Niemieckie nazwy miejscowości

[Gość: Lyby]

Czy ktos wie gdzie znajdę wykazy niemieckich nazw miejscowości podkarpacia z
czasów zaboru austriackiego z informacją jak te miejscowości nazywaja się
teraz???

[Gość: abc]

chyba szwejk wiedział wiec moze u haszka?

[Gość: AlfRed]

Chyba chodzi Ci o to jak miejscowości z podkarpacia nazywały się w czasach
zaboru austryiackiego ???

.... bo jak nazywają się teraz to wiemy ...
Przeworsk, Przemyśl, Sanok itd.

[Gość: abc]

inteligentna dedukcja...?

[chris1970]

Gość portalu: Lyby napisał(a):

> Czy ktos wie gdzie znajdę wykazy niemieckich nazw miejscowości podkarpacia z
> czasów zaboru austriackiego z informacją jak te miejscowości nazywaja się
> teraz???

Reichshof.
Więcej przykładów nie znam.

[rychu_z_przemysla]

Przemysl dziś Przemyśl

RANCHERODORF i RAUGERSDORF

[Gość: Lyby]

A czy ktoś wie jak mogą się teraz nazywać RANCHERODORF i RAUGERSDORF? Ta
pierwsza trąci mi Raniżowem, ale to tylko domysły...

[Gość: abel]

U "grekokatolików..." znalazłem taką informację :
"w okolicach Rzeszowa istniała równiez bardzo silna kolonizacja
niemiecka. Niemcy osiedlali sie tu od połowy XIV wieku i przybywali przez śląsk
i Małopolskę. Mieszkali w dość zwartych nieraz skupiskach. Tereny, na przykład,
ziemi sanockiej i przemyskiej leżały wzdłuż ważnej drogi handlowej Śląsk-Kraków-
Lwów-Morze Czarne, co przyczynilo się do atrakcyjności tych terenów. Jedna z
wiekszych etnicznych wysp niemieckich powstała za panowania Ludwika
Węgierskiego. Obejmowała ona Łańcut i 9 wsi na południe od miasta. Utrzymała
odrębność etniczną az po wiek XVI i dopiero wówczas zaczęła sie polonizować.
Ale np. Markowa utrzymała niemieckość do XVIII wieku. Wsie te zasiedlone były
przez Niemców pochodzących z Saksoni. Były to: miasto Łańcut (Landshut), oraz
wsie Handzlówka (Langenau), Albigowa (Helwigesau), Markowa (Markenhof), Nowa
Wieś (Neudorf), Sonina (Schonewald). wówczas tez powstały w ziemi sanockiej
wsie etnicznie niemieckie: Haczów (Hanshoff lub Hatshoff), Harta (Hart),
Kombornia (Kaltborn), Nowotaniec (Lobetanz), Kielnarowa, rymanów, Zembertowa
Wola, Rytarowce, Tyczyn, Hermanowa. Wsie te szybko uległy polonizacji. O tym,
ze w wioskach tych istnieje ciągłość osadnicza od XIV wieku świadczą zachowane
po dziś dzień niemieckie nazwiska oczywiście w polskiej wersji wśród
mieszkańców Albigowej czy Markowej np. Trojnar czyli Treuner, Inglot czyli
Engelhardt czy Cwynar czyli Zwirner."
Mysle że dotyczą one kolonizacji średniowiecznej - ale w Xix w.
osadzano "saksonczyków" w okolicach Kamienia /i buć może ranizowa?, Mielca,
Leżajska, Bandrowa. ?jego przysiółek Stebnik nosil do II wojny nazwę zdaję się
Steinhaus
A szukać nazw to bym radzil na mapach katastralnych w archiwach rzeszowa
względnie w wydawnictwach Uniwersytetu rzeszowskiego

Nazwy...

[mjot1]

Idź drogą wskazaną przez Abla widać ze zna temat.
Myślę też, że wielu wiadomości dokopałbyś się w Łańcucie w zamkowej w
bibliotece tylko nie wiem czy zwykły deptacz może skorzystać z tamtejszych
zbiorów.
A już prawdziwą kopalnią wiedzy o tych terenach niechybnie jest Wrocław boć tam
właśnie trafiły zbiory Ossolińskich.
Taka rada osobista.
Nie wierz w opowieści ludzi wiekowych. Ich pamięć sięga naprawdę płytko i jest
tak potwornie zniekształcona błędami, że aż czasem boli.

Najniższe ukłony!
Element napływowy, który onegdaj chciał się czegoś dowiedzieć o
terenie, w którym przyszło mu zamieszkać M.J.

Niemce z Kamienia.- Steinau

[Gość: abel]

www.gcnowiny.pl/apps/pbcs.dll/artikkel?SearchID=73169167795203&Avis=NW&Dato=20031031&Kategori=WEEKEND&Lopenr=310300013&
Ref=AR


Niemce z Kamienia
Chcesz mieć dobrą żonę, żeń się z Niemką - krążyło po Kamieniu. Dziś kolonistów
austriackich już nie ma, ale mieszkańcy pielęgnują ich groby

To byli wzorowi gospodarze. Mieli wielkie poważanie na wsi - wspominają
kolonistów mieszkańcy Kamienia. Od nich uczyli się żąć kosą, czytać i pisać. W
czasie wojny koloniści uratowali wieś od niechybnej zagłady. Wdzięczny Kamień
nie zapomniał o "Niemcach".

Przyjechali z Górnej Austrii, z pogranicza Bawarii, z Hesji. W ich rodzinnych
stronach za mało było ziemi do uprawy. Osiedlili się w Galicji: w Woli
Zarczyckiej i Raniżowskiej, Dzikowcu, Raniżowie, Kamieniu.
Jak do tego doszło, że trafili do Galicji, w nasze strony? Rzecz działa się w
drugiej połowie XVIII wieku. Polski dziedzic, właściciel Kamienia zagarnął
jałówkę miejscowemu wójtowi, Maciejowi Kumiędze. Gdy wójt upomniał się u
dziedzica o swoją własność, dostał 100 kijów chłosty. Po wybatożeniu miał
jeszcze na tyle sił, by dowlec się do chaty. Kazał żonie kupić w karczmie
okowity i wlać ją do koryta. Następnie dokładnie wymoczył się w wódce. Ból
ulżył i rany goiły się szybciej. Kiedy zdrowie wróciło, udał się na piechotę do
Wiednia. Sam cesarz Józef II przyjął pokrzywdzonego, nakarmił, zwrócił koszty
podróży i nakazał dziedzicowi wynieść się z dworu. Ziemia przeszła na własność
rządu austriackiego, który ją skolonizował.
Ile prawdy jest w tej legendzie? Faktem jest iż "prości ludzie" mieli wtedy
szanse przedstawić swe krzywdy i żale samemu cesarzowi.

Domki równiutko
b? !?i przybyli do Kamienia w roku 1783. Osiedlili się w pobliżu wsi, a osadę
nazwali Steinau. Znane są nazwiska 53 rodzin, którym rząd austriacki zapewnił
wszelkie możliwe ułatwienia i zwolnienia podatkowe. Kolonia różniła się od
polskich wsi: drewniane domy ustawiono równiutko, wszystkie szczytem do ulicy.
Zbudowano kościół (wszyscy byli wyznania ewangelickiego), szkołę z biblioteką -
ogromną rzadkość w naszych wsiach, wytyczono cmentarz. Kolonia zatrudniła
swojego bakałarza, który był równocześnie organistą. Był to Johann Sebastian
Kraus z Monachium, świeżo upieczony absolwent uniwersytetu.

Kosa zamiast sierpa
Przybycie kolonistów było dla miejscowych prawdziwym szokiem. Odizolowani od
miejscowego środowiska z powodu braku znajomości języka i odmiennego wyzwania
byli podpatrywani przez dziesiątki ciekawych oczu. W ten sposób chłopi uczyli
się nowych metod gospodarowania. W XX w. polscy gospodarze przejęli od nich
kosy, które zastąpiły sierpy. Wprowadzono też żelazny pług pozwalający na
głębszą orkę. Dla polskiej wiejskiej elity miejscowa biblioteka oferowała
periodyki i gazety przysyłane z Krakowa, Lwowa, Linzu i Wiednia oraz bogaty
księgozbiór w kilku językach. Wszyscy koloniści umieli czytać i pisać.

Żeń się z Niemką
W połowie XIX stulecia kolonia rozkwitła: wybudowano nowy kościół i nową
szkołę. Liczba mieszkańców przekroczyła 500 osób - wyłącznie "Niemców" - bo tak
nazywano austriackich kolonistów. Z czasem wieś zaczęła otwierać się na
Polaków. Pierwszym osadnikiem w Steinau został Kazimierz Błąd, który kupił
gospodarstwo rolne od Mikołaja Portha. Szybko został on usunięty ze wsi
jako "obcy", ale polonizacji nie dało się już zahamować. Na początku XX wieku
mieszkało w kolonii ponad 20 małżeństw mieszanych. Po Kamieniu krążyła
opinia: "Chcesz mieć wzorową gospodynię, żeń się z "Niemką". Dobra z niej żona,
wzorowa gospodyni, czuła kochanka, dobra lekarka..."

Zamiast Steinau - Kamień
Upadek kolonii przyniosła I wojna światowa. 60 procent budynków zostało
zniszczonych. Spłonął też kościół i szkoła, spustoszony został cmentarz, skąd
prowadziła ostrzał artyleria austriacka. Steinau przestał funkcjonować jako
organizm gospodarczy: w ruinach był młyn parowy, tartak, mleczarnia. Większość
dawnych mieszkańców albo wyjechała lub wyemigrowała do Ameryki. W okresie
międzywojennym pozostało pięć rodzin: Heroldów, Preisslerów, Porthów
Schnerkhartów i Schweizlerów. Jedna z nich sprzedała swój majątek Janowi
Gotzowi - właścicielowi browaru w Okocimiu, który założył tu swoją letnią
rezydencję. W 1918 nazwę miejscowości zmieniono na Nowy Kamień i wybrano
pierwszego polskiego wójta - Szymona Ziemniaka.

Mieli poważanie
Po ostatnich kolonistach pozostały dobre wspomnienia. Wiekowy Stanisław
Ziemniak, naczelnik OSP w Kamieniu powiedział nam:
- To byli dobrzy, wręcz wzorowi gospodarze. Mieli na wsi poważanie. Ilu Polaków
uratowali w czasie II wojny światowej - nie da się policzyć.
Karolina Rurak, mieszkanka Nowego Kamienia:
- Pamiętam pożar we wsi, miałam wtedy 10 lub 12 lat. Jako dziecko wybiegłam na
dwór i wraz z innymi dziećmi stałam przerażona, patrząc w ogień. Zaopiekowała
się nami mieszkająca po sąsiedzku Porthowa: wzięła do domu, uspokoiła, a po
kilku godzinach odprowadziła do domu. Mój ojciec Jan Wójcik zachodził do nich w
Wigilię z flaszką, tak jak się idzie do przyjaciół.

Ocalenie Kamienia
- W czasie wojny los Kamienia zawisł na włosku. Wieś miała być zniszczona i
wysiedlona pod bazę lotniczą Luftwaffe. Opustoszało już pobliskie Podlesie. I
wtedy Zuzanna Zarzycka z domu Porth pojechała z interwencją do niemieckiego
gubernatora. Okupanci wstrzymali akcję. Ostatni koloniści zostali przymusowo
wysiedleni przez hitlerowców pod Mielec - wspomina Józef Czubat, przewodniczący
Towarzystwa Przyjaciół Kamienia.
Wracali na krótko już po wojnie, odwiedzali cmentarz na którym w 1952 r jako
ostatnia została pochowana Zuzanna Zarzycka. Świeży grób zarosło zielsko.
Mijały lata, cmentarz popadał w ruinę. W opracowaniach na temat wsi Kamień
Konstanty Radomski napisał: "We wsi znajduje się stary cmentarz "poniemiecki" w
zupełnej ruinie. Zarósł on na obraz buszu afrykańskiego, jak spustoszałe
rumowisko".
"Widok zrujnowanego cmentarza pobudza do wielkiego smutku" - czytamy we
wspomnieniach ks.Tadeusza Waldemara Krausa, potomka pierwszego bakałarza
Steinau Johanna Sebastiana Krausa. "Przecież tu leżą ludzie, wyznawcy
Chrystusa, ewangelicy, którzy żyli przykładnie wg zasad Pisma Św., godni
szacunku obywatele".
Te słowa wstrząsnęły mieszkańcami. Na wiosnę br. rozpoczęły się prace nad
odnowieniem cmentarza. Został on ponownie poświęcony w niedzielę 19
października. Spotkali się na nim księża katoliccy i ewangeliccy. Przybyło ok.
200 mieszkańców Kamienia, którzy nie zapomnieli swoich sąsiadów i wspólnej
historii.

ANTONI ADAMSKI
30. Października 2003 20:01

Mjot - jak widać można co nieco znaleść całkiem blisko
Pzdr