Odpust w Szaradach Anagramowych

[madohora]

Z afrykańskiego frontu — pokojowego
W czasopiśmie „Grands Laks", wydawanym przez
Ojców Białych w Louvain, czytamy ostatnio bardzo
interesujące szczegóły o apostolstwie prasowem w okrę-
gu Ruanda. Nikt nawet o tern nie pomyśli: czy i jak
prosperuje tam prasa katolicka, a jednak rozwija tam
ona podziwu godną działalność — w najprymitywniej-
szych warunkach lokalnych.
Z góry należy zaznaczyć, że prasa w Ruanda oby-
wa się bez... drukarni i maszyn drukarskich. Mimo to
tamtejsze placówki misyjne szczycą się — i to słusznie
— swem wiasnem czasopismem p. t. „Kinya Mateka“.
Z początku było to czasopismo wydawane na stacji mi-
syjnej w Kabgayi, następnie zostało przeniesione do Se-
minarjum Duchownego.
Sztab pracowników czasopisma dzieli się na dwie
grupy: a) redakcyjną i b) „drukarską". W grupie re-
dakcyjnej pracują dwaj ojcowie (księża), z których je-
den pisze o sprawach kościelno - religijnych, a drugi
o zjawiskach meteorologicznych i z różnych dziedzin
orzyrody. wogółe. Artykuły do działu gospodarczego
pisze sam król Ruandy, Wutam. Ponadto czasopismo
ma szereg współpracowników w różnych stronach kra-
ju, którzy pisują na różne tematy. Jak widzimy zatem,
organizacja strony redakcyjnej „Kinya Mateka“ jest
bez zarzutu. Trochę „inaczej“ przedstawia się praca w
grupię „drukarskiej“. „Drukarnią“ jest tu... maszyna
do pisania i powielacz. Z początku „bito“ w ten spo-
sób 500 egzemplarzy czasopisma, dziś już: 3000. „Dru-
karzy“ pracuje: dwunastu, wszyscy tubylcy, w tern
dwu tubylczych braci zakonnych.
Oprócz „Kinya Mateka“ okazuje się w Ruandzie
specjalne czasopismo dla duchowieństwa tubylczego,
które zawiera: kazanie, artykuł apologetyczny, poucze-
nia liturgiczne i drobne wiadomości kościelne. Czaso-
pismo to zapożyczyło swą nazwę od wspomnianego po-
wyżej organu Ojców Białych, „Grands Lacs“.
"Wreszcie ma Ruanda osobne czasopismo katolic-
kie dla dzieci p. t. „Malec“. ...Mimowoli nasuwa się re-
fleksja: ilu z nas już pomogło naszej prasie katolickiej
dla murzynów w Ruandzie? Pewnie bardzo niewielu..
Przypominamy, że wszelkie ofiary na misje za-graniczne najlepiej posyłać przez: „Misje katolickie“ —Kraków — ul. Kopernika 26.

[madohora]

Sauka o odpuście, szczególnie o Jubileuszu.
Już znów Jubileusz, a mieliśmy go nie daw no!
Ojciec św. podobno nader hojnie rozdawa skarby
kościoła! Ludzie tern zuchwałej grzeszą,, im łatw iej
odpust zyskają! Ja w czasie ostatniego Jubileuszu
nie byłem u spowiedzi a żyję.
Takie zaiste nie jeden będzie m iał myśli albo
takie naw et wymówi słowa, słysząc, że Ojciec
św. Leon X III., idąc za przykładem świętych po-
przedników swoich, przy pierwszej rocznicy koronacyi
swej na Papieża, całemu św iatu katolickiemu, czyli
w szystkim katolikom całej ziemi ogłasza Jubileusz
nadzwyczajny. Aleć będą bez w ątpienia i tacy,
którzy na wieść tak błogą ze łzami w oku podzię-
kują Bogu za nowy dowód nieograniczonej jego litości.
»0 Panie, ileż powinienem Ci dziękować, żeś mi dał
doczekać dni ta k świętych, iżeś mi znów udzielił spo-
sobności, w ynagrodzić to com dotąd zaniedbał!«
K ochany C hrześcianinie! Ty zaiste nie pochwalisz
tych nierozsądnych, niby to żartobliwych zdań ludzi
ta k lekomyśluych. Ty z pewnością pójdziesz za przy-
kładem pobożnych. N igdy nie poważ się żartować
z rozporządzeń kościoła św., wszak ci i Jubileusz
je s t ustanowieniem Zbawiciela samego, który na-
m iestnikom swoim, t. j. Papieżom dał władzę rozwię-
zywania i zwięzywania, jego zaś tajemnicze rozpo-
rządzenia tak przewyższają pojęcie rozumu twego,
jako niebo wysokie unosi się nad niską naszą ziemią.
„Już znów Jubileusz, a mieliśmy go nie daw no!“
Czy ty, któ ry tak mówisz, nie wiesz, iż chorującemu
co godzinę, podawają leki, aby ozdrowiał, a n ik t
tego nie gan i? A tu choroba duszy! T y codziennie,
naw et kilka razy przez dzień posilasz pokarmem

[madohora]

takich myśli, takich słów w życiu człowieka się
mieści, a któż odgadnie liczbę niedobrych uczynków?
Z pisma św. bardzo wiele wyliczyć by można
przykładów dowodzących, iż P. Bóg m ałe grzechy
nader ciężkiemi i długiem i karam i strofował. Jako
zaś sprawiedliwość boska, po wszystkie w ieki
nieodmienna, k arała ludzi dawnych czasów, tak
karać będzie i nas, kto się jej nie wypłacił za
życia, odpokutuje dług swój w ogniu czyścowym.
Ale czyściec, to miejsce ta k okropne, iż od piekła
w tern tylko się różni, iż nie trw a na wieki. Sądźże
więc sam, czy po uczynionej spowiedzi, jakkolw iek
najszczerszej, wykwitow ałeś się już sprawiedliwości
boskiej czy nie? N iejeden zchodzi z tego św iata
um ierając śmiercią szczęśliwą, a jednak na tam tym
świecie m usi ponosić kary bardzo ciężkie i długie!
Jakże tedy — czy ci się nie ćmi w oczach myśląc,
że i tobie tak a przyszłość z pewnością grozi? Ale
— może zapytasz: czy kościół katolicki — M atka
najtroskliw sza, nie posiada jakich środków, którem i
od ta k groźnych konieczności zabezpieczyć by się
m ożna? I owszem, m a takowe, pytanie tylko, czy
będziesz chciał używać tych środków lub nie.
N ajprzód napom ina kościół dziatki swoje niby
ta k do nich przem awiając:
»Mój synu, moja córko, kiedyć wiesz dobrze,
iż jesteś grzesznik i n a niezliczone już kary zasłuży-
łeś, a Bóg cię jednak jeszcze nie karze, toć ty sam
zadawaj sobie jakie kary, boć przecie nie możesz
myśleć, jakoby te krótkie m odlitewki, które ci kapłan
po spowiedzi zadał a któreś ty z oziębłością tylko
odm awiał, już zastąpiły miejsce zasłużonych kar
doczesnych. Jeżeli zaś nie wiesz w jak i sposób
m iałbyś się ukarać, ja cię nauczę!«
I cóż czynił kościół? Zachęcał w iernych swoich
do daw ania hojnych jałm użn, do odbywania świę-
tych podróży, połączonych z bardzo licznemi i wiel-
kiem i trudam i i niebezpieczeństwami, nadaw ał

[madohora]

Ale kościół św. katolicki, najtroskliw sza wszyst-
kich w iernych m atka, najozięblejszym naw et
dzieciom wskazuje drogę zbaw ienia; którzy więc
zwyczajnych nie używają środków, tym otw iera
skarby nadzwyczajne, od czasu do czasu ogłasza
Jubileusz, odpust zupełny dla wszystkich wiernych
całego św iata, sądząc iż ci, którzy o zbawienie
jedynej swej duszy mało się starają, teraz gdy zobaczą
i usłyszą, iż dobrzy i źli, starzy i młodzi, bogaci
i ubodzy całej ziemi wybierają się w drogę pokuty,
ocknąwszy się ze snu grzesznego pójdą i oni tąż
drógą poprawy. Takim to odpustem nadzwyczajnym
jest Jubileusz obecny, k tó ry całemu św iatu ogłasza
w pierwszą rocznicę panow ania swego Ojciec św.
Leon X III. Zaiste to czas przebłogi; znów bowiem
otw iera m iłosierny i litościwy Zbawiciel nasz nie-
przebrane skarby zasług swoich, a przez nam iestnika
swego do dowolnego czerpania zachęca i zaprasza
wszystkich, którzykolwiek sprawiedliwości jego są
dłużnikam i.
Jako Józef egipski, gdy głód dokuczał całej
ziemi, otw arł gum na i sypania Faraona, a wszystkie
narody przyjeżdżały kupować żywność, ta k n a-
m iestnik Chrystusa mający klucze królestwa nie-
bieskiego otw iera skarby kościoła, aby wszyscy
śpiesząc przychodzili i brali i żyli na wieki. T ak
oto ojcowskim głosem przem awia do nas Ojciec
święty:
»Do was synowie kościoła katolickiego zw ra-
camy mowę naszę i z miłością ojcowską napom i-
namy, abyście tej sposobności osiągnienia przebacze-
nia ta k użyli, jako tego po was w ym aga szczere
zbawienia waszego pragnienie.
Jeżeli kiedy, toć zapewne teraz Synowie moi,
potrzeba oczyścić sumienie wasze; Boga błagajm y
o pomoc, do niego uciekajmy się sercem, modłami,
postam i i jałm użnam i! Szczególnie wy słuchajcie
głosu apostolskiego, co pracujecie i obciążeni jesteście,

[madohora]

O Poście Jubileuszowym.
Trzecim obowiązkiem w celu zyskania odpustu
Jubileuszowego jest święty post. W szelako uważać
potrzeba, że post bez pokuty, czyli post bez po-
praw y życia nic nie znaczy. Bezustanna w alka prze-
ciw pokusom, wykorzenienie złych skłonności i
grzechów nałogowych, to post najlepszy.
Jakóż tedy pościć, aby mieć zasługę przed Bo-
giem ? Jeżeli możesz ujmuj sobie pokarm u w P ią-
tk i Jubileuszowe na honor męki pańskiej, lub w
Soboty na honor Najświętszej P anny M aryi. Bardzo
zbawiennym będzie postem : nie chodzić do karczmy,
n a grzeszne biesiady, do złych tow arzystw , na mu-
zyki i tańce, nie roznosić plotek po w si; nie używać
nieszczęsnych palących trunków , nie gryw ać w karty ,
nie używać niepotrzebnych wykwitności, nie kochać
się w strojach i t. p. Słowem: N ie grzeszyć —
to post najlepszy!

[madohora]

Kobiety w strojach śląskich

[madohora]

Jeszcze nie był naznaczony dzień, którego miał być
otrzymany pomieniony odpust. Lecz gdy przyszedł Ojciec św. Franciszek do kościółka Maryi Anielskiej, będąc w celi na mo-
dlitwie około północy, ukazał mu się szatan w postaci aniel-
skiej, mówiąc: »0 ubogi Franciszku, czemu chcesz umrzeć
przed czasem ? czemu psujesz zdrowie tak długiem niespaniem ?
czyli nie wiesz, że noc jest uczyniona dla spania i że sen jest
przedniejszym posiłkiem ciała.« Czemu się chcesz zabić ? Czyli
to nie lepiej, szanować zdrowie, którymbyś mógł służyć dłużej
Panu twemu i więcej ratować dusz? Nie psuj więc sobie
zdrowia zbytniem czuwaniem i modlitwą.« Co słysząc Ojciec św.
znając zdradę nieprzyjacielską, który go kusił, powstawszy
z modlitwy poszedł z celi i rzucił się do ciernia ostrego i po
nim tak się przewracał i tak aż wszystek krwią się oblał, roz-
mawiając tak ze sobą: »0 ciało moje, jak daleko lepiej, bawić
się naśladowaniem męki Pańskiej, jak się oddawać rozkoszom
świeckim.« Tymczasęm okazała się jasność wielka, a w środku
lodu, którego w styczniu było dosyć, w onym chruście cier-
niowym, obaczy róże śliczne i białe i czerwone, a do tego
piękny pułk Aniołów tak wielki, iż od owego miejsca zastąpili
całą drogę aż do kościoła; z których jeden rzekł do św. Fran-
ciszka: »Pójdź Franciszku, bo na ciebie Bóg czeka.« Franci-
szek poszedł przed swego miłego Pana i z wielką uczciwością
upadłszy na kolana rzekł: »Najłaskawszy Panie, Rządzco nieba
i ziemi, gdy żeś raczył pozwolić odpust zupełny temu ko-
ściółkowi, proszę cię, żebyś też naznaczył dzień, w którymby
go można dostąpić.« Na co Pan odpowiedział: »Bardzo rad
uczynię, co ty chcesz, a przetoż naznaczam pierwszy dzień
sierpnia, od nieszporów tegoż dnia aż do zachodu słońca dru-
giego dnia po święcie, którego ja wybawiłem Piotra apostoła
mojego z okowów Herodowych.«
Podziękowawszy Święty rzekł: »Powiedz mi jeszcze,
Panie mój, jako o tern wiedzieć będą ludzie i jako temu zu-
| pełnie uwierzą?« A Pan do niego: »Wróć do mojego Wika-
rego i weź z sobą kilka z braci twoich, którzy się przypa-
trzyli, temu widzeniu i proś go, żeby potwierdził dzień i kazał
A. ogłosić ten odpust.« Zaczerni gdy aniołowie śpiewali hymn:
Te Deurn laudamus Pan znikł a Franciszek wziąwszy trzy
róże białe i trzy czerwone z wyżej pomienionego krzaku puścił
się w drogę z trzyma braćmi, którzy byli świadkami owego
widzenia, poszedł do Papieża, który już był wrócił do Rzymu
i zdał mu sprawę o tern, co Chrystus był do niego przemówił,
i przyzwał towarzyszów na świadectwo i dał mu też one
róże. Ojciec św. wysłuchawszy go pilnie i nie mogąc się na-
patrzyć onych kwiatków różanych, tak ślicznych, tak do niego
mówił: »Ta róża w miesiącu styczniu zaprawdę sama dostatecznie wyświadcza prawdę wszystkiego coś mi powiedział.
Przetoż będę mówił z kardynałami, jako dogodzić twojej prośbie.«
Franciszek nazajutrz wrócił do Ojca św., gdy tenże byłwkon-
systorzu z kardynałami i z rozkazu papieskiego przedłożył do-
wodnie wszystko i jako naznaczenie dnia odpustu od Pana
otrzymał. Co gdy uczynił, rzekł Papież: »Gdyżeśmy w tern
upewnieni, iż wola Pana Jezusa najwyższego i prawdziwego
biskupa, którego- my aczkolwiek niegodnie miejsce trzymamy
na ziemi, jest taka, udzielamy też ze strony naszej odpustu zu-
pełnego na wieki do wymienionego kościoła na tenże dzień.«

[madohora]

Odpust Porcyunkuli.
Dziwny Bóg w Świętych swoich (Ps. 47- 3^)
mówi Pismo święte, a gdy takim jest w każdym
z wiernych sług Swoich, jakże tem bardziej ona
przedziwność Boża jaśnieć musi w tak "wyjątkowo
wysokich Jego wybrańcach, jakim jest św. Franciszek
Seraficki. W yprosił On u Boga, za pośrednictwem
Przenajśw. Panny bardzo wielką łaskę dla całego
świata.
W tymże bowiem roku, w którym nadał Pa*
tryarcha Assyzki Regułę braciom i siostrom t r z e c ie g o
zakonu, otrzymał on, modląc się w ulubionym swoim
kościółku Porcyunkuli, najzupełniejszy, największy,
najłatwiej do dostąpienia odpust powszechny, a wła-
śnie od miejsca, gdzie uzyskanym został, odpustem
Porcyunkuli zwany.
Po założeniu Trzeciego Zakonu, Franciszek
miewał kazania po wielu miejscach Toskanii i zało-
żył wtedy nowy klasztor dla Braci Mniejszych przy
miasteczku Kolumbario, na górze samotnej, a ko-
ściółek przy nim wniósł pod tytułem Wniebowzięcia
Matki Bożej. Poczem, a było to juź w jesieni, wrócił
do klasztoru Maryi Panny Anielskiej.
W tem ustronnem miejscu przebywając Święty,
mniej zajęty kazywaniem jak gdzieindziej, więcej
jeszcze jak zwykle poświęcał czasu modlitwie. Im
zaś wyższe odbierał z Nieba oświecenie, im gorętsza
miłość Boga rozpaliła się w jego sercu, tem lepiej
oceniał on nieszczęśliwy stan grzeszników, a ser-
deczną przejęty nad nimi litością, gorzko nad ich
zaślepieniem płakał, najostrzejsze pokuty zadawał
sobie w intencyi uproszenia dla nich łaski nawróce-
nia, najczęściej a najusilniej za nich się modlił. Je-
dnej nocył gdy w celi z nadzwyczajną gorącością
ducha prosił Pana Boga o nawrócenie grzeszników,
objawił się mu Aniół i kazał mu iść do kościoła,
w którym jak mu to oświadczył zastanie Pana Je-
zusa z Jego Przenajświętszą Matką w towarzystwie
wielkiej liczby duchów niebieskich.
Poszedł więc sługa Boży do kościoła, a uj-
rzawszy Syna Bożego, padł twarzą do ziemi oddając
mu cześć najgłębszą, a Pan Jezus rzekł do niego:
sFranciszku, przez wzgląd na twoją i Braci twoich
gorliwość o zbawienie dusz ludzkich, pozwalam ci
prosić mnie o co chcesz dla ich pożytku, a na
chwałę Imienia mojego*. A na to mąż Boży: »Ojcze
nasz święty, błagam Cię, chociażem niczem innem,
jak nędznym grzesznikiem, ażebyś raczył z skryptem ani Bullą Papiezką, jak to ma miejsce ze
wszystkimi innymi odpustami, a jednak jest najpowszechniej znany.

[madohora]

runki na zasadzie listu pasterskiego na ten rok
wydanego, a całą naukę zakończeni}- sumiennem
napomnieniem, żeby ten czas „pełen łaski“ roku
świętego użyć na zbawienie duszy naszćj.
Co się tyczy tego pytania, czytamy w Encyklice
Ojca św.: „Wielkie niebezpieczeństwa grożą ze
wszech stron wiernym. Niemała bowiem część
wielkich owych cnót przodków naszych zniknęła;
żądze, które same przez się moc mają nader
wielką, przez bezkarność jeszcze większćj nabrały
siły: szalona wolność zdań, niczem nieograniczona,
albo niestosownemi hamowana wędzidły, codzień
szerzój się rozchodzi. Z pośród tych nawet, co
dobrze myślą, wielu niewczesnym jakiemś wstydem
odstraszonych nie śmie tego, co myśli, swobodnie
wypowiedzieć, a daleko jeszcze mniej w rzeczy
samćj wykonać, przewaga najgorszych przykładów
wszędy na obyczaje ludu wpływ wywiera. Związki
ludzi nieuczciwe, w używaniu niecnych podstępów
nazbyt biegłe, usiłują uwodzić lud, a kogokolwiek
tylko mogą, odstręczać i odrywać od Boga, od
świętych nabożeństw, od wiary chrześciańskićj.“
W obec tak srogich występków chce Ojciec
chrześciaństwa wszystkich tych, którzy zbawienia
duszy pragną, Jubileuszem wezwać, aby serca swe
wnieśli w górę. Jakże odpowiedni czasowi zamiar Ojca św. jest.

[madohora]

🔹Kto ma szczęście w czasie świętego roku
w Rzymie mieszkać, musi podwakroć odwiedzić
bazylikę Laterańską, Watykańską i Leberyańską.
Gdzie się więcój kościołów znajduje, tam duszpa-
sterze powinni je wiernym wyszczególnić. Dla
Wrocławia przeznaczył Najprzcwielebniójszy Książe-
Biskup kościół katedralny, kościół św. Doroty i
kościół św. Macieja. Przy odwiedzeniu kościoła
mamy odprawić modlitwy na intencyą Ojca świę-
tego, to jest powinniśmy błagać Boga o rozkrze-
wienie i wzrost Kościoła katolickiego, oraz po-
dniesienie Stolicy apostolskiej; mamy prosić o
wykorzenienie heretyków, a błądzących pouczyć,
o spokój i jedność pomiędzy chrześcijańskiemi
książętami i narodami się modlić. Przypuszczono,
że pięć Ojcze nasz i pięć Zdrowaś Marya odmó-
wione przy każdem odwiedzeniu kościoła na tę intencyą wystarczy,

[madohora]

Dzieci na Odpuście parafialnym

[madohora]

Odpust

[madohora]

Odpusty zarówno cząstkowe jak i zupełne mogą być ofiarowane bądź za siebie, bądź też za zmarłych,
którzy oczekują Bożego miłosierdzia. Chrześcijanin odpustu zupełnego może dostąpić tylko jeden raz
dziennie, natomiast cząstkowego tyle razy, ilekroć powtarza się czynność związana z odpustem.

[madohora]

Starsza kobieta na Odpuście

[madohora]

Prośba do świętej Anny.
O w iela św ięta Anno ukochana.
Któraś jest Matką N ajśw iętszej D ziew icy;
Twa dobrotliw ość jest pow szechnie znana —
Któż przez Cię łaski otrzym ane zliczy? —
W dzisiejszych czasach ogólnej udręki
Na tym padole płaczu i niedoli;
Ach! nie odmawiaj Twej pomocnej ręki
Tym, których serce krw aw i się i boli —
0 św ięta Anno, Tyś jest tą jedyną.
Szczęśliw ą Babką Jezusa Chrystusa;
To rozw ażając, łzy z radości p łyną
1 serce nasze z m iłości się w zrusza. —
O św ięta Anno, w śród Twej w ielkiej chw ały.
Której zażyw asz już od w iek ów w niebie;
W ejrzyj na dzieci, które tu zostały,
A które płacząc, w ołają do Ciebie: —
O św ięta Anno! Matko nasza tkliw a!
Do Ciebie biegniem — chorzy i kaleki;
Dla w szystkich jasteś w ielce dobrotliwa —
Więc nas u szczęśliw tutaj i na w ieki! —
Br. Aniół O. F.M.

[madohora]

Droga Krzyżowa przed krzyżykiem,
obdarzonym odpustami Drogi Krzyżowej.
A. Dla zdrowych.
1. Podług woli Ojca św. można uzy-
skać te same odpusty, o których właśnie
była mowa, zapomocą krzyżyków, które
zostały przez kapłana, do tego upoważ-)
nionego, poświęcone i obdarzone odpu-'
stami Drogi Krzyżowej.
Trzymamy wtedy taki krzyżyk w rę-
ku, a rozmyślając o boleściach Pana Je-
zusa, zmawiamy bez większej przerwy
14 razy Ojcze nasz, Zdrowaś i Chwała
Ojcu; następnie 5 razy Ojcze nasz, Zdro-
waś i Chwała Ojcu na cześć pięć Ran
Pana Jezusa, a na zakończenie jeden raz
Ojcze nasz, Zdrowaś i Chwała Ojcu na
intencję Ojca św., więc razem 20 razy.
2. Za te modlitwy przy krzyżyku na
ten cel poświęconym udziela nam Kościół
święty te same odpusty, które są podane
pod I. 2 i 3, i pod temí samemi, które tam
podlałem, warunkami.
3. Jeżeli zajdzie dłuższa przerwa
w zmawianiu owych 20 Ojcze nasz, Zdro-
waś i Chwała Ojcu, na czas dłuższy —
porównaj wyżej pod I. 4 — to odpustu
zupełnego nie zyskamy, jednak Kościół
św. obdarza nas wtedy za każde Ojcze
nasz, Zdrowaś i Chwała. Ojcu, odpustem
cząstkowym 10 lat i 10 kwadragen.
4. Drogę Krzyżową w ten sposób od-
prawiać przy krzyżyku, obdarzonym od-
pustami Drogi krzyżowej, jest dozwo-
lone w takim wypadku, w którym Drogi
Krzyżowej w kościele przed stacjami ob-
chodzić nic możemy; n. p. wieczorem,
gdy kościół zamknięty, albo gdy droga
do kościoła zadaleka lub zbyt uciążliwa,
gdy jesteśmy w podróży, albo nie czu-
jemy się zupełnie zdrowi, albo jakieś obo-
wiązki nam na odwiedzenie kościoła nie
pozwalają.

[madohora]

Lecz wróćmy do opisu życia reformatora. L uter zajęty pracą w uni-
wersytecie, nie przestał służyć zakonowi Augustyańskiemu. Iroskliw y o do-
bro swych braci, pisywał często listy do Augustyanów erfurckich, upomi-
nając, by w słowach Proroków i Apostołów i w osobie Chrystusa szukali
usprawiedliwienia i życia. Potężny jego duch, prostota wyrażeń, gorąca
wiara jednały mu i między bracią klasztorną serca, a Staupitz wiedząc
o wpływie zbawiennym jaki wywiera, przed wyjazdem swym do Niderlan-
dów poruczył mu zastępczo pełnienie obowiązków generalnego wikaryusza
zakonów Augustyańskich. Luter pełnił te obowiązki do listopada 1517 r.,
a jako człowiek sumienny, pełnił je gorliwie. Podczas zarazy która w W it-
tcnberdze r. 1516 wybuchła, mimo próśb i upomnień przyjaciół, pozostał
w mieście, pocieszając i umacniając chorych i umierających.
Nie długo potem, bo 25 lipca 1517 r. w przejeździć przez Drezno
miał prawdziwie ewangeliczne kazanie w kościele zamkowym

[madohora]

Tetzel, w Iuterbocku i w Cerbst począł z kazalnicy wygłaszać, iż mo-
cen jest udzielać listy odpustowe, nawet za grzechy nic spełnione jeszcze;
że Papież ma daleko większą władzę jak Apostołowie, Święci i M arya
Panna; bo tamci poddani są Chrystusowi, a Papież jest równy Zbawicielo-
wi świata. Co więcej, że Chrystus, po Wniebowstąpieniu nic do czynienia
nie ma z Kościołem i dlatego też ustanowił Papieża swoim namiestnikiem.
Dalej wygłaszał Tetzel z ambony, że czerwony krzyż odpustowy z herbem
papiezkim, daleko więcćj znaczy jak krzyż z Golgoty; że gdyby święty
P iotr zstąpił na ziemię, nie mógłby mieć większej władzy nad tę którą je-
mu Papież udzielił; że pokuta i żal za grzechy, nic są potrzebne tym, któ-
rzy kupują listy odpustowe.

[madohora]

Niektóre ksiąŜeczki dość szczegółowo rozwaŜają znaczenie spowiedzi świętej.
W tekście Jubileusz Wielki... Z 1776 roku część poświęconą sakramentowi pokuty otwiera
omówienie pięciu warunków dobrej spowiedzi. Rachunek sumienia odbyć naleŜy
w samotności, co słuŜyć ma głębszemu wsłuchaniu się w siebie. NaleŜy przypomnieć sobie
popełnione grzechy, pomagając sobie analizą dziesięciu Przykazań BoŜych, Pięciu
Przykazań Kościelnych czy siedmiu grzechów głównych. Drugim elementem jest okazanie
skruchy – naleŜy Ŝałować z powodu złego postępowania. śal ten musi być oczywiście
autentyczny i powinien wypływać z rzeczywistego przekonania o niewłaściwości
przeszłych zachowań. Jako trzecie wymienione zostało przedsięwzięcie, a więc
postanowienie poprawy, obietnica niepowracania do dawnych zwyczajów. Później
następuje spowiedź, czyli szczere wyznanie wszystkich grzechów i zadośćuczynienie –
odbycie wyznaczonej pokuty. Pomoc dla penitentów stanowi równieŜ zamieszczony w ksiąŜeczce rachunek sumienia. Zamiast tradycyjnej formy pytań, mających uzmysłowić
popełnione przewinienia, przybiera on postać objaśnień, tłumaczących znaczenie
poszczególnych przykazań, np. „Nie mów przeciwko bliźniemu fałszywego świadectwa” –
„skłamać w znacznej rzeczy z szkodą czyją”, „świadczyć fałszywie, albo przysiąc
fałszywie u sądu”, „zmyślić rękę, pieczęć podfałszować dokumenta, podskrobać,
przerobić”

[madohora]

Modlitwy wiernych nie powinny mieć zatem tylko wydźwięku osobistego. Równie
waŜne jak błagania o przebaczenie grzechów są prośby o pokój czy wytępienie herezji. Jak
zaleca autor Pamiątki Wielkiego Jubileuszu..., warto odmawiać modlitwy w pozycji
klęczącej, jednak nie jest to konieczne, moŜna się zatem równieŜ modlić stojąc lub siedząc w ławce

[madohora]

W niektórych ksiąŜeczkach zwrócono uwagę na uczestnictwo dzieci w Miłościwym
Lecie. W wydanym w 1751 roku druku pojawia się informacja, Ŝe dzieciom, które nie
przystąpiły jeszcze do pierwszej Komunii, naleŜy wyznaczyć jakieś inne, poboŜne
usługi524. Miało to na celu wykształcenie w nich szacunku wobec wartości religijnych
i zaszczepienie zgodnych z katolicką nauką nawyków. W KsiąŜeczce Jubileuszowej na rok
1865 autor pisze: „Dzieci, które jeszcze nie były przypuszczone do komunii św., mogą rodzicami odwiedzać kościół”525. Mimo, iŜ nie są one w stanie spełnić wszystkich
wskazanych warunków, waŜne jest wdraŜanie ich w praktyki religijne. W późniejszej
o dziesięć lat ksiąŜeczce znajdujemy natomiast informację, Ŝe „Dzieci, które jeszcze nie
były przypuszczone do komunii św. Zyskują Odpust przez odmówienie Litanii
Loretańskiej”526, a w druku z 1901 roku widnieje warunek odmówienia przez nie pięciu
tajemnic róŜańca527. Udział w Jubileuszu obejmować ma więc nie tylko dorosłych, lecz
równieŜ dzieci, mimo, Ŝe ich grzechy są zapewne znacznie lŜejsze i nie wymagają
surowego odpokutowania. WaŜne jest jednak wychowanie katolickie, przyzwyczajanie do
róŜnorodnych związanych z religią praktyk.
Niektóre ksiąŜeczki, opisując warunki uzyskania odpustu, dodają, Ŝe nie wszystkie
osoby są sposobne do jego otrzymania. Są to więc w pierwszej kolejności heretycy,
wyklęci, osoby mające długi wobec kościoła lub bliźnich. Z Jubileuszu nie skorzystają
zatem ludzie, mający wypłacić naleŜności sługom czy rzemieślnikom. Warunkiem
uzyskania odpustu jest wynagrodzenie wszystkich szkód i zwrot skradzionych
przedmiotów. Rozgrzeszenia nie otrzymają teŜ osoby, które nie wypełnią naleŜycie
wskazanych przez Kościół kondycji.
PowyŜsze rozwaŜania prowadzą do wniosku, Ŝe ksiąŜeczki jubileuszowe stanowiły
cenną pomoc dla wiernych, ubiegających się o otrzymanie odpustu. Omawiając
skrupulatnie poszczególne warunki, zapobiegały ewentualnym błędom w zrozumieniu
zaleceń Stolicy Apostolskiej. Wywód prowadzony był jasnym, zrozumiałym dla prostego
człowieka językiem, co ułatwiało odbiór tekstu i zachęcało do jego lektury.

[madohora]

Odpust może uzyskać każdy, kto uczestniczy w nabożeństwie w święto religijne. Pielgrzymka do bazyliki papieskiej, katakumb chrześcijańskich lub katedry również skutkuje darowaniem kar za grzech. Warunkiem jest odbycie przynajmniej jednej medytacji lub modlitwy. Niniejsze rozporządzenie dotyczy także innych miejsc wiary specjalnie wyznaczonych na Rok Wiary. Uczestnictwo w nabożeństwach w święta kościelne uprawnia do uzyskania odpustu.

[madohora]

Ostatnio, na Rok Święty 2000, Jan Paweł II udzielił odpustu zupełnego na cały rok. Jednak z takim błogosławieństwem wiąże się także błogosławieństwo „Urbi et Orbi”, którego Papież udziela co roku na Boże Narodzenie i Wielkanoc z balkonu Bazyliki św. Piotra.

[madohora]

TORCIK Z BISZKOPTAMI

ok. 24 podłużnych oraz
ok. 32 okrągłych biszkoptów
3 i 1/2 tabliczki gorzkiej czekolady (min. 70 proc.)
4 łyki mleka
2–3 łyżeczki żelatyny
1 łyżka olejku migdałowego
3 szkl. śmietany kremówki
2 jajka
4 łyżki cukru
1/2 szkl. marmolady morelowej

Czekoladę połam na kawałeczki, stop w gorącej kąpieli wodnej wraz z mlekiem. Zdejmij z kąpieli wodnej. Potem dolej olejek i wymieszaj. Żelatynę namocz, odstaw na 10 minut, by spęczniała. Śmietanę ubij z cukrem. Masę czekoladową zmiksuj z jajkami. Delikatnie połącz ją z bitą śmietaną. Spęczniałą żelatynę rozpuść, podgrzewając. Domieszaj ją do pianki czekoladowej. W tortownicy (śr. 26 cm) ułóż warstwami okrągłe biszkopty i piankę czekoladową. Wstaw do lodówki na 4 godziny. Od reszty biszkoptów odetnij końce (po ok. 2 cm). Marmoladę podgrzej. Posmaruj nią ciastka. Zdejmij obręcz tortownicy. Bok tortu obłóż ciastkami. Schładzaj 30 minut. Skrawki biszkoptów pokrusz, posyp nimi ciasto, ew. udekoruj (np. borówkami i kakao). 

[madohora]

KRUCHA TARTA Z MIGDAŁAMI I GRUSZKAMI

250 g + 3 łyżki mąki
130 g masła
żółtko
100 g + łyżka cukru pudru
50-60 g wody
szczypta soli
3 gruszki
2 jajka
180 g jogurtu naturalnego
łyżeczka cukru wanilinowego
garść migdałów w płatkach

1. Z 250 g mąki, wody, 125 g posiekanego zimnego masła, żółtka, łyżki cukru pudru zagniatamy ciasto. Owijamy je folią i wstawiamy do lodówki na 30-60 minut. Następnie ciasto rozwałkowujemy i wykładamy nim wysmarowaną masłem formę. Spód nakłuwamy widelcem i przykrywamy papierem do pieczenia. Obciążamy ziarnami fasoli i pieczemy 15 minut w 200°C. Zdejmujemy papier z obciążeniem i dopiekamy 5 minut.
2. Miksujemy 2 jajka, 100 g cukru pudru, 3 łyżki mąki, jogurt i cukier wanilinowy. Masę wylewamy na upieczony spód. Gruszki myjemy, kroimy w plasterki i układamy na budyniu. Posypujemy migdałami i pieczemy w 180°C przez 30 minut.