Plan Łodzi z 1939 roku - exxxtra

[w.o.d.z.i.r.e.j]

Witajcie,

Kupiłem sobie dzisiaj Gazetę Wyborczą,
był w niej "Plan Wojewódzkiego Miasta Łodzi" z 1939 roku.
Są zaznaczone ówczesne linie tramwajowe, dworce autobusów podmiejskich i inne
interesujące rzeczy. Okazuje się na przykład, że na Sterlinga i Anstadta
jeździła czwórka, oraz to, że 6 sierpnia na odcinku Piotrkowska - Promenada
jeździł tramwaj :-)
A Brzezińska zaczynała się już na Pl. Kościelnym (obecnie Woj. Polskiego).
Kto z Was kupił również dzisiaj Gazetę z planem miasta i odkrył coś
interesującego?

[snakemaycry]

Ja jeszcze nie kupiłem, mam nadzieje że jeszcze będzie. Na razie mam dwa
poprzednie plany.

[Gość: ikarusojelcz]

Ten z 1913 był kilka lat temu w Gazecie Wyborczej.Na odwrocie znajdował się
schemat lini tramwajowych

[camelot]

A zwróciliście uwagę, że na tym planie tramwaj nie jeździł ulicą Zieloną
pomiedzy Piotrkowską a Kościuszki tylko jeździł ulicą 6 Sierpnia. Ciekawe
dlaczego skoro Zielona była.

[camelot]

Ciekawe?
Brak linii do Pabianic i Tuszyna. Nie ma linii na Sterlinga.
Czekam z utęsknieniem na jutrzejszy plan z 1956 roku.

[Gość: bebzun]

Tzn brak na planie a w rzeczywistosci istnialy??

[Gość: Bart]

Odpowiedz jest prosta: skrzyżowanie było ciasne, a obowiązujące naonczas
minimalne promienie łuków - bardzo duże. Kiedy uruchomionow w Łodzi tramwaje, Z
obecnej Narutowicza można było skęcić w Piotkowską w obie strony - ale jadąc
przez splot, czyli najpierw skrecić troszkę w lewo, a później zaczynało się
właściwe skręcanie w Prawo. Nie puszczono trmawaju na wprost w Zieloną, bo
wymagałoby to budowy bardzo skomplikowanego układu torowego. No a zrobienie
pełnej gwiazdy na tym skrzyżowaniu i to jescze w wersji splotowej, to już super
kombinacja. Dlatego przełożono to na przecznicę dalej. W lata 50 powstała linia
na trasie PP, Piotrkowska straciła znaczenie, zrezygnowano z rozjazdów na
skrzyżowaniu Piotrkowska /Zielona i zrobiono tam zwykłe skrzyżowanie torów.

[sluzbowo]

Gość portalu: Bart napisał(a):

> Kiedy uruchomionow w Łodzi tramwaje, Z obecnej Narutowicza
> można było skęcić w Piotkowską w obie strony - ale jadąc
> przez splot, czyli najpierw skrecić troszkę w lewo, a później zaczynało się
> właściwe skręcanie w Prawo.

A ja pamiętam taki splot na skrzyżowaniu Gdańska / Obrońców. Jakiś wydumany
układ torów był też, zdaje się, na skrzyżowaniu Piotrkowska / Tuwima - Struga.
Ten pierwszy pamiętam z normalnej eksploatacji, natomiast na ten drugi to
jestem troszkę za młody ;-) ale przed przebudowaniem Piotrkowskiej na "deptak"
te tory były widoczne w całej swej okazałości.

Czy jeszcze gdzieś w Łodzi były takie udziwnienia spowodowane szczupłością
miejsca? Oczywiście nie zapominając o skrzyżowaniu Przybyszewskiego /
Kilińskiego, gdzie nieistniejąca już narożna kamienica wymusiła przesunięcie
torowiska poza oś ul. Przybyszewskiego?

[Gość: Bart]

na skrzyżowaniu Piotrkowska / Tuwima - Struga nie było nigdy splotu, tylko
prawie dokładnie taki motyw jak z Przybyszewskiego/Kilińskiego - tory
przesunięto bardziej na południe aby zmieścić łuki.

[Gość: Bart]

dokończę myśl - odpowiem na drugi akapit: jeszce był splot:
Struga - Gdańska (ten nawet pamiętam, ale już nieużywany)
Piotrkowska - 6. sierpnia
podciągnąć pod to też można Łagiewnicka - Wojska Polskiego ślady są do dziś)

[Gość: luki]

Bart, a gdzie splotu nie było? Wystarczy prześledzić starsze układy torowe i
okaże się, że w większości pierwotnie były sploty. Ten temat zresztą już kilka
lat temu wałkowaliśmy na forum. Proponuję pogrzebać w archiwum. :)

a je te plany mam od lat......hehehe!

[xk]

[yarro]

Ale mi odkrycia :)

Wystarczyło kupić te plany w NIKE kilka lat temu :P

[gothmucha]

Owszem - ale po pierwsze za 10 zł, a po drugie w mniejszym rozmiarze - plan z 39r. ogląda się czasem z lupą.
A co do planów z lat późniejszych - w antykwariacie na Piotrkowskiej prz Piłsudskiego (ta sama kamienica, co Silva Rerum, ale w bramie) można nabyć od groma map wydanych po roku 1955 - w tym również te, które ukażą się w czwartek i piątek za ceny symboliczne (1-3 zł). A oryginał to zawsze oryginał ;)

[Gość: Bart]

A to ciekawe, bo zawsze pryciam po planach i zawsze znajduje tylko od lat 70 w
góre

[sluzbowo]

Niedawno kupiłem na Allegro plan z 1956 w ekstra stanie.

[gothmucha]

Poszukaj nieco lepiej. A jeśli nie ma, to idź do sprzedającego, czasami co lepsze rzeczy wyjmuje i wstawia na półkę nad kasą. Ew. Zatrzyma dla Ciebie, jeśli poprosisz.

[gothmucha]

Nie wiedzieć czemu obcięto plan Łodzi z '56r. Co prawda on w oryginale też nie obejmował całości miasta (pn i wsch fragmenty się nie zmieściły), ale mimo wsyztsko niezbyt to rozumiem. Chyba że chodziło o zachowanie oryginalnej skali, bo format arkusza z GW jest przecież mniejszy.

[camelot]

Bart pisał o splotach. Jeszcze przed przebudową jezdni na Piotrkowskiej na
skrzyzowaniu z 6 Sierpnia była taka kostka brukowa z granitu (podobna jaka jest
do tej pory na Struga pomiedzy Pietryną a Kościuszki). Widać tam było doskonale
taki pas kostki skręcajacy z Piotrkowskiej w ówczesne 22 Lipca. Był to ślad
torów. Prawdopodobnie po wyjęciu torowiska nie przebrukowano całego
skrzyżowania ale jedynie zabrukowano ślad torowiska. Podobne ślady były na
Piotrkowskiej przy Struga w kierunku placu Wolności.
Ja pamiętam inny dość ciekawy splot na skrzyżowaniu Zielona i Gdańska. Wtedy
tramwaje skręcały z Zielonej od strony Zachodniej w Gdańską nie tylko w lewo
jak jest obecnie ale też w prawo. W prawo skręcała tam chyba 9 w kierunku
Zdrowia. Był to dziwny układ torów bo był tylko jeden łuk w prawo i tak aby
tramwaj mógł skręcić w prawo musiał najpierw zjechać na Zielonej na lewy tor,
po łuku w prawo w Gdańską też skręcał na lewy tor po czym przejeżdżał na prawy
w kieunku Więckowskiego. Z powrotem zaśskręcał normalnie po tym łuku w Zieloną.
Nie pamiętam czy podobnie było przy skręcie w lewo w Gdańską w kierunku Struga.
Należy tu dodać, że na tym skrzyżowaniu tramwaj jechał prosto Zieloną jednakże
tylko do Żeligowskiego gdyz nie było ulicy aż do dzisiejszej Włokniarzy. Przy
Żeligowskiego miał tzw. trójkąt czyli skręcał w lewo, potem do tyłu i następnie
w lewo wyjeżdżał z powrotem na Zieloną. Pamiętam też że na skrzyżowaniu gdzieś
w latach 60 tych zdarzył się poważny wypadek tramwajowy w ktorym zderzyły się
dwa tramwaje z czego jeden przewrócił się na bok.

Poprawka

[camelot]

W prawo w Gdańską jechała nie 9 tylko 13 według planu z 1956 na Cygankę, a
według planu z 1963 jaki posiadam w swoich zbiorach na Koziny. 9 jeździła wtedy
ze Struga, Gdańską , Obr Stalingradu na Zdrowie.

[w.o.d.z.i.r.e.j]

W/g planu z 1939 roku, na ul. Łagiewnickiej kończyły swój bieg
tramwaje linii 2 i 5.
Na wysokości ulicy Inflanckiej.
Czy tam był splot? A może weksel?
Czy istniało już wtedy Rondo Powstańców 1863 roku i czy ewentualnie była tam
nmormalna pętla tramwajowa?
Interesujące bo mieszkam niedaleko :-)

Kiedyś słyszałem, że ul. Warszawska miała być trasą wylotową na Warszawę (stąd
jej nazwa), planowano przed wojną nawet zrobić po dwa pasy ruchu i torowisko
pośrodku. Czy do 1939 roku tramwaj nie jeździł na Wycieczkową? Czy dopiero po
wojnie poprowadzono torowisko dalej za skrzyżowanie Łagiewnicka/Inflancka?

[ujji]

torowisko na Warszawskiej to juz inwestycja powojenne o ile pamięc mnie nie myli
to końcówka lat 40.

[Gość: Bart]

> Czy tam był splot? A może weksel?

Osoby nadużywające słowa "splot" będą banowane. Tam był weksel.

> Czy istniało już wtedy Rondo Powstańców 1863 roku i czy ewentualnie była tam
> nmormalna pętla tramwajowa?

A dzisiaj to niby istnieje tam rondo? ;>

> Czy do 1939 roku tramwaj nie jeździł na Wycieczkową? Czy dopiero po
> wojnie poprowadzono torowisko dalej za skrzyżowanie Łagiewnicka/Inflancka?

W 48 pociągnięto linię po Warszawskiej.

[w.o.d.z.i.r.e.j]

A dzisiaj to niby istnieje tam rondo? ;>

Oczywiście że NIE ale taką to coś ma nazwę na planie miasta naynowszym

[Gość: Bart]

To nawet nie jest skrzyżowanie z wyspą centralną, ktoś nieźle robi zmyłkę:)

[Gość: barnaba]

To skrzyżowanie przez wiele lat obywało się bez nazwy. Na początku lat 90 na
fali dekomunizaccji ulic i czczenia słusznych patronów słuszną nazwę otrzymało
(skąd się wzięło "rondo" należałoby zapytać ówczesnych radnych). Swoją drogą-
nie był to jedyny idiotyczny pomysł. Patronów otrzymywały też uliczne rogi (np.
kępa krzaków na rogu ul. Więckowskiego i Żeromskiego nosi nazwę skweru im.
Linkego) i chodniki między blokami na Teofilowie.

[Gość: Ja]

> kępa krzaków na rogu ul. Więckowskiego i Żeromskiego nosi nazwę skweru im.
> Linkego)

Tyle, że imć Linke niewiele miał do dekomunizacji, bo zginął bodajże w 1918 w
potyczkach z Niemcami.

[Gość: barnaba]

> Tyle, że imć Linke niewiele miał do dekomunizacji, bo zginął bodajże w 1918 w
> potyczkach z Niemcami.

Zgadza się. Linke bez wątpienia był osobą załużoną, która zasłużyła na coś
więcej niż uliczny róg i uczczenie "na siłę".

[Gość: Bart]

Tu jest foto tego splotu, niż poodłączanego. Pochodzi z książki ze zdjęciami
Wilkoszewskiego w porównaniu z fotami dzisiejszymi.
www.mnc.pl/~bart/splot.jpg


> Jeszcze przed przebudową jezdni na Piotrkowskiej na
> skrzyzowaniu z 6 Sierpnia była taka kostka brukowa z granitu (podobna jaka
jest
> do tej pory na Struga pomiedzy Pietryną a Kościuszki).

To chyba bazaltowa? Mam pytanie, zrobiłeś foto?


> Widać tam było doskonale
> taki pas kostki skręcajacy z Piotrkowskiej w ówczesne 22 Lipca. Był to ślad
> torów. Prawdopodobnie po wyjęciu torowiska nie przebrukowano całego
> skrzyżowania ale jedynie zabrukowano ślad torowiska.

Takie pozostałości to rzaość w Łodzi. Podobne ślady sa Piotrkowskiej "przy"
Skargi.

[camelot]

Foty nie mam. A kostka nie była napewno bazaltowa bo bazalt jest czarny. Taka
kostka jest na Struga czy to jest bazalt?

A tu jeszcze jeden splot

[Gość: Bart]

łatwo zgadnąć, gdzie był, toteż nie mówię;)

www.mnc.pl/~bart/splot2.jpg

[Gość: STUDI]

W prawo w Gdańską skręcała 3 jako ostania linia wykorezystująca ten skręt - to
pamiętam.
A splot był jeszcze na Al. Kościuszki przy Zielonej!!! tory do jazdy na wprost
rozszerzały się a skręty tworzyłyl splot. Jeszcze wpierwszej połowie lat 70-tych
tak było (jeśłi nie yurzymało się do lat 80-tych).

[Gość: luki]

Jeszcze wpierwszej połowie lat 70-tyc
> h
> tak było (jeśłi nie yurzymało się do lat 80-tych).

Utrzymało się.

[Gość: wal napedowy]

Wyborcza kupuje codziennie.

linia 15 do konstantynowa lodzkiego" byl jazz"

[Gość: monika]

teraz juz wiem co robil tramwaj z numerem lini 15 przy brusie w filmie pt : byl
sobie jazz " otoz z planu wlasnie z 1939 roku widac ze linia 15 docierala do
konstantynowa i lutomierska.

[Gość: GothMucha]

Mylisz się - do Zdrowia tylko, dalej już jeździły linie podmiejskie.

[Gość: Lodor]

NFORMATOR-PRZEWODNIK z 16 planami m.Łodzi wydany w 1933 r. nakładem
Wojewódziego Zarządu Związku Inwalidów Wojennych RP Łódż, ul. Gdańska 29 pod
redakcją St. Dobrzenieckiego.

Linie tramwajowe

Linia 1
Pl. Reymonta, Piotrkowska, Pl. Wolności, Nowomiejska, Pl. Kościelny,
Brzezińska, Doły.

Linia 2
Tramwajowa, Narutowicza, Piotrkowska, Pl. Wolności, Nowomiejska Pl. Kościelny,
Rynek Bałucki.

Linia 3
Zarzew, Napiórkowskiego, Pl. Reymonta, Piotrkowska, Pl. Wolności, 11 Listopada,
Srebrzyńska.

Linia 4
Chojny, Rzgowska, Pl. Reymonta, Napiórkowskiego, Kilińskiego, Przejazd,
Piotrkowska, Pl. Wolności, Pomorska róg Morskiej.
Pomorska róg Morskiej, Helenów, Sterlinga, Pomorska, Pl. Wolności, Piotrkowska,
Przejazd, Kilińskiego, Pl. Reymonta, Rzgowska, Chojny.

Linia 5
Dworzec Kaliski, Kopernika, Gdańska, Andrzeja, Piotrkowska, Pl. Wolności,
Nowomiejska, Pl. Kościelny, Rynek Bałucki.

Linia 6
Szpitalna, Rokicińska, Główna, Piotrkowska, Radwańska, Żeromskiego, Kopernika,
Gdańska, 11 Listopada, PL. Wolności, Nowomiejska, Pl. Kościelny, Brzezińska,
Doły.

Linia 7
Dąbrowska, Rzgowska, Pl. Reymonta, Piotrkowska, Narutowicza, Tramwajowa.

Linia 8
Dworzec Fabryczny, Skwerowa, Narutowicza, Sterlinga, Pomorska, Pl. Wolności, 11
Listopada, Gdańska, Kopernika, Dworzec Kaliski.
Dworzec Kaliski, Kopernika, Gdańska, 11 Listopada, Pl. Wolności, Pomorska, Pl.
Dąbrowskiego, Narutowicza, Dworzec Fabryczny.

Linia 9
Pl. Reymonta, Piotrkowska, Radwańska, Żeromskiego, Kopernika, Gdańska,
Andrzeja, Piotrkowska, Pl. Wolności, Nowomiejska, Pl. Kościelny, Rynek Bałucki.

Linia 10
Widzew, Rokicińska, Główna, Piotrkowska, Pl. Wolności, Nowomiejska, Pl.
Kościelny, Rynek Bałucki.

Linia 11
Chojny, Rzgowska, Pl. Reymonta, Piotrkowska, Pl. Wolności, Nowomiejska, Pl.
Kościelny, Rynek Bałucki.

Linia 12
Dworzec Fabryczny, Skwerowa, Narutowicza, Piotrkowska, Pl. Wolności,
Nowomiejska, Pl. Kościelny, Rynek Bałucki.

Linia 14
Kątna, Czerwona, Piotrkowska, Narutowicza, Kilińskiego, Franciszkańska,
Brzezińska, Pl. Kościelny, Rynek Bałucki.

Linia 15
Zagajnikowa róg Rokicińskiej, Przejazd, Piotrkowska, Pl. Wolności, 11
Listopada, Zdrowie.

Linia 17
Dąbrowska, Kilińskiego, Główna, Piotrkowska, 6 Sierpnia, Zielona, Pl. Hallera.

Ciekawy zbieg okoliczności.....

[Gość: STUDI]

Linie 1 i 6 wtedy i dziś obydwie dojeżdżają na Doły....

[camelot]