Rzeka za hetmańską

[smalltownboy]

Czy ktoś wie, skąd płynie ta mała rzeczka, która wpływa do Wisłoka mniej więcej na wysokości Lidla na hetmańskiej? Na mapach też nic nie ma. Czy ona jest włożona pod ulice? Gdzie ona ma źródło i którędy płynie? Wie ktoś?

[jamamota]

Ten potok to Rudka źródło miała w rejonie środkowego stawu cegielnianego znajdującego się w okolicy dzisiejszego Praktikera które znajdowały się z tej strony torów jak cegielnia. Dziś biegnie prawie cała pod ziemią chociaż mapy pokazują jej początek i koniec jako cieki powierzchniowe.

[smalltownboy]

I którędy ona mniej więcej płynie?

[Gość: Rzeczka]

Niestety, nie wiem skąd wypływał ów potoczek. A nazywał się Rudki (jak cała dzielnica-wieś związana z ul. Hetmańską). Może z okolic praktiikera? Wiem na pewno, że płynął na wszchód za niegdysiejszym kinem "Przodownik", a następnie pod tzw. Skarpą na północ, po czym boiskiem sportowym SP 9 skręcał na wschód, przekraczał Hetmańską i kontynuował swój bieg pod kolejną skarpą (pod internatem ZSM) na pólnoc, a następnie na wschód. Do Wisłoka wpadał w okolicach stacji enegetycznej przy Bulwarowej. Bodajże w latach 70. bieg Rudek (Rzeczki) uproszczono, kierując ją (pod ziemią) po przekroczeniu Hetmańskiej wprost do Wisłoka. I tak już zostało.
Pozdrawiam.

[jamamota]

Przysiółek Rudki był zlokalizowany na południe od ul Piastów, opierał się od zachodu o Dąbrowskiego a od wschody o Hetmańską. A potok nazywał się i nazywa Rudka.

[jamamota]

Dodam, że przysiółek Rudki włączono do Rzeszowa w roku 1901 z gminy Staroniwa.
Co do potoków do Rudka ma 2,9 km długości i jest najkrótszym z rzeszowskich potoków (najdłuższy jest potok Młynówka 12,50 km długości).

Rzeczka :)

[jagienka.prima]

Jestem w posiadaniu skanu mapy z lat 1937-1938 gdzie owa rzeczka ma swój początek gdzieś w okolicach torów na wysokości [chyba?] dzisiejszej "Chemii" przy Boya-Żeleńskiego... Wg tej mapy istniała tam cegielnia i poczta... A nazwa tego potoczku to Rzeczka, co notuje Kotula w swojej książce "Tamten Rzeszów"... Nie jestem kartografem i trudno mi ocenić jak owa rzeczułka płynęła w odniesieniu do dzisiejszych terenów... :)

[smalltownboy]

To może byś wkleiła link do tej mapy?

[jagienka.prima]

Chętnie, tylko szczerze pisząc nie wiem jak to zrobić... :) Ja mam to w formie jpg na komputerze...

[smalltownboy]

www.fotosik.pl/dodaj-zdjecie/krok-1
Chociażby na tej stronie. Naciskasz wybierz zdjęcie, potem się ono wgrywa z komputera, trzeba zaznaczyć kategorię wiekową i po przeładowaniu strony (sama się przeładuje) dajesz powstały nowy link na forum. I już.

[jagienka.prima]

Niestety nie "przyjmuje" mi zdjęcia... :( Pojawia się informacja o błędzie...

[smalltownboy]

To mi je wyślij na mail gazetowy.

[jagienka.prima]

Ale chyba masz nieaktywny profil... :)

[smalltownboy]

[e-mail] pod taki adres wysyłasz normalnego maila.

[jagienka.prima]

Wysłałam... :) Liczę, że dojdzie... :)

[smalltownboy]

Dzięki. To właściwie ta sama mapka, co ta wcześniej zalinkowana, tyle że w mniejszej rozdzielczości.

www.fotosik.pl/pokaz_obrazek/34eb0826aa8ad7c3.html
To już mamy jasność, ta rzeczka płynie pod politechniką.

[jagienka.prima]

:)

[ex_lowca]

smalltownboy napisał:

> To może byś wkleiła link do tej mapy?

Tu masz 1:25 000 z 1938 roku

mapa

[jagienka.prima]

U mnie się nie otworzyło... :( A mogłoby być lepsze niż moje, bo dokładniejsza skala... :(

[lechujarek13]

Mapka super. A ten potoczek faktycznie zaczynał się na terenie pomiędzy stacją Rzeszów Osiedle a IV LO. Jeszcze w latach 80-tych były tam mokradła i staw.

[chris1970]

Rudka biegnie nieco niżej, bo rzeczywiście w okolicach Praktikera.
Te mokradła i bajora to powstały w okresie przerwanej budowy obwodnicy Rzeszowa, dzisiejszej Al. Batalionów Chłopskich. Najpierw przygotowano wiadukt pod torami kolejowymi, podkopy od strony Przemysłowej i Dąbrowskiego. I tak pozostawiono budowę na kilka lat, bo zabrakło pieniędzy. To były świetne tereny do zabawy dla dzieciarni z Osiedla. Wiem, bo moja rodzina tam mieszkała i sam często lubiłem tam połazić. Nie wiadomo skąd, ale w tych stawach były ryby, traszki i żaby.

[smalltownboy]

Czyli ten potok to nic innego jak wody gruntowe od Praktikera do Wisłoka.
Zastanawia mnie co innego. Jeśli w Rzeszowie jest tych rzeczek co nieco, czy nie mogą one spowodować np. lejów krasowych, w których zapadną się budynki? Ta rzeczka płynąc pod miastem może podmyć grunt.

[sandrusia666.net]

O kurcze, niezła wizja :-(

[ex_lowca]

smalltownboy napisał:

> Jeśli w Rzeszowie jest tych rzeczek co nieco, czy ni
> e mogą one spowodować np. lejów krasowych, w których zapadną się budynki? Ta rz
> eczka płynąc pod miastem może podmyć grunt.

Raczej nie może, bo płynie w betonowym kanale.
Podobnie jak nieco większa od Rudki Mikośka, która została kilka lat temu "skanalizowana" kosztem bez mała 60 milionów złociszy. Pierwszy raz wtedy widziałem poważną wiertnicę przy pracy.
Górny bieg Mikośki jeszcze widać na mapach. Pojawia się w Kielanówce i znika pod al. Witosa.
Została jeszcze Przyrwa, ale nie sądzę by ktoś ją chciał zamykać pod ziemią.

[smalltownboy]

Ilość potoków świadczy o podmokłych terenach. Jak wygląda sytuacja geologiczna pod miastem? Nie grożą nam leje krasowe połykające domy i samochody?

[ex_lowca]

smalltownboy napisał:

> Ilość potoków świadczy o podmokłych terenach.

Zobacz co się dzieje po drugiej stronie Wisłoka ;-)

> Jak wygląda sytuacja geologiczna
> pod miastem? Nie grożą nam leje krasowe połykające domy i samochody?]

Nie mam pojęcia, bo jam ci nie geolog, ale żyję tu 50 lat i się jakoś nie pamiętam.

[lechujarek13]

smalltownboy napisał:

> Ilość potoków świadczy o podmokłych terenach. Jak wygląda sytuacja geologiczna
> pod miastem? Nie grożą nam leje krasowe połykające domy i samochody?
Rzeszów w wyższych partiach to lessy a wzdłuż Wisłoka starorzecza. Wywierzyska i leje krasowe na pewno nam nie grożą. Co najwyżej jakiś przechył posadowionego na starorzeczu i źle zapalowanego wieżowca. Przykład mieliśmy na ul Słowackiego gdzie niedługo po wybudowaniu zaczął się pochylać jeden z wieżowców .

[smalltownboy]

Które części miasta można zaliczyć do starorzecza, a które do lessssssów ? Jakie ulice wyznaczają granice?
A co do tych lesssssssssssów, to nie chce mi się wierzyć, że one takie stabilne. W Sandomierzu musiano zabetonować skarpę, by ta się nie zawaliła, gdyż jest zbudowana właśnie z lessssssssów.

[lechujarek13]

smalltownboy napisał:

> Które części miasta można zaliczyć do starorzecza, a które do lessssssów ? Jaki
> e ulice wyznaczają granice?
> A co do tych lesssssssssssów, to nie chce mi się wierzyć, że one takie stabilne
> . W Sandomierzu musiano zabetonować skarpę, by ta się nie zawaliła, gdyż jest z
> budowana właśnie z lessssssssów.
Lesssssssowa jest cała zachodnia terasa Wisłoka. Od Lisiej Góry poczynając poprzez teren WSK, osiedle Piastów i Dąbrowskiego , ulicę 3Maja po Rynek. Less jest niezłym i stabilnym podłożem o czym świadczą 3 poziomowe piwnice w Rynku, zachowane przez parę wieków. Sandomierz zaś leży na wyjątkowo wysokiej i stromej terasie lesowej. A to już inna bajka. Jeżeli naprawdę interesujesz się Rzeszowem to polecam "Tamten Rzeszów" Franciszka Kotuli. Czyta się jednym tchem i wsiąka w tamtą atmosferę. Jeżeli do tego znajdziesz "Po rzeszowskim pogórzu błądząc" tegoż autora to jesteś całkowicie w klimacie tej ziemi.

[jagienka.prima]

Jeśli szukasz informacji o uwarunkowaniach geograficznych to poczytaj "Dzieje Rzeszowa" pod red. Feliksa Kiryka... Znajdziesz tam wiadomości dotyczące rzeźby terenu, warunków klimatycznych, budowy geologicznej, wód powierzchniowych itp. :) A oprócz tego wiele szczegółowych informacji nt. naszego miasta od najdawniejszych czasów...

[smalltownboy]

Mnie zastanawia też co innego. Czy obecni deweloperzy budując nowe bloki przeprowadzają badania geologiczne gruntu? O budynki zbudowane w latach 60 tych XX wieku jakoś się nie boję, gdyż skoro do tej pory nic się nie stało to znaczy, że zostały wybudowane dobrze.
Wybudowano ten okrągły wysoki budynek obok Wisłoka. Czy fundamenty zostały skutecznie zabezpieczone przed podmyciem? Stoją wieżowce przy hetmańskiej na skarpie. Czy po długotrwałych ulewnych deszczach ta skarpa nie osunie się wraz z nimi? Koło Nowego Sącza domy zawaliły się właśnie przez osunięcie się ziemi. Słyszałem też historię, że w pierwszych wieżowcach w Rzeszowie wykrzywiały się szyby w windach i te nie mogły pracować.

[reishof]

Nie grożą nam leje krasowe połykające domy i samochody?

Zabrzmiało to ponuro i złowieszczo. Nie wiem czy dziś usnę :(
(Sandrusia zdaje się też się wystraszyła)

[Gość: rz]

a czy to nie jest rzeczka o której pisał p. J. Fąfara na twinnie ostatnio?
twinn.pl/?idd=2&poz=&rok=2013&page=0&id=688&idd=17&poz=ml1

[ex_lowca]

Gość portalu: rz napisał(a):

> a czy to nie jest rzeczka o której pisał p. J. Fąfara na twinnie ostatnio?
> twinn.pl/?idd=2&poz=&rok=2013&page=0&id=688&idd=17&poz=ml1

To właśnie jest pod ziemią zamkniony potok Rudki.
Jako dzieci też tam bawiliśmy się puszczając statki, a każda mama po zapachu wiedziała gdzie byliśmy. Niestety fabryka octu, która mieściła się przy Obrońców Stalingradu [dzisiejsza Hetmańska] w miejscu dzisiejszej Biedronki i części McDonalds właśnie do Rudki odprowadzała swoje ścieki.

[Gość: wrrr]

O ile si ę nie mylę to ten potok jest jeszcze na powierzchni przy ul. Architektów (osiedle zawiszy), potem kierując się w stronę torów jeszcze biegnie na powierzchni, a następnie znika.

[ex_lowca]

Gość portalu: wrrr napisał(a):

> O ile si ę nie mylę to ten potok jest jeszcze na powierzchni przy ul. Architekt
> ów (osiedle zawiszy), potem kierując się w stronę torów jeszcze biegnie na powi
> erzchni, a następnie znika.

Dokładnie tak. To jest potok Rudki, który wypływa na powierzchnię na plantach, w okolicy Lidla oraz nowych boisk piłkarskich Stali i dalej odkrytym kanałem zmierza do Wisłoka.

[lechujarek13]

ex_lowca napisał:


>
> To właśnie jest pod ziemią zamkniony potok Rudki.
> Jako dzieci też tam bawiliśmy się puszczając statki, a każda mama po zapachu wi
> edziała gdzie byliśmy. Niestety fabryka octu, która mieściła się przy Obrońców
> Stalingradu [dzisiejsza Hetmańska] w miejscu dzisiejszej Biedronki i części McD
> onalds właśnie do Rudki odprowadzała swoje ścieki.

A pamiętasz mleczarnię odprowadzającą ścieki do Przyrwy ? To był widok i zapach. Ech to sem ne wrati :))

[ex_lowca]

lechujarek13 napisał(a):

> A pamiętasz mleczarnię odprowadzającą ścieki do Przyrwy ? To był widok i zapach
> . Ech to sem ne wrati :))

Pewnie, że pamiętam ten horror.
Dobrze, że w tamte rejony Rzeszowa dość rzadko się zapuszczałem ;-))))

[smalltownboy]

Po obejrzeniu map, które otrzymałem mailowo i za które pięknie dziękuję (plany miasta z lat m.in. 1965, 1970) muszę powiedzieć, że Rzeszów niesamowicie przyrósł na przestrzeni ostatnich 40 lat. Patrząc na plan z 1965 roku można porównać ówczesny zabudowany Rzeszów do dzisiejszego Niska. Miasto istniało w zasadzie na przestrzeni od zamku na południu do stacji PKP na północy, Wisłoku na wschodzie i torach do Jasła na zachodzie. Tu gdzie Nowe Miasto była Drabinianka, nie było zalewu, nie było mostu oprócz tego na ul. Lwowskiej. Nie było ronda i ulicy Piłsudskiego, no i nie było cipy. Na południowym skrawku były zaczątki osiedla Dąbrowskiego, ale było ono oddzielone od centrum pustymi przestrzeniami. Baranówka, Nowe Miasto, cała zachodnia część za torami i północna wybudowały się później.

[chris1970]

Tak, te plany miasta są, a dla mnie nie lada atrakcją byłby plan rozwoju Rzeszowa opracowany w drugiej połowie lat trzydziestych ub. wieku. To był plan miasta na lata 60-te.
Gdzieś w okolicy roku 1992 taki plan widziałem w jednej z książek w Bibiliotece Naukowo - Technicznej przy ulicy 3-go Maja. Dziś już tej biblioteki nie ma. Znajdowała się na 1 piętrze kamienicy gdzie dziś znajduje się Credit Agricole.
Chodzę czasem do bibbliotek rzeszowskich i szukam tej książki, może akurat natrafię. Jak dotąd, bezskutecznie. Najgorsze to, że w bibliotekach nie wiedzą dokąd trafiły zbiory z tej zlikwidowanej biblioteki naukowej.
W każdym razie, ten plan widziałem raz na oczy. Bardzo żałuję, że jej nie wypożyczyłem.
Obecnie zrealizowano większość tego co planowano. Osiedle Nowe Miasto, most średnicowy, Tyle, że przez środek NM drogi się miały krzyżować. Na terenie dzisiejszej Baranówki 4 miał być ogromny park miejski. Budynki mieszkalne miały być tu gdzie Baranówki od 1 do 3.

[Gość: Prześmiewca]

Ludzie z Staszica 31 i 31a wiedzą jak to było z Rudką. Rudka płynęła jak piszecie z okolic dzisiejszego Lidla na granicy dolnej Staroniwy i Zwięczycy były mokradła. Dalej wzdłuż wydziału Chemii Politechniki na wysokości stacji benzynowej Eska skręcała na północ i płynęła wzdłuż skarpy osiedla Skarpa. Przed boiskami szkoły podstawowej nr9 zmieniała bieg na wschód i przecinała ulicę Hetmańską między wałem stadionu Stali a domem Trześniowskich (przepraszam za nazwiska). Płynąc wzdłuż wału stadionowego przed dzisiejszą halą sportową "Stali" skręcała na północ płynąc wzdłuż skarpy na której stoją warsztaty dawnego TM i nowy budynek prokuratury a przed pierwszymi wieżowcami Rzeszowa przy ul. Lenartowicza zmieniała bieg na wschód i wpadała do Wisłoka prostopadle.

[chris1970]

Właściwie koryto potoku Rudka można odtworzyć patrząc na ukształtowane terenu. Właściwie płynęła ona u podnóża wzniesień. Zanim wybudowano nowe skrzydło SP 9, obecnie V LO, to na terenie boiska i za szkołą były bagna. Ojciec często zabierał mnie tam po robaki przed każdym wędkowaniem. Te bajora i mokry teren pamiętam do dziś, choć już Rudka była zamknięta. Ujście Rudki do Wisłoka wyprostowano i wprowadzono w betonowe koryto tuż przed wybudowaniem pierwszych wieżowców przy ulicy Lenartowicza. Rudka zwyczajnie przeszkadzała. Szkoda, bo spokojnie można było wykorzystać naturalny ciek wodny do celów rekreacyjnych na plantach, nie było konieczności prostowania koryta. Dziś jest inna świadomość niż za czasów władzy ludu pracującego miast i wsi. W górnym biegu potoku płynął u podnóża wzniesienia przy ulicy Poznańskiej, osiedla przedwojennego WSK.

[Gość: Prześmiewca]

Nieprawda "chris1970" ujście Rudki do Wisłoka koło wieżowców przy Lenartowicza istniało nawet po wybudowaniu wszystkich czterech wieżowców. Ujście wyprostowano z chwilą budowy hali sportowej Stali Rzeszów.

[chris1970]

Być może. Pamięcią sięgam 1975 roku. Wtedy na pewno ciek był już wyprostowany. Tam często chodziliśmy się opalać rodzinnie. W każdym razie, dziękuję za korektę, dopytam się w takim razie rodziny.

Zbiory z Biblioteki Naukowej :)

[jagienka.prima]

Chris... Zbiory z owej biblioteki trafiły do Wypożyczalni Głównej przy Dąbrowskiego... Czy tam są nadal - nie wiem, ale radzę podejść i zapytać kierownika Pana Włodka... Ten gość lata pracuje w tej bibliotece i do książkolubnych należy może Ci coś podpowie... :)

[chris1970]

Dzięki za informację. Wybiorę się tam, tym bardziej, że już biblioteka jest już czynna od nowa.

[reishof]

Rzeszów w wyższych partiach to lessy a wzdłuż Wisłoka starorzecza. Wywierzyska i leje krasowe na pewno nam nie grożą. Co najwyżej jakiś przechył posadowionego na starorzeczu i źle zapalowanego wieżowca. Przykład mieliśmy na ul Słowackiego gdzie niedługo po wybudowaniu zaczął się pochylać jeden z wieżowców .

Jeden z wieżowców pochylał się też przy ul. Konopnickiej obok WKU.
Wg słów mojego belfra ze szkoły średniej. (No chyba ,że mi się coś pomyliło)

[ex_lowca]

Rzeszowskich rzeczek co prawda nie ma. W ogóle mało szczegółów, ale może kogoś zainteresuje jak wyglądał Rzeszów ponad 40 lat temu.

Plan Rzeszowa A.D. 1970

[ex_lowca]

A tu jest jeszcze o Mikośce.

Mikośka

[reishof]

Jeden koleś mi mówił ,że obok Mc'Donalds -a płynie rzeka.
Pijany -pomyślałem, a na mapce płynie rzeczka, tylko szumu fal nie słychać...

[Gość: Rzeczka]

To był zaledwie strumyczek, a skręcał na pólnoc jeszcze przed mac donaldsem... Nie dziw się zatem, że plusku fal nie słychać. A w XVIII w. Rudki płynęły na pólnoc aż do Jeziora Zamkowego, które zaczynało się mniej więcej na skrzyżowaniu Staszica z Chrzanowskiej. Szkoda, że tego nie można zobaczyć...
P.S. Co w tym mac donaldsie podają?

[reishof]

P.S. Co w tym mac donaldsie podają?

www.kakofonia.pl/PL/PLpsy/kotlet.wav

[chris1970]

Tak, ulica Niemcewicza, łącząca Obrońców Stalingradu i Staszica w miejscu obecnych
delikatesów Hetman. Pozostałości ulicy są w postaci deptaka sięgającego aż Liceum Plastycznego. Nie pamiętam dokładnie kiedy wybudowano te dwa bloki wraz z restauracją Kaprys i Delikatesami Społem. Chyba zaraz na początku lat siedemdziesiątych. Sam mam zdjęcie z czerwca 1976 roku zrobione przed tymi delikatesami. Przed delikatesami był klomb z różanymi krzewami.

Stacja Rzeszów Osiedle przy ulicy Bohaterów Westerplatte. W latach osiemdziesiątych w tym miejscu był bar piwny postawiony na takiej jakby rampie, to pewnie pozostałości peronu.

[Gość: mh]

Miałem w planie przejść się podziemną częścią Rudki i porobić kilka zdjęć jak to wygląda, ale jak na razie nie wyszło. Zwiedziłem sporą część Mikośki za to zimą. Taka alternatywna trasa podziemna :)

[Gość: Jacuś]

Z mojego kibelka i moich sąsiadów.

[Gość: Cuś]

Ha, ha... :(

Nicest for twopence ED-medicine - gain today

[Gość: Palio Fire 1.3 16V]