzan, ktorzy przyszli oddać hołd człowiekowi wielkiego serca i odwagi. I nie przeszkadzał im fakt, ze był oficerem wojsk okupanta niemieckiego. Jego zwloki pochowano na cmentarzu ewangelickim w Sieradzu (tak czyniono ze wszystkimi Niemcami w czasie okupacji, niezależnie od ich wyznania). Po wojnie w 1971 roku jego prochy ekshumowano i przeniesiono na cmentarz katolicki, niedaleko grobu sióstr Urszulanek z sieradzkiego klasztoru.

Informacje te pochodzą z 'Kroniki okupacyjnej' klasztoru sieradzkich Urszulanek.

Od siebie dodam tylko tyle:
Cześć Jego Pamięci.

porządny chlop to byl czyli!

[ebusia_fam_fatal]

to taki "Schindler Sieradza"...

dzieki Zodiak za takie informacje:)

[zodiak72]

No wlasnie. Malo kto wie, że też mielismy u nas w miescie takiego naszego Schindlera. Ja sam o tym nie wiedzialem, dopoki nie przeczytalem pare lat temu kroniki urszulanek. Bardzo ciekawy dokument z czasu wojny!

[sieradzak]

no to tu .... wazelina .... ;-)

a tera znowu, historia mi jest znana, ale nazwiska nie kojarzyłem zupełnie ;-)
Czyli dzwoniło ino nie w tym kościele ;-)

[ebusia_fam_fatal]

a moze...
"W trakcie II Wojny Światowej sieradzki szpital świadczył usługi głównie na
potrzeby żołnierzy niemieckich, jednak dzięki życzliwości ówczesnej dyrekcji
korzystali z niego także Polacy, mimo niezadowolenia niemieckich władz
wojskowych."
??

Konkurs się skończył ? ;-( /bt

[sieradzak]

Piotr Sikucki - kto był i co zrobił ? ;-) /bt

[sieradzak]

[paenka]

Początek archiwum dał Piotr Sikucki, który z istniejących dokumentów złożył
sześć "woluminów", czyli dużych ksiąg, z aktów starych i dwa ...

ale sie wysililas

[ebusia_fam_fatal]

a ile wiedzy z tego mozna czerpac.. :>

[paenka]

Wyobraź sobie, że przynajmniej ja sie wysiliłam. Szukałam w ksiazkach w domu ale nie znalazłam. A to jest tyle ile z necie sie znalazło w googlach z opisu strony bo link sie nie otwiera.

:)

[ebusia_fam_fatal]

przynajmniej Ty? ja dopiero pytanie przeczytalam. mam w ksiazce w domu na ten
temat, a w domu mnie nie ma, wiec wyobrax sobie ze tez sie wysile. w domu:)

[paenka]

to nie opowiadaj poki sie nei wysilisz

Paenka pierwsza ;-) więc ona daje pytanko /bt

[sieradzak]

[paenka]

zadalam pytanie juz wczesniej o hotelu polskim

Hotel Polski ?!

[sieradzak]

hmm - jakiś hotel był na rogu POW i Ronda, po prawej stonie, od strony Ronda,
ale czy nazywał się Polski ? To już nie wiem ;-)

Zodiak ?? ;-) pewnie wie ;-)

[ebusia_fam_fatal]

hotel poznanski byl, ino trwaly onegdaj spory czy on na rogu pow czy kosciuszki
stal :D

[sbi]

Oto cały tekst którego nie znalazłaś. Jak się link nie wyświetla spróbuj skorzystać z opcji "kopia" w googlach - google mają tam zapisaną kopię szukanej strony

"Archiwum sieradzkie."
Ks. Walery Pogorzelski, "Sieradz", 1927r.

"Wielkim skarbem Sieradza i całego dawnego województwa sieradzkiego są stare akta i księgi, jakie się dotąd szczęśliwie przechowały. Ze wszystkich miast polskich tylko Kraków i Poznań mają nieco starsze archiwa. Akta sieradzkie rozpoczynają się od 1386r. Początek temu archiwum dał Piotr Sikucki, który z istniejących dokumentów złożył sześć "woluminów", czyli dużych ksiąg, z aktów starych i dwa "woluminy" z aktów nowych. Później w r. 1588 porządkuje archiwum pisarz grodzki Marcin Zaleski, układa dla tych akt katalog, czyli rejestr, a liczba ksiąg wynosi już 85 "woluminów". W 1631 wielkie zasługi dla archiwum kładzie Wojciech Oksza Porowski, sieradzki pisarz grodzki, który i powiększył ich liczbę na 109. Wobec drugiego najazdu szwedzkiego sejmik sieradzki w 1703r. ustanowił by w razie niebezpieczeństwa odwieść archiwum na Jasną Górę. Na szczęście do tego nie doszło. Archiwum sieradzkie miało swe stałe, bezpieczne pomieszczenie w zamku. Gdy w 1593r. zamek uległ pożarowi, wyjęto księgi ze zrujnowanych sklepów i przeniesiono je do kościoła farnego, gdzie w wieży w grubych nurach dolnej izby sklepionej, znajdują schronienie i ocalenie. Ostatnim, bardzo troskliwym opiekunem tego archiwum był zasłużony badacz Antoni Paparona Pstrokoński rejent sieradzki. Sporo własnoręcznych odpisów z akt archiwalnych znajduje się w odzyskanych aktach parafialnych. Około 1830r. sieradzkie archiwum zostało przewiezione do Kalisza i złożone przy Sądzie Okręgowym. Zajął się nim, zasłużony dla Sieradza Józef Szaniawski. W 1888r. archiwum sieradzkie zostało przewiezione do Warszawskiego Głównego Archiwum przy ul. Długiej. Archiwum sieradzkie zawiera akta urzędowe wszystkich miast i powiatów dawnego woj. Sieradzkiego, do Sieradza bowiem, jako stolicy województwa odsyłane były na przechowanie. Trybunał Sądowy w Piotrkowie nie miał własnego archiwum, po każdych sądach trybunalskich akta odwożono do Sieradza, jako stolicy województwa. Z powyższego łatwo zrozumieć, jak wielkiej doniosłości i wagi dokumenty zawiera archiwum sieradzkie. Jest ono dla badaczy obfitym żródłem wiadomości o Sieradzu i województwie od bardzo dawnych czasów. W nim bowiem oprócz oryginałów znajdują się urzędowe kopie jeszcze dawniejszych dokumentów lub wiadomości."

"esie" w sygnaturce?? n/t

[ebusia_fam_fatal]

Ctrl+C Ctrl+V

[sbi]

To przy kopiowaniu postów :)

Piotr Sikucki

[ebusia_fam_fatal]

Wielkim skarbem Sieradza są stare akta i ksiegi, jakie dotad sie szczesliwie
przechowaly. Ze wszystkich miast polskich tylko Krakow i Poznan maja nieco
starsze archiwa. Akta sieradzkie rozpoczynaja sie od 1386r.. Poczatek temu
archiwum dal Piotr Sikucki, ktory z istniejacych dokumentow zlozyl szesc
woluminow, czyli duzych ksiag, z aktow starych i dwa woluminy z aktow nowych...
(fragment z I Rozdzialu monografii ks. Walerego Pogorzelskiego "Sieradz")

uznaje odpowiedx paenki :) ale podaje uzupelnienie, aby mozna bylo sie czegos
dowiedziec.

Zamek

[sieradzak]

W którym roku i czyją decyzją (nie konieczne personalia) Zamek zniknął z
powierzchni ziemi ?

Kto (co?) skorzystał na tym fakcie ?

[ebusia_fam_fatal]

cytuje za www.zamkipolskie.hg.pl/zamek/za09/zamek/sieradz.html
"Spotykające zamek klęski oraz brak należytej konserwacji jego murów w czasach
nowożytnych spowodowały że zaczął się on chylić ku upadkowi. Jego stan był na
tyle poważny że w roku 1742 przechowywane w nim archiwa przeniesiono do miasta.
W roku 1792 sejmik podjął uchwałę o rozbiórce zamkowych ruin w celu pozyskania
cegły na budowę nowego archiwum. "

ale dlaczego mi sie skojarzylo ze zamek rozebrano "dzieki" Prusakom i
wykorzystano cegle do budowy kamienic to nie wiem :)

[sbi]

> "Spotykające zamek klęski oraz brak należytej konserwacji jego murów w
> czasach nowożytnych spowodowały że zaczął się on chylić ku upadkowi.
> Jego stan był na tyle poważny że w roku 1742 przechowywane w nim archiwa
> przeniesiono do miasta.

Pogorzeliski podaje, że przeniesiono je już wcześniej w 1593 roku, mała różnica 150 lat :)

[ebusia_fam_fatal]

oto co mozna znalexc w internecie :)
ot taka ciekawostka przyrodnicza:)

[sieradzak]

No w internecie to przeważnie podają z jakiś źródeł, więc nie wina to internetu ;-)

Takich ciekawostek i nieścisłości jest w Historii Sieradza i Ziemi Sieradzkiej
wiecej, dziwne, że nikt nie próbuje tego jakoś wyjaśnić ?

[sieradzak]

Generalnie rok ok, co do dalszych spraw to można przyjąć, że

za Prusaków - władze miasta, sejmik i burmistrz podjęli decyzję o rozbiórce
zamku do cna i wybudować miano z tego Archiwum, nie wiem czy to się stało, bo
jakoś nie znalazłem wzmianki o takiej budowli w Sierdzu, więc pewnie w zamian
wybudowano kilka kamienic. Mamy więc chyba pierwszy przykład malwersacji, gdzie
"środki" publicze poszły na cele przywatne.

Tak czy siak można powiedzieć, że zamek rozebrało miasto Sieradz, podcinając
swoje korzenie i niszcząc własną historię !!!

[ebusia_fam_fatal]

a co za tym idzie ebusia odpowiedziala poprawnie? :D

[sieradzak]

No to ebusia powinna walnąć pytanko ;-)

A tu zima ;_)

Koniec Konkursu ? czy jak ? ;-( /bt

[sieradzak]

[hajdana]

no to ja, ja mam pytanko, ale znowu poza konkursem - łatwiej zadawać pytania
specjalistom niż znajdować odpowiedzi na wasze pytania (podziwiam) ;) Jeśli tak
dalej będzie, to nigdy się nie dowiem co wiecie o burmistrzu Sieradza w okresie
okupacji, jego losach i legendach o skarbach, niektórych dotąd nie odnaleziono
np. słynnej branzolety... Czy ktoś wie więcej na ten temat, o którym nie mam
precyzyjnych informacji, ale jakieś mgliste rodzinne opowieści? Służę
nazwiskiem burmistrza, ale może ktoś już je zna i resztę...:)

[zodiak72]

Czy możesz przypomnieć jego nazwisko?

[hajdana]

no jasne - Rudolf Weinert

[zodiak72]

Hmm - wedlug 'Kroniki okupacyjnej' Urszulanek, Weinert był volksdeutschem, pracownikiem dzialu kultury w magistracie Sieradza. Nigdzie nie ma wzmianki, że był on burmistrzem. Ponoć był rozmilowany w kulturze i tradycji ziemii sieradzkiej i okazywał życzliwość Polakom. W 'Kronice' jest wręcz napisane, iż zwoził on zabytkowe przedmioty z Sieradza i okolic, by przechowywać je i 'ochronić przed Niemcami'.

Co do jego śmierci, to siostry twierdzą, że zostal rozstrzelany przez Rosjan w dniu ich wkroczenia do Sieradza, ponieważ zadenuncjował go ktoś z jego kregu znajomych z Sieradza.

[hajdana]

to się zgadza z informacją w przypisach u Milczarka (Sieradz 1918 1939).
Przybył z Galicji pod koniec I wojny światowej, był nauczycielem, radnym PPS,
sądzonym za pieniactwo itd. Reszta jest ta sama o zbieraniu dzieł sztuki,
eksponatów muzealnych i przedmiotów liturgicznych z demolowanych kościołów "z
zamiarem ich przekazania powojennym władzom polskim dla Muzeum w Sieradzu".
W mojej pamięci zachował się też jako burmistrz - dobry dla Polaków, ale być
może pomyliłam osoby z opowiadań babci. Kto był więc burmistrzem? I czy
słyszałeś o zaginięciu bransolety Pani Walewskiej podczas okupacji, być
może "zabezpieczonej" właśnie przez Weinerta? Wiem, że w TV3 była wzmianka -
wypowiedź kogoś z naszego muzeum na ten temat. Ale było to jakiś czas temu,
żałuję, że całość mi umknęła, widziałam tylko fragment.

[zodiak72]

1. ja nie jestem pewien, czy w czasie okupacji niemieckiej polskie miasta miały w ogóle takich przedstawicieli wladzy, jak BURMISTRZ? Wydaje mi się, że stanowiska burmistrzow zostały zlikwidowane. Nie bylo przecież żadnych polskich samorządow. Wlasciwie jedyną instytucją ponadregionalną, ktorą kierowali Polacy - była Rada Glowna Opiekuncza (RGO), coś w stylu dzisiejszego PCK, czy Caritas.

2. Poza tym, co napisalem, nie wiem na obecną chwilę nic więcej na temat Rudolfa Weinerta. Jeśli tylko się czegoś dowiem więcej - dam tu znać.

[hajdana]

1.acha...
2.Dzięki :)

[sieradzak]

No jeszcze trochę, a wyjdzie na to że wszyscy niemcy w Sieradzu podczas okupacji
byli aniołami ;-)

LEOPOLD MAIDITSCH, teraz Rudolf Weiner ;-)

O ile wątek o dyrektorze Szpitala znam, o tyle o tym Rudolf Weinert, nic nie
słyszałem, ale z tego co tu piszecie, to myślę, że to jakaś strasznie naciągana
historia i chodziło o kasę a nie o dobro kogoś czy czegoś ?

[hajdana]

a jeszcze żona Rudolfa Weinerta - nauczycielka, też przyjęła listę
narodowościową (ale jako niemcy nie mieli chyba zbyt dużego wyboru),
wieloletnia radna miejska i - uwaga - pisała patriotyczne wiersze polskie (z
Milczarka jw.)
Też mam wątpliwości co do pewności o intencjach R.W. - wątpię aby były tak
powszechnie znane w okresie jego działalności. Ale może odkryto je po jego
śmierci (np. testament)?

ulica Żydowska (platea Judeorum) XV w.

[ebusia_fam_fatal]

w jakim rejonie znajdowała się w XVw. ulica Żydowska w Sieradzu i czy nazwa
wzięła się z tego, że mieszkali przy niej Żydzi?

[zodiak72]

Miej litość dziewczyno;-) TAKIE pytania o TEJ porze? poproszę o kolejny zestaw pytań;-)

Region mogę strzelić, ale nie wiem, czy dobrze: Sukiennicza/Zamkowa ?
Ale i tak przypuszczam ,ze w pytaniu jest jakiś haczyk;-)

pudlo :P n/t

[ebusia_fam_fatal]

[zodiak72]

Ale nie tak bardzo daleko

[sbi]

Warcka

tez pudlo :P

[ebusia_fam_fatal]

zydowska (teraz warcka) to byla w XVI wieku. w wieku XV byla gdzie indziej

[sieradzak]

No wiele ni epomogę, to raczej intuicja ;-)

1. XV wiek ??? To dość dziwne i nie wiem czy wtedy stosowano już jakieś sztywne
nazwy ulic - myślę, że to raczej były nazwy zwyczajowe, które póżniej dopiero
stawały się ulicami np. Zamkowa

2. nazwa z łaciny chyba ? nie jestem biegły w tym języku ;-) (z innymi też
krucho ;-( ) ale na czuja jakoś bardziej pasuje mi to na plac, a nie ulicę ?
Jeśli byłby to plac - to może ... rynek Praski ?

3. Do rozwikłania tej zagaski przydałby się jakiś plan z tamtych lub nieco
późniejszych czasów ? Wtedy można by było metodą dedukcji coś wywnioskować ?

[ebusia_fam_fatal]

ad.1. stosowano nazwy
ad.2. wszystkie ulice po lacinie, w wieku XV przynajmniej, to byly platea
ad.3. wystarczy odpowiednia ksiazka, aczkolwiek i z niej trzeba dedukowac
;)

[sieradzak]

No tak dorwała się do jakiejś książki i szpanuje ;-)
Z ulicami masz rację ;-) sprawdziłem se ;-)

strzelanie trwa: ;-)

Żabia ;-)

pudlo :) n/t

[ebusia_fam_fatal]

hmmmmm

[ebusia_fam_fatal]

ale nei wiem czy tak to traficie ;)
wyobraxcie sobie ze tej ulicy tam moze juz nie byc jako ULICY ;)
tak czy inaczej, zadna z wyzej wymienionych nie łączyła się z żydowską :)
jak traficie chocby jedna z nich, odpuszcze Wam i napisze szczegóły:)

podpisano: szpanerka:)

ale

[ebusia_fam_fatal]

macie ostatnio strzal, bo tak to mozna w nieskonczonosc:)

Sukiennicza /bt

[sieradzak]

nie

[ebusia_fam_fatal]

i straciles szanse, bo sukiennicza juz padla:)
za moment umieszcze odpowiedx na pytanie :)
tylko kto nastepny zadaje? :)

Ty zadajesz ;-) /bt

[sieradzak]

[ebusia_fam_fatal]

sami wyciągnijcie wnioski. dzisiejsze nazwy ulic (ujete w nawiasach
kwadratowych) wzielam z Pogorzelskiego. cały tekst pochodzi z cudownej książki
Urszuli Sowiny "Sieradz - układ przestrzenny i społeczeństwo miasta w XV-XVI w.":


"ulica Żydowska (platae Judeorum)
Była trzecią, najdalej od Rynku usytuowaną ulicą północnej części miasta.
Ponieważ w sieradzkiech źródłach pojawiła się tylko dwukrotnie, jej układy
własnościowe zostały rozpoznane bardzo słabo. Udało się zrekonstruować jedynie
ciąg sąsiedzki trzech działek, znajdujący się po lewej, południowej stronie
ulicy Żydowskiej, licząc od ulicy Mniszej [obecnie prawdopodobnie Dominikanska]
w kierunku ulicy Błotnej [obecnie prawdopodobnie Warcka][czy to oznacza ze ta
ulica była pod skosem, a nie pod kątem prostym?? jakby od teatru do skrzyzowania
warckiej/żwirki i wigury. przyp ebusi :)]. Mieszkali tam kolejno: pierwsza z
omawianych działka: Andrzej (syn Grzegorza z Sieradza) (po 1437 mieszkał w tym
domu Mikołaj Zapieczny (ławnik)); druga: Stanczel; trzecia: Jan Ziarno (po 1436
mieszkał tam Stanisław Pyszczek) :)

Spośród wymienionych wyżej mieszczan Mikołaj Zapieczny związany był raczej z
ulicą Mniszą, a Stanisław Pyszczek nieco później z Błotną. Obecności Żydów po
tej stronie ulicy nie stwierdzono. Gdzie więc skupiała się XV-wieczna sieradzka
gmina żydowska, jedna z licznejszych w Wielkopolsce?

Jedynym rejonem, w obrębie którego nie zlokalizowano żadnych działek miejskich
było bezpośrednie sąsiedztwo klasztoru dominikańskiego - aż do bramy Warckiej.
Tylko tam, po północnej stronie ulicy Żydowskiej, przy klasztorze - tak jak to
było w Poznaniu, Żydzi sieradzcy mogli mieć bożnicę-szkołę oraz nieruchomości.
Jako podlegli władcy servi camerae, wyłączeni spod jurysdykcji miejskiej,
obracając nieruchomościami położonymi w obrębie należących do nich działek,
mogli nie być odnotowani w księgach jej sądów, Stąd nawet takie przypuszczenie
nie jest odnotowane źródłowo.

Nazwa ulicy pojawiła się okazjonalnie w XV wieku, a zanikła w początkach XVI
wieku. co świadczy chyba o wyniesieniu się Żydów z tej części miasta. Przy braku
jakichkolwiek wzmianek o istnieniu tu w późnym średniowieczu dzielnicy
żydowskiej, można wątpić, czy i w latach trzydziestych XV w istniało tu jeszcze
skupisko Żydów - XV-wieczna nazwa ulicy mogła być jedynie refleksem dawniejszej
ich obecności.

W początkach XVI wieku Żydzi mogli mieszkać - jak wykazała to rekonstrukcja
stosunków własnościowych ul. Błotnej - w domach wynajmowanych lub w swoich
własnych na terenie miasta. "

no, a wedlug Pogorzelskiego, sbi, to dzisiejsza Warcka nosila miano Żydowskiej
dopiero w 1569roku.
no i przypomnialo mi sie, ze wymieniales ulice Warcka (owczesna Błotną) ale mi
umknelo. czyli byles najblizej ;)

i prosze o ewentualne wyjasnienie, czy to mozliwe, by w sredniowieczu ulice nie
przebiegaly pod kątem prostym ?? bo tak z opisu wynika.. :) pozdrawiam

[sieradzak]

Bardzo specjalistyczny robi się ten konkurs ;-)
Ale ciekawe to jest ;-) Ot kolejna zagadeczka ;-)
trzeba to jakoś zbierać do kupy i weryfikować, czy coś ;-)

Co do ulic, to dlaczego miałyby się koniecznie krzyżować pod kątami prostymi ? ;-)
W tekście jest napisane, że najprawdopodobniej nie podlegali bezpośrednio pod
jurysdykcją Miasta, więc mogli ten teran otrzymać na innych zasadach i warunkach
i wytyczyć jakieś własne drogi ? Zresztą to wszystko palcem po wodzie pisane
jest, bo pada w tekście też stwierdzenie, że nazwa pojawiła się w XV wieku, ale
mogła odnosić do jakiś historycznych zaszłości ? Więc może w XV wieku już tej
ulicy nie było - a nazwa była zwyczajowa ? Być może była to nie "ulica" ale
jakaś ścieżka, która tak została nazwana, a później została zabudowana ?

W zasadzie ten tekst to jest jeden wielki domysł ;-) i może ta ulica była
zupełnie gdzie indziej ;-) Jeśli była gmina żydowska i to liczna, to może
pierwsza lokacja była zupełnie gdzie indziej, później żydzi przenieśli się w
inne tereny ;-) A ulica żydowska mogła być np. nie istniejącą odnogą
Krakowskiego ;-)
Podobnie powstały Olendry Duże i Małe, tylko ze one się ostały ;-) Ale tu też
działało prawo lokacji, czyli przyznania ziemi (działki).

Temat ciekawy, ale podejrzewam, że bez większej ilości danych a szczególnie
jakiś realnych badań archiwistycznych i np. Ksiąg Wieczystych i Prafialnych,
chyba nie do wyjaśnienia. no chyba, że jakieś badania archeologiczne ;-)

[ebusia_fam_fatal]

> Co do ulic, to dlaczego miałyby się koniecznie krzyżować pod kątami prostymi ?
bo na tym chyba polegala zabudowa sredniowieczna? rynek, z kazdego rogu dwie
ulice pod katem prostym i kazda z tych ulic przecinaly prostopadle przecznice

?

[sbi]

> Była trzecią, najdalej od Rynku usytuowaną ulicą północnej części miasta.
> Ponieważ w sieradzkiech źródłach pojawiła się tylko dwukrotnie, jej układy
> własnościowe zostały rozpoznane bardzo słabo. Udało się zrekonstruować
> jedynie ciąg sąsiedzki trzech działek, znajdujący się po lewej, południowej
> stronie ulicy Żydowskiej, licząc od ulicy Mniszej [obecnie prawdopodobnie
> Dominikanska] w kierunku ulicy Błotnej [obecnie prawdopodobnie Warcka]

Nie korzystałem z Pogorzelskiego, tylko z pracy Ryszarda Rysina "Miasta (sieradzkiego) do 1572". Wg tej pracy ul. Błotna biegła wzdłuż północnej części murów obronnych, niezależnie od niej wymieniana jest ulica Żydowska (dzisiejsza Warcka) która prowadziła do bramy Warckiej znajdującej się w okolicach dzisiejszej ulicy Toruńskiej.

[ebusia_fam_fatal]

tak, ale Pogorzelski pisze od kiedy dzisiejsza warcka nazywala sie zydowska. no
chyba ze i w tej materii sa neiscislosci i kazde xrodlo podaje inaczej..?

Jaka ulica nosi tę samą nazwę od średniowiecza

[sbi]

Nazwy większości ulic zmieniały się przez lata ale jest przynajmniej jedna, która cały czas miała taka samą nazwę.

[ebusia_fam_fatal]

Rynek:)
?

[sbi]

ulica a nie plac :)

[ebusia_fam_fatal]

no dla mnie to jest ulica:) zreszta tak tez figuruje: ulica Rynek ilestam :)

[sbi]

> no dla mnie to jest ulica:) zreszta tak tez figuruje: ulica Rynek ilestam :)

niezależnie od tego, że plac, to miał inną nazwę - plac Świerczewskiego

sukiennicza? rzeczna!

[ebusia_fam_fatal]

[sbi]

Sukiennicza miała dawniej jeszcze inne nazwy Szeroka, Przechodnia
Rzecznnej nie było chyba w średniowiecznym Sieradzu (przynajmniej w XVw)

[ebusia_fam_fatal]

no fakt, rzeczna w XVI w byla

Krakowska !!!

[sieradzak]

Krakowskie Przedmieście, która była zawsze i zwała się traktem Krakowskim !!!

Oczywiście jeszcze Zamkowa, bo była też od zawsze, ale może zmieniła nazwę ?

[ebusia_fam_fatal]

zamkowa w sredniowieczu zwala sie grodzka
a krakowskiej dzis nie ma:)

[sbi]

> zamkowa w sredniowieczu zwala sie grodzka
> a krakowskiej dzis nie ma:)

Dokładnie :)
Krakowska łączyła Rynek z Sukienniczą, zlikwidowano ją w 1824r

[ebusia_fam_fatal]

poza tym sredniowieczna krakowska to dzisiejsza kolegiacka:)

[sieradzak]

Najstarszą ulicą jest KRAKOWSKA - to jest Trakt Krakowski !!!
To, że później część jej nazwano Kolegiacką, bo wybudowano Kościół, to inna
sprawa, Nazwa się zachowała chyba najlepiej jak mogła i jest Krakowskie
Przedmieście.

Właśnie na bazie traktu krakowskiego wytyczono pierwsze plany Sieradza jako
miasta !!!

[ebusia_fam_fatal]

ale nie chodzilo o najstarsza ulice, tylko o przechowana nazwe. krakowskiej dzis
nie ma :)

[sieradzak]

To wątpię, aby od średnioweicza jakaś zachowała identyczną nazwę, bo nazwy
zmianiały się po części w wyniku zmian charakteru ulic:

I chyba właśnie Krakowskie, jest najbardziej oryginalne.

[ebusia_fam_fatal]

a kosciol stoi tam od XIV wieku :)

[ebusia_fam_fatal]

wedlug Pogorzelskiego
Krakowskie Przedmiescie. od 1437

[sieradzak]

Być może dodano Przedmieście ;-)

reszta tu:
forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=166&w=26563178&a=26883882

[ebusia_fam_fatal]

ale Ty jestes uparty. to byla zupelnie inna ulica. i nie zachowala swej nazwy

[sieradzak]

ja uparty ;-)
dorwałaś książkę i myślisz, że co ;-)

Może gdzieś była jeszcze Krakowska, której dziś nie ma.

Zasadniczo Rynek wytyczono na szlaku Krakowskie !!! I jest to najstarsza ulica,
bo jeszcze nie było miasta a ulica już była ;-) I do tej pory zachowała swoją
nazwę, choć oczywiście w między czasie ulegała modyfikacją, ale jest najbardziej
zbliżona do wzorców ;-) Gdyż nazwa pochodzi z czasów wcześniejszych niż opisują
to Książki ;-)

[ebusia_fam_fatal]

a na tej zasadzie moge podac kilka innych ulic. np Krasowa w XV w a dzis Krasawna

[sbi]

To już bardziej pasowała by Szewska (dawniej Szewcka).
Ale ta o której myślę praktycznie się nie zmieniła

[sbi]

To mogłoby być, ale sprobuj jeszcze poszukać.
Krakowskim przedmieściem nazywano całe predmieście za Bramą Krakowską, wcześnie jeszcze uzywano tam nazwy Przedmieście Świętego Mikołaja od kościoła na Poświętnej Górce, a jeszcze wcześniej właśnie poświętna Górka

podzamcze

[sieradzak]

ale i tak krakowskie przedmieście !!!!!

[rws-podzamcze]

reklama - Wałbrzyska Wspólnota Samorządowa Podzamcze - zaprasza Mieszkańców Podzamcza na swoją stronę internetową : walbrzyska-wspolnota-samoadowa-podzamcze.pl , oraz na nasze FORUM : FORUM - wejdź

podpowiedź

[sbi]

Jest to ulica zaczynająca się w Rynku - tylko 8 możliwości :)

wodna?

[ebusia_fam_fatal]

Nie

[sbi]

zostaly krotka i warszawska:)

[ebusia_fam_fatal]

Szybciej Dominikańska

[sieradzak]

nie, bo w XVw nazywala sie Mnichow

[ebusia_fam_fatal]

[szaramysza9]

Rycerska?

[ebusia_fam_fatal]

to tez byla grodzka

Kościuszki:/

[szaramysza9]

[sbi]

Kościuszki to byla Murna

kolejna podpowiedź

[sbi]

Była równoległa do Murnej. Aha wg Pogorzelskiego miała inną nazwę Grodzka, ale ta praktycznie cały czas była uzywana dla obecnej Zamkowej ???

no to rycerska, ale ja sie nie bawie bo to grodzka

[ebusia_fam_fatal]

[sbi]

Nie wiem dlaczego Pogorzelski nazwał Rycerską Grodzką - sam zresztą podaje że Zamkowa w tym czasie nazywała się też Grodzka??? Może dlatego że jest ona przedłużeniem Zamkowej?? Nie wiem ale inni autorzy podaja że Rycerska była Rycerska :)
Oprócz tego wspomnianego na początku również A. Żebrowska "Rozwój przestrzenny Sierdza XVIII - XX" Nie sugerujcie się tytułem bo zaczyna się wcześniej :)

[ebusia_fam_fatal]

a moze to wtedy byla jedna ulica?

czyli przez pogorzelskiego przegralam? ;)

[ebusia_fam_fatal]

I Tak wyszło, że jednak Krakowskie ;-)

[sieradzak]

chyba sie w glowe uderzyles:P

[ebusia_fam_fatal]

gdzie krakowskie a gdzie rycerska;)

A Ty miałaś ciężkie zabawki ;-)

[sieradzak]

Pisze, ze wyszło na moje, że Krakowskie jest najbardziej prawdziwe i oryginalne
i najstarsze ;-) Do tej pory mówi się na Krakowskim ;-) a nie Pełną obecną nazwą
od 14... któregoś roku ;-)

nie mialam wcale;)

[ebusia_fam_fatal]

tia a zdunska od wiekow nazywala sie zdunska:)

jak ktos mowi na skroty to nie mysl ze to z historii sie wzielo :P

[sieradzak]

zły przykład jakie wieki i jaka zduńska ;-)

Se pomyśl ciupkę co autor (ja) miał na myśli ;-)

[ebusia_fam_fatal]

nie umiesz sie bawic i tyle:P

[sieradzak]

Ty umiesz, od razu:
dupa i na głowę upadłeś ;-)

;-)

[ebusia_fam_fatal]

no bo jak nie mialam zabawek to chociaz tak sie bawie :P
a co, nie lubisz dup? :P

[sieradzak]

Zabawek nie komentuje ;-)

Co do dup, zależy jakie ;-)

w kazdym razie: kolej na mysze:)

[ebusia_fam_fatal]

Mam pomysła fajnego odnośnie tej zabawy w ulice

[sieradzak]

To taka prosta zagadka, jaki to pomysł dla BKS ;-)

Kolegiacka ;-)

[sieradzak]

Ale to jest krakowskie ;-)

Ja obstawiam Rycerską

[szaramysza9]

Bingo !!!

[sbi]

dupa:P

[ebusia_fam_fatal]

ebusia, co ty ... fee ;-)

[sieradzak]

[ebusia_fam_fatal]

jesli pogorzelski pisal ze ona zwala sie grodzka to sory

[sieradzak]

A kiedy żył Pogorzelski, że jest dla Ciebie wyrocznią ? ;-)

[ebusia_fam_fatal]

ano tak wyszlo ze sobie na to zasluzyl

[sieradzak]

Nikt tego nie kwestionuje, ale nie znaczy, że był we wszystkim nieomylnym i sam
opierał się bardziej na własnych "badaniach" i w dużej mierze, na wiedzy mu
ówczesnej ;-) Ale nie znaczy to, że nie mógł się w czymś pomylić ;-)

Niestety nasze Archiwa Sieradzkie gdzieś wcięło i nie ma materiałów źródłowych,
więc wszyscy opierają się na przypuszczeniach ;)

[ebusia_fam_fatal]

wiem :)

> więc wszyscy opierają się na przypuszczeniach ;)
co widac we wszystkich publikacjach :)

Musimy zrobić maszynę czasu

[sbi]

Wtedy byśmy dokładnie wszystko zweryfikowali.
No i można by zamek obfotografować coby wiadomo było jak go zrekontruować :)

[ebusia_fam_fatal]

i jak znam zycie wtracalibysmy sie w historie miasta... tylko z tym trzeba
uwazac, bo potem by siue okazalo ze sie nie urodzilismy ;)
albo (bardziej optymistyczna wersja) urtodzilibysmy sie na Zamku :D

[sieradzak]

to by było dobre.
Jest jeden w miarę wiarygodny obrazek , więc jakieś podstay są ;-)

pogorzelski

[ebusia_fam_fatal]

sieradzak napisał:

> Nikt tego nie kwestionuje, ale nie znaczy, że był we wszystkim nieomylnym i sam
> opierał się bardziej na własnych "badaniach" i w dużej mierze, na wiedzy mu
> ówczesnej ;-) Ale nie znaczy to, że nie mógł się w czymś pomylić ;-)

czyli moze lepiej nie posilkowac sie jego "badaniami"?

[sbi]

ale nie można sie opierać tylko na jednym autorze :)
może tak pisał dlatego że Rycerska jest przedłużeniem Zamkowej (Grodzkiej) po drugiej stronie rynku. Oprócz tych dwóch wcześniej wymienianych znalazłem w odnośnikach jeszcze coś takiego Kalinowski W. Trawkowski S. "Studium historyczne do planu zagospodarowania Sieradza"

[ebusia_fam_fatal]

po raz: nie opieram sie na jednym autorze
po dwa: pisalam wczesniej o tym skad to sie moglo wziac
po trzy: przeca zartuje :)

[ebusia_fam_fatal]

nie, to byla krakowska:P

Krótka???????

[szaramysza9]

[hajdana]

krótko: Krótka?

[hajdana]

się uśmiałam, gratulacje szaramyszko

Pytanie też o ulice-łatwe

[szaramysza9]

Jak nazywała się obecna ul.Jana Pawła II zanim nazwana została Armii Czerwonej?

zloczewska

[ebusia_fam_fatal]

yes, yes:)

[szaramysza9]

No to ebusia kolejne pytanko :)

[sbi]

Krakowskie ;-) !!!!!! ;-) /bt ;-)

[sieradzak]

no niech Ci bedzie. ale i tak rycerska:D

[ebusia_fam_fatal]

[sieradzak]

Nie załapałaś to winnym wątku ;-)

Złoczewska, to też Krakowska, taki żart ;-) wiesz ;-) Jak zasmażka w OTTO ;-)

no to zloczewska. jeden diabel ;)

[ebusia_fam_fatal]

faktycznie nei spojrzalam
i zasmazka
to bylo dobre:)

Zamek - historia Kolegiaty

[ebusia_fam_fatal]

w 1426 r. zbudowano na Zamku kaplice. pod jakim wezwaniem i co sie z nia stalo?

[sieradzak]

jak zwykle u mnie ;-)
na czuja ;-) i z pamięci ;-)

Świetego ducha, się spaliła ;-)

beeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee zla odpowiedx :P

[ebusia_fam_fatal]

tzn pol zlej, tzn jedna czwarta. kombinuj :P

[sieradzak]

sie spalił to raczej pewne ;-) Bo tam sie wszystko paliło ;-)

Coś mi łazi po głowie Trójcy Świętej, czy coś ;-)

[ebusia_fam_fatal]

splonela, ale czy samoistnie? :)
Trojca swieta .. dzwoni ino w ktorym kosciele? ;)

[sieradzak]

a co ma za znaczenie jak ;-) pewnie ją jakie krzyżaki, abo inne czorty z dymem
puściły ;-)

Dzwoni w tej kolegiacie na zamku ;-)

czekam na konkrety

[ebusia_fam_fatal]

a teraz ide spac. wezwanie kaplicy i co sie po tym, jak w 1588 roku zostala
spalona, tam dzialo ..

innymi slowy - historia kolegiaty przed XV wiekiem :)

[sbi]

Trójcy Świętej to był kościół na obecnym praskim rynku

A w zamku to była chyba kaplica "Świetych Rozesłańców" ale nie wiem czy o tą chodzi, bo ta powstała chyba wcześniej po bitwie pod Grunwaldem

[ebusia_fam_fatal]

wszystko ze soba sie łączy :)
ja mam "kaplica pw. Rozesłania Apostołów"
co dalej? :)

[sbi]

Spaliła sie wraz z całym zamkiem
podczas hucznej imprezy z okazji inauguracji nowego starosty Andrzeja Zebrzydowskiego

[sieradzak]

OO i to mi się podoba, raz nas nie spalono, samiśmy się zhajcowali ;-) I to przy
imprezce !!! W końcu coś pozytywnego w historyi Siradza ;-)

no to mnie zaskoczyles

[ebusia_fam_fatal]

bo nie wiem czy zartujesz czy mowisz powaznie.. :)
w kazdym razie zaliczone:)
pozostalo jeszcze pare szczegolow odnosnie kolegiaty owczesnej, ale mozna Wam
(Tobie i Sieradzakowi) uznac, bo mialo to zwiazek z kosciolem Sw Trojcy.

W XIII wieku istniala koło Zamku kaplica publiczna pw. św. Marcina. w 1426r. na
Zamku zbudowano kaplicę pw. Rozeslania Apostolow. zostala ona spalona w 1588 r.
Przy tej kaplicy w drugiej polowie XV wieku powstala kapitula kolegiacka
sieradzka, przeniesiona po 1588roku do kosciola Trojcy Swietej, wybudowanego na
miejscu kaplicy sw Marcina - ktory byl wtedy kolegiata:)

chyba zbyt dziwne pytania zadawam :P ale to pewnie dlatego ze cala jestem dziwna;)

[sieradzak]

No zamotane to wszystko ;-)
Ale tera to pewnie SBI wali pytanko ;-)

bo ja jak zwykle na czuja ;-)

[ebusia_fam_fatal]

no to niezlego masz czuja...

hmmm kobieca intuicja?:>

[sbi]

Można jeszcze dodać że po tym pożarze zamek już nigdy nie wrócił do swojej świetności. Po tym pożarze wszystkie archiwa sieradzkie zostały przeniesione do fary i składowane w "sklepie" (piwnicy) znajdującej się pod wieżą kościelną

Natomiast wracając do kaplicy zamkowej wg Pogorzelskiego została ona ufundowana przez Jagiełłę w 1414. W 1435 roku przeniesiono na zamek do owej kaplicy z przedmieść Sieradza kościół św Marcina z jednoczesną zmianą tytułu na "św Rozesłańców"

Pierwsza kolegiata Sieradzka znajdowała sie w kościele św Trójcy (1347) przy ulicy Grodzkiej łączącej Zamek z miastem. Ponieważ był to kościół modrzewiowy, a teren był pomokły, to uległ zniszczeniu, rozebrano go ostatecznie w 1818 - i tak wytrzymał blisko 500 lat. Wcześniej w 1729 kolegiata została przeniesiona do fary.

i znowu roznice

[ebusia_fam_fatal]

w informatorze o kolegiacie napisano ze kosciol Swietej Trojcy rozebrano w 1780
lub 1786

To chyba pytanko zadaje SBI ;-)

[sieradzak]

[sbi]

Zadaj Ty, ja wyjeżdzam. Będę was "podglądał" ale tu trzeba być na bieżąco :))

[sieradzak]

A, Praga ;-)
Jakoś nie mam czasu na zabawę z książeczkami, ale pewnie dla zasady coś tak
łatwego wymyślę, żeby wątek poszedł dalej ;-)

PS
Mam nadzieję, że Z.K kontaktował się z Tobą, w sprawie funkcji i w poniedziałek
jakoś przpchniamy pewne sprawy ;-)

[sbi]

> Mam nadzieję, że Z.K kontaktował się z Tobą, w sprawie funkcji
> i w poniedziałek jakoś przpchniamy pewne sprawy ;-)

Tak oczywiście, czekam ewentualnie na ebusie i książkę :))

[sieradzak]

To dobrze, bo utknęliśmy z deczka w martwym punkcie, a dla mnie te sprawy są
ważne ale nie priorytetowe ;-) Ale oczywiście nic nie mam przeciw skrupulatności
i jak najlepszemu oddaniu prawdy historycznej ;-)

Może Konkurs 2 ;-) sugestia ;-)

[sieradzak]

W sprawie formalnej mam wniosek ;-)
Ten wątek już się posypał na dwie stronki po 200 postów ;-) Więc ciężko go
czytać i śledzić, może druga tura w nowym wątku głównym ?

Jako, że to wątek zodiaka, to zasadniczo od niego zależy decyzja i od opinii
innych - jak tylko rzucam taką sugestię ;-)

Jestem za

[sbi]

[zodiak72]

Po zasięgnięciu opinii moich doradcow prawnych wyrażam zgodę;-)

No to wal na głównej wątek nr.2 ;-) /nt

[sieradzak]