Historia zamku książęcego na Ostrówku

[Gość: MALINA]

WIDAĆ, ŻE SEZON OGÓRKOWY

[Gość: Slash]

Widać że Polaczek. Od razu musi krytykować

Rekonstrukcja historycznych miejsc

[opolak]

Powinno się dążyć do odbudowy, rekonstrukcji historycznych miejsc w Opolu
zamiast odbudowywać nikomu nie potrzebny amfiteatr i to za nasze pieniądze.Nie
pozwalać na budowanie monstrów typu SOLARIS, banki , markety w centrum i
śródmieściu miasta.Zadbać o architekturę Opola, zatrudnić fachowców architektów.

[Gość: jack]

Nio! Zburzmy budynek rejencji , odbudujmy Zamek Piastowski ;-)

[Gość: Jo]

3xTAK

[Gość: phihp]

Ciekawy artykuł (choć nie pogardziłbym ilustracjami, planami itp.), ale zawsze się znajdzie jakiś malkontent...

[mx4]

Artykuł bardzo ciekawy. Czekam jeszcze na coś na temat Zamku Górnego i
fortyfikacji miejskich.

[Gość: A]

z wielką ciekawością czytam takie artykuły!
Na nowo uczę się historii,żałując,że moje dzieci nie mają czasu by się nią
interesować.
Nie miałabym nic przeciwko zamieszkaniu w stylizowanym gotyckim czy renesansowym
budynku a nawet w stylizowanej wieży piastowskiej, zamiast
w wielkim blokowisku!?

[Gość: histo]

tea, z ciekowoscią przeczytalem....

[svatopluk]

pewna legenda glosi, ze sw. Wojciech wyglosil w swej podrozy na
polnoc kazanie w opolskim kosciele, ktory mial stac na gorce.
jezeli istnial kosciol to pewnie na w szczerym polu.
musial istniec jakis grod.

czy Przemyslidzi po przylaczenia Slaska do Czech w I polowie X w.
zbudowali jakis grod w miejscu dzisiejszego Opola?

niedawno odkryto we Wroclawiu resztki ruin kosciola ze tego czasu.

[z.bereszynski]

Zgodnie z wynikami badań dendrochronologicznych, najstarsze konstrukcje obronne na Ostrówku mogły powstać w latach 977-995. Można w tej sytuacji spierać się, czy gród na Ostrówku powstał dopiero po przyłączeniu Śląska do państwa wczesnopiastowskiego (około 990 r.) czy może istniał już wcześniej. Nie można z góry wykluczyć żadnej możliwości. Inna sprawa, że wyniki badań dendrochronologicznych należy traktować z dużą ostrożnością, w związku z czym jest jeszcze więcej miejsca na znaki zapytania. Pewne jest istnienie grodu w czasach piastowskich. Co było wcześniej – można dyskutować.

Wszystko wskazuje na to, że kościół na Górce powstał dopiero w połowie XIII w., za czasów księcia opolskiego Władysława. Jeszcze niedawno spierano się, czy najstarszym kościołem opolskim był kościół Świętego Krzyża czy może kościół na Górce. Obecnie jednak zaczyna dominować pogląd, że najstarszym kościołem był kościół Świętego Krzyża, a kościół na Górce powstał znacznie później.

Pozdrawiam

Zbigniew Bereszyński

[Gość: chello]

Panie Zbyszku, jestem pod wrażeniem Pańskiej wiedzy historycznej i precyzyjnego
formułowania myśli. To rzadkość w dzisiejszych czasach, więc tym większe słowa
uznania.
Nieomal z zapartym tchem czytam Pańskie historyczne artykuły w GW i proszę o
następne.
Tylko głupiec nie przywiązuje wagi do historii.
Gratuluję i pozdrawiam.

[z.bereszynski]

Dziękuję i pozdrawiam.

Zbigniew Bereszyński

Historia zamku książęcego na Ostrówku

[Gość: Silo]

Panie Zbigniewie, co może Pan powiedziec o informacji o spłonięciu
(spaleniu???) Opola i Wrocławia w czasie ich zdobycia przez wojska Mieszka I -
jest to gdzieś udokumentowane czy to moze wnioski wysnute na podstawie
wykopalisk???
www.nto.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20060908/WYWIAD/60908019
pozdrawiam i czekam na odpowiedz i kolejne artykuły :))

[svatopluk]

Panie Zbigniewie,

dziekuje za odpowiedz.

mozliwe ze juz w czasach osadnictwa celtyckiego albo wczesniej
jakies siedlisko istnialo na terenie dzisiejszego Opola.
moze sie przypadkiem (przy nastepnej budowie lub badaniach) o tym
cos dowiemy.

[z.bereszynski]

Historia osadnictwa w rejonie dzisiejszego Opola nie zaczyna się oczywiście dopiero w średniowieczu. Temat ten mam wstępnie opracowany w rękopisie, którego fragment przytaczam poniżej:

Już w okresie wpływów rzymskich (I-IV w. ery chrześcijańskiej) uformowało się, jak można przypuszczać, w rejonie dzisiejszego Opola, na terenie miasta oraz w jego najbliższych okolicach, gospodarcze, polityczne i kultowe centrum ważnego skupiska osadniczego, obejmującego rozległy obszar zlewiska i dorzeczy Odry oraz Małej Panwi i Jemielnicy. Miejscowe skupisko osadnicze, zwane skupiskiem opolsko-strzeleckim, było najważniejszym skupiskiem osadniczym ludności kultury przeworskiej w obecnych granicach woj. opolskiego po skupisku funkcjonującym na terenach Płaskowyżu Głubczyckiego (z ośrodkami w rejonie dzisiejszego Kietrza i Nowej Cerekwi). Początki owego skupiska sięgają okresu późnolateńskiego (II-I w. przed Chr. ),
a w początkach okresu wpływów rzymskich, w I-II w. ery chrześcijańskiej, nastąpiła jego daleko posunięta konsolidacja, połączona z powstaniem prężnego ośrodka władzy w rejonie dzisiejszego Opola.

Świadectwem istnienia silnego ośrodka władzy na interesującym nas tutaj obszarze może być dokonane w 1885 r. znalezisko tzw. grobu książęcego w Opolu-Gosławicach, wyjątkowo bogatego pochówku szkieletowego, stanowiącego jeden z nielicznych przykładów tego typu obiektów w obecnych granicach Polski. Według Lucyny Szafran-Szadkowskiej, mogłoby tutaj chodzić o pochówek lokalnego naczelnika plemiennego, spełniającego zarazem funkcje kapłańskie w odniesieniu do reprezentowanej przez niego społeczności.

Ludność opolsko-strzeleckiego skupiska osadniczego uczestniczyła w dalekosiężnej wymianie handlowej, m.in. z ziemiami cesarstwa rzymskiego, jak o tym świadczą liczne znaleziska monet rzymskich i wyrobów luksusowych pochodzenia rzymskiego, na jakie natrafiono na terenach nadodrzańskich i wzdłuż doliny Małej Panwi, na trasie tzw. szlaku bursztynowego i jego bocznego odgałęzienia.

Bardzo ważną rolę w życiu gospodarczym opolsko-strzeleckiego skupiska osadniczego odgrywała także produkcja żelaza i wyrobów żelaznych. Funkcjonujące w okolicach i na terenie dzisiejszego Opola (Groszowice, Półwieś, Zakrzów, Brzezie, Boguszyce, Źlinice, Prószków) ośrodki produkcji hutniczo-metalurgicznej, bazujące na miejscowych zasobach rud, tworzyły razem rodzaj wielkiego okręgu produkcyjnego, nie pozostającego zbytnio w tyle za współczesnymi mu największymi tego typu ośrodkami na ziemiach polskich, jak ośrodek mazowiecki i świętokrzyski.

Szczególną cechę opolsko-strzeleckiego skupiska osadniczego, stanowiła jego wielka dynamika rozwojowa, kontrastująca ze stagnacją obserwowaną w przypadku niektórych innych współczesnych mu skupisk osadniczych. Apogeum rozwoju owego skupiska przypadło na okres III-IV w., kiedy to nastąpił dwu- lub trzykrotny wzrost zaludnienia. Nawet w V-VI w., w okresie trwającej już wielkiej wędrówki ludów, gdy żyjąca dotąd na ziemiach polskich ludność germańska masowo odpływała na zachód, potencjał ludnościowy skupiska był nadal tak duży, że potrafiono jeszcze kolonizować jałowe, nie wykorzystywane dotąd obszary.

Pozdrawiam

Zbigniew Bereszyński

[z.bereszynski]

Oczywiście nie dysponujemy żadnymi przekazami źródłowymi na temat tego, jak postępowali władcy polańscy wobec grodów istniejących na opanowanych przez nich terenach. Wszystko, co można powiedzieć, na ten temat, to tylko hipotezy oparte na wynikach badań archeologicznych.

Wiadomo np., że w pierwszych dziesięcioleciach X w. wystąpiło zjawisko niszczenia starych ośrodków plemiennych w południowo-zachodniej Wielkopolsce. Wiele miejscowych grodów uległo gwałtownemu zniszczeniu w wyniku pożarów. Jednocześnie przerzedziła się miejscowa sieć osadnicza. Jest to łączone z ekspansją polańską w kierunku południowo-zachodnim. Wyniki badań archeologicznych sugerują, że władcy polańscy niszczyli stare grody plemienne i budowali nowe obiekty obronne dla własnych celów. Mogli także dokonywać przesiedleń ludności.

Również na innych obszarach, które stopniowo włączono do tworzącej się Polski, obserwujemy – zgodnie z wynikami badań archeologicznych – generalną wymianę „infrastruktury obronnej”. Stare grody plemienne pustoszały lub były niszczone, a w tym samym mniej więcej czasie powstawały nowe grody, których budowę można łączyć z ekspansją państwa wczesnopiastowskiego. Niekoniecznie jednak wiązało się to z gwałtownymi zniszczeniami w formie palenia starszych założeń obronnych. W przypadku Opola i Wrocławia było chyba inaczej.

Nie ma żadnych dowodów na to, by najstarsza osada na opolskim Ostrówku była otoczona jakimiś fortyfikacjami. Prawdopodobnie jedyną jej obronę stanowiły wody Odry. Nie było zatem potrzeby niszczenia starszego grodu po przyłączeniu Śląska do państwa Piastów. Po prostu zbudowano regularnie rozplanowany gród na miejscu starszej osady o nieregularnym układzie przestrzennym. Do gwałtownego zniszczenia konstrukcji obronnych na Ostrówku doszło dopiero około połowy XI w. Faktycznie wybuchły wówczas jakieś pożary, których ślady zachowały się do dzisiaj. Były to już jednak inne czasy. Dramatyczne wydarzenia na Ostrówku można łączyć z głębokim kryzysem monarchii piastowskiej w latach 30. XI w. (reakcja pogańska, najazd księcia czeskiego Brzetysława, przejściowe odpadnięcie czy oderwanie Śląska od Polski). Zniszczony wówczas gród został w późniejszym czasie odbudowany (najpewniej za czasów Kazimierza Odnowiciela).

Jeszcze inaczej było w przypadku Wrocławia. Zgodnie z wynikami badań archeologicznych, już w pierwszej połowie X w. powstał na Ostrowie Tumskim niewielki gród. Nie ma pewności, czy był to gród plemienny Ślężan czy może gród zbudowany przez czeskich Przemyślidów. Nie można wykluczyć żadnej z tych dwóch możliwości. Bardzo możliwe, że z grodem tym był związany najstarszy wrocławski kościół, którego relikty odkryto w wyniku badań archeologicznych w krypcie miejscowej katedry. W ostatnich dziesięcioleciach X w. (około 985 r., zgodnie z wynikami badań dendrologicznych) powstał na Ostrowie Tumskim nowy, znacznie większy gród, którego budowę można wiązać z przyłączeniem Wrocławia do państwa Piastów. Starszy gród uległ wówczas likwidacji, ale raczej nie było to zniszczenie o charakterze gwałtownym.

Niektóre grody plemienne w obecnych granicach województwa opolskiego uległy jednak faktycznie gwałtownemu zniszczeniu w wyniku pożarów (niektóre nawet dwukrotnie). Sytuacja taka wystąpiła m. in. w Zawadzie, Źlinicach i Chrzelicach. Być może miało to związek z przyłączeniem Śląska do Polski, ale oczywiście to tylko hipoteza.

Pozdrawiam

Zbigniew Bereszyński

[svatopluk]

Dziekuje bardzo za interesujacy tekst.
Zna pan moze interesujace prace na temat kultury luzyckiej i
przeworskiej na terenie Slaska i o epoce Przemyslidow w tym regionie?

Pozdrawiam
svatopluk