Osiedle Kmity

[Gość: ciekawy]

Kto to ten Kmita?

[Gość: jimik]

Dawno, dawno temu, kiedy Rzeszowem Pakosławice jeszcze władali, którzy dla
większej sławy grodu Rzeszowskimi się nazwali, córka Jana Rzeszowskiego,
najmłodszego syna Jana Pakosławica, Małgorzata, wyszła w roku pańskim 1413 za
mąż za Piotra Kmitę, Lunakiem zwanego, herbu Drużyna. Tak bowiem stary herb
Szreniawa opatrzony krzyżykiem na wzór krzyża kawalerskiego nazywano, którym
rycerze za dzielność nagradzani byli, i który to krzyż na ich zbrojach
rycerskich umieszczany bywał.
Nazwa tego herbu, jak głosi legenda, stąd się wzięła, że w czasie krwawej bitwy
nad rzeką Śreniawą, Szreniawą takoż zwanej, która kształtem swym dużą
literę “S” odwróconą naśladuje, wielu wojów herby rycerskie od króla otrzymało.
A tacy rycerze, jak ci z rodu Lubomirskich, Stadnickich, Bielińskich,
Grabowskich, Lubowieckich, Skotnickich, Tęgoborskich, Ujejskich, Weryhów, a
także innych herb Śreniawa otrzymali, a żołnierzom w ich drużynach walczącym
herb Drużyna przypadł w udziale, na którym rzeka Szreniawa jest przedstawiona,
w górnej części krzyżem kawalerskim ozdobiona, jako że po kawalersku sobie w
bitwie poczynali. Piotr Kmita, Lunakiem zwany, tak samo jak jego żona i jej
przodkowie o miasto Rzeszów dbali, nowymi budowlami i placami je upiększając.
Także przed rabusiami, różnymi nieprzyjaciółmi tudzież rabusiami miasto i
mieszkańców strzegli, fortyfikacje wznosząc.
Pewnego dnia niespodzianie grupa napastników do miasta podeszła, ale czy to
byli Tatarzy z dalekich stepów Azji, czy inni najezdnicy, na dobra w Rzeszowie
zgromadzone chęć wielką mający, tego nie wiadomo. Dość powiedzieć, że miasto
napadli, rabować i palić zaczęli.
Zwiedziawszy się o tym, ruszył na pomoc rzeszowskim mieszczanom Piotr Kmita.
Przybył na czele swoich żołnierzy, kiedy bitwa już dogasała, kiedy z miasta,
które polem walki się stało, napastnicy pojedynczo poczęli czmychać, by ujść z
życiem. Zadziwił się Piotr Kmita dzielnością mieszczan rzeszowskich, zadziwił
się takoż, że przed rabusiami miasto i mienie swoje sami obronić zdołali.
Podziękował im przeto za ich bohaterstwo tymi słowy: “A że w obliczu
nieprzyjaciela tak, jak moja drużyna rycerska, jak kawalerowie sobie
poczynaliście, przeto z mego rycerskiego znaku krzyż kawalerski jako herb
waszego miasta Rzeszowa nadaję, aby był wieczną pamiątką waszej dzielności,
waleczności i poświęcenia”.
Od tego czasu herbem Rzeszowa jest krzyż kawalerski na niebieskim polu, takim,
jakie w swoim herbie miał Piotr Kmita, Lunakiem zwany, a dzisiaj także jedno z
osiedli w Rzeszowie imię Piotra Kmity dla jego zasług dla Rzeszowa i rzeszowian
położonych nosi.