Poznańska śpiewna mowa...

[wuzet21]

Chciałem zachęcić uczestników forum do pisania o naszej, odmiennej, a
jakże pięknej mowie.
Na początek kilka słówek :

- ryczka
- tytka
- wymborek
- sklep
- skibka

dopisujcie...
a ci "inni" ? - niech ich szlag trafia...

[lili_marleen]

LUDZIE: ejber, szuszfol, nyrol, szczon, mela, gideja, guła, gzub

POTRAWY: szneka, ślepe ryby z myrdyrdą, gzik, kejza, szlotka

OWOCE i WARZYWA: redyski, świętojanki, glupki, aprikozy, korbole, gemiza

NARZĘDZIA: szajbka, muterka, majsel, ajzol, laubzega, kara, hebel,
raszpla, śruber, kwirlejka, bormaszyna, gable, szypa, szwamka, dynks, wihajster

CZĘŚCI CIAŁA: kalafa, kinol, sznupa, szwaje, dydek, plera, gały

UBRANIE: ancug, glazejki, boba, jaka, katana, sztifle, bryle

CZYNNOŚCI:bachać się w badejkach, lachać się, unorać się glajdom, szporać
bejmy, kiełczyć się

ZWIERZĘTA: kejter, kociamber

ZWIĄZKI FRAZEOLO: klara daje po ślypiach, tej ty chyba za siebie nie
możesz, co to kosztuje, nadusić guzik

INNE: wuchta, eka, elwa, skład, statki, blubry, wiara, pana

[jarka63]

spytać się komuś
czekać za czymś

[jutrzenka.3]

Nie jestem Poznanianką, ale lubię Waszą gwarę, jest taka zabawna.
Mam rodzinę w Poznaniu, nie raz jest nie zły ubaw,bo potrzebuję tłumacza. Jest wesoło i zabawnie.

Jutro robię gzik ze szczypiorkiem - czyli białe szaleństwo.

[wuzet21]

Ale utyta..., bulaj...
giry, szkity - nogi

[Gość: jak]

środki transportu: bimba, bana, taryfa, kara (ręczny wózek)
odmienności:(ta) magla, (ta) kontrol,
narzędzia: rojberka (murarskie narzędzie do zacierania tynku), waserwaga,
szlauf, nypel, mutra, mufa, cangi,

[kiks4]

chorobny kejter wprys do antrejki i zamojtoł sie w lojferek

[ni_mo_sprawy]

Pomysł miły, dobry i szlachetny, ale, niestety, nienadający się na
forum...
Urok śpiewnej, poznańskiej mowy, trzeba USŁYSZEĆ (i
umieć "wysłyszeć")... Nie bardzo da się to opisać na forum.
Jak, np. , zapisać "melodię" rytmicznie i śpiewająco zadanego
pytania: " a czymu nie byłeś?"

[jutrzenka.3]

Sorki, zaraz mąż zaśpiewa - pochodzi z Poznania.

Nie wiem, czy dobrze pamiętam, ale proszę:

[dobrusia_to_ja]

W wymborku na ryczce
stały pyry w tytce.
Przyszła niuda
zżarła pyry,
a w wymborku
myła giry.

[dobrusia_to_ja]

na szagę - na skróty
za winklem - za zakrętem

Zwroty

[lili_marleen]

Pani, co ja za to mogę? - to nie moja wina

Co jest tej? - Co się dzieje?

Tej, a tyn to co to za jedyn? - Kto to jest?

Mam za sobą szkołę - ukończyłam szkołę

Obłożyć sznytkę obkładem - przygotować kanapkę

On stoi dobrze - Dobrze mu się powodzi

Mam go stać do dyspozycji - on jest do mojej dyspozycji (np o aucie
słuzbowym)

Co mi z tego przyjdzie? - co z tego będę miała?

To dostaniesz tam kupić - to tam kupisz

Tam stoi napisane - tam jest napisane czyli tam "pisze"

To mi wygląda za niczym - to jest nic nie warte

Ma siedzieć w anclu - jest aresztowany

Zrób sobie łóżko - pościel sobie

Mam ból brzucha - boli mnie brzuch

Jaka ona jest stara? - ile ma lat?

Jak ty do tego przyjdziesz? - jak to zrobisz?

Dość to przyjdzie? - Ile to będzie kosztowało

Jej okno wygląda na ulicę - ma okno od strony ulicy

On jest teraz nie do gadania - nie mozna z nim teraz gadać

On się na nią spuszcza (!!!) - on na niej polega

Ona została tam stać - Ona się tam zatrzymała

Usiądź się pani - proszę usiąść

[Gość: hauserova]

Zastanawiam się, czy to gwara, czy po prostu pograniczna mieszanka polszczyzny i
niemczyzny.

[Gość: von Steimersdorf]

Odkluczyć kłódkę lub zakluczyć drzwi - otworzyć kłódkę lub zamknąć drzwi (kluczem)

Jarać ćmiki - palić papierosy

Hajcować - też palić, ale w piecu

Hica - upał

Bręczeć - narzekać, marudzić (uciążliwie)

blubry

[lili_marleen]

"Pamiętam, raz kiedyś za gzuba do naszej babusi na Rybakach zwaliła się cołka
famuła na geburtstag. A mieli my krewniaków puro wew cołkim Poznaniu. Wuja
Czechu zez ciotką Pelą przydyrdali pieszkom aż od Cepelin-hali, gdzie mieli
stojeć domek. Zaś siora babusi Helcia kuaiła się przewozem bez Wartę aż het zez
hubów na Siarlynce. Bimbą przyjechała wiara zez Niegoleskich.

My, małe knajtry, nie chcieli mudzić czasu na klekoty kole stołu, ino zez kąta
wizawis drzwiów do później na przystanek, wsiadłem we w bimbe i pojechałem na tę
naszą działkę. Między kierzkami świętojanek też można sobie godnie pogarować —
pomyślałem. Ale na miejscu czekała mnie niespodzianka. Otwieram uliczkę i ino
raz szpekłem i od razu wiedziałem, że ktoś na działce pekcił!
Bo tak: kierzki angrestu goluteńkie, po drzuzgowkach ani śladu i co mnie
najbarzy ubodło — na drzewku kole altany ani jednej aprykozy!!! Myślę sobie, nic
więcej, ino te małe juchty od sąsiada były tu na skibie, ale mnie starego wróbla
na lewe sanki nie wezmą! Obejrzałem dokładnie miejsce zbrodni i doobkoła drzewka
znojdłem pełno śladów małych giyrek wew laczkach na niskim korku. To
potwierdzało moją tę, no... himpotezę. Letę. Patrzę, na takim wydeptanym miejscu
na łące dzieciary grają w szczekla. Wtochłem pomiędzy nie i mówię:
— Ładnie to tak, do mnie na rajbuchę chodzić? Dali, gadajcie mi tu prędko, który
mi działkę opędzlowal? Prędzej, bo ja jestem narwany i za siebie nie odpowiadam!
A oni nic. Tylko się chichrają i mówią, że mam sam zgadnąć, jak jestem taki szpeć.
Ustawiłem ich w szeregu i myślę: — Ten langus odpada, bo ma za duże giyry do
tych śladów kole drzewka. Znowyk ten mały, podany na aniołyszka, ma małe stopki,
ale jest boso. Ten średnj, widać, że wichłacz, ale ma na sobie halbki bez korka.
Ogary się kielczą, a moje śledztwo utkło wew miejscu. Raz kiedyś też byłem
przeciek dzieciarem i pamiętam, że nigdy się nie wyćpywało pestek po aprykozach.

— Dali — mówię więc — wywracajcie luntrusy kiejdzie na rymby! I wew tym momencie
słyszę za sobą słodki głos mojej Frącki:
— Marych, no ty gelejzo zapamiętała! To tak radlony pelisz?! Z obskimi
dzieciarami wew szczekla sobie grasz?! Ale mi w tej chwili nazod na działkę!
— Ale mamuchna — ja mówię. — Ja tu śledztwo prowadzę. Ktoś nam wszystkie
aprykozy opędzlował...
— Milcz jak do mnie mówisz, szplinie! —już nie była taka słodka, jak ten ulepek.
— Ady ja sama, tulejo jedna, tu rano byłam, a owoc już dawno wew szkła zaprawiony!
Zdążyłem tylko szpycnąć, jak Frącka zamachła się na mnie lolą i sobie pomyśleć,
że tą razą chebać kara wyprzedza zbrodnię. Ale jak się ockłem cołka racha mi
przeszła, bo tak doprawdy to ja bardzo lubię kompoty."

Blubry starego Marycha

[wuzet21]

Czytam te "blubry" już któryś raz, i za każdym razem lacham się jak...
Już jakiś czas nie mieszkam w Poznaniu, ale jestem tu co najmniej kilka razy w roku - zawsze po powrocie "śpiewam" przez kilka dni - czym wprawiam w stan wesołości swoją rodzinę.

Dużo jeżdżę po kraju, i niekiedy słyszę takie regionalizmy, że bez wytłumaczenia miejscowych nie masz szans zrozumieć.

Założyłem ten wątek, żeby przypominać naszą mowę, żeby spowodować zaciekawienie tych, co tej mowy nie rozumieją, albo wnerwić, ale również z powodów sentymentalnych.

[Gość: pyrek]

Wcale mie to nie wnyrwio! I wcale aż tak nie śpjiwom!

[jarka63]

naramka=ramiączko
ramiączko=wieszak
do góry=na górze,u góry